{"id":11309,"date":"2022-08-23T17:06:00","date_gmt":"2022-08-23T17:06:00","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&p=11309"},"modified":"2024-03-07T18:03:10","modified_gmt":"2024-03-07T17:03:10","slug":"co-pomaga-na-migrene","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/co-pomaga-na-migrene\/","title":{"rendered":"Co pomaga na migren\u0119?"},"content":{"rendered":"\n

Jak TELEMEDI mo\u017ce pom\u00f3c Ci, je\u015bli zmagasz si\u0119 z migren\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Specjalist\u0105 od chor\u00f3b uk\u0142adu nerwowego jest neurolog. Jest wi\u0119c on tak\u017ce ekspertem w dziedzinie b\u00f3l\u00f3w g\u0142owy. Neurolog ma niezb\u0119dn\u0105 wiedz\u0119 i do\u015bwiadczenie, by odr\u00f3\u017cni\u0107 migren\u0119, napi\u0119ciowy b\u00f3l g\u0142owy, klasterowy b\u00f3l g\u0142owy od innych dolegliwo\u015bci i odpowiednio ukierunkowa\u0107 leczenie. Skorzystaj z mo\u017cliwo\u015bci odbycia wideokonsultacji z neurologiem TELEMEDI, kt\u00f3ry postawi w\u0142a\u015bciw\u0105 diagnoz\u0119, zaplanuje spos\u00f3b leczenia oraz w razie potrzeby wypisze recepty na odpowiednie leki i wystawi zwolnienie L4.<\/p>\n\n\n\n

Podstawowe informacje<\/h3>\n\n\n\n

Leczenie migreny polega na \u0142agodzeniu ostrych atak\u00f3w migreny i zapobieganiu nowym atakom. W tym celu stosuje si\u0119 r\u00f3\u017cne leki. Ponadto dost\u0119pne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c metody niefarmakologiczne, kt\u00f3re pomagaj\u0105 w leczeniu migreny. \u017badna z tych metod nie mo\u017ce wyleczy\u0107 b\u00f3lu g\u0142owy, ale mo\u017ce pom\u00f3c go kontrolowa\u0107. <\/p>\n\n\n\n

Poza tym osoby cierpi\u0105ce na migren\u0119 mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na nasilenie i cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 atak\u00f3w poprzez swoje w\u0142asne dzia\u0142ania. Oto kilka wa\u017cnych og\u00f3lnych wskaz\u00f3wek dotycz\u0105cych walki z migren\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\n
\n
\n
\n \n\n
    \n
  • Unikaj czynnik\u00f3w wywo\u0142uj\u0105cych migren\u0119: Co powiniene\u015b zrobi\u0107, \u017ceby w og\u00f3le nie dopu\u015bci\u0107 do ataku migreny? Oczywist\u0105 odpowiedzi\u0105 jest unikanie jak najwi\u0119kszej liczby czynnik\u00f3w, o kt\u00f3rych wiesz, \u017ce mog\u0105 wywo\u0142ywa\u0107 migren\u0119. Mog\u0105 to by\u0107 pewne produkty spo\u017cywcze, pomijanie posi\u0142k\u00f3w, chodzenie do sauny lub nerwowe i stresuj\u0105ce \u017cycie codzienne.<\/li>\n\n\n\n
  • Nie b\u0105d\u017a perfekcjonist\u0105: Trzymanie si\u0119 plan\u00f3w, zasad i spe\u0142nianie w\u0142asnych oczekiwa\u0144 (wobec siebie i innych) jest dobre \u2013 pod warunkiem, \u017ce z tym nie przesadzasz. Je\u015bli zbyt restrykcyjnie podchodzisz do \u017cycia, mo\u017ce to powodowa\u0107 stres i sprzyja\u0107 atakom migreny.<\/li>\n\n\n\n
  • Wycofanie si\u0119 w ostrych przypadkach: Podczas ostrego ataku powiniene\u015b, je\u015bli to mo\u017cliwe, wycofa\u0107 si\u0119 do zaciemnionego pomieszczenia, wy\u0142\u0105czy\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142a ha\u0142asu, takie jak telewizor czy radio, i po\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119.<\/li>\n\n\n\n
  • Wczesne za\u017cywanie \u015brodk\u00f3w przeciwb\u00f3lowych: Najlepiej jest za\u017cywa\u0107 \u015brodki przeciwb\u00f3lowe przy pierwszych oznakach ataku migreny. Wtedy atak mo\u017ce by\u0107 powstrzymany, poniewa\u017c \u015brodki przeciwb\u00f3lowe dzia\u0142aj\u0105 skuteczniej, gdy s\u0105 przyjmowane wcze\u015bnieUWAGA<\/strong>: Nie bierz lek\u00f3w na b\u00f3l g\u0142owy lub migren\u0119 zbyt cz\u0119sto. W przeciwnym razie mog\u0105 one same wywo\u0142a\u0107 b\u00f3l (b\u00f3l g\u0142owy wywo\u0142any lekami).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

    UWAGA<\/strong>: Nie bierz lek\u00f3w na b\u00f3l g\u0142owy lub migren\u0119 zbyt cz\u0119sto. W przeciwnym razie mog\u0105 one same wywo\u0142a\u0107 b\u00f3l (b\u00f3l g\u0142owy wywo\u0142any lekami).<\/p>\n\n\n\n

    Jak mo\u017cna leczy\u0107 migren\u0119 za pomoc\u0105 lek\u00f3w?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    W ostrym leczeniu napadu migreny mo\u017cna stosowa\u0107 r\u00f3\u017cne leki. Pomocne mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce przyjmowanie lek\u00f3w profilaktycznych, kt\u00f3re zmniejszaj\u0105 liczb\u0119 i nasilenie atak\u00f3w (profilaktyka migreny za pomoc\u0105 lek\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n

    Leki nie s\u0105 w stanie wyleczy\u0107 migreny \u2013 podobnie jak \u015brodki niefarmakologiczne. Oba te rozwi\u0105zania mog\u0105 jednak znacz\u0105co przyczyni\u0107 si\u0119 do zmniejszenia cz\u0119stotliwo\u015bci i nasilenia objaw\u00f3w migreny.<\/p>\n\n\n\n

    Leki w ostrych atakach migreny<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Bardzo cz\u0119sto atakowi migreny towarzysz\u0105 md\u0142o\u015bci i wymioty. Pomagaj\u0105 na to tak zwane leki przeciwwymiotne. Na sam b\u00f3l zaleca si\u0119 stosowanie konwencjonalnych \u015brodk\u00f3w przeciwb\u00f3lowych, takich jak ibuprofen, lub \u2013 w przypadku silniejszych objaw\u00f3w \u2013 specjalnych lek\u00f3w na migren\u0119 (triptan\u00f3w). W wyj\u0105tkowych przypadkach stosuje si\u0119 alkaloidy sporyszu.<\/p>\n\n\n\n

    Niekt\u00f3re z tych lek\u00f3w wymagaj\u0105 recepty, jak np. wi\u0119kszo\u015b\u0107 tryptan\u00f3w. Inne jednak s\u0105 dost\u0119pne bez recepty w aptekach, jak np. ibuprofen czy naratryptan. Ale nawet wtedy warto wcze\u015bniej poradzi\u0107 si\u0119 lekarza w sprawie wyboru i dawkowania lek\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

    Leki przeciwwymiotne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Je\u015bli napadowi migreny towarzysz\u0105 nudno\u015bci lub wymioty, pierwsz\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy zrobi\u0107, jest za\u017cycie leku przeciwwymiotnego \u2013 metoklopramidu lub domperidonu. Obie substancje s\u0105 dost\u0119pne w postaci preparat\u00f3w doustnych, takich jak tabletki. Alternatywa: je\u017celi migrenie towarzysz\u0105 silne wymioty, czopki z metoklopramidem mog\u0105 zagwarantowa\u0107, \u017ce substancja czynna zostanie faktycznie wch\u0142oni\u0119ta do organizmu.<\/p>\n\n\n\n

    Leki przeciwwymiotne nie tylko przeciwdzia\u0142aj\u0105 nudno\u015bciom i wymiotom, ale tak\u017ce wzmacniaj\u0105 dzia\u0142anie lek\u00f3w przeciwb\u00f3lowych.<\/p>\n\n\n\n

    Leki przeciwb\u00f3lowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    W przypadku \u0142agodnych lub umiarkowanych atak\u00f3w migreny stosuje si\u0119 leki przeciwb\u00f3lowe (najcz\u0119\u015bciej dost\u0119pne bez recepty).<\/p>\n\n\n\n

    Nale\u017c\u0105 do nich przede wszystkim kwas acetylosalicylowy (ASA, aspiryna) i ibuprofen \u2013 dwaj przedstawiciele tak zwanych niesteroidowych lek\u00f3w przeciwzapalnych (NLPZ). Ich skuteczno\u015b\u0107 w walce z migren\u0105 jest najlepiej udowodniona spo\u015br\u00f3d wszystkich lek\u00f3w przeciwb\u00f3lowych. Aspiryn\u0119 przyjmuje si\u0119 w du\u017cych dawkach, najlepiej w postaci tabletek musuj\u0105cych, poniewa\u017c jest wtedy szybko wch\u0142aniana do organizmu i dzi\u0119ki temu mo\u017ce szybko rozwin\u0105\u0107 swoje dzia\u0142anie. Korzystne jest tak\u017ce przyjmowanie ibuprofenu w formie rozpuszczalnej.<\/p>\n\n\n\n

    Skuteczno\u015b\u0107 innych \u015brodk\u00f3w przeciwb\u00f3lowych w walce z migren\u0105 jest nieco gorzej udokumentowana. Nale\u017c\u0105 do nich fenazon (dla pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy nie mog\u0105 stosowa\u0107 lek\u00f3w z grupy NLPZ) i metamizol (dla pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy nie mog\u0105 stosowa\u0107 innych lek\u00f3w przeciwb\u00f3lowych). Diklofenak i paracetamol s\u0105 r\u00f3wnie\u017c cz\u0119sto stosowane jako leki u\u015bmierzaj\u0105ce b\u00f3l w migrenie.<\/p>\n\n\n\n

    Aspiryna i metamizol mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c podawane w zastrzykach. Lekarze robi\u0105 to w nag\u0142ych przypadkach leczenia ataku migreny, kiedy leki przyjmowane doustnie (np. tabletki) nie pomagaj\u0105 w walce z b\u00f3lem migrenowym.<\/p>\n\n\n\n

    Preparaty kombinowane<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    W leczeniu migreny stosuje si\u0119 tak\u017ce preparaty kombinowane, takie jak potr\u00f3jne po\u0142\u0105czenie aspiryny, paracetamolu i kofeiny. W przypadku takich lek\u00f3w \u0142\u0105czonych trzeba szczeg\u00f3lnie uwa\u017ca\u0107, by nie stosowa\u0107 ich zbyt cz\u0119sto, je\u015bli nie chce si\u0119 ryzykowa\u0107 wyst\u0105pienia b\u00f3lu g\u0142owy spowodowanego lekami.<\/p>\n\n\n\n

    Pr\u00f3g dla rozwoju b\u00f3lu g\u0142owy spowodowanego nadu\u017cywaniem \u015brodk\u00f3w przeciwb\u00f3lowych to dziesi\u0119\u0107 lub wi\u0119cej dni w miesi\u0105cu stosowania takich preparat\u00f3w kombinowanych. Dla por\u00f3wnania: pr\u00f3g ten dla leku przeciwb\u00f3lowego przyjmowanego pojedynczo (monopreparatu) wynosi 15 lub wi\u0119cej dni w miesi\u0105cu.<\/p>\n\n\n\n

    Tryptany na migren\u0119<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Tryptany s\u0105 stosowane w leczeniu (umiarkowanie) ci\u0119\u017ckich atak\u00f3w migreny. Ponadto te specjalne leki na migren\u0119 s\u0105 przepisywane w przypadku (stwierdzonego) braku odpowiedzi na leki przeciwb\u00f3lowe wymienione powy\u017cej.<\/p>\n\n\n\n

    Jako tzw. agoni\u015bci receptor\u00f3w serotoninowych, tryptany wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z tymi samymi receptorami w m\u00f3zgu, co przeka\u017anik nerwowy serotonina. Oznacza to, \u017ce serotonina nie mo\u017ce ju\u017c si\u0119 zadokowa\u0107, co zmniejsza b\u00f3l g\u0142owy i towarzysz\u0105ce mu objawy (takie jak md\u0142o\u015bci). W tym samym czasie naczynia krwiono\u015bne w m\u00f3zgu zw\u0119\u017caj\u0105 si\u0119, co mo\u017ce z\u0142agodzi\u0107 b\u00f3l migrenowy.<\/p>\n\n\n\n

    Tryptany dzia\u0142aj\u0105 najlepiej, gdy s\u0105 stosowane jak najwcze\u015bniej w fazie b\u00f3lu g\u0142owy podczas ostrego ataku migreny. W przypadku migreny z aur\u0105 zaleca si\u0119 ich stosowanie po ust\u0105pieniu aury i wyst\u0105pieniu b\u00f3lu g\u0142owy \u2013 ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa i dlatego, \u017ce jest ma\u0142o prawdopodobne, by leki zadzia\u0142a\u0142y, je\u015bli zostan\u0105 podane w czasie trwania aury.<\/p>\n\n\n\n

    Dost\u0119pnych jest kilka rodzaj\u00f3w tryptan\u00f3w. Do\u015b\u0107 szybko na migren\u0119 mo\u017ce pom\u00f3c na przyk\u0142ad sumatryptan lub zolmitryptan. Inne tryptany, takie jak naratryptan, maj\u0105 wolniejsze dzia\u0142anie, ale utrzymuje si\u0119 ono d\u0142u\u017cej.<\/p>\n\n\n\n

    Szybko\u015b\u0107 dzia\u0142ania zale\u017cy cz\u0119sto od postaci, w jakiej podawane s\u0105 tryptany. Aktywne sk\u0142adniki s\u0105 dost\u0119pne w postaci tabletek lub czopk\u00f3w. Istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c spraye do nosa zawieraj\u0105ce tryptany. Ponadto sumatryptan (podobnie jak ASA i metamizol) mo\u017ce by\u0107 podawany przez lekarza w formie zastrzyku w nag\u0142ych przypadkach \u2013 np. podczas przed\u0142u\u017caj\u0105cej si\u0119 migreny.<\/p>\n\n\n\n

    Niekt\u00f3re leki z grupy tryptan\u00f3w s\u0105 dost\u0119pne bez recepty. Niemniej jednak przed rozpocz\u0119ciem ich przyjmowania nale\u017cy skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem. W niekt\u00f3rych przypadkach leki na migren\u0119 mog\u0105 nie by\u0107 stosowane wcale lub tylko w ograniczony spos\u00f3b. Na przyk\u0142ad nie s\u0105 one zalecane w przypadku powa\u017cnych chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia (np. po zawale serca). W przypadku \u0142agodnego os\u0142abienia nerek lub w\u0105troby mo\u017ce by\u0107 konieczne zmniejszenie maksymalnej dawki dziennej.<\/p>\n\n\n\n

    Je\u015bli tryptany zawiod\u0105 lub b\u00f3l g\u0142owy powraca<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Je\u015bli tryptany nie dzia\u0142aj\u0105 odpowiednio na migrenowy b\u00f3l g\u0142owy, mo\u017cna je po\u0142\u0105czy\u0107 z niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ), takim jak naproksen.<\/p>\n\n\n\n

    Je\u015bli b\u00f3l g\u0142owy mo\u017cna zmniejszy\u0107 lub wyeliminowa\u0107 za pomoc\u0105 leku tr\u00f3jpier\u015bcieniowego, ale nast\u0119pnie powraca on w ci\u0105gu 2 do 24 godzin z nat\u0119\u017ceniem umiarkowanym lub silnym, nazywamy to nawracaj\u0105cym b\u00f3lem g\u0142owy. Zazwyczaj mo\u017cna poda\u0107 drug\u0105 dawk\u0119 triptanu (najwcze\u015bniej dwie godziny po pierwszej dawce). Alternatywnie pierwsza dawka tryptanu mo\u017ce by\u0107 po\u0142\u0105czona z d\u0142ugo dzia\u0142aj\u0105cym lekiem z grupy NLPZ, takim jak naproksen. Mo\u017ce to cz\u0119\u015bciowo zapobiec ponownemu wyst\u0105pieniu ataku migreny.<\/p>\n\n\n\n

    UWAGA<\/strong>: Nawracaj\u0105ce b\u00f3le g\u0142owy s\u0105 r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwe po zastosowaniu kwasu acetylosalicylowego (ASA), ale dzieje si\u0119 tak znacznie rzadziej ni\u017c po podaniu tryptan\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

    Alkaloidy sporyszu (ergotaminy)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Inn\u0105 grup\u0105 lek\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 pom\u00f3c w migrenie, s\u0105 alkaloidy sporyszu (ergotaminy). Poniewa\u017c s\u0105 one mniej skuteczne ni\u017c leki wymienione powy\u017cej i powoduj\u0105 wi\u0119cej skutk\u00f3w ubocznych, zaleca si\u0119 je tylko w wyj\u0105tkowych przypadkach w leczeniu ostrych atak\u00f3w migreny \u2013 na przyk\u0142ad u pacjent\u00f3w ze szczeg\u00f3lnie d\u0142ugotrwa\u0142ymi atakami. W tym przypadku d\u0142u\u017cszy czas dzia\u0142ania ergotamin (w por\u00f3wnaniu z tryptanami) mo\u017ce by\u0107 zalet\u0105.<\/p>\n\n\n\n

    Kortyzon<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Kortykosteroidy (potocznie nazywane \u201ekortyzonem\u201d) s\u0105 podawane przez lekarzy osobom cierpi\u0105cym na migren\u0119, u kt\u00f3rych atak migrenowy trwa d\u0142u\u017cej ni\u017c 72 godziny. W tym typie migreny chorym podaje si\u0119 pojedyncz\u0105 dawk\u0119 prednizonu lub deksametazonu. Wed\u0142ug bada\u0144 mo\u017ce to zmniejszy\u0107 b\u00f3l g\u0142owy i ograniczy\u0107 nawracaj\u0105ce b\u00f3le g\u0142owy.<\/p>\n\n\n\n

    Inne leki<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Istniej\u0105 te\u017c inne leki lub kombinacje lek\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 czasem stosowane w leczeniu ostrych atak\u00f3w migreny \u2013 cho\u0107 brakuje na ich temat randomizowanych bada\u0144 kontrolowanych (bada\u0144 klinicznych najwy\u017cszej jako\u015bci). Nale\u017c\u0105 do nich:<\/p>\n\n\n\n

      \n
    • kwas acetylosalicylowy (ASA) + witamina C,<\/li>\n\n\n\n
    • kwas acetylosalicylowy (ASA) + kofeina,<\/li>\n\n\n\n
    • aceklofenak,<\/li>\n\n\n\n
    • acetamicyna,<\/li>\n\n\n\n
    • etoricoxib,<\/li>\n\n\n\n
    • ibuprofen + lizyna,<\/li>\n\n\n\n
    • indometacyna,<\/li>\n\n\n\n
    • meloxicam,<\/li>\n\n\n\n
    • paracetamol + kofeina,<\/li>\n\n\n\n
    • parecoxib,<\/li>\n\n\n\n
    • piroxicam,<\/li>\n\n\n\n
    • propyfenazon,<\/li>\n\n\n\n
    • kwas tiaprofenowy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

      Marihuana w leczeniu migreny<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Cz\u0119sto wspomina si\u0119 te\u017c o skuteczno\u015bci konopi indyjskich w walce z migren\u0105. Odpowiednich wskaz\u00f3wek dostarcza na przyk\u0142ad ameryka\u0144skie badanie z 2019 roku, w kt\u00f3rym przeanalizowano dane z aplikacji do obs\u0142ugi obrotu medyczn\u0105 marihuan\u0105. Badanie obejmowa\u0142o dane pacjent\u00f3w cierpi\u0105cych na b\u00f3le g\u0142owy i migren\u0119, dotycz\u0105ce objaw\u00f3w przed i po zastosowaniu r\u00f3\u017cnych dawek i odmian marihuany.<\/p>\n\n\n\n

      Z analizy danych wynika, \u017ce wdychana marihuana mo\u017ce znacz\u0105co zmniejszy\u0107 nasilenie objaw\u00f3w migreny i b\u00f3lu g\u0142owy. Jednak z czasem pacjenci stosowali coraz wi\u0119ksze dawki \u2013 co wskazuje na mo\u017cliwy rozw\u00f3j tolerancji, kt\u00f3ra prowadzi do tego, \u017ce coraz wi\u0119cej marihuany jest potrzebne do uzyskania efektu u\u015bmierzaj\u0105cego b\u00f3l.<\/p>\n\n\n\n

      Poza tym inne badanie wykaza\u0142o zwi\u0105zek mi\u0119dzy u\u017cywaniem marihuany a wyst\u0119powaniem b\u00f3lu g\u0142owy wywo\u0142anego lekami. U pacjent\u00f3w z przewlek\u0142\u0105 migren\u0105, kt\u00f3rzy u\u017cywali marihuany, cz\u0119\u015bciej wyst\u0119powa\u0142 b\u00f3l g\u0142owy wywo\u0142any nadu\u017cywaniem lek\u00f3w przeciwb\u00f3lowych ni\u017c u pacjent\u00f3w z migren\u0105, kt\u00f3rzy nie u\u017cywali marihuany.<\/p>\n\n\n\n

      Podsumowuj\u0105c, stosowanie marihuany w leczeniu migreny wymaga dalszych bada\u0144.<\/p>\n\n\n\n

      Leki zapobiegaj\u0105ce migrenie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Wielu osobom udaje si\u0119 zapobiega\u0107 atakom migreny za pomoc\u0105 \u015brodk\u00f3w niefarmakologicznych. Czasami jednak dobrym pomys\u0142em mo\u017ce by\u0107 przyjmowanie dodatkowych lek\u00f3w profilaktycznych.<\/p>\n\n\n\n

      Profilaktyk\u0119 migreny za pomoc\u0105 lek\u00f3w mo\u017cna rozwa\u017cy\u0107, je\u015bli kto\u015b bardzo cierpi z powodu migreny i przez to jako\u015b\u0107 jego \u017cycia jest znacznie ograniczona, a tak\u017ce je\u015bli istnieje ryzyko nadu\u017cywania lek\u00f3w (ASA, tryptany itp.). Co wi\u0119cej, za przyjmowaniem lek\u00f3w zapobiegaj\u0105cych migrenie mog\u0105 przemawia\u0107 nast\u0119puj\u0105ce czynniki:<\/p>\n\n\n\n

        \n
      • W ci\u0105gu miesi\u0105ca wyst\u0119puj\u0105 trzy lub wi\u0119cej atak\u00f3w migreny, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 znacznie na jako\u015b\u0107 \u017cycia osoby dotkni\u0119tej t\u0105 chorob\u0105.<\/li>\n\n\n\n
      • Ataki regularnie trwaj\u0105 d\u0142u\u017cej ni\u017c 72 godziny.<\/li>\n\n\n\n
      • Ataki nie reaguj\u0105 na opisane powy\u017cej leki, w tym na tryptany.<\/li>\n\n\n\n
      • Efekty uboczne ostrej terapii s\u0105 nie do zaakceptowania przez pacjenta.<\/li>\n\n\n\n
      • Cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 atak\u00f3w wzrasta i dlatego pacjent si\u0119ga po \u015brodki przeciwb\u00f3lowe lub leki na migren\u0119 przez ponad dziesi\u0119\u0107 dni w miesi\u0105cu.<\/li>\n\n\n\n
      • S\u0105 to skomplikowane ataki migreny z wyniszczaj\u0105cymi (np. hemiplegia) lub d\u0142ugotrwa\u0142ymi aurami.<\/li>\n\n\n\n
      • U pacjenta stwierdzono w wywiadzie migrenowy zawa\u0142 m\u00f3zgu i wykluczono inne mo\u017cliwe przyczyny zawa\u0142u.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

        Podczas wst\u0119pnej rozmowy lekarz i pacjent wsp\u00f3lnie decyduj\u0105, kt\u00f3ry lek jest najbardziej przydatny w zapobieganiu migrenie. Decyduj\u0105ce kryteria obejmuj\u0105 skuteczno\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnych substancji aktywnych, mo\u017cliwe skutki uboczne i czynniki indywidualne, takie jak cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 atak\u00f3w migreny, ewentualne choroby towarzysz\u0105ce i uwarunkowania osobiste (np. praca zmianowa).<\/p>\n\n\n\n

        Jakie \u015brodki zapobiegaj\u0105ce migrenie s\u0105 dost\u0119pne?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Istnieje szeroki wyb\u00f3r substancji aktywnych dost\u0119pnych w profilaktyce migreny. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich zosta\u0142a pierwotnie opracowana z my\u015bl\u0105 o innych zastosowaniach, ale p\u00f3\u017aniej niekt\u00f3re z nich zosta\u0142y zatwierdzone r\u00f3wnie\u017c do profilaktyki migreny.<\/p>\n\n\n\n

        \u015arodki o wysokiej wiarygodno\u015bci, potwierdzone naukowo.<\/strong> W przypadku nast\u0119puj\u0105cych lek\u00f3w profilaktycznych skuteczno\u015b\u0107 zapobiegania napadom migreny jest bardzo dobrze udowodniona:<\/p>\n\n\n\n

          \n
        • Propranolol, metoprolol, bisoprolol: nale\u017c\u0105 one do grupy beta-bloker\u00f3w i jako takie mog\u0105 obni\u017ca\u0107 ci\u015bnienie krwi.<\/li>\n\n\n\n
        • Flunaryzyna: ten tak zwany antagonista wapnia (antagonista kana\u0142u wapniowego) jest stosowany nie tylko jako \u015brodek zapobiegaj\u0105cy migrenie, ale tak\u017ce zawrotom g\u0142owy.<\/li>\n\n\n\n
        • Kwas walproinowy, topiramat: obydwa s\u0105 lekami przeciwpadaczkowymi (anticonvulsants). Topiramat jest r\u00f3wnie\u017c zatwierdzony do zapobiegania migrenie. Kwas walproinowy jest natomiast stosowany w tym celu w trybie \u201eoff-label\u201d (kobiety w wieku rozrodczym, przyjmuj\u0105c ten \u015brodek, musz\u0105 stosowa\u0107 bezpieczn\u0105 antykoncepcj\u0119, poniewa\u017c mo\u017ce on powodowa\u0107 wady rozwojowe u nienarodzonych dzieci).<\/li>\n\n\n\n
        • Amitryptylina: jest tr\u00f3jpier\u015bcieniowym lekiem przeciwdepresyjnym. Poza depresj\u0105 i b\u00f3lami nerwowymi jest te\u017c stosowany w przypadku migreny.<\/li>\n\n\n\n
        • Onabotulinumtoxin A: niekt\u00f3rzy ludzie maj\u0105 migreny prawie ca\u0142y czas. Zastrzyki z toksyny onabotulinowej A cz\u0119sto pomagaj\u0105 w takich przypadkach. Ta forma botoksu mo\u017ce mie\u0107 dzia\u0142anie prewencyjne w przypadku przewlek\u0142ych migren.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

          Skuteczno\u015b\u0107 profilaktyczna propranololu, metoprololu, flunariziny, kwasu walproinowego, topiramatu i amitryptyliny w walce z migren\u0105 jest najlepiej potwierdzona w badaniach kontrolowanych.<\/p>\n\n\n\n

          \u015arodki o s\u0142abszej wiarygodno\u015bci, potwierdzone naukowo. <\/strong>Istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u015brodki zapobiegaj\u0105ce migrenie, kt\u00f3rych skuteczno\u015b\u0107 jest s\u0142abiej potwierdzona. Nale\u017c\u0105 do nich:<\/p>\n\n\n\n

            \n
          • Opipramol: tr\u00f3jpier\u015bcieniowy lek przeciwdepresyjny stosowany r\u00f3wnie\u017c w zapobieganiu migrenie.<\/li>\n\n\n\n
          • Kwas acetylosalicylowy: w ma\u0142ych dawkach marginalna skuteczno\u015b\u0107 jako profilaktyka migreny.<\/li>\n\n\n\n
          • Magnez: stwierdzono, \u017ce dawka 24 mmol\/dzie\u0144 zmniejsza w niewielkim stopniu cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 atak\u00f3w migreny u pacjent\u00f3w b\u0119d\u0105cych pod opiek\u0105 lekarzy og\u00f3lnych. Ponadto taka dawka mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 biegunk\u0119.<\/li>\n\n\n\n
          • Magnez + witamina B2 + koenzym Q10: istniej\u0105 jedynie dowody pochodz\u0105ce z nielicznych bada\u0144 na temat skuteczno\u015bci podawania du\u017cych dawek witaminy B2 w migrenie. Istniej\u0105 sprzeczne wyniki bada\u0144 nad skuteczno\u015bci\u0105 koenzymu Q10. Po\u0142\u0105czenie tych trzech substancji mo\u017ce zmniejszy\u0107 nasilenie atak\u00f3w migreny, ale nie ich cz\u0119stotliwo\u015b\u0107.<\/li>\n\n\n\n
          • Lisinopril: tak zwany inhibitor ACE; stosowany \u201eoff-label\u201d w profilaktyce migreny.<\/li>\n\n\n\n
          • Kandesartan: lek przeciwnadci\u015bnieniowy; stosowany tak\u017ce \u201eoff-label\u201d w zapobieganiu migrenie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

            Nowo\u015b\u0107 \u2013 przeciwcia\u0142a monoklonalne.<\/strong> Co mo\u017cna zrobi\u0107 w przypadku migreny, kiedy normalnie skuteczne leki profilaktyczne (takie jak propranolol lub \u2013 w przypadku migreny przewlek\u0142ej \u2013 botox) nie pomagaj\u0105, nie s\u0105 tolerowane lub z pewnych powod\u00f3w nie mog\u0105 by\u0107 stosowane? Od kilku lat jako alternatyw\u0119 w zapobieganiu migrenie rozwa\u017ca si\u0119 tzw. przeciwcia\u0142a monoklonalne: trzy z nich zosta\u0142y ju\u017c zatwierdzone w ca\u0142ej Unii Europejskiej (fremanezumab, galcanezumab, erenumab).<\/p>\n\n\n\n

            S\u0105 to sztucznie wytworzone przeciwcia\u0142a skierowane przeciwko neuropeptydowi CGRP (eptinezumab, fremanezumab, galcanezumab) lub jego miejscom dokowania, czyli receptorom CGRP (erenumab). Zgodnie z aktualn\u0105 wiedz\u0105 CGRP (Calcitonin Gene-Related Peptide) jest zaanga\u017cowany w rozw\u00f3j migrenowych b\u00f3l\u00f3w g\u0142owy.<\/p>\n\n\n\n

            Zatwierdzone ju\u017c przeciwcia\u0142a mog\u0105 by\u0107 przepisywane na migren\u0119 epizodyczn\u0105 (z co najmniej czterema dniami migreny w miesi\u0105cu), a tak\u017ce na migren\u0119 przewlek\u0142\u0105 jako profilaktyka drugiego wyboru.<\/p>\n\n\n\n

            Preparaty ro\u015blinne.<\/strong> Preparaty zio\u0142owe s\u0105 cz\u0119sto wymieniane w kontek\u015bcie profilaktyki migreny, na przyk\u0142ad lepi\u0119\u017cnik r\u00f3\u017cowy czy ziele rdestu.<\/p>\n\n\n\n

            W dw\u00f3ch badaniach wykazano, \u017ce wyci\u0105g z lepi\u0119\u017cnika r\u00f3\u017cowego (Petasites hybridus) rzeczywi\u015bcie zapobiega napadom migreny. W niezwykle rzadkich przypadkach powoduje jednak powa\u017cne zaburzenia czynno\u015bci w\u0105troby. Preparaty z wyci\u0105giem z lepi\u0119\u017cnika r\u00f3\u017cowego stosowane w profilaktyce migreny nie s\u0105 ju\u017c dost\u0119pne jako leki, ale jako suplementy diety.<\/p>\n\n\n\n

            Badania wykaza\u0142y, \u017ce ekstrakt CO2 z ziela dziurawca (Tanacetum parthenium) ma dzia\u0142anie zapobiegaj\u0105ce migrenie. Inne formy preparat\u00f3w z dziurawca nie zosta\u0142y przebadane pod k\u0105tem ich skuteczno\u015bci w walce z migren\u0105, dlatego nie mo\u017cna ich poleca\u0107 w tym celu.<\/p>\n\n\n\n

            Przebieg i czas trwania farmakologicznej profilaktyki migreny<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Wi\u0119kszo\u015b\u0107 lek\u00f3w zapobiegaj\u0105cych migrenie, takich jak propranolol czy flunaryzyna, przyjmuje si\u0119 stopniowo. Oznacza to, \u017ce pacjent zaczyna od ma\u0142ej dawki, a nast\u0119pnie powoli zwi\u0119ksza dawk\u0119 zgodnie z zaleceniami lekarza. Po osi\u0105gni\u0119ciu po\u017c\u0105danej dawki ko\u0144cowej pacjent kontynuuje przyjmowanie leku przez kolejne tygodnie. Je\u015bli w ci\u0105gu dw\u00f3ch miesi\u0119cy migrena nie ulegnie wystarczaj\u0105cej poprawie, lekarz i pacjent mog\u0105 zdecydowa\u0107, czy przerwa\u0107 profilaktyk\u0119, czy zmieni\u0107 lek. Je\u015bli lek profilaktyczny jest skuteczny, po sze\u015bciu do dwunastu miesi\u0105cach nale\u017cy sprawdzi\u0107, czy konieczne jest kontynuowanie jego stosowania.<\/p>\n\n\n\n

            Botox jest stosowany profilaktycznie w migrenie przewlek\u0142ej w postaci zastrzyk\u00f3w. Aby efekt by\u0142 trwa\u0142y i coraz wi\u0119kszy, lek musi by\u0107 wstrzykiwany wielokrotnie w odst\u0119pach oko\u0142o trzech miesi\u0119cy. Je\u015bli po trzecim cyklu przewlek\u0142a migrena nie ulegnie poprawie, terapia zostaje przerwana. Jednak mniej wi\u0119cej u co drugiego pacjenta botoks jest na tyle skuteczny w walce z migren\u0105, \u017ce mo\u017cna zrezygnowa\u0107 z kolejnych cykli zastrzyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

            Przeciwcia\u0142a monoklonalne w profilaktyce migreny s\u0105 podawane w postaci zastrzyk\u00f3w pod sk\u00f3r\u0119 lub wlew\u00f3w do\u017cylnych w odst\u0119pach kilkutygodniowych. Aplikacja powinna pocz\u0105tkowo trwa\u0107 trzy miesi\u0105ce. Je\u015bli nie przynosi to zadowalaj\u0105cych efekt\u00f3w, terapia zostaje przerwana. Je\u015bli jednak terapia zako\u0144czy si\u0119 sukcesem, przeciwcia\u0142a s\u0105 nadal podawane. Po sze\u015bciu do dziewi\u0119ciu miesi\u0105cach nale\u017cy je jednak pr\u00f3bnie odstawi\u0107, by sprawdzi\u0107, czy ich dalsze stosowanie jest nadal konieczne.<\/p>\n\n\n\n

            W profilaktyce migreny leki profilaktyczne powinny by\u0107 zawsze \u0142\u0105czone z nielekowymi \u015brodkami zapobiegawczymi.<\/p>\n\n\n\n

            Jak mo\u017cna leczy\u0107 migren\u0119 bez u\u017cycia lek\u00f3w?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

            Istnieje ca\u0142a gama \u015brodk\u00f3w niefarmakologicznych, kt\u00f3re s\u0105 r\u00f3wnie\u017c skuteczne w ostrych przypadkach i w zapobieganiu migrenie.<\/p>\n\n\n\n

            Doradztwo<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Pierwszym wa\u017cnym niefarmakologicznym \u015brodkiem profilaktyki migreny jest szczeg\u00f3\u0142owe informowanie o chorobie przez lekarza prowadz\u0105cego. Nawet kr\u00f3tka konsultacja mo\u017ce w zauwa\u017calny spos\u00f3b zmniejszy\u0107 liczb\u0119 dni z b\u00f3lami g\u0142owy u pacjenta.<\/p>\n\n\n\n

            Sport<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Regularne uprawianie sport\u00f3w wytrzyma\u0142o\u015bciowych, takich jak p\u0142ywanie, jazda na rowerze czy jogging, mo\u017ce by\u0107 zalecane w celu zapobiegania migrenie. Nale\u017cy trenowa\u0107 w zakresie aerobowym, tzn. w taki spos\u00f3b, by produkcja energii w organizmie mog\u0142a odbywa\u0107 si\u0119 przy zu\u017cyciu tlenu (np. bieg w tempie, przy kt\u00f3rym mo\u017cna jeszcze rozmawia\u0107). Jego przeciwie\u0144stwem jest trening anaerobowy (wytwarzanie energii bez zu\u017cycia tlenu) \u2013 na przyk\u0142ad bardzo szybki, forsowny bieg, po kt\u00f3rym brakuje tchu.<\/p>\n\n\n\n

            Nie jest jeszcze jasne, czy skuteczno\u015b\u0107 sportu w migrenie opiera si\u0119 na efektach niespecyficznych (sport jako metoda relaksacyjna), czy na efektach specyficznych. Mo\u017cliwe jest te\u017c, \u017ce utrata zb\u0119dnych kilogram\u00f3w poprzez \u0107wiczenia fizyczne przyczynia si\u0119 do tego efektu \u2013 nadwaga wydaje si\u0119 powi\u0105zana z cz\u0119stszymi atakami b\u00f3lu g\u0142owy.<\/p>\n\n\n\n

            P\u00f3ki te pytania pozostaj\u0105 bez odpowiedzi, trudno jest sformu\u0142owa\u0107 og\u00f3lne zalecenia dotycz\u0105ce cz\u0119stotliwo\u015bci, czasu trwania i intensywno\u015bci treningu sportowego w profilaktyce migreny. Osoby cierpi\u0105ce na migren\u0119 powinny zasi\u0119gn\u0105\u0107 indywidualnej porady u swojego lekarza lub lekarza sportowego.<\/p>\n\n\n\n

            Techniki relaksacyjne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Techniki relaksacyjne mog\u0105 by\u0107 skuteczn\u0105 i trwa\u0142\u0105 metod\u0105 leczenia migreny. Stosowane regularnie pomagaj\u0105 zredukowa\u0107 stres i w wielu przypadkach mog\u0105 zmniejszy\u0107 cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 wyst\u0119powania migreny.<\/p>\n\n\n\n

            Szczeg\u00f3lnie korzystna jest progresywna relaksacja mi\u0119\u015bni (PMR) wed\u0142ug Jacobsona. Metoda ta jest stosunkowo \u0142atwa do nauczenia si\u0119, najlepiej z pomoc\u0105 terapeuty. Nast\u0119pnie osoby dotkni\u0119te chorob\u0105 mog\u0105 samodzielnie wykonywa\u0107 \u0107wiczenia (najlepiej codziennie), kt\u00f3re mo\u017cna wykonywa\u0107 w dowolnym miejscu i bez pomocy technicznych. Mo\u017ce to zmniejszy\u0107 cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 atak\u00f3w migreny, intensywno\u015b\u0107 b\u00f3lu oraz potrzeb\u0119 przyjmowania \u015brodk\u00f3w przeciwb\u00f3lowych i lek\u00f3w na migren\u0119.<\/p>\n\n\n\n

            Trening autogenny jest r\u00f3wnie\u017c skuteczny w zapobieganiu migrenom. Ta metoda relaksacji jest jednak trudniejsza do nauczenia si\u0119 i wymaga wi\u0119cej praktyki.<\/p>\n\n\n\n

            Je\u015bli te metody relaksacji nie przypadn\u0105 Ci do gustu, mo\u017cesz spr\u00f3bowa\u0107 innych. Na przyk\u0142ad niekt\u00f3rzy pacjenci pr\u00f3buj\u0105 tai-chi, medytacji lub jogi.<\/p>\n\n\n\n

            Biofeedback<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Biofeedback okaza\u0142 si\u0119 bardzo skuteczny w zapobieganiu migrenie \u2013 mo\u017ce by\u0107 nawet alternatyw\u0105 dla farmakologicznej profilaktyki migreny. Dzi\u0119ki tej metodzie terapii pacjenci ucz\u0105 si\u0119 aktywnie kontrolowa\u0107 procesy zachodz\u0105ce w organizmie (np. rytm serca, napi\u0119cie mi\u0119\u015bni), kt\u00f3re w zasadzie zachodz\u0105 nie\u015bwiadomie. W tym celu procesy te s\u0105 zwykle mierzone przez czujniki przymocowane do cia\u0142a i przekazywane pacjentowi w postaci sygna\u0142\u00f3w d\u017awi\u0119kowych lub wizualnych. Nast\u0119pnie pacjent pr\u00f3buj zmieni\u0107 jaki\u015b proces si\u0142\u0105 woli \u2013 na przyk\u0142ad w ukierunkowany spos\u00f3b obni\u017cy\u0107 t\u0119tno. Je\u015bli to zadzia\u0142a, zmiana zostanie zasygnalizowana d\u017awi\u0119kowo lub wizualnie.<\/p>\n\n\n\n

            Podczas ostrego ataku migreny mo\u017ce pom\u00f3c tzw. trening zw\u0119\u017cania naczy\u0144 krwiono\u015bnych. W bezbolesnych okresach pacjenci \u0107wicz\u0105 celowe zw\u0119\u017canie prawej lub lewej t\u0119tnicy skroniowej. W ostrych przypadkach mog\u0105 wykorzysta\u0107 t\u0119 nabyt\u0105 \u201eumiej\u0119tno\u015b\u0107\u201d, by w konkretny spos\u00f3b regulowa\u0107 przep\u0142yw krwi w t\u0119tnicy skroniowej i w ten spos\u00f3b zmniejszy\u0107 b\u00f3l migrenowy. Mo\u017ce to rzeczywi\u015bcie zadzia\u0142a\u0107 \u2013 mimo \u017ce obecnie przyjmuje si\u0119, \u017ce to nie zwi\u0119kszony przep\u0142yw krwi w tym obszarze m\u00f3zgu wywo\u0142uje ataki, ale raczej nieprawid\u0142owe funkcjonowanie neuron\u00f3w w pniu m\u00f3zgu.<\/p>\n\n\n\n

            Terapia poznawczo-behawioralna<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Terapia poznawczo-behawioralna (CBT, cognitive\u2013behavioral therapy) jest skuteczn\u0105 metod\u0105 leczenia migreny bez lek\u00f3w. Jej nadrz\u0119dnym celem jest uczynienie z os\u00f3b cierpi\u0105cych ekspert\u00f3w we w\u0142asnej sytuacji, kt\u00f3rzy w zale\u017cno\u015bci od okoliczno\u015bci mog\u0105 stosowa\u0107 r\u00f3\u017cne strategie radzenia sobie z problemami.<\/p>\n\n\n\n

            W tym celu pacjent analizuje i doskonali swoje radzenie sobie ze stresem, m.in. w ramach terapii indywidualnej lub grupowej. Pracuje si\u0119 te\u017c nad negatywnymi wzorcami my\u015blowymi, kt\u00f3re mog\u0105 powodowa\u0107 stres. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, pacjenci zyskuj\u0105 wi\u0119ksze poczucie w\u0142asnej skuteczno\u015bci i kontroli. Oznacza to, \u017ce nie czuj\u0105 si\u0119 ju\u017c bezsilni w obliczu atak\u00f3w, ale maj\u0105 pewno\u015b\u0107, \u017ce mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na swoj\u0105 chorob\u0119.<\/p>\n\n\n\n

            Techniki walki z b\u00f3lem pomagaj\u0105 podczas ostrego ataku migreny. Pacjenci ucz\u0105 si\u0119 dystansowa\u0107 od b\u00f3lu, np. w formie \u0107wicze\u0144 kontroli uwagi i wyobra\u017ani.<\/p>\n\n\n\n

            Nowsze podej\u015bcia do terapii poznawczo-behawioralnej obejmuj\u0105 terapie internetowe oraz samoleczenie w domu (np. z regularnym nadzorem telefonicznym, materia\u0142ami audio i innymi materia\u0142ami do \u0107wicze\u0144).<\/p>\n\n\n\n

            Wysoka skuteczno\u015b\u0107 terapii poznawczo-behawioralnej<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Metody leczenia oparte na terapii poznawczo-behawioralnej mog\u0105 znacz\u0105co zmniejszy\u0107 liczb\u0119 dni b\u00f3lu g\u0142owy w miesi\u0105cu oraz problemy psychologiczne zwi\u0105zane z b\u00f3lem g\u0142owy (dramatyzowanie, l\u0119k, depresja). Wykazano r\u00f3wnie\u017c, \u017ce terapia poznawczo-behawioralna jest bardzo skuteczna w por\u00f3wnaniu z leczeniem farmakologicznym. Szczeg\u00f3lnie przydatne jest po\u0142\u0105czenie CBT i farmakologicznej profilaktyki migreny: jest ono bardziej skuteczne ni\u017c ka\u017cda z tych terapii osobno.<\/p>\n\n\n\n

            Najwi\u0119ksze korzy\u015bci z terapii poznawczo-behawioralnej odnosz\u0105 ci pacjenci, kt\u00f3rzy stawiaj\u0105 sobie bardzo wysokie wymagania, cierpi\u0105 na cz\u0119ste ataki i wyra\u017anie reaguj\u0105 na stres atakami migreny. CBT mo\u017ce jednak pom\u00f3c tak\u017ce innym osobom cierpi\u0105cym na migren\u0119.<\/p>\n\n\n\n

            Terapia poznawczo-behawioralna jest zazwyczaj prowadzona przez licencjonowanych psychoterapeut\u00f3w z uprawnieniami psychologa.<\/p>\n\n\n\n

            Procedury interwencyjne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Blokada nerwu potylicznego<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Blokada nerwu potylicznego polega na wstrzykni\u0119ciu \u015brodka miejscowo znieczulaj\u0105cego i \u201ekortyzonu\u201d (steryd\u00f3w) z ty\u0142u g\u0142owy, aby zablokowa\u0107 nerw potyliczny biegn\u0105cy u podstawy czaszki. W niekt\u00f3rych badaniach wykazano, \u017ce jest to umiarkowanie skuteczne w profilaktyce migreny. Dlatego \u2013 a tak\u017ce dlatego, \u017ce istnieje tylko niewielkie ryzyko wyst\u0105pienia skutk\u00f3w ubocznych \u2013 w indywidualnych przypadkach mo\u017cna rozwa\u017cy\u0107 blokad\u0119 nerwu potylicznego, aby zapobiega\u0107 napadom migreny.<\/p>\n\n\n\n

            Nie zbadano jeszcze dostatecznie, czy zabieg ten pomaga tak\u017ce w przypadku ostrego ataku migreny.<\/p>\n\n\n\n

            Nieinwazyjna stymulacja nerw\u00f3w (neurostymulacja)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Termin ten odnosi si\u0119 do zabieg\u00f3w, kt\u00f3re stymuluj\u0105 pewne nerwy przez sk\u00f3r\u0119 bez jej przebijania, takich jak przezsk\u00f3rna elektryczna stymulacja nerw\u00f3w (TENS). Badania nad skuteczno\u015bci\u0105 takich metod w przypadku migreny nie s\u0105 (jeszcze) wystarczaj\u0105co liczne. Jednak ze wzgl\u0119du na dobr\u0105 tolerancj\u0119 nieinwazyjna stymulacja nerw\u00f3w mo\u017ce by\u0107 stosowana u pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy rezygnuj\u0105 z przyjmowania lek\u00f3w w celu zapobiegania migrenie.<\/p>\n\n\n\n

            Domowe sposoby na migren\u0119<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

            Domowe sposoby na migren\u0119 maj\u0105 t\u0119 zalet\u0119, \u017ce zazwyczaj nie obci\u0105\u017caj\u0105 organizmu wyra\u017anymi skutkami ubocznymi. Z drugiej strony dzia\u0142anie domowych sposob\u00f3w leczenia migreny zwykle nie jest potwierdzone naukowo. Lekarze i psycholodzy zak\u0142adaj\u0105, \u017ce w wielu przypadkach jedynie sama wiara pacjenta w skuteczno\u015b\u0107 danego \u015brodka domowego prowadzi do faktycznej poprawy jego stanu zdrowia.<\/p>\n\n\n\n

            Domowe sposoby leczenia maj\u0105 swoje ograniczenia. Je\u015bli objawy utrzymuj\u0105 si\u0119 przez d\u0142u\u017cszy czas, nie ust\u0119puj\u0105 lub nawet nasilaj\u0105 si\u0119, zawsze nale\u017cy skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem.<\/p>\n\n\n\n

            Olejek z mi\u0119ty pieprzowej<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Zio\u0142olecznictwo i aromaterapia s\u0105 znane z nast\u0119puj\u0105cego domowego remedium: migreny mo\u017cna cz\u0119sto z\u0142agodzi\u0107, wkraplaj\u0105c lub masuj\u0105c skronie lub bol\u0105ce czo\u0142o kilkoma kroplami olejku z mi\u0119ty pieprzowej. Olejek ma od\u015bwie\u017caj\u0105cy, ch\u0142odz\u0105cy wp\u0142yw na sk\u00f3r\u0119, co osoby cierpi\u0105ce na migren\u0119 cz\u0119sto uwa\u017caj\u0105 za korzystne. U\u017cywaj\u0105c olejku z mi\u0119ty pieprzowej na migren\u0119, nale\u017cy uwa\u017ca\u0107, by nie dosta\u0142 si\u0119 on do oczu (podra\u017cnienie b\u0142on \u015bluzowych!).<\/p>\n\n\n\n

            Zewn\u0119trznie stosowany olejek z mi\u0119ty pieprzowej jest skuteczny nie tylko w przypadku migreny, ale tak\u017ce napi\u0119ciowego b\u00f3lu g\u0142owy.<\/p>\n\n\n\n

            Leczenie ciep\u0142em i zimnem<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Je\u015bli migrena zaczyna si\u0119 od uczucia ciep\u0142a w g\u0142owie i zimnych st\u00f3p lub d\u0142oni, pomocna mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 k\u0105piel ramion lub st\u00f3p z powolnym wzrostem temperatury wody.<\/p>\n\n\n\n

            Na migren\u0119 mo\u017ce te\u017c pom\u00f3c gor\u0105cy prysznic \u2013 lub pe\u0142na k\u0105piel w ciep\u0142ej wodzie o temperaturze od 36 do 38 stopni. Je\u015bli chcesz, mo\u017cesz u\u017cy\u0107 dodatk\u00f3w do k\u0105pieli zrobionych z igie\u0142 \u015bwierkowych i rozmarynu; pobudzaj\u0105 one kr\u0105\u017cenie. Pomocne mog\u0105 by\u0107 tak\u017ce dodatki do k\u0105pieli z waleriany i chmielu (dla uspokojenia) lub arniki (dla z\u0142agodzenia b\u00f3lu).<\/p>\n\n\n\n

            Inni cierpi\u0105cy na migren\u0119 mog\u0105 skorzysta\u0107 z zimna zamiast ciep\u0142a: ch\u0142odny ok\u0142ad na czo\u0142o lub kark mo\u017ce by\u0107 bardzo korzystny podczas ostrego ataku migreny. Niekt\u00f3rzy pacjenci stosuj\u0105 tak\u017ce zimne k\u0105piele ramion lub st\u00f3p.<\/p>\n\n\n\n

              \n
            • Podczas k\u0105pieli zanurzeniowej ramiona s\u0105 zanurzane w zimnej wodzie o temperaturze oko\u0142o 15 stopni na oko\u0142o dziesi\u0119\u0107 sekund, a nast\u0119pnie ponownie rozgrzewane przez pocieranie lub poruszanie nimi.<\/li>\n\n\n\n
            • W k\u0105pieli zanurzeniowej st\u00f3p s\u0105 one trzymane w zimnej wodzie o temperaturze oko\u0142o 15 stopni przez 15 do 30 sekund. Nast\u0119pnie nale\u017cy za\u0142o\u017cy\u0107 grube skarpety i wyj\u015b\u0107 na spacer.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

              Kr\u00f3tkie zanurzenie w zimnej wodzie odruchowo zw\u0119\u017ca naczynia krwiono\u015bne w d\u0142oniach\/stopach \u2013 a tak\u017ce t\u0119tnice w g\u0142owie, kt\u00f3re s\u0105 bole\u015bnie rozszerzone podczas ataku migreny.<\/p>\n\n\n\n

              Herbatki zio\u0142owe na migren\u0119<\/strong><\/p>\n\n\n\n

              Niekt\u00f3rzy ludzie lubi\u0105 leczy\u0107 swoje migreny w spos\u00f3b naturalny, stosuj\u0105c lecznicze herbaty zio\u0142owe.<\/p>\n\n\n\n

              Na przyk\u0142ad medycyna ludowa przypisuje herbatce z wiesio\u0142ka dobry wp\u0142yw na migreny. Oto jak nale\u017cy j\u0105 przygotowa\u0107: jedn\u0105 \u0142y\u017ceczk\u0119 kwiat\u00f3w wiesio\u0142ka zalej fili\u017cank\u0105 gor\u0105cej wody; pozostaw do zaparzenia na pi\u0119\u0107 minut, a nast\u0119pnie przeced\u017a. Tak\u0105 herbat\u0119 z wiesio\u0142ka mo\u017cesz pi\u0107 trzy do czterech razy dziennie.<\/p>\n\n\n\n

              Herbata imbirowa mo\u017ce z\u0142agodzi\u0107 md\u0142o\u015bci i wymioty, kt\u00f3re cz\u0119sto towarzysz\u0105 atakom migreny. Aby j\u0105 przygotowa\u0107, zalej jedn\u0105 \u0142y\u017ceczk\u0119 grubo sproszkowanego korzenia imbiru fili\u017cank\u0105 gor\u0105cej wody. Przykryj i parz przez 5-10 minut, a nast\u0119pnie przeced\u017a. Pij tak\u0105 herbat\u0119 z imbirem przed posi\u0142kami, by zapobiec md\u0142o\u015bciom wywo\u0142anym przez migren\u0119.<\/p>\n\n\n\n

              Herbata z kory wierzby cz\u0119sto r\u00f3wnie\u017c okazuje si\u0119 skuteczna w walce z b\u00f3lami g\u0142owy i migrenami dzi\u0119ki zawartym w niej salicylanom. S\u0105 one przekszta\u0142cane w organizmie w kwasy salicylowe \u2013 naturalne substancje u\u015bmierzaj\u0105ce b\u00f3l, podobne do sztucznie produkowanego kwasu acetylosalicylowego (ASA). Oto jak zrobi\u0107 t\u0119 herbat\u0119: zaparz jedn\u0105 \u0142y\u017ceczk\u0119 drobno posiekanej kory wierzby w 150 mililitrach wrz\u0105cej wody; odstaw na 20 minut, a nast\u0119pnie przeced\u017a.<\/p>\n\n\n\n

              Alternatywne sposoby leczenia migreny<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

              Wielu cierpi\u0105cych zadaje sobie pytanie: co pomaga w walce z migren\u0105 poza konwencjonalnym leczeniem i domowymi sposobami? Na to pytanie mog\u0105 odpowiedzie\u0107 lekarze naturopaci i praktycy medycyny alternatywnej. Jednak alternatywne metody leczenia zazwyczaj nie s\u0105 naukowo udowodnione.<\/p>\n\n\n\n

              Akupunktura na migren\u0119<\/strong><\/p>\n\n\n\n

              Akupunktura zgodna z zasadami Tradycyjnej Medycyny Chi\u0144skiej (TCM) mo\u017ce zapobiega\u0107 epizodycznym napadom migreny. Mo\u017cna j\u0105 nawet uzna\u0107 za co najmniej tak samo skuteczn\u0105 jak farmakologiczna profilaktyka migreny. Zgodnie z aktualnymi wytycznymi dotycz\u0105cymi leczenia migreny jest to efektem oceny kilku bada\u0144 na ten temat.<\/p>\n\n\n\n

              Istniej\u0105 te\u017c badania, w kt\u00f3rych por\u00f3wnano dzia\u0142anie akupunktury klasycznej z dzia\u0142aniem akupunktury pozorowanej. W rzeczywisto\u015bci umieszczenie cienkich igie\u0142 w \u201eprawdziwych\u201d punktach akupunkturowych okaza\u0142o si\u0119 bardziej skuteczne w zapobieganiu migrenie ni\u017c wtedy, gdy ig\u0142y by\u0142y umieszczone w niew\u0142a\u015bciwych miejscach lub nie przenika\u0142y przez sk\u00f3r\u0119. R\u00f3\u017cnica by\u0142a jednak minimalna.<\/p>\n\n\n\n

              Zgodnie z wytycznymi, na podstawie obecnych danych nie mo\u017cna jednoznacznie stwierdzi\u0107, czy akupunktura jest pomocna tak\u017ce w przypadku przewlek\u0142ej migreny.<\/p>\n\n\n\n

              Akupresura na migren\u0119<\/strong><\/p>\n\n\n\n

              Alternatywn\u0105 metod\u0105 opart\u0105 na tej samej zasadzie co akupunktura jest akupresura. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce objawy migreny mo\u017cna z\u0142agodzi\u0107, delikatnie uciskaj\u0105c okre\u015blone punkty na ciele. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, akupresura jest mniej skuteczna ni\u017c akupunktura.<\/p>\n\n\n\n

              Punkty akupresury odpowiednie do leczenia migreny znajduj\u0105 si\u0119 na g\u0142owie, twarzy i szyi. W kwestii samodzielnego masa\u017cu zasi\u0119gnij porady do\u015bwiadczonego terapeuty.<\/p>\n\n\n\n

              Homeopatia na migren\u0119<\/strong><\/p>\n\n\n\n

              Wielu pacjent\u00f3w ma nadziej\u0119, \u017ce dzi\u0119ki homeopatii uda im si\u0119 opanowa\u0107 migren\u0119. W zale\u017cno\u015bci od rodzaju i nasilenia objaw\u00f3w homeopaci stosuj\u0105 r\u00f3\u017cne \u015brodki, np.:<\/p>\n\n\n\n

                \n
              • Iris versicolor: g\u0142\u00f3wnie przy migrenie z wyra\u017an\u0105 aur\u0105 i md\u0142o\u015bciami.<\/li>\n\n\n\n
              • Belladonna: g\u0142\u00f3wnie na pulsuj\u0105cy b\u00f3l g\u0142owy z silnymi md\u0142o\u015bciami i wymiotami.<\/li>\n\n\n\n
              • Bryona: kiedy nawet najmniejszy dotyk powoduje silny b\u00f3l g\u0142owy.<\/li>\n\n\n\n
              • Gelsemium sempervirens: je\u015bli b\u00f3l rozci\u0105ga si\u0119 od ty\u0142u g\u0142owy do oczu.<\/li>\n\n\n\n
              • Sanguinaria: szczeg\u00f3lnie przy bardzo silnym b\u00f3lu.<\/li>\n\n\n\n
              • Nux vomica: na migren\u0119 spowodowan\u0105 gniewem, gor\u0105czkow\u0105 aktywno\u015bci\u0105 i brakiem snu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                Leki homeopatyczne s\u0105 dost\u0119pne w r\u00f3\u017cnych postaciach, takich jak wyci\u0105gi p\u0142ynne czy globulki. Ataki migreny zwykle leczy si\u0119 potencj\u0105 C30.<\/p>\n\n\n\n

                Ale czy homeopatia naprawd\u0119 mo\u017ce pom\u00f3c w migrenach? Niekt\u00f3rzy pacjenci zg\u0142aszaj\u0105 pozytywne rezultaty. Kolejn\u0105 zalet\u0105 jest to, \u017ce homeopata ma cz\u0119sto wi\u0119cej czasu dla pacjenta ni\u017c lekarz konwencjonalny. Pozwala to na szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 rozmow\u0119, podczas kt\u00f3rej cz\u0119sto mo\u017cna \u0142atwo odkry\u0107 poszczeg\u00f3lne czynniki wywo\u0142uj\u0105ce migren\u0119.<\/p>\n\n\n\n

                Z naukowego punktu widzenia nie ma jednak dowod\u00f3w na jej skuteczno\u015b\u0107: zgodnie z wytycznymi homeopatia nie mo\u017ce zapobiega\u0107 atakom migreny. M\u00f3wi si\u0119 nawet, \u017ce niekt\u00f3re badania na ten temat przynios\u0142y cz\u0119\u015bciowo negatywne wyniki.<\/p>\n\n\n\n

                Migrena: sole Schuesslera<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Wielu chorych ma pozytywne do\u015bwiadczenia z u\u017cywaniem soli Schuesslera. Migren\u0119 mo\u017cna na przyk\u0142ad leczy\u0107 nast\u0119puj\u0105cymi solami Schuesslera:<\/p>\n\n\n\n

                  \n
                • nr 7: Magnesium phosphoricum,<\/li>\n\n\n\n
                • nr 8: Natrium chloratum,<\/li>\n\n\n\n
                • nr 14: Kalium bromatum,<\/li>\n\n\n\n
                • nr 21: Zincum chloratum,<\/li>\n\n\n\n
                • nr 22: Calcium carbonicum.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                  Na migren\u0119 mo\u017cesz stosowa\u0107 kilka soli Schuesslera, ale nigdy wi\u0119cej ni\u017c trzy sole jednocze\u015bnie. Doros\u0142ym cierpi\u0105cym na migren\u0119 zaleca si\u0119 przyjmowanie od jednej do trzech tabletek od trzech do sze\u015bciu razy dziennie. Dzieci mog\u0105 przyjmowa\u0107 od p\u00f3\u0142 tabletki do dw\u00f3ch tabletek jeden do trzech razy dziennie, w zale\u017cno\u015bci od wzrostu i wagi.<\/p>\n\n\n\n

                  Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce \u2013 zw\u0142aszcza je\u015bli stres, zdenerwowanie lub przeci\u0105\u017cenie psychiczne s\u0105 czynnikami wyzwalaj\u0105cymi migren\u0119 \u2013 przyjmowanie magnezu mo\u017ce mie\u0107 dzia\u0142anie zapobiegaj\u0105ce migrenie. Odpowiednie preparaty mineralne s\u0105 dost\u0119pne w aptekach i drogeriach. Na tym tle magnez z soli Schuesslera ma r\u00f3wnie\u017c pomaga\u0107 w migrenie.<\/p>\n\n\n\n

                  Koncepcja soli Schuesslera i ich szczeg\u00f3lna skuteczno\u015b\u0107 nie zosta\u0142y jednoznacznie potwierdzone badaniami.<\/p>\n\n\n\n

                  Dieta na migren\u0119<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

                  U prawie wszystkich pacjent\u00f3w z migren\u0105 ostry atak jest wywo\u0142ywany przez indywidualne czynniki wyzwalaj\u0105ce. Niekt\u00f3re pokarmy mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 lub nasili\u0107 atak migreny. Dlaczego tak si\u0119 dzieje, jest w du\u017cej mierze niejasne. W wielu przypadkach wydaje si\u0119, \u017ce odpowiedzialne za to s\u0105 pewne sk\u0142adniki po\u017cywienia, tzw. aminy biogenne, takie jak tyramina i histamina. Dzieje si\u0119 tak dlatego, \u017ce wiele os\u00f3b zg\u0142asza ataki migreny po spo\u017cyciu czerwonego wina, dojrza\u0142ego sera, czekolady, kiszonej kapusty czy banan\u00f3w \u2013 wszystkie te pokarmy zawieraj\u0105 aminy biogenne.<\/p>\n\n\n\n

                  Glutaminian sodu, jako substancja wzmacniaj\u0105ca smak, jest powszechnie uwa\u017cany za potencjalny czynnik wywo\u0142uj\u0105cy b\u00f3l g\u0142owy. Kofeina r\u00f3wnie\u017c powoduje b\u00f3le g\u0142owy. W niekt\u00f3rych przypadkach do migreny prowadzi te\u017c odwrotna sytuacja: wiele os\u00f3b, kt\u00f3re regularnie pij\u0105 kaw\u0119 w ci\u0105gu tygodnia, reaguje \u201emigren\u0105 weekendow\u0105\u201d, kiedy spo\u017cywa mniej kofeiny.<\/p>\n\n\n\n

                  Zimne lody r\u00f3wnie\u017c mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 atak migreny. Nie jest to jednak spowodowane przez okre\u015blone sk\u0142adniki lod\u00f3w, ale przez zimno, kt\u00f3re podra\u017cnia pewne struktury w m\u00f3zgu.<\/p>\n\n\n\n

                  Nie istnieje \u017cadna og\u00f3lnie uznana dieta na migren\u0119! Nie ka\u017cdy pacjent reaguje atakiem migreny na histamin\u0119, kofein\u0119 itp. Dlatego nie ma sensu unikanie bod\u017ac\u00f3w pokarmowych. Lepiej jest prowadzi\u0107 dzienniczek migrenowy, by \u015bledzi\u0107 swoje osobiste czynniki wyzwalaj\u0105ce migren\u0119.<\/p>\n\n\n\n

                  Dziennik migrenowy<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

                  Przez jaki\u015b czas szczeg\u00f3\u0142owo zapisuj swoje ataki migreny (czas pojawienia si\u0119, czas trwania, rodzaj i nasilenie objaw\u00f3w itp.). W tym dzienniku migrenowym zapisuj te\u017c dok\u0142adnie, co jesz i pijesz oraz kiedy stosujesz u\u017cywki takie jak tyto\u0144. Wa\u017cne jest te\u017c, by zanotowa\u0107 wszelkie inne okoliczno\u015bci, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 uwa\u017cane za czynniki wyzwalaj\u0105ce migren\u0119, takie jak stres zawodowy lub prywatny, menstruacja, stosowanie hormonalnych \u015brodk\u00f3w antykoncepcyjnych, podr\u00f3\u017ce czy zmiany w rytmie sen-czuwanie.<\/p>\n\n\n\n

                  Z czasem mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce na podstawie zapis\u00f3w b\u0119dzie mo\u017cna zidentyfikowa\u0107 konkretne czynniki wyzwalaj\u0105ce: na przyk\u0142ad czy zauwa\u017casz nagromadzenie atak\u00f3w migreny po zjedzeniu okre\u015blonego pokarmu? W\u00f3wczas powiniene\u015b spr\u00f3bowa\u0107 unika\u0107 go w przysz\u0142o\u015bci i sprawdzi\u0107, czy w rezultacie ataki migreny b\u0119d\u0105 rzadsze.<\/p>\n\n\n\n

                  Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce od spo\u017cycia pokarmu do wyst\u0105pienia ataku mija zwykle kilka godzin, a czasem nawet ca\u0142y dzie\u0144. Ponadto mo\u017cesz nie tolerowa\u0107 danego pokarmu tylko wtedy, gdy wyst\u0119puj\u0105 inne czynniki zak\u0142\u00f3caj\u0105ce. Dlatego analiza Twojego dzienniczka migreny mo\u017ce nie by\u0107 \u0142atwa. Pom\u00f3c Ci w tym mo\u017ce Tw\u00f3j lekarz.<\/p>\n\n\n\n

                  W dzienniczku migreny zapisz te\u017c, czy podczas ataku migreny stosowa\u0142e\u015b leki (np. przeciwb\u00f3lowe, rodzaj i dawk\u0119 leku) i jak one dzia\u0142a\u0142y. Pomaga to lekarzowi zaplanowa\u0107 odpowiedni\u0105 terapi\u0119.<\/p>\n\n\n\n

                  Leczenie migreny: ci\u0105\u017ca i karmienie piersi\u0105<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

                  Kobiety w ci\u0105\u017cy i matki karmi\u0105ce piersi\u0105 z migren\u0105 s\u0105 szczeg\u00f3lnym przypadkiem. Co nale\u017cy zrobi\u0107 z lekami? Zasadniczo kobiety w ci\u0105\u017cy i matki karmi\u0105ce piersi\u0105 powinny stosowa\u0107 wszystkie leki \u2013 nawet te dost\u0119pne bez recepty \u2013 wy\u0142\u0105cznie po konsultacji z lekarzem. Lekarz najlepiej wie, kt\u00f3re leki s\u0105 najmniej niebezpieczne dla matki i (nienarodzonego) dziecka, bior\u0105c pod uwag\u0119 indywidualne czynniki ryzyka.<\/p>\n\n\n\n

                  Leki na ataki migreny<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                  Ataki migreny w pierwszym i drugim trymestrze ci\u0105\u017cy mo\u017cna leczy\u0107 kwasem acetylosalicylowym (ASA) lub ibuprofenem, je\u015bli to konieczne, w porozumieniu z lekarzem. W trzecim trymestrze nie zaleca si\u0119 jednak stosowania obu \u015brodk\u00f3w. Paracetamol powinien by\u0107 przyjmowany przez kobiety w ci\u0105\u017cy z migren\u0105 tylko wtedy, gdy z powod\u00f3w medycznych (przeciwwskazania) nie mo\u017cna zastosowa\u0107 ASA. W zasadzie ten \u015brodek przeciwb\u00f3lowy jest dozwolony przez ca\u0142y okres ci\u0105\u017cy.<\/p>\n\n\n\n

                  Sporadyczne stosowanie ASA wydaje si\u0119 dopuszczalne podczas karmienia piersi\u0105. Jednak paracetamol i ibuprofen s\u0105 bardziej odpowiednimi \u015brodkami przeciwb\u00f3lowymi.<\/p>\n\n\n\n

                  Tryptany nie s\u0105 polecane dla kobiet w ci\u0105\u017cy. Do tej pory nie zaobserwowano jednak \u017cadnych przypadk\u00f3w wad rozwojowych p\u0142odu ani innych komplikacji zwi\u0105zanych ze stosowaniem tych specyficznych lek\u00f3w na migren\u0119 w czasie ci\u0105\u017cy. Przeprowadzono wiele bada\u0144 nad sumatryptanem. Dlatego sumatryptan \u2013 jako jedyny triptan \u2013 mo\u017ce by\u0107 stosowany w przypadku atak\u00f3w migreny w czasie ci\u0105\u017cy, je\u015bli spodziewana korzy\u015b\u0107 dla matki jest wi\u0119ksza ni\u017c mo\u017cliwe ryzyko dla nienarodzonego dziecka.<\/p>\n\n\n\n

                  Matki karmi\u0105ce piersi\u0105 mog\u0105 te\u017c w razie potrzeby przyjmowa\u0107 sumatryptan (jako preferowany triptan) na ataki migreny \u2013 o ile ASA i ibuprofen (ewentualnie w po\u0142\u0105czeniu z kofein\u0105) nie pomagaj\u0105 wystarczaj\u0105co.<\/p>\n\n\n\n

                  Ergotaminy nie s\u0105 wskazane w czasie ci\u0105\u017cy i karmienia piersi\u0105.<\/p>\n\n\n\n

                  Leki zapobiegaj\u0105ce migrenie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                  Amitryptylina, metoprolol i propranolol to leki przeciwdepresyjne i beta-blokery, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 stosowane w zapobieganiu migrenom w ci\u0105\u017cy \u2013 mimo \u017ce nie ma bada\u0144 kontrolowanych dotycz\u0105cych tego obszaru zastosowania (istniej\u0105 jednak badania dotycz\u0105ce stosowania tych lek\u00f3w u kobiet w ci\u0105\u017cy w przypadku depresji lub w celu obni\u017cenia ci\u015bnienia krwi). Wszystkie te trzy substancje aktywne s\u0105 og\u00f3lnie dozwolone podczas karmienia piersi\u0105.<\/p>\n\n\n\n

                  Profilaktyczne stosowanie magnezu przeciw migrenie nie jest zalecane dla kobiet w ci\u0105\u017cy. Powodem jest to, \u017ce magnez podawany bezpo\u015brednio do \u017cy\u0142y (podanie do\u017cylne) mo\u017ce uszkodzi\u0107 ko\u015bci nienarodzonego dziecka.<\/p>\n\n\n\n

                  Brakuje do\u015bwiadczenia w stosowaniu Botoxu w przewlek\u0142ej migrenie w ci\u0105\u017cy.<\/p>\n\n\n\n

                  W zasadzie kobiety z migren\u0105 w ci\u0105\u017cy powinny (r\u00f3wnie\u017c) stosowa\u0107 niefarmakologiczne metody zapobiegania atakom, takie jak \u0107wiczenia relaksacyjne, biofeedback i akupunktura.<\/p>\n\n\n\n

                  Dobre wie\u015bci dla kobiet w ci\u0105\u017cy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                  W oko\u0142o 50-80% przypadk\u00f3w liczba atak\u00f3w migreny zmniejsza si\u0119 w czasie ci\u0105\u017cy. Tak wynika z relacji kobiet w ci\u0105\u017cy. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce za ten efekt odpowiedzialne s\u0105 \u017ce\u0144skie hormony p\u0142ciowe. Jednak po ci\u0105\u017cy migreny cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 ponownie. Karmienie piersi\u0105 wydaje si\u0119 tu nie pomaga\u0107 i prawdopodobnie nie ma wp\u0142ywu na cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 wyst\u0119powania atak\u00f3w b\u00f3lu g\u0142owy po porodzie.<\/p>\n\n\n\n

                  Pytania i odpowiedzi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

                  Jak\u0105 dawk\u0119 ibuprofenu zastosowa\u0107 w przypadku ci\u0119\u017ckiej migreny?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                  Kwas acetylosalicylowy (aspiryna) \u2013 dawka: 1000 mg doustnie. Paracetamol \u2013 dawka: 1000 mg doustnie lub doodbytniczo. Ibuprofen \u2013 dawka: 400-600 mg doustnie.<\/p>\n\n\n\n

                  Jak szybko ibuprofen dzia\u0142a na migren\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                  Dzia\u0142anie u\u015bmierzaj\u0105ce b\u00f3l pojawia si\u0119 zwykle po 30 minutach. Je\u015bli tw\u00f3j \u017co\u0142\u0105dek jest pusty, aktywny sk\u0142adnik teoretycznie szybciej przechodzi do jelit, a stamt\u0105d do krwi.<\/p>\n\n\n\n

                  Jak d\u0142ugo trzeba czeka\u0107, \u017ceby triptan zacz\u0105\u0142 dzia\u0142a\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                  Na efekty trzeba poczeka\u0107 oko\u0142o 30 minut. Efekt osi\u0105ga maksimum po 1 do 2 godzin. Sumatryptan w postaci tabletek jest preferowany, gdy nudno\u015bci i wymioty s\u0105 jedynie \u0142agodne, a czas trwania ataku wynosi zazwyczaj od czterech do sze\u015bciu godzin.<\/p>\n\n\n\n

                  W tym artykule poruszamy zagadnienia dotycz\u0105ce:<\/p>\n\n\n\n