{"id":10177,"date":"2022-07-04T09:40:00","date_gmt":"2022-07-04T09:40:00","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&p=10177"},"modified":"2024-05-21T20:22:33","modified_gmt":"2024-05-21T18:22:33","slug":"zespol-leku-napadowego","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/zespol-leku-napadowego\/","title":{"rendered":"Zesp\u00f3\u0142 l\u0119ku napadowego"},"content":{"rendered":"\n

Jak TELEMEDI mo\u017ce pom\u00f3c Ci w przypadku zespo\u0142u l\u0119ku napadowego? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zesp\u00f3\u0142 l\u0119ku napadowego to zaburzenie l\u0119kowe, w kt\u00f3rym osoby cierpi\u0105ce na to zaburzenie do\u015bwiadczaj\u0105 nag\u0142ych atak\u00f3w paniki. Ataki paniki pojawiaj\u0105 si\u0119 znienacka, bez \u017cadnego konkretnego powodu. Towarzysz\u0105 im nasilaj\u0105ce si\u0119 fizyczne reakcje l\u0119kowe, takie jak szybkie bicie serca, duszno\u015bci czy zawroty g\u0142owy. Je\u015bli zauwa\u017casz u siebie podobne objawy, powiniene\u015b skorzysta\u0107 z pomocy psychologa. Dobrym wyj\u015bciem mo\u017ce by\u0107 odbycie wideokonsultacji ze specjalist\u0105 TELEMEDI, kt\u00f3ry dokona pe\u0142nej diagnozy i zaplanuje dalsze post\u0119powanie terapeutyczne.<\/p>\n\n\n\n

Podstawowe informacje<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n \n\n
    \n
  • Objawy<\/strong>: Duszno\u015bci, md\u0142o\u015bci, hiperwentylacja, biegunka, ko\u0142atanie serca, zawroty g\u0142owy, uczucie pieczenia w ca\u0142ym ciele, ko\u0142atanie serca, dr\u017cenie.<\/li>\n\n\n\n
  • Opis<\/strong>: Stan skrajnego niepokoju, zwykle trwaj\u0105cy kr\u00f3tko.<\/li>\n\n\n\n
  • Leczenie<\/strong>: Leki (zw\u0142aszcza antydepresyjne), psychoterapia.<\/li>\n\n\n\n
  • Przyczyny<\/strong>: Prawdopodobnie po\u0142\u0105czenie predyspozycji genetycznych i stresuj\u0105cych okoliczno\u015bci \u017cyciowych (np. stres w pracy). <\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

    Jak odczuwa si\u0119 atak paniki?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    Podczas ataku paniki objawy zwykle pojawiaj\u0105 si\u0119 bardzo nagle. U wi\u0119kszo\u015bci ludzi panika pojawia si\u0119 dos\u0142ownie znik\u0105d. Chorzy nie potrafi\u0105 wyja\u015bni\u0107, dlaczego nagle czuj\u0105 si\u0119 tak przyt\u0142oczeni l\u0119kiem.<\/p>\n\n\n\n

    Opr\u00f3cz egzystencjalnych uczu\u0107 niepokoju osoby cierpi\u0105ce na to zaburzenie cz\u0119sto do\u015bwiadczaj\u0105 fizycznych objaw\u00f3w, takich jak przyspieszone bicie serca, ko\u0142atanie serca i palpitacje. Wiele os\u00f3b zauwa\u017ca u siebie wzmo\u017cony puls, dr\u017cenie lub sucho\u015b\u0107 w ustach. Niekt\u00f3rzy czuj\u0105 ucisk w klatce piersiowej i brzuchu. Maj\u0105 te\u017c duszno\u015bci i b\u00f3le w klatce piersiowej lub doznaj\u0105 hiperwentylacji. Konsekwencj\u0105 tego s\u0105 cz\u0119sto zawroty g\u0142owy i md\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

    Niekt\u00f3rzy podczas ataku paniki poc\u0105 si\u0119 lub odczuwaj\u0105 dreszcze. Cz\u0119sto r\u0119ce i nogi mrowi\u0105, dr\u0119twiej\u0105 lub pojawia si\u0119 uczucie pieczenia w ca\u0142ym ciele. Czasami strach jest tak wielki, \u017ce cierpi\u0105cy na t\u0119 chorob\u0119 zaczynaj\u0105 p\u0142aka\u0107. Wiele os\u00f3b odczuwa objawy fizyczne tak intensywnie, \u017ce obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce z ich powodu umr\u0105. Obawiaj\u0105 si\u0119 \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n

    Poniewa\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b cierpi\u0105cych na zesp\u00f3\u0142 l\u0119ku napadowego na pocz\u0105tku nie mo\u017ce zidentyfikowa\u0107 czynnika wywo\u0142uj\u0105cego objawy, obawia si\u0119 utraty kontroli nad sob\u0105 lub popadni\u0119cia w ob\u0142\u0119d. Cz\u0119sto podczas ataku paniki osoby te postrzegaj\u0105 siebie lub otoczenie jako nierealne (tzw. depersonalizacja lub derealizacja).<\/p>\n\n\n\n

    Nierzadko u os\u00f3b dotkni\u0119tych chorob\u0105 pojawiaj\u0105 si\u0119 przera\u017caj\u0105ce my\u015bli (\u201emy\u015bli katastroficzne\u201d), kt\u00f3re jeszcze bardziej pot\u0119guj\u0105 l\u0119k. B\u0142\u0119dnie interpretuj\u0105 oni oznaki fizyczne i zak\u0142adaj\u0105, \u017ce maj\u0105 atak serca, dusz\u0105 si\u0119 lub mdlej\u0105.<\/p>\n\n\n\n

    Nasilenie objaw\u00f3w r\u00f3\u017cni si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od osoby. Poniewa\u017c jednak osoby dotkni\u0119te atakiem paniki zazwyczaj odczuwaj\u0105 objawy jako gwa\u0142towne i wyczerpuj\u0105ce, wiele z nich jest zm\u0119czonych i wyczerpanych po ataku paniki. Ci\u0105g\u0142y strach przed kolejnym atakiem utrudnia te\u017c wielu osobom zasypianie i spokojne wysypianie si\u0119.<\/p>\n\n\n\n

    Je\u015bli ataki wyst\u0119puj\u0105 cz\u0119\u015bciej, wielu chorych zwraca wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 na swoje objawy i dos\u0142ownie czeka, a\u017c si\u0119 powt\u00f3rz\u0105. Ci\u0105gle obawiaj\u0105 si\u0119 oni kolejnego ataku l\u0119ku. To tworzy \u201eb\u0142\u0119dne ko\u0142o niepokoju\u201d. Pojawia si\u0119 tak zwany l\u0119k antycypacyjny lub fobofobia (\u201estrach przed strachem\u201d).<\/p>\n\n\n\n

    Dlatego wielu cierpi\u0105cych na zesp\u00f3\u0142 l\u0119ku napadowego unika miejsc i sytuacji, kt\u00f3re mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 atak paniki. W rezultacie osoby z tym zaburzeniem coraz bardziej wycofuj\u0105 si\u0119 z \u017cycia, co powoduje problemy w ich relacjach partnerskich, \u017cyciu rodzinnym czy zawodowym.<\/p>\n\n\n\n

    Atak paniki czy atak serca?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    Typowe objawy ataku paniki wyst\u0119puj\u0105 w podobny spos\u00f3b jak w przypadku innych chor\u00f3b. Na przyk\u0142ad atak serca r\u00f3wnie\u017c cz\u0119sto objawia si\u0119 ko\u0142ataniem serca, b\u00f3lem w klatce piersiowej i duszno\u015bci\u0105. Je\u015bli wi\u0119c nie masz pewno\u015bci, czy objawy zosta\u0142y wywo\u0142ane przez l\u0119k, skontaktuj si\u0119 z lekarzem pogotowia.<\/p>\n\n\n\n

    Ataki paniki w nocy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Nawet 40 procent pacjent\u00f3w z zespo\u0142em l\u0119ku napadowego do\u015bwiadcza regularnych atak\u00f3w paniki w nocy. Nadal nie ma jasnego wyja\u015bnienia tego zjawiska. Specjali\u015bci podejrzewaj\u0105, \u017ce nocne ataki paniki s\u0105 wywo\u0142ywane przez reakcje fizyczne, takie jak szybki oddech czy przyspieszony puls, kt\u00f3re osoby nimi dotkni\u0119te postrzegaj\u0105 jako zagro\u017cenie. Mo\u017ce si\u0119 to dzia\u0107 \u015bwiadomie w ci\u0105gu dnia, ale tak\u017ce nie\u015bwiadomie w nocy, podczas snu.<\/p>\n\n\n\n

    Jak d\u0142ugo trwaj\u0105 ataki paniki?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Zazwyczaj atak trwa tylko kilka minut i ust\u0119puje samoistnie. Objawy zwykle osi\u0105gaj\u0105 swoje maksimum w ci\u0105gu dziesi\u0119ciu minut. Mo\u017cliwe s\u0105 jednak tak\u017ce epizody trwaj\u0105ce d\u0142u\u017cej ni\u017c 30 minut. Rzadko jednak zdarza si\u0119, \u017ce atak paniki trwa kilka godzin lub ca\u0142y dzie\u0144.<\/p>\n\n\n\n

    Co to jest atak l\u0119ku panicznego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Zgodnie z klasyfikacj\u0105 zaburze\u0144 psychicznych ICD-10 ataki paniki s\u0105 definiowane jako nag\u0142e ataki l\u0119ku (paniki), kt\u00f3rym towarzysz\u0105 r\u00f3\u017cne objawy fizyczne. Do\u015bwiadczany niepok\u00f3j cz\u0119sto nie jest ograniczony do konkretnej sytuacji czy okoliczno\u015bci i dlatego jest nieprzewidywalny.<\/p>\n\n\n\n

    W rezultacie u wielu os\u00f3b pojawia si\u0119 l\u0119k przed gro\u017an\u0105 chorob\u0105 fizjologiczn\u0105. Zwykle rozpoczyna si\u0119 w\u00f3wczas d\u0142uga podr\u00f3\u017c od lekarza do lekarza w nadziei, \u017ce uda si\u0119 znale\u017a\u0107 fizyczn\u0105 przyczyn\u0119 objaw\u00f3w. Poniewa\u017c jednak nie ma fizycznych czynnik\u00f3w wywo\u0142uj\u0105cych ataki paniki, cz\u0119sto mija kilka lat, zanim lekarz postawi w\u0142a\u015bciw\u0105 diagnoz\u0119.<\/p>\n\n\n\n

    Kiedy pojawia si\u0119 zesp\u00f3\u0142 l\u0119ku napadowego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Cz\u0119sto atak paniki wyst\u0119puje jednorazowo lub sporadycznie. Jednak niekt\u00f3rzy chorzy ci\u0105gle do\u015bwiadczaj\u0105 silnych atak\u00f3w l\u0119ku, kt\u00f3re powa\u017cnie wp\u0142ywaj\u0105 na ich \u017cycie. W tym przypadku lekarze m\u00f3wi\u0105 o zaburzeniu panicznym (zwanym te\u017c zespo\u0142em l\u0119ku napadowego), kt\u00f3re nale\u017cy do tak zwanych zaburze\u0144 l\u0119kowych.<\/p>\n\n\n\n

    Zgodnie z klasyfikacj\u0105 zaburze\u0144 psychicznych ICD-10 zaburzenie paniczne istnieje tylko wtedy, gdy ataki paniki wyst\u0119puj\u0105 wielokrotnie (przynajmniej raz w miesi\u0105cu), a strach przed kolejnym atakiem trwa przynajmniej przez miesi\u0105c.<\/p>\n\n\n\n

    Strach przed strachem<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Mo\u017ce si\u0119 to pocz\u0105tkowo wydawa\u0107 dziwne, ale strach jest w gruncie rzeczy czym\u015b pozytywnym. Zapobiega on wchodzeniu w niebezpieczne sytuacje lub pope\u0142nianiu b\u0142\u0119d\u00f3w \u2013 na przyk\u0142ad nieuczeniu si\u0119 do egzamin\u00f3w lub oszukiwaniu, poniewa\u017c chory nie jest wystarczaj\u0105co przera\u017cony mo\u017cliwymi konsekwencjami.<\/p>\n\n\n\n

    Sytuacja wygl\u0105da inaczej, kiedy silne uczucie niepokoju atakuje znienacka lub w sytuacjach, kt\u00f3re nie s\u0105 w rzeczywisto\u015bci gro\u017ane. Niekt\u00f3rzy ludzie odczuwaj\u0105 ko\u0142atanie serca, s\u0142abo\u015b\u0107 kolan, dr\u017cenie r\u0105k. Czuj\u0105 si\u0119 chorzy i wpadaj\u0105 w panik\u0119. Strach przed l\u0119kiem mo\u017ce wtedy przekre\u015bli\u0107 ca\u0142e ich \u017cycie. W obawie przed ponownym prze\u017cywaniem podobnych l\u0119k\u00f3w, osoby nim dotkni\u0119te unikaj\u0105 takich sytuacji. Oczywi\u015bcie na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 jest to problematyczne, bo mo\u017ce powa\u017cnie ograniczy\u0107 jako\u015b\u0107 \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

    Je\u015bli bezpodstawne i silne l\u0119ki pojawiaj\u0105 si\u0119 cz\u0119\u015bciej lub przez d\u0142u\u017cszy czas, m\u00f3wi si\u0119 o zespole l\u0119ku napadowego.<\/p>\n\n\n\n

    Strach przed kompromitacj\u0105<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Strach przed zawstydzeniem, odrzuceniem lub wy\u015bmianiem jest szczeg\u00f3lnie powszechny w\u015br\u00f3d m\u0142odych ludzi. Szczeg\u00f3lnie kontakt z nieznajomymi jest wtedy czym\u015b przera\u017caj\u0105cym. Lekarze nazywaj\u0105 takie l\u0119ki fobiami spo\u0142ecznymi. M\u0142odzi ludzie opuszczaj\u0105 zaj\u0119cia szkolne, na przyk\u0142ad je\u015bli maj\u0105 wyg\u0142osi\u0107 prezentacj\u0119, nie maj\u0105 odwagi zapisa\u0107 si\u0119 do klubu sportowego i nie chodz\u0105 na imprezy towarzyskie. Wol\u0105 trzyma\u0107 si\u0119 z dala od innych. Strach przed innymi czyni ich samotnikami.<\/p>\n\n\n\n

    Strach przed \u015bwiatem zewn\u0119trznym<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Inn\u0105 form\u0105 zaburze\u0144 l\u0119kowych jest l\u0119k przed \u015bwiatem zewn\u0119trznym. Lekarze nazywaj\u0105 to agorafobi\u0105. Pojawia si\u0119 szczeg\u00f3lnie na otwartych przestrzeniach, w t\u0142umie lub gdy chory oddala si\u0119 od domu. Za przera\u017caj\u0105ce uwa\u017cane s\u0105 te\u017c sytuacje, z kt\u00f3rych nie mo\u017cna \u0142atwo uciec, takie jak podr\u00f3\u017cowanie windami czy poci\u0105gami.<\/p>\n\n\n\n

    Niekt\u00f3rzy nadmiernie boj\u0105 si\u0119 te\u017c niegro\u017anych paj\u0105k\u00f3w, kot\u00f3w czy ptak\u00f3w albo maj\u0105 paniczny l\u0119k przed lataniem. Lekarze okre\u015blaj\u0105 takie problemy mianem fobii specyficznej.<\/p>\n\n\n\n

    Strach jak \u201egrom z jasnego nieba\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    U innych os\u00f3b l\u0119k nie ma konkretnej przyczyny, ale pojawia si\u0119 znienacka. W \u017cargonie medycznym nazywa si\u0119 to \u201ezaburzeniem l\u0119kowym uog\u00f3lnionym\u201d. I wreszcie \u201ezaburzenie paniczne\u201d, w kt\u00f3rym strach jest tak wielki, \u017ce jest prawie nie do zniesienia.<\/p>\n\n\n\n

    Z natury boja\u017aliwy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Nie wiadomo jeszcze dok\u0142adnie, dlaczego u niekt\u00f3rych os\u00f3b pojawiaj\u0105 si\u0119 zaburzenia l\u0119kowe. Jak w przypadku wi\u0119kszo\u015bci zaburze\u0144 psychicznych, zanim dana osoba zachoruje, musz\u0105 si\u0119 na siebie z\u0142o\u017cy\u0107 r\u00f3\u017cne czynniki.<\/p>\n\n\n\n

    Na przyk\u0142ad niekt\u00f3rzy ludzie s\u0105 z natury ostro\u017cni, nie\u015bmiali i bardziej sk\u0142onni do l\u0119ku. Jedn\u0105 z przyczyn tego stanu rzeczy s\u0105 ich geny. Ale nawet rozw\u00f3j w \u0142onie matki mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 poziom l\u0119ku \u2013 na przyk\u0142ad je\u015bli matka by\u0142a w ci\u0105\u017cy bardzo zestresowana. W tym przypadku dana osoba jest szczeg\u00f3lnie wra\u017cliwa na stres i podatna na choroby psychiczne.<\/p>\n\n\n\n

    Agorafobia z zaburzeniami panicznymi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Ataki paniki cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105 te\u017c w po\u0142\u0105czeniu z innymi zaburzeniami psychicznymi. Szczeg\u00f3lnie osoby cierpi\u0105ce na agorafobi\u0119 s\u0105 cz\u0119sto nara\u017cone na ataki paniki.<\/p>\n\n\n\n

    Boj\u0105 si\u0119 one miejsc publicznych, t\u0142um\u00f3w ludzi lub boj\u0105 si\u0119 podr\u00f3\u017cowa\u0107 samotnie lub daleko. Wielu z nich nie ma odwagi, aby podr\u00f3\u017cowa\u0107 komunikacj\u0105 miejsk\u0105, p\u00f3j\u015b\u0107 do kina czy teatru albo na zakupy do supermarketu. Dlatego staraj\u0105 si\u0119 unika\u0107 takich miejsc, kt\u00f3re je przera\u017caj\u0105 (zachowanie unikaj\u0105ce).<\/p>\n\n\n\n

    Lekarze m\u00f3wi\u0105 w\u00f3wczas o \u201eagorafobii z zaburzeniami panicznymi\u201d. Jest to bardziej rozpowszechnione zaburzenie ni\u017c czyste zaburzenie paniczne.<\/p>\n\n\n\n

    Inne zaburzenia l\u0119kowe, depresja, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne lub zesp\u00f3\u0142 stresu pourazowego (PTSD \u2013 posttraumatic stress disorder) tak\u017ce cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105 \u0142\u0105cznie z zaburzeniami panicznymi.<\/p>\n\n\n\n

    Ataki paniki u dzieci<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Ataki paniki wyst\u0119puj\u0105 r\u00f3wnie\u017c u dzieci i m\u0142odzie\u017cy, ale znacznie rzadziej ni\u017c u doros\u0142ych. Zaburzenia paniki s\u0105 te\u017c cz\u0119stsze u nastolatk\u00f3w ni\u017c u m\u0142odszych dzieci. Choroby te wyst\u0119puj\u0105 u dziewcz\u0105t dwa razy cz\u0119\u015bciej ni\u017c u ch\u0142opc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

    Czynniki wywo\u0142uj\u0105ce ataki paniki s\u0105 bardzo zr\u00f3\u017cnicowane. Cz\u0119sto dzieci boj\u0105 si\u0119 m\u00f3wi\u0107 przy innych ludziach, boj\u0105 si\u0119 zwierz\u0105t lub ciemno\u015bci, kiedy k\u0142ad\u0105 si\u0119 spa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

    Najcz\u0119\u015bciej dzieci i nastolatki maj\u0105 ataki paniki, kiedy ich rodzice r\u00f3wnie\u017c cierpi\u0105 na podobne zaburzenia paniczne. Cz\u0119sto przejmuj\u0105 one l\u0119kliwe zachowania swoich rodzic\u00f3w. Zw\u0142aszcza ma\u0142e dzieci wzoruj\u0105 si\u0119 na swoich rodzicach. Zaburzenia paniczne pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c cz\u0119\u015bciej w doros\u0142ym \u017cyciu ludzi, kt\u00f3rzy w dzieci\u0144stwie byli szczeg\u00f3lnie nie\u015bmiali i zamkni\u0119ci w sobie.<\/p>\n\n\n\n

    Stres jest mo\u017cliwym czynnikiem wyzwalaj\u0105cym zesp\u00f3\u0142 l\u0119ku napadowego. Szczeg\u00f3lnie w przypadku dzieci w wieku szkolnym presja, by si\u0119 wykaza\u0107, cz\u0119sto powoduje u nich ataki paniki. Ponadto dzieci z l\u0119kiem separacyjnym cz\u0119\u015bciej do\u015bwiadczaj\u0105 atak\u00f3w l\u0119kowych. S\u0105 te\u017c bardziej nara\u017cone na wyst\u0105pienie zaburze\u0144 panicznych w wieku doros\u0142ym.<\/p>\n\n\n\n

    Dlatego wa\u017cne jest, by leczy\u0107 dzieci jak najwcze\u015bniej. Zazwyczaj sensowne jest zaanga\u017cowanie rodzic\u00f3w w terapi\u0119. W ten spos\u00f3b rodzice ucz\u0105 si\u0119, jak najlepiej wspiera\u0107 swoje dzieci.<\/p>\n\n\n\n

    Nieleczona choroba psychiczna mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 przewlek\u0142a i mie\u0107 negatywny wp\u0142yw na rozw\u00f3j dziecka. Przede wszystkim cz\u0119sto brakuje tym dzieciom wa\u017cnych do\u015bwiadcze\u0144 spo\u0142ecznych, poniewa\u017c ze strachu coraz bardziej wycofuj\u0105 si\u0119 z \u017cycia spo\u0142ecznego.<\/p>\n\n\n\n

    Je\u015bli nie uda Ci si\u0119 z\u0142agodzi\u0107 niepokoju dziecka rozmow\u0105 i skupieniem na nim Twojej uwagi, warto zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 o pomoc do psychiatry specjalizuj\u0105cego si\u0119 w leczeniu dzieci i m\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n\n\n\n

    Ataki paniki u kobiet w ci\u0105\u017cy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    U niekt\u00f3rych kobiet zmiany hormonalne w czasie ci\u0105\u017cy wywo\u0142uj\u0105 ataki paniki. Strach przed porodem i przed byciem matk\u0105 cz\u0119sto jeszcze je pot\u0119guje. Szczeg\u00f3lnie je\u015bli kobiety maj\u0105 za sob\u0105 trudn\u0105 ci\u0105\u017c\u0119 lub cierpi\u0105 na ju\u017c istniej\u0105c\u0105 chorob\u0119 psychiczn\u0105, mo\u017ce rozwin\u0105\u0107 si\u0119 u nich zaburzenie paniczne. Z tego powodu wa\u017cne jest, by kobiety w ci\u0105\u017cy, je\u015bli ich obawy si\u0119 utrzymuj\u0105, jak najwcze\u015bniej szuka\u0142y pomocy u ginekologa, lekarza rodzinnego, psychiatry lub terapeuty.<\/p>\n\n\n\n

    Jak cz\u0119sto zdarzaj\u0105 si\u0119 ataki paniki?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Izolowane ataki paniki s\u0105 stosunkowo cz\u0119ste. Nawet do 20% ludzi do\u015bwiadcza ataku paniki przynajmniej raz w \u017cyciu. Kobiety s\u0105 dotkni\u0119te t\u0105 chorob\u0105 cz\u0119\u015bciej ni\u017c m\u0119\u017cczy\u017ani. Pojedynczy atak nie jest jednak r\u00f3wnoznaczny z zaburzeniem panicznym. Prawdopodobie\u0144stwo wyst\u0105pienia zaburze\u0144 panicznych w ci\u0105gu ca\u0142ego \u017cycia wynosi 5,5% dla kobiet i 2,2% dla m\u0119\u017cczyzn.<\/p>\n\n\n\n

    Leczenie atak\u00f3w paniki<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    Osobom cierpi\u0105cym na ataki paniki lub zaburzenia paniczne pomaga psychoterapia i leki. Dodatkowym wsparciem dla terapii jest sport i do\u0142\u0105czenie do grupy samopomocy.<\/p>\n\n\n\n

    Pierwsza pomoc przy atakach paniki<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Mimo \u017ce ataki paniki cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 dos\u0142ownie znik\u0105d, nie jeste\u015b ca\u0142kowicie bezradny i zdany na ich \u0142ask\u0119. Je\u015bli ogarnia Ci\u0119 uczucie strachu, poni\u017csze wskaz\u00f3wki mog\u0105 pom\u00f3c Ci przezwyci\u0119\u017cy\u0107 ostry atak paniki.<\/p>\n\n\n\n

      \n
    • Wykonuj \u0107wiczenia oddechowe.<\/strong> Skoncentruj si\u0119 na swoim oddechu. Wdychaj powoli powietrze przez nos i policz do czterech. Wstrzymaj oddech i ponownie policz do czterech. Nast\u0119pnie g\u0142\u0119boko wydychaj powietrze przez usta i policz do o\u015bmiu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

      Powt\u00f3rz ten proces kilka razy, a\u017c si\u0119 zrelaksujesz. \u015awiadome oddychanie uspokaja system nerwowy i przywraca ci poczucie kontroli.<\/p>\n\n\n\n

      Je\u015bli masz hiperwentylacj\u0119, pomo\u017ce ci oddychanie przez papierow\u0105 torb\u0119. W torbie nie pojawia si\u0119 dodatkowy tlen, a Ty wdychasz wi\u0119cej dwutlenku w\u0119gla. Zwi\u0119ksza to poziom dwutlenku w\u0119gla we krwi, a Tw\u00f3j oddech wraca do normy.<\/p>\n\n\n\n

        \n
      • Kontroluj swoje my\u015bli.<\/strong> Po pierwsze, u\u015bwiadom sobie, \u017ce masz atak paniki. Przypomnij sobie, \u017ce tw\u00f3j organizm reaguje na stres i \u017ce ten stan wkr\u00f3tce minie. Wa\u017cne jest to, jak ocenisz sytuacj\u0119. Zamiast domniemywa\u0107 istnienia przyczyn zagra\u017caj\u0105cych \u017cyciu, postaraj si\u0119 u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce objawy s\u0105 nieprzyjemne, ale nie stanowi\u0105 zagro\u017cenia dla Twojego \u017cycia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

        Je\u015bli zauwa\u017cysz typowe objawy paniki, takie jak silne ko\u0142atanie serca, zawroty g\u0142owy czy md\u0142o\u015bci, powiedz sobie na g\u0142os \u201eSTOP\u201d lub wyobra\u017a sobie czerwony znak stopu. Przy odrobinie praktyki cz\u0119sto b\u0119dziesz w stanie samodzielnie oderwa\u0107 si\u0119 od negatywnych my\u015bli.<\/p>\n\n\n\n

          \n
        • Odpr\u0119\u017c si\u0119.<\/strong> Gdy tylko poczujesz, \u017ce zbli\u017ca si\u0119 atak paniki, postaraj si\u0119 zrelaksowa\u0107. Dobrym sposobem jest na przyk\u0142ad progresywna relaksacja mi\u0119\u015bni (trening Jacobsona), w kt\u00f3rej \u015bwiadomie napinasz pewne cz\u0119\u015bci cia\u0142a, a nast\u0119pnie je rozlu\u017aniasz. Na przyk\u0142ad, zaci\u015bnij pi\u0119\u015bci i powoli policz do pi\u0119ciu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

          Potem zn\u00f3w pozw\u00f3l si\u0119 mi\u0119\u015bniom odpr\u0119\u017cy\u0107 i zrelaksowa\u0107. W tym samym czasie zaci\u015bnij palce u st\u00f3p i ponownie je rozlu\u017anij, \u017ceby zintensyfikowa\u0107 efekt. Powtarzaj \u0107wiczenie, a\u017c poczujesz si\u0119 lepiej. Alternatywnie pomaga delikatne rozci\u0105ganie poszczeg\u00f3lnych cz\u0119\u015bci cia\u0142a lub masowanie karku.<\/p>\n\n\n\n

            \n
          • Zaakceptuj atak paniki.<\/strong> Postaraj si\u0119 zaakceptowa\u0107 atak paniki i nie walcz z nim. Mo\u017ce to tylko pogorszy\u0107 objawy. Pozw\u00f3l sobie na uczucie strachu, ale nie koncentruj si\u0119 na nim. B\u0105d\u017a \u015bwiadomy tego, co si\u0119 dzieje, ale bez obsesji na tym punkcie. Cz\u0119sto pomaga otwarta rozmowa o atakach paniki z zaufan\u0105 osob\u0105, np. z dobrym przyjacielem.<\/li>\n\n\n\n
          • R\u00f3b notatki na wypadek sytuacji kryzysowej.<\/strong> Zapisuj to, co pomaga Ci w czasie ataku paniki (np. oddychanie, relaksacja itp.). Mo\u017ce to by\u0107 na przyk\u0142ad notatka w telefonie kom\u00f3rkowym lub na kartce papieru, kt\u00f3r\u0105 zawsze nosisz w portfelu. W ten spos\u00f3b mo\u017cesz szybko zareagowa\u0107 w sytuacji ostrego ataku paniki i z\u0142agodzi\u0107 jego objawy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

            \u015arodki farmakologiczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Lekarz zazwyczaj leczy osoby z atakami paniki lekami antydepresyjnymi. W tym celu zazwyczaj stosuje tzw. selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Nale\u017c\u0105 do nich takie substancje jak citalopram, escitalopram, paroksetyna, sertralina i wenlafaksyna.<\/p>\n\n\n\n

            Je\u015bli leki z grupy SSRI nie s\u0105 wystarczaj\u0105co skuteczne, lekarz mo\u017ce zastosowa\u0107 inne leki przeciwdepresyjne lub przeciwl\u0119kowe, takie jak buspiron, moklobemid czy opipramol.<\/p>\n\n\n\n

            Specjali\u015bci zalecaj\u0105, by w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci \u0142\u0105czy\u0107 terapi\u0119 farmakologiczn\u0105 z psychoterapi\u0105.<\/p>\n\n\n\n

            Osoby dotkni\u0119te zespo\u0142em l\u0119ku napadowego przyjmuj\u0105 leki codziennie w formie tabletek. Aby unikn\u0105\u0107 skutk\u00f3w ubocznych, lekarz zwi\u0119ksza dawk\u0119 powoli, przez kilka tygodni. Czasem potrzeba nawet trzech tygodni, by dany lek zacz\u0105\u0142 dzia\u0142a\u0107.<\/p>\n\n\n\n

            Po zako\u0144czeniu terapii pacjent wsp\u00f3lnie z lekarzem podejmuje decyzj\u0119 o zaprzestaniu przyjmowania leku. W tym celu lekarz stopniowo zmniejsza dawk\u0119, aby zapobiec ponownym atakom paniki i skutkom ubocznym, takim jak zawroty g\u0142owy czy md\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

            Nie odstawiaj lek\u00f3w na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119, skonsultuj si\u0119 najpierw z lekarzem!<\/p>\n\n\n\n

            W niekt\u00f3rych przypadkach lekarz mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c przepisa\u0107 na kr\u00f3tki czas \u015brodki uspokajaj\u0105ce. Leki te \u2013 g\u0142\u00f3wnie benzodiazepiny \u2013 hamuj\u0105 l\u0119k i maj\u0105 dzia\u0142anie uspokajaj\u0105ce. Jednak leki te szybko uzale\u017cniaj\u0105, je\u015bli pacjenci przyjmuj\u0105 je przez d\u0142u\u017cszy czas. Dlatego eksperci zalecaj\u0105, by benzodiazepiny by\u0142y podawane tylko w wyj\u0105tkowych przypadkach.<\/p>\n\n\n\n

            Leki uspokajaj\u0105ce powinny by\u0107 przyjmowane tylko pod nadzorem lekarza i tylko przez kr\u00f3tki czas \u2013 chyba \u017ce lekarz wyra\u017anie zaleci ci d\u0142u\u017csze przyjmowanie leku.<\/p>\n\n\n\n

            Leczenie bez u\u017cycia \u015brodk\u00f3w farmakologicznych<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Psychoterapia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Terapia poznawczo-behawioralna (CBT, cognitive\u2013behavioral therapy) pomaga wielu osobom cierpi\u0105cym na ataki paniki. Jest to forma psychoterapii, kt\u00f3ra polega na analizie wyuczonego sposobu my\u015blenia i zachowania, przewarto\u015bciowaniu go i, je\u015bli to konieczne, nauczeniu si\u0119 czego\u015b na nowo. Na przyk\u0142ad osoba dotkni\u0119ta chorob\u0105 dowiaduje si\u0119, co dzieje si\u0119 w jej wn\u0119trzu podczas ataku paniki i \u017ce reakcje takie jak ko\u0142atanie serca czy przyspieszony oddech nie s\u0105 dla niej niebezpieczne, ale po prostu pojawiaj\u0105 si\u0119 na skutek l\u0119ku.<\/p>\n\n\n\n

            Terapeuci stosuj\u0105 te\u017c tzw. terapi\u0119 konfrontacyjn\u0105 (zwan\u0105 tak\u017ce terapi\u0105 ekspozycyjn\u0105). S\u0142u\u017cy ona do bezpo\u015bredniej konfrontacji pacjenta z jego l\u0119kami. Nast\u0119pnie pod kierunkiem terapeuty pacjent \u015bwiadomie przywo\u0142uje doznania cielesne (np. szybki oddech), kt\u00f3re wyzwalaj\u0105 w nim l\u0119k. Celem jest, by pacjent przebywa\u0142 w sytuacji wywo\u0142uj\u0105cej l\u0119k i nie unika\u0142 jej. Stopniowo l\u0119k ust\u0119puje sam z siebie, co jest dla pacjenta niezwykle wa\u017cnym do\u015bwiadczeniem.<\/p>\n\n\n\n

            Ponadto pacjent do\u015bwiadcza, \u017ce jego objawy fizyczne nie s\u0105 wynikiem na przyk\u0142ad ataku serca, ale s\u0105 spowodowane oddychaniem i wynikaj\u0105cymi z niego l\u0119kliwymi my\u015blami.<\/p>\n\n\n\n

            W dalszym toku terapii pacjent musi zmierzy\u0107 si\u0119 ze swoimi l\u0119kami, a bod\u017ace wywo\u0142uj\u0105ce l\u0119k s\u0105 stopniowo wzmacniane. Osoby z agorafobi\u0105 chodz\u0105 do miejsc publicznych \u2013 na pocz\u0105tku mo\u017ce do supermarketu, p\u00f3\u017aniej do poci\u0105gu podmiejskiego w godzinach szczytu. Stopniowo l\u0119k zmniejsza si\u0119, a\u017c w najlepszym przypadku ataki l\u0119ku znikaj\u0105 ca\u0142kowicie.<\/p>\n\n\n\n

            Aby wype\u0142ni\u0107 luk\u0119 do czasu rozpocz\u0119cia w\u0142a\u015bciwej terapii lub jako \u015brodek uzupe\u0142niaj\u0105cy terapi\u0119, w internecie dost\u0119pne s\u0105 instrukcje samopomocy. Zapytaj o to swojego psychiatr\u0119 lub terapeut\u0119.<\/p>\n\n\n\n

            Innym podej\u015bciem psychoterapeutycznym jest psychoterapia psychodynamiczna. W tym podej\u015bciu terapeuta bada, jakie konflikty kryj\u0105 si\u0119 za zaburzeniami panicznymi u danej osoby. Na przyk\u0142ad atak paniki mo\u017ce by\u0107 wyrazem t\u0142umionych uczu\u0107. Ataki paniki cz\u0119sto ust\u0119puj\u0105, kiedy pacjent w rozmowie z terapeut\u0105 odkrywa swoje nierozwi\u0105zane konflikty, kt\u00f3re s\u0105 faktyczn\u0105 przyczyn\u0105 jego l\u0119k\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

            Sport<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Sport i \u0107wiczenia fizyczne s\u0105 r\u00f3wnie pomocne w przypadku atak\u00f3w paniki. Badania wykaza\u0142y, \u017ce spacerowanie przez 30 minut trzy razy w tygodniu zmniejsza objawy l\u0119ku. Dlatego specjali\u015bci zalecaj\u0105, by osoby cierpi\u0105ce na ataki paniki regularnie uprawia\u0142y sporty wytrzyma\u0142o\u015bciowe, takie jak bieganie, jazda na rowerze czy p\u0142ywanie.<\/p>\n\n\n\n

            Dzienniczek objaw\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Niekt\u00f3rym osobom pomaga prowadzenie dzienniczka objaw\u00f3w. Pomaga on zidentyfikowa\u0107 sytuacje i przyczyny, kt\u00f3re wywo\u0142uj\u0105 l\u0119k. Notatki pomagaj\u0105 te\u017c osobie, kt\u00f3ra jest \u015bwiadoma swoich post\u0119p\u00f3w i motywuje j\u0105 do dalszych dzia\u0142a\u0144.<\/p>\n\n\n\n

            Medytacje<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Regularna medytacja jest te\u017c dobrym sposobem na redukcj\u0119 stresu, a tym samym na zapobieganie stanom l\u0119kowym.<\/p>\n\n\n\n

            Domowe sposoby leczenia i preparaty zio\u0142owe<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Pewne domowe sposoby mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c pom\u00f3c w walce z atakami paniki. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce odpowiednie s\u0105 bod\u017ace zimne, takie jak kostki lodu przyk\u0142adane do nadgarstka lub masa\u017ce pi\u0142k\u0105 je\u017cow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

            Bod\u017ace zewn\u0119trzne powoduj\u0105, \u017ce osoba dotkni\u0119ta chorob\u0105 koncentruje si\u0119 na nich i nie zatraca si\u0119 w swoich uczuciach niepokoju.<\/p>\n\n\n\n

            Niekt\u00f3re preparaty zio\u0142owe, takie jak waleriana czy lawenda, r\u00f3wnie\u017c maj\u0105 dzia\u0142anie uspokajaj\u0105ce. S\u0105 one dost\u0119pne na przyk\u0142ad w aptece w postaci herbatek lub kapsu\u0142ek.<\/p>\n\n\n\n

            Zesp\u00f3\u0142 l\u0119ku napadowego jest powa\u017cn\u0105 chorob\u0105 psychiczn\u0105. Dlatego je\u015bli u\u017cywasz \u015brodk\u00f3w do samoleczenia, porozmawiaj o tym ze swoim lekarzem lub terapeut\u0105.<\/p>\n\n\n\n

            Domowe sposoby leczenia mog\u0105 co najwy\u017cej uzupe\u0142ni\u0107 konwencjonalne leczenie medyczne, ale nie mog\u0105 go zast\u0105pi\u0107. Porozmawiaj ze swoim lekarzem lub terapeut\u0105 o tym, jak mo\u017cesz najlepiej sam wesprze\u0107 terapi\u0119.<\/p>\n\n\n\n

            Homeopatia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Istnieje kilka lek\u00f3w homeopatycznych, kt\u00f3re rzekomo pomagaj\u0105 w atakach paniki lub l\u0119ku. Je\u015bli chcia\u0142by\u015b je wypr\u00f3bowa\u0107, porozmawiaj o nich ze swoim lekarzem lub terapeut\u0105. Zaburzenia l\u0119kowe i paniczne to powa\u017cne choroby psychiczne, kt\u00f3re zdecydowanie powinny by\u0107 leczone profesjonalnie.<\/p>\n\n\n\n

            Koncepcja homeopatii i jej konkretna skuteczno\u015b\u0107 s\u0105 kontrowersyjne i nie s\u0105 potwierdzone badaniami.<\/p>\n\n\n\n

            Grupy samopomocowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            W grupach samopomocowych osoby cierpi\u0105ce na ataki paniki maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 porozmawiania o swoich l\u0119kach i obawach oraz otrzymania pomocnych wskaz\u00f3wek od innych os\u00f3b cierpi\u0105cych na te zaburzenia. W ten spos\u00f3b wielu chorych dowiaduje si\u0119, \u017ce nie s\u0105 sami ze swoj\u0105 chorob\u0105 i \u017ce nie musz\u0105 si\u0119 jej wstydzi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

            Co mog\u0105 zrobi\u0107 bliscy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Je\u015bli chcesz wspiera\u0107 osob\u0119 z zespo\u0142em l\u0119ku napadowego, rozwa\u017c nast\u0119puj\u0105ce kwestie:<\/p>\n\n\n\n