{"id":11476,"date":"2022-08-24T09:17:00","date_gmt":"2022-08-24T09:17:00","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&#038;p=11476"},"modified":"2024-11-04T21:20:46","modified_gmt":"2024-11-04T20:20:46","slug":"lagodny-przerost-gruczolu-krokowego","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/lagodny-przerost-gruczolu-krokowego\/","title":{"rendered":"\u0141agodny przerost gruczo\u0142u krokowego"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Jak TELEMEDI mo\u017ce pom\u00f3c Ci w przypadku \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f3l podczas oddawania moczu, problemy lub b\u00f3l podczas erekcji, zmniejszona ejakulacja lub zmieniony ejakulat (szkliste, br\u0105zowawe lub krwiste nasienie), bolesno\u015b\u0107 prostaty \u2013 wszystko to s\u0105 bardzo niepokoj\u0105ce objawy. Je\u015bli je u siebie zauwa\u017cysz, skorzystaj z mo\u017cliwo\u015bci wideokosultacji ze specjalist\u0105 TELEMEDI. Postawi on dok\u0142adn\u0105 diagnoz\u0119 i ustali rodzaj terapii. Wystawi te\u017c recepty na potrzebne leki, a w razie potrzeby r\u00f3wnie\u017c zwolnienie lekarskie L4.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"informacje\">Podstawowe informacje<\/h3>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Leczenie: Leki i metody chirurgiczne stosowane w \u0142agodnym przero\u015bcie prostaty.<\/li>\n\n\n\n<li>Przyczyny i czynniki ryzyka: Wiek, hormony, zmiany w obszarze mi\u0119dzykom\u00f3rkowym, czynniki genetyczne, oty\u0142o\u015b\u0107, palenie papieros\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li>Objawy: Problemy z oddawaniem moczu, zaburzenia funkcji seksualnych.<\/li>\n\n\n\n<li>Badanie i diagnoza: Wywiad lekarski, IPSS (kwestionariusz International Prostate Symptom Score), rektalne badanie odbytu, badanie moczu i krwi, USG, pomiar przep\u0142ywu moczu, inne badania.<\/li>\n\n\n\n<li>Przebieg choroby i rokowanie: Zatrzymanie i zmniejszenie rozrostu gruczo\u0142u krokowego za pomoc\u0105 lek\u00f3w, operacja.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<p><strong>Co to jest \u0142agodny przerost gruczo\u0142u krokowego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0141agodny przerost gruczo\u0142u krokowego (Benign prostatic hyperplasia, BPH) to \u0142agodne powi\u0119kszenie prostaty. \u201e\u0141agodny\u201d oznacza, \u017ce chocia\u017c dochodzi do zwi\u0119kszenia liczby kom\u00f3rek w prostacie, to nie jest ono tak agresywne i niekontrolowane jak rozrost z\u0142o\u015bliwy (rak).<\/p>\n\n\n\n<p>W \u0142agodnym przero\u015bcie gruczo\u0142u krokowego rozrastaj\u0105ca si\u0119 tkanka nie wrasta w inne struktury i nie rozprzestrzenia si\u0119. Oznacza to, \u017ce nie tworz\u0105 si\u0119 przerzuty, tak jak w przypadku raka prostaty. \u0141agodny przerost gruczo\u0142u krokowego nie jest wi\u0119c ani form\u0105 raka, ani jego prekursorem. Niemniej jednak zwi\u0119kszenie obj\u0119to\u015bci narz\u0105du cz\u0119sto powoduje dyskomfort u os\u00f3b dotkni\u0119tych tym problemem.<\/p>\n\n\n\n<p>W medycynie termin \u201ehiperplazja\u201d odnosi si\u0119 do nadmiernego wzrostu liczby kom\u00f3rek w tkance. W przypadku przerostu gruczo\u0142u krokowego dotyczy to g\u0142\u00f3wnie kom\u00f3rek tkanki \u0142\u0105cznej i mi\u0119\u015bniowej prostaty, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 pomi\u0119dzy gruczo\u0142ami, ale tak\u017ce samych kom\u00f3rek gruczo\u0142owych.<\/p>\n\n\n\n<p>Prostata, zwana te\u017c gruczo\u0142em krokowym, le\u017cy poni\u017cej p\u0119cherza moczowego. Cewka moczowa jest otoczona przez gruczo\u0142 krokowy, dlatego powi\u0119kszenie gruczo\u0142u krokowego prowadzi czasem do zw\u0119\u017cenia cewki moczowej. To zw\u0119\u017cenie jest cz\u0119sto powodem dyskomfortu podczas oddawania moczu, poniewa\u017c mocz nie przep\u0142ywa ju\u017c swobodnie. Opr\u00f3cz problem\u00f3w z opr\u00f3\u017cnianiem p\u0119cherza mog\u0105 te\u017c wyst\u0105pi\u0107 zaburzenia jego przechowywania. Mo\u017cliwe s\u0105 te\u017c zaburzenia funkcji seksualnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Gruczo\u0142 krokowy sk\u0142ada si\u0119 z wielu mniejszych gruczo\u0142\u00f3w, kt\u00f3re produkuj\u0105 wydzielin\u0119 chroni\u0105c\u0105 plemniki i pobudzaj\u0105c\u0105 je do ruchu. Stanowi ona 30% ejakulatu, a gruczo\u0142y uwalniaj\u0105 j\u0105 do cewki moczowej podczas orgazmu. Ponadto gruczo\u0142 krokowy produkuje tzw. swoisty antygen sterczowy (PSA) \u2013 enzym, kt\u00f3ry sprawia, \u017ce sperma jest p\u0142ynna.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"leczenie\"><strong>Jak leczy si\u0119 \u0142agodny przerost gruczo\u0142u krokowego?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>\u0141agodny przerost gruczo\u0142u krokowego (BPH) nie musi wymaga\u0107 leczenia. Dop\u00f3ki nie powoduje \u017cadnych objaw\u00f3w, cz\u0119sto wystarczy poczeka\u0107 i regularnie sprawdza\u0107 post\u0119py choroby.<\/p>\n\n\n\n<p>Istnieje kwestionariusz, kt\u00f3ry mo\u017cna wykorzysta\u0107 do oceny nasilenia objaw\u00f3w. W tym celu okre\u015bla si\u0119 mi\u0119dzynarodowy wska\u017anik objaw\u00f3w gruczo\u0142u krokowego (International Prostate Symptom Score, IPSS). Je\u015bli jednak IPSS daje wynik powy\u017cej siedmiu lub je\u015bli pacjent og\u00f3lnie cierpi, lekarz zwykle rozpoczyna leczenie \u0142agodnego powi\u0119kszenia gruczo\u0142u krokowego. Leczenie to zazwyczaj oznacza na pocz\u0105tku stosowanie lek\u00f3w. Zabieg chirurgiczny jest rozwa\u017cany tylko wtedy, gdy objawy si\u0119 nasilaj\u0105 lub gdy wyst\u0119puj\u0105 komplikacje zwi\u0105zane z powi\u0119kszeniem prostaty.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Leki na \u0142agodny przerost gruczo\u0142u krokowego<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku \u0142agodnego powi\u0119kszenia gruczo\u0142u krokowego w stadium I i \u0142agodnych postaci w stadium II leczenie farmakologiczne jest zazwyczaj wystarczaj\u0105ce. Dost\u0119pne s\u0105 r\u00f3\u017cne grupy lek\u00f3w, niekt\u00f3re z nich mo\u017cna \u0142\u0105czy\u0107 ze sob\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Preparaty zio\u0142owe (fitofarmaceutyki)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Istnieje kilka produkt\u00f3w zio\u0142owych, kt\u00f3re s\u0105 cz\u0119sto stosowane w przypadku \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego z \u0142agodnymi objawami. S\u0105 to na przyk\u0142ad preparaty na bazie palmy sabalowej (Serenoa repens), \u017cyta, korzenia pokrzywy, \u015bliwy afryka\u0144skiej i pestek dyni.<\/p>\n\n\n\n<p>Funkcje poszczeg\u00f3lnych substancji ro\u015blinnych s\u0105 r\u00f3\u017cne: niekt\u00f3re hamuj\u0105 np. enzym 5\u03b1-reduktaz\u0119 lub pewne czynniki wzrostu, inne promuj\u0105 naturaln\u0105 \u015bmier\u0107 kom\u00f3rek (apoptoz\u0119). Wiele preparat\u00f3w ro\u015blinnych zawiera r\u00f3wnie\u017c tzw. beta-sitosterony \u2013 substancje, kt\u00f3re hamuj\u0105 wydzielanie m\u0119skich hormon\u00f3w p\u0142ciowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Preparaty zio\u0142owe s\u0105 dost\u0119pne bez recepty i zwykle s\u0105 raczej ma\u0142o ryzykowne. Dlatego wielu pacjent\u00f3w preferuje je zamiast innych lek\u00f3w. Jednak skuteczno\u015b\u0107 terapeutyczna pestek dyni i innych tego rodzaju lek\u00f3w nie zosta\u0142a jeszcze wystarczaj\u0105co potwierdzona badaniami; zw\u0142aszcza ich d\u0142ugoterminowe dzia\u0142anie jest uwa\u017cane za w\u0105tpliwe.<\/p>\n\n\n\n<p>W USA od 1990 roku zakazano stosowania fitofarmaceutyk\u00f3w w leczeniu \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego, poniewa\u017c nie by\u0142o wystarczaj\u0105cych dowod\u00f3w naukowych na ich dzia\u0142anie kliniczne. Ponadto obawiano si\u0119, \u017ce przyjmowanie preparat\u00f3w zio\u0142owych zniech\u0119ci pacjent\u00f3w do poddania si\u0119 badaniu na obecno\u015b\u0107 \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Blokery alfa-1<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Blokery alfa-1 (dok\u0142adniej: antagoni\u015bci \u03b11-adrenoreceptor\u00f3w) sprawiaj\u0105, \u017ce mi\u0119\u015bnie prostaty i cewki moczowej rozlu\u017aniaj\u0105 si\u0119, co poprawia przep\u0142yw moczu. Jest to mo\u017cliwe, poniewa\u017c \u03b1-blokery zapobiegaj\u0105 przy\u0142\u0105czaniu si\u0119 pewnych substancji przeka\u017anikowych do receptor\u00f3w w mi\u0119\u015bniach, kt\u00f3re w przeciwnym razie powodowa\u0142yby skurcz kom\u00f3rek mi\u0119\u015bniowych. Jednak \u03b1-blokery maj\u0105 niewielki wp\u0142yw na wielko\u015b\u0107 prostaty, dlatego te\u017c mechaniczna blokada odp\u0142ywu z p\u0119cherza moczowego jest tylko w niewielkim stopniu odczuwalna.<\/p>\n\n\n\n<p>Pierwotnie \u03b1-blokery nie zosta\u0142y stworzone do leczenia \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego, ale jako leki obni\u017caj\u0105ce ci\u015bnienie krwi. To wyja\u015bnia, dlaczego czasami wywo\u0142uj\u0105 skutki uboczne dla uk\u0142adu sercowo-naczyniowego. Ponadto czasami pojawiaj\u0105 si\u0119 zawroty i b\u00f3le g\u0142owy, zm\u0119czenie i obrz\u0119k b\u0142ony \u015bluzowej nosa. Klasyczne substancje aktywne z grupy \u03b1-bloker\u00f3w to na przyk\u0142ad alfuzosyna, doksazosyna, tamsulosyna i terazosyna.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Inhibitory 5-alfa-reduktazy<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Inhibitory 5-alfa-reduktazy blokuj\u0105 dzia\u0142anie enzymu 5-alfa-reduktazy, a tym samym przekszta\u0142canie testosteronu w dihydrotestosteron. W ten spos\u00f3b hamowany jest istotny czynnik stymuluj\u0105cy wzrost gruczo\u0142u krokowego \u2013 prostata nie powi\u0119ksza si\u0119 ju\u017c wi\u0119cej, a nawet mo\u017ce si\u0119 ponownie zmniejszy\u0107. Mo\u017ce jednak min\u0105\u0107 nawet rok, zanim pacjent zauwa\u017cy znacz\u0105c\u0105 popraw\u0119 objaw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Dwie stosowane substancje czynne blokuj\u0105ce 5-\u03b1-reduktaz\u0119 to finasteryd i dutasteryd. Ich typowe efekty uboczne to utrata libido, impotencja i zmniejszenie ow\u0142osienia m\u0119skiego cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Inhibitory fosfodiesterazy (inhibitory PDE)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Blokowanie enzymu fosfodiesterazy ma podobny efekt w \u0142agodnym przero\u015bcie gruczo\u0142u krokowego jak hamowanie \u03b1-reduktazy: mi\u0119\u015bnie p\u0119cherza i cewki moczowej rozlu\u017aniaj\u0105 si\u0119, u\u0142atwiaj\u0105c oddawanie moczu (mikcj\u0119). Ponadto inhibitory PDE, takie jak tadalafil, maj\u0105 pozytywny wp\u0142yw na impotencj\u0119 (zaburzenia erekcji), kt\u00f3ra czasami pojawia si\u0119 w kontek\u015bcie powi\u0119kszenia prostaty. Do najcz\u0119stszych efekt\u00f3w ubocznych nale\u017c\u0105 na przyk\u0142ad b\u00f3le g\u0142owy, zaczerwienienie sk\u00f3ry i zatkany nos.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Antagonisty receptor\u00f3w muskarynowych (MRA)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Lek ten dzia\u0142a rozlu\u017aniaj\u0105co na mi\u0119\u015bnie p\u0119cherza moczowego i jest stosowany g\u0142\u00f3wnie w zaburzeniach przechowywania moczu. Receptory muskarynowe na przyk\u0142ad powoduj\u0105 napinanie mi\u0119\u015bni p\u0119cherza moczowego. Lek \u0142agodzi objawy takie jak podra\u017cnienie p\u0119cherza (cz\u0119ste oddawanie moczu). Nadal jednak nie ma bada\u0144 dotycz\u0105cych leczenia d\u0142ugoterminowego (d\u0142u\u017cszego ni\u017c trzy miesi\u0105ce). Aktywne sk\u0142adniki antagonist\u00f3w receptora muskarynowego to na przyk\u0142ad darifencacyna, fesoterodyna, propiweryna lub trospium.<\/p>\n\n\n\n<p>Do efekt\u00f3w ubocznych nale\u017cy sucho\u015b\u0107 w ustach. Ponadto mo\u017cliwe jest zwi\u0119kszenie ilo\u015bci zalegaj\u0105cego moczu, co mo\u017ce doprowadzi\u0107 do przerwania terapii tym lekiem. Antagonisty receptor\u00f3w muskarynowych nie s\u0105 obecnie zalecane jako pojedynczy lek w leczeniu \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego, a jedynie w po\u0142\u0105czeniu z innymi lekami.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Agonisty receptor\u00f3w beta-3<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kiedy przyjmuje si\u0119 te leki, pobudza si\u0119 receptory beta, co poprawia faz\u0119 przechowywania moczu w p\u0119cherzu, a tym samym zmniejsza zwi\u0119kszone pragnienie oddania moczu. Stosowanie antagonist\u00f3w beta-3 jako \u015brodka terapeutycznego w \u0142agodnym przero\u015bcie gruczo\u0142u krokowego nie zosta\u0142o jeszcze wystarczaj\u0105co potwierdzone badaniami. S\u0105 ju\u017c one jednak stosowane w celu \u0142agodzenia objaw\u00f3w podra\u017cnie\u0144 p\u0119cherza.<\/p>\n\n\n\n<p>Najbardziej znan\u0105 substancj\u0105 aktywn\u0105 z grupy agonist\u00f3w receptora beta-3 jest mirabegron. Przyjmowanie tej substancji mo\u017ce powodowa\u0107 palpitacje serca i infekcje dr\u00f3g moczowych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kombinacje lek\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W kilku badaniach sprawdzano efekt \u0142\u0105czenia r\u00f3\u017cnych lek\u00f3w. Na przyk\u0142ad po\u0142\u0105czenie bloker\u00f3w alfa-1 z inhibitorami 5-alfa reduktazy oraz po\u0142\u0105czenie bloker\u00f3w alfa-1 z antagonistami receptor\u00f3w muskarynowych. Je\u015bli lekarz rozwa\u017ca zastosowanie terapii kombinowanej, zawsze rozwa\u017cy jej zalety i wady (na przyk\u0142ad ze wzgl\u0119du na skutki uboczne i interakcje).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zabiegi chirurgiczne w \u0142agodnym przero\u015bcie gruczo\u0142u krokowego<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kiedy objawy osi\u0105gn\u0105 pewien stopie\u0144 nasilenia, czasami samo stosowanie lek\u00f3w nie jest ju\u017c wystarczaj\u0105ce. W\u00f3wczas operacja jest najlepsz\u0105 metod\u0105 leczenia \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego. Nie wszystkie operacje s\u0105 takie same: istniej\u0105 r\u00f3\u017cne procedury chirurgiczne, kt\u00f3re s\u0105 stosowane w leczeniu BPH. Najwa\u017cniejsze z nich zosta\u0142y opisane poni\u017cej. To, jaka procedura zostanie ostatecznie zastosowana, zale\u017cy od indywidualnego przypadku.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Przezcewkowa elektroresekcja gruczolaka prostaty \u2013 TURP: Standardow\u0105 procedur\u0105 chirurgicznego leczenia \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego jest przezcewkowa elektroresekcja gruczolaka prostaty (TURP). Podobnie jak w cystoskopii, do cewki moczowej wprowadzana jest ma\u0142a rurka. Ma ona miniaturow\u0105 kamer\u0119 i metalow\u0105 p\u0119tl\u0119, przez kt\u00f3r\u0105 przep\u0142ywa pr\u0105d elektryczny. Za pomoc\u0105 p\u0119tli powi\u0119kszona tkanka prostaty jest usuwana warstwa po warstwie. Dzi\u0119ki nowym rozwi\u0105zaniom w TURP efekty uboczne s\u0105 rzadkie.<\/li>\n\n\n\n<li>TUIP: Odmian\u0105 TURP jest przezcewkowe naci\u0119cie prostaty (transurethral incision of the prostate, TUIP). Technika jest taka sama, ale w tym przypadku nie usuwa si\u0119 tkanki gruczo\u0142u krokowego, a jedynie wykonuje naci\u0119cie na przej\u015bciu mi\u0119dzy szyjk\u0105 p\u0119cherza moczowego a gruczo\u0142em krokowym. W ten spos\u00f3b tworzy si\u0119 wi\u0119cej miejsca dla cewki moczowej. TUIP jest stosowany g\u0142\u00f3wnie w przypadku \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego, kiedy gruczo\u0142 krokowy nie jest jeszcze zbyt du\u017cy.<\/li>\n\n\n\n<li>TUMT: Przezcewkowa terapia mikrofalowa (TUMT) jest r\u00f3wnie\u017c przeprowadzana przez cewk\u0119 moczow\u0105. Tutaj mikrofale podgrzewaj\u0105 tkank\u0119 prostaty do temperatury 70 stopni Celsjusza i w ten spos\u00f3b j\u0105 niszcz\u0105. W rezultacie narz\u0105d si\u0119 kurczy. Aby zapobiec uszkodzeniu cewki moczowej, podczas TUMT jest ona ch\u0142odzona poprzez przep\u0142ukiwanie jej p\u0142ynem.<\/li>\n\n\n\n<li>Procedury z u\u017cyciem lasera: Zabiegi laserowe to kolejna opcja leczenia \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego. Tkanka prostaty jest niszczona lub wycinana i usuwana za pomoc\u0105 wi\u0105zki laserowej. Zw\u0142aszcza zabieg HoLEP (holmowa laserowa enukleacja prostaty) jest uwa\u017cany za r\u00f3wnorz\u0119dny z TURP. Jest to jednak metoda trudna do nauczenia i dlatego wymaga lekarza z du\u017cym do\u015bwiadczeniem.<\/li>\n\n\n\n<li>Otwarta operacja: Je\u015bli prostata jest ju\u017c bardzo du\u017ca lub wyst\u0119puj\u0105 pewne komplikacje, czasami sensowne jest przeprowadzenie otwartej operacji \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego. Lekarze m\u00f3wi\u0105 wtedy tak\u017ce o enukleacji prostaty. Chirurg otwiera p\u0119cherz moczowy i przez niego usuwa prostat\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Nowe procedury chirurgiczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u201eUroLift\u201d: Zabieg ten, nazywany tak\u017ce PUL (Prostatic Urethal Lift), jest minimalnie inwazyjnym zabiegiem chirurgicznym (tzn. wykonywanym z najmniejszym naci\u0119ciem), stosowanym w \u0142agodnym przero\u015bcie gruczo\u0142u krokowego. Powi\u0119kszona tkanka gruczo\u0142u krokowego jest zw\u0119\u017cana za pomoc\u0105 implant\u00f3w (nici). Powoduje to poszerzenie cewki moczowej w okolicy prostaty, dzi\u0119ki czemu mocz mo\u017ce zn\u00f3w \u0142atwiej p\u0142yn\u0105\u0107. Operacja nie wp\u0142ywa na zdolno\u015b\u0107 do erekcji czy wytrysku.<\/li>\n\n\n\n<li>REZUM: W tej operacji przez ig\u0142\u0119 do cewki moczowej wprowadza si\u0119 par\u0119 wodn\u0105, kt\u00f3ra powoduje obumarcie nadmiaru tkanki prostaty. Zabieg ten te\u017c nie powoduje zaburze\u0144 erekcji ani wytrysku.<\/li>\n\n\n\n<li>Embolizacja t\u0119tnicy gruczo\u0142u krokowego (PAE): Jest to sztuczne zamkni\u0119cie naczy\u0144 krwiono\u015bnych w gruczole krokowym za pomoc\u0105 mikrocewnika pod kontrol\u0105 promieniowania rentgenowskiego. Przez mikrocewnik do naczy\u0144 krwiono\u015bnych wprowadzane s\u0105 pewne substancje, kt\u00f3re blokuj\u0105 je i prowadz\u0105 do obumierania otaczaj\u0105cej prostat\u0119 tkanki. Metoda ta jest szczeg\u00f3lnie odpowiednia dla starszych pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy nie reaguj\u0105 na leki i u kt\u00f3rych istnieje wi\u0119ksze ryzyko operacji ze znieczuleniem.<\/li>\n\n\n\n<li>Temporary Implantable Nitinol Device (iTIND): Jest to implant, kt\u00f3ry umieszcza si\u0119 w prostacie na kilka dni. Implant wywiera nacisk na tkank\u0119, co prowadzi do s\u0142abszego kr\u0105\u017cenia krwi, a tym samym do obumierania nadmiaru tkanki prostaty. D\u0142ugoterminowe badania nad t\u0105 procedur\u0105 wci\u0105\u017c nie zosta\u0142y zako\u0144czone.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"przyczyny\"><strong>Przyczyny i czynniki ryzyka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Najwi\u0119kszym znanym ju\u017c czynnikiem ryzyka wyst\u0105pienia \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego (BPH) jest wiek m\u0119\u017cczyzny: od 50 roku \u017cycia mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, \u017ce BPH staje si\u0119 coraz bardziej powszechne. Nie prowadzi to jednak automatycznie do pojawienia si\u0119 objaw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Innymi czynnikami ryzyka \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego s\u0105 prawdopodobnie oty\u0142o\u015b\u0107 i palenie papieros\u00f3w. Z drugiej strony regularne \u0107wiczenia i sport maj\u0105 pozytywny wp\u0142yw. Najlepszym sposobem zapobiegania \u0142agodnemu przerostowi gruczo\u0142u krokowego jest prowadzenie zdrowego trybu \u017cycia, na przyk\u0142ad stosowanie zbilansowanej diety.<\/p>\n\n\n\n<p>Przyczyny \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego nie s\u0105 jeszcze wystarczaj\u0105co wyja\u015bnione. Jest oczywiste, \u017ce pewne czynniki odgrywaj\u0105 tu rol\u0119. Jednak dok\u0142adne powi\u0105zania i procesy, kt\u00f3re prowadz\u0105 do \u0142agodnego powi\u0119kszenia prostaty, wci\u0105\u017c s\u0105 przedmiotem bada\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hormony<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wiadomo, \u017ce m\u0119ska r\u00f3wnowaga hormonalna odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w rozwoju \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego. Obecno\u015b\u0107 m\u0119skich hormon\u00f3w p\u0142ciowych (androgen\u00f3w), zw\u0142aszcza testosteronu, jest konieczna, by BPH w og\u00f3le mog\u0142o si\u0119 rozwin\u0105\u0107. W zwi\u0105zku z tym nie jest mo\u017cliwe, by u wykastrowanych m\u0119\u017cczyzn rozwin\u0105\u0142 si\u0119 \u0142agodny przerost gruczo\u0142u krokowego. Poniewa\u017c nie maj\u0105 ju\u017c j\u0105der (g\u0142\u00f3wnego miejsca powstawania testosteronu), maj\u0105 bardzo niski poziom tego hormonu.<\/p>\n\n\n\n<p>Testosteron wydaje si\u0119 powodowa\u0107 powi\u0119kszanie si\u0119 prostaty wraz z wiekiem u m\u0119\u017cczyzn. Dok\u0142adne procesy, kt\u00f3re za tym stoj\u0105, nie zosta\u0142y jeszcze jednoznacznie wyja\u015bnione.<\/p>\n\n\n\n<p>Testosteron nie dzia\u0142a bezpo\u015brednio na prostat\u0119, ale jest najpierw przekszta\u0142cany w kom\u00f3rkach gruczo\u0142u krokowego w bardziej efektywn\u0105 form\u0119 zwan\u0105 dihydrotestosteronem (DHT). Enzym, kt\u00f3ry umo\u017cliwia t\u0119 przemian\u0119, nazywa si\u0119 5\u03b1-reduktaz\u0105. Dihydrotestosteron jest produkowany nie tylko w prostacie i jego dzia\u0142anie nie ogranicza si\u0119 do tego narz\u0105du, ale jest niezb\u0119dny do rozwoju \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Przyjmuje si\u0119, \u017ce nie tylko testosteron (lub dihydrotestosteron), ale tak\u017ce \u017ce\u0144skie hormony p\u0142ciowe (estrogeny) odgrywaj\u0105 pewn\u0105 rol\u0119 w rozwoju \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego. Dlatego wa\u017cne jest, by wiedzie\u0107, \u017ce m\u0119\u017cczy\u017ani te\u017c maj\u0105 estrogeny, cho\u0107 w mniejszych ilo\u015bciach ni\u017c kobiety.<\/p>\n\n\n\n<p>I odwrotnie, kobiety maj\u0105 niskie st\u0119\u017cenie testosteronu i innych androgen\u00f3w we krwi. Z wiekiem u m\u0119\u017cczyzn spada poziom testosteronu, podczas gdy poziom estrogenu pozostaje mniej wi\u0119cej taki sam lub nawet wzrasta. Prowadzi to do (wzgl\u0119dnego) wzrostu estrogen\u00f3w, co cz\u0119sto sprzyja powstawaniu BPH.<\/p>\n\n\n\n<p>Poniewa\u017c estrogeny cz\u0119\u015bciowo powstaj\u0105 w kom\u00f3rkach t\u0142uszczowych, powa\u017cn\u0105 oty\u0142o\u015b\u0107 nale\u017cy uzna\u0107 za czynnik ryzyka \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zmiany w macierzy pozakom\u00f3rkowej<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Opr\u00f3cz hormon\u00f3w istnieje jeszcze jeden aspekt, kt\u00f3ry mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do rozwoju \u0142agodnego powi\u0119kszenia prostaty: zmieniony wp\u0142yw tak zwanej macierzy zewn\u0105trzkom\u00f3rkowej (ECM Extracellular matrix) prostaty na kom\u00f3rki tego narz\u0105du.<\/p>\n\n\n\n<p>Macierz zewn\u0105trzkom\u00f3rkowa jest obszarem znajduj\u0105cym si\u0119 pomi\u0119dzy kom\u00f3rkami tkanki. Mog\u0105 zachodzi\u0107 tu pewne zmiany, na przyk\u0142ad wi\u0119cej czynnik\u00f3w wzrostu wi\u0105\u017ce si\u0119 z ECM, a te powoduj\u0105 proliferacj\u0119 kom\u00f3rek.<\/p>\n\n\n\n<p>Czasami jednak takie czynniki wzrostu s\u0105 te\u017c w coraz wi\u0119kszym stopniu wytwarzane przez organizm i stymuluj\u0105 podzia\u0142 kom\u00f3rek w tkance gruczo\u0142u krokowego lub zapobiegaj\u0105 naturalnej \u015bmierci kom\u00f3rek. W wielu przypadkach sprzyja to powstawaniu \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czynniki genetyczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Czynniki genetyczne odgrywaj\u0105 niewielk\u0105 rol\u0119 w \u0142agodnym przero\u015bcie gruczo\u0142u krokowego. Prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce przyczyn\u0105 BPH jest komponent genetyczny, jest wi\u0119ksze, je\u015bli powi\u0119kszenie gruczo\u0142u krokowego staje si\u0119 istotne klinicznie w stosunkowo m\u0142odym wieku.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli na przyk\u0142ad \u0142agodny przerost gruczo\u0142u krokowego musi by\u0107 operowany przed 60 rokiem \u017cycia, to w 50% przypadk\u00f3w ma on pod\u0142o\u017ce rodzinne, czyli genetyczne. Z kolei u m\u0119\u017cczyzn powy\u017cej 60 roku \u017cycia tylko oko\u0142o dziewi\u0119ciu procent przypadk\u00f3w BPH wymagaj\u0105cych leczenia ma pod\u0142o\u017ce genetyczne.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0141agodny przerost gruczo\u0142u krokowego: cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0141agodny przerost gruczo\u0142u krokowego jest najcz\u0119stsz\u0105 chorob\u0105 urologiczn\u0105 u m\u0119\u017cczyzn. Jest to tak\u017ce typowe zjawisko wieku podesz\u0142ego. Podczas gdy m\u0142odzi m\u0119\u017cczy\u017ani zazwyczaj nie maj\u0105 problem\u00f3w z gruczo\u0142em krokowym, m\u0119\u017cczy\u017ani po 50 roku \u017cycia cz\u0119sto zg\u0142aszaj\u0105 si\u0119 do urologa, poniewa\u017c maj\u0105 problemy z oddawaniem moczu.<\/p>\n\n\n\n<p>Patologiczne powi\u0119kszenie gruczo\u0142u krokowego w sensie medycznym mo\u017cna czasem wykry\u0107 wcze\u015bniej (oko\u0142o 35 roku \u017cycia), ale wtedy zwykle nie jest to choroba, bo na pocz\u0105tku nie ma \u017cadnych objaw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0141agodny przerost gruczo\u0142u krokowego jest stosunkowo powszechny po przekroczeniu pewnego wieku, ale tylko niekt\u00f3re osoby dotkni\u0119te tym problemem do\u015bwiadczaj\u0105 typowych objaw\u00f3w. Mniej wi\u0119cej co drugi m\u0119\u017cczyzna mi\u0119dzy 50 a 60 rokiem \u017cycia ma powi\u0119kszon\u0105 prostat\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak tylko u 10-20% m\u0119\u017cczyzn w tej grupie wiekowej wyst\u0119puj\u0105 klinicznie istotne objawy. Z kolei w grupie wiekowej 60-69 lat oko\u0142o 70 procent ma powi\u0119kszon\u0105 prostat\u0119, a 25-35 procent ma zauwa\u017calne objawy.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"objawy\"><strong>\u0141agodny przerost gruczo\u0142u krokowego \u2013 objawy<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Zwi\u0119kszenie rozmiaru gruczo\u0142u krokowego cz\u0119sto powoduje zw\u0119\u017cenie g\u00f3rnego odcinka cewki moczowej, kt\u00f3ra przebiega przez gruczo\u0142 krokowy. Zjawisko to nazywa si\u0119 niedro\u017cno\u015bci\u0105 podp\u0119cherzow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Z powodu zw\u0119\u017cenia cewki moczowej \u0142agodne powi\u0119kszenie gruczo\u0142u krokowego powoduje objawy, z kt\u00f3rych prawie wszystkie s\u0105 zwi\u0105zane z oddawaniem moczu. Mo\u017cna je podzieli\u0107 na dwa zespo\u0142y objaw\u00f3w: obstrukcyjne i podra\u017cnieniowe objawy mikcji. Ponadto \u0142agodny przerost gruczo\u0142u krokowego (BPH) czasami wp\u0142ywa na funkcje seksualne, na przyk\u0142ad poprzez zaburzenia erekcji.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Objawy utrudnionego oddawania moczu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W medycynie termin \u201emikcja\u201d odnosi si\u0119 do opr\u00f3\u017cniania p\u0119cherza moczowego. Problemy z mikcj\u0105 s\u0105 wi\u0119c zaburzeniami w opr\u00f3\u017cnianiu p\u0119cherza moczowego. O problemach z oddawaniem moczu m\u00f3wimy, kiedy zw\u0119\u017cenie cewki moczowej powoduje takie objawy, co jest typowe dla \u0142agodnego powi\u0119kszenia prostaty. Objawy, kt\u00f3re s\u0105 podsumowywane pod tym zbiorczym terminem, to:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>s\u0142aby strumie\u0144 moczu lub nawet ca\u0142kowite zatrzymanie moczu,<\/li>\n\n\n\n<li>przerywany strumie\u0144 moczu,<\/li>\n\n\n\n<li>op\u00f3\u017aniony pocz\u0105tek mikcji,<\/li>\n\n\n\n<li>\u015bciskanie podczas mikcji,<\/li>\n\n\n\n<li>kapanie moczu,<\/li>\n\n\n\n<li>uczucie zalegaj\u0105cego moczu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Objawy te wyst\u0119puj\u0105 w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Z powodu zw\u0119\u017cenia cewki moczowej w \u0142agodnym przero\u015bcie gruczo\u0142u krokowego (BPH) strumie\u0144 moczu jest os\u0142abiony i mo\u017ce by\u0107 cz\u0119\u015bciowo przerwany. Podczas oddawania moczu zawsze nast\u0119puje kr\u00f3tka przerwa, poniewa\u017c ci\u015bnienie, kt\u00f3re wytwarza p\u0119cherz moczowy, jest chwilowo niewystarczaj\u0105ce, by pokona\u0107 op\u00f3r spowodowany zw\u0119\u017ceniem cewki moczowej. W rezultacie dotkni\u0119ci tym problemem m\u0119\u017cczy\u017ani cz\u0119sto pr\u00f3buj\u0105 pom\u00f3c sobie poprzez wyciskanie.<\/p>\n\n\n\n<p>Zw\u0119\u017cenie cz\u0119sto powoduje op\u00f3\u017anienie w rozpocz\u0119ciu mikcji: chocia\u017c \u201epolecenie\u201d oddania moczu jest wydawane ca\u0142kowicie dobrowolnie, w BPH potrzeba pewnego czasu, by mikcja rzeczywi\u015bcie si\u0119 rozpocz\u0119\u0142a. Je\u015bli zw\u0119\u017cenie jest szczeg\u00f3lnie wyra\u017ane, mo\u017cliwe jest nawet ca\u0142kowite zatrzymanie moczu: w takim przypadku wydalanie moczu przestaje dzia\u0142a\u0107. Coraz cz\u0119\u015bciej mocz gromadzi si\u0119 w p\u0119cherzu moczowym lub sp\u0142ywa do nerek.<\/p>\n\n\n\n<p>Poniewa\u017c zw\u0119\u017cenie cewki moczowej cz\u0119sto oznacza, \u017ce p\u0119cherz nie jest ju\u017c ca\u0142kowicie opr\u00f3\u017cniany, osoby dotkni\u0119te tym problemem cz\u0119sto do\u015bwiadczaj\u0105 nieprzyjemnego \u201euczucia resztek moczu\u201d po mikcji. Ponadto cz\u0119sto zdarza si\u0119, \u017ce po oddaniu moczu mimowolnie \u015bcieka niewielka ilo\u015b\u0107 moczu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dra\u017cni\u0105ce objawy mikcji<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Opr\u00f3cz objaw\u00f3w utrudniaj\u0105cych mikcj\u0119 \u0142agodne powi\u0119kszenie gruczo\u0142u krokowego powoduje objawy, kt\u00f3re s\u0105 zgrupowane pod nazw\u0105 \u201eobjawy podra\u017cnienia mikcji\u201d. S\u0105 to objawy spowodowane podra\u017cnieniem p\u0119cherza moczowego i uj\u015bcia p\u0119cherza. Uj\u015bcie p\u0119cherza (szyjka p\u0119cherza) to miejsce, w kt\u00f3rym p\u0119cherz zw\u0119\u017ca si\u0119 ku do\u0142owi w kszta\u0142cie lejka i otwiera si\u0119 na cewk\u0119 moczow\u0105.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ca\u0142y p\u0119cherz moczowy jest otoczony mi\u0119\u015bniem zwanym mi\u0119\u015bniem p\u0119cherza moczowego (detrusor vesicae) lub w skr\u00f3cie detrusorem. Kiedy si\u0119 kurczy, wytwarza ci\u015bnienie, kt\u00f3re \u2013 je\u015bli jest wystarczaj\u0105co du\u017ce \u2013 inicjuje mikcj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak zwi\u0119kszony op\u00f3r, kt\u00f3ry p\u0119cherz musi pokona\u0107 w \u0142agodnym przero\u015bcie gruczo\u0142u krokowego (BPH), \u017ceby umo\u017cliwi\u0107 mikcj\u0119, powoduje coraz wi\u0119ksze obci\u0105\u017cenie mi\u0119\u015bnia p\u0119cherza (detrusor). Mo\u017ce to prowadzi\u0107 do zmian w jego strukturze i podra\u017cnie\u0144. M\u00f3wi\u0105c pro\u015bciej, staje si\u0119 coraz bardziej nadwra\u017cliwy i czasami powoduje nast\u0119puj\u0105ce objawy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>cz\u0119ste oddawanie moczu w ma\u0142ych ilo\u015bciach (cz\u0119stomocz),<\/li>\n\n\n\n<li>oddawanie moczu kilka razy w nocy (nokturia),<\/li>\n\n\n\n<li>silne pragnienie oddania moczu, kt\u00f3rego nie mo\u017cna powstrzyma\u0107 (parcie na mocz),<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3l przy oddawaniu moczu (dyzuria).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>B\u00f3l podczas oddawania moczu nie wyst\u0119puje w ka\u017cdym przypadku BPH, a cz\u0119sto jest nieobecny.<\/p>\n\n\n\n<p>Zasadniczo nasilenie objaw\u00f3w jest bardzo zr\u00f3\u017cnicowane u poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b. Co wi\u0119cej, nie zale\u017cy to bezpo\u015brednio od stopnia powi\u0119kszenia prostaty. Niekt\u00f3rzy pacjenci z \u0142agodnym przerostem gruczo\u0142u krokowego do\u015bwiadczaj\u0105 bardziej intensywnych objaw\u00f3w ni\u017c m\u0119\u017cczy\u017ani, kt\u00f3rych gruczo\u0142 krokowy jest ju\u017c wi\u0119kszy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zaburzenia seksualne&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Problemy z oddawaniem moczu s\u0105 typowe dla powi\u0119kszonej prostaty, ale czasami pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c objawy zwi\u0105zane z funkcjami seksualnymi. Zaburzenia erekcji (erectile dysfunction; impotencja) s\u0105 szczeg\u00f3lnym problemem dla niekt\u00f3rych m\u0119\u017cczyzn z \u0142agodnym powi\u0119kszeniem gruczo\u0142u krokowego. Mo\u017cliwe s\u0105 te\u017c takie objawy jak zmniejszony wytrysk czy b\u00f3l podczas wytrysku.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Komplikacje<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W niekt\u00f3rych przypadkach \u0142agodny przerost gruczo\u0142u krokowego z wyra\u017anym zw\u0119\u017ceniem cewki moczowej powoduje narastaj\u0105ce gromadzenie si\u0119 moczu w p\u0119cherzu. W rezultacie cz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 infekcje dr\u00f3g moczowych i kamienie p\u0119cherza. Bez leczenia mo\u017ce doj\u015b\u0107 do dalszych komplikacji.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zmiany w budowie \u015bciany p\u0119cherza moczowego<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Po pewnym czasie mi\u0119sie\u0144 p\u0119cherza moczowego cz\u0119sto rozrasta si\u0119 (przerost detrusora) z powodu ci\u0105g\u0142ego zwi\u0119kszonego wype\u0142niania p\u0119cherza i zwi\u0119kszonego ci\u015bnienia podczas mikcji. Jest to spos\u00f3b organizmu na zapewnienie, \u017ce wytworzy si\u0119 wystarczaj\u0105ce ci\u015bnienie, by pokona\u0107 wi\u0119kszy op\u00f3r podczas opr\u00f3\u017cniania p\u0119cherza.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015aciana p\u0119cherza traci jednak elastyczno\u015b\u0107 z powodu wzrostu mi\u0119\u015bni. Odk\u0142ada te\u017c wi\u0119cej kolagenu. W niekt\u00f3rych przypadkach w \u015bcianie p\u0119cherza powstaj\u0105 nawet ma\u0142e wybrzuszenia, tzw. pseudodiverticula.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ca\u0142kowite zatrzymanie moczu i przepe\u0142nienie p\u0119cherza<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Je\u017celi zw\u0119\u017cenie cewki moczowej spowodowane powi\u0119kszeniem prostaty nie pozwala ju\u017c p\u0119cherzowi na ca\u0142kowite opr\u00f3\u017cnienie, dochodzi do ca\u0142kowitego zatrzymania moczu. Mocz gromadzi si\u0119 wtedy w du\u017cych ilo\u015bciach w p\u0119cherzu, powoduj\u0105c jego ogromne przeci\u0105\u017cenie. Konsekwencj\u0105 tego jest wyczuwalne i widoczne wybrzuszenie w podbrzuszu oraz silny b\u00f3l.<\/p>\n\n\n\n<p>Nag\u0142e ca\u0142kowite zatrzymanie moczu jest nag\u0142ym przypadkiem i musi by\u0107 szybko leczone!<\/p>\n\n\n\n<p>Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce pewne czynniki ryzyka mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c sprzyja\u0107 temu powik\u0142aniu. Nale\u017c\u0105 do nich: spo\u017cywanie alkoholu, d\u0142ugotrwa\u0142y odpoczynek w \u0142\u00f3\u017cku, niekt\u00f3re leki i aktywno\u015b\u0107 seksualna.<\/p>\n\n\n\n<p>W niekt\u00f3rych przypadkach ca\u0142kowite zatrzymanie moczu prowadzi do tak zwanego przepe\u0142nienia p\u0119cherza z powodu ogromnego wzrostu ci\u015bnienia w p\u0119cherzu. W tym przypadku organizm w ko\u0144cu pokonuje ci\u015bnienie zamykaj\u0105ce cewk\u0119 moczow\u0105, ale tylko nieznacznie, co powoduje sta\u0142e, lekkie popuszczanie moczu, ale nie regularne oddawanie moczu. Zjawisko to nazywane jest tak\u017ce ischuria paradoxa.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zatory w nerkach i niewydolno\u015b\u0107 nerek<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ze wzgl\u0119du na zwi\u0119kszone ci\u015bnienie w p\u0119cherzu moczowym przy jednoczesnym zw\u0119\u017ceniu (niedro\u017cno\u015bci) cewki moczowej i lekko uniesionym dnie p\u0119cherza, w niekt\u00f3rych przypadkach w przebiegu \u0142agodnego powi\u0119kszenia gruczo\u0142u krokowego dochodzi do zatrzymania moczu. Powoduje to, \u017ce mocz przechodzi przez moczowody i wraca do miedniczki nerkowej.<\/p>\n\n\n\n<p>W d\u0142u\u017cszej perspektywie cz\u0119sto prowadzi to do uszkodzenia nerek, a w najgorszym przypadku mo\u017cliwa jest niewydolno\u015b\u0107 nerek. Techniczny termin na zatrzymanie moczu to refluks p\u0119cherzowo-moczowodowy, a wynikaj\u0105ce z niego uszkodzenie moczowodu i nerek to wodonercze.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mocznica (uremia)&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Niekt\u00f3re produkty przemiany materii \u2013 takie jak mocznik, kwas moczowy czy <a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/kreatynina\/\">kreatynina<\/a> \u2013 s\u0105 wydalane z organizmu przez <a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bol-nerek\/\">nerki<\/a> z moczem, poniewa\u017c w przeciwnym razie mog\u0105 powodowa\u0107 uszkodzenia organizmu.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli organizm nie wydala ich w wystarczaj\u0105cym stopniu, np. z powodu uszkodzenia nerek w wyniku \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego, gromadz\u0105 si\u0119 one. Lekarze m\u00f3wi\u0105 wtedy o mocznicy: w pewnych okoliczno\u015bciach prowadzi ona do takich objaw\u00f3w jak silne sw\u0119dzenie, nudno\u015bci i wymioty, a nieleczona mo\u017ce nawet zagra\u017ca\u0107 \u017cyciu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Krew w moczu (hematuria)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Przerost gruczo\u0142u krokowego cz\u0119sto prowadzi do zatoru \u017cylnego u uj\u015bcia p\u0119cherza. Lekarze m\u00f3wi\u0105 wtedy o \u017cylakach szyjki p\u0119cherza moczowego. Te zablokowane \u017cy\u0142y s\u0105 stosunkowo wra\u017cliwe i mog\u0105 p\u0119ka\u0107. W wyniku tego do moczu dostaj\u0105 si\u0119 du\u017ce ilo\u015bci krwi (makrohematuria), co mo\u017cna rozpozna\u0107 po wyra\u017anym czerwonym kolorze przy oddawaniu moczu. Zjawisko to jest jednak mniej niebezpieczne, ni\u017c si\u0119 wydaje.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Klasyfikacja wed\u0142ug Alkena<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W po\u0142owie XX wieku urolog Carl Erich Alken opisa\u0142 trzystopniow\u0105 klasyfikacj\u0119 \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego, kt\u00f3ra jest u\u017cywana do dzi\u015b. Czynnikiem decyduj\u0105cym o klasyfikacji jest to, jak powa\u017cne s\u0105 objawy i mo\u017cliwe powik\u0142ania \u0142agodnego powi\u0119kszenia gruczo\u0142u krokowego. Odgrywa to rol\u0119 przede wszystkim w wyborze terapii.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>I stadium \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>I stadium \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego (BPH) nazywane jest r\u00f3wnie\u017c stadium podra\u017cnienia. Opisuje stan BPH, w kt\u00f3rym objawy kliniczne s\u0105 ju\u017c obecne, takie jak os\u0142abienie strumienia moczu, nocne oddawanie moczu lub cz\u0119ste oddawanie moczu w ma\u0142ych ilo\u015bciach (pollakiuria), ale nie dochodzi jeszcze do zalegania moczu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>II stadium \u0142agodnego powi\u0119kszenia gruczo\u0142u krokowego<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W stadium II (stadium resztek moczu) objawy nasilaj\u0105 si\u0119, a ilo\u015b\u0107 zalegaj\u0105cego moczu wynosi ju\u017c od 50 do 150 mililitr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>III stadium \u0142agodnego powi\u0119kszenia gruczo\u0142u krokowego<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli resztki moczu przekraczaj\u0105 obj\u0119to\u015b\u0107 150 mililitr\u00f3w, stan okre\u015bla si\u0119 jako stadium III. W tym stadium cofania si\u0119 dochodzi czasem do przepe\u0142nienia p\u0119cherza i uszkodzenia nerek, przy czym \u017ceby do tego dosz\u0142o, zazwyczaj musi by\u0107 obecna obj\u0119to\u015b\u0107 resztkowa moczu wynosz\u0105ca ponad 500 mililitr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Traktuj objawy powa\u017cnie<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0141agodny przerost gruczo\u0142u krokowego staje si\u0119 chorob\u0105 dopiero wtedy, gdy powoduje objawy. Powinny by\u0107 one traktowane powa\u017cnie i wyja\u015bnione z lekarzem, aby leczy\u0107 potencjalnie post\u0119puj\u0105c\u0105 chorob\u0119 we wczesnym stadium i wykluczy\u0107 inne choroby.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"badania\"><strong>Badanie i diagnoza<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>R\u00f3\u017cne metody badania s\u0142u\u017c\u0105 do potwierdzenia diagnozy \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego. Z drugiej strony wa\u017cne jest, by wykluczy\u0107 inne choroby, kt\u00f3re powoduj\u0105 objawy podobne do \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego (BPH), takie jak cz\u0119ste oddawanie moczu lub przerywany strumie\u0144 moczu.<\/p>\n\n\n\n<p>Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, wyniki pojedynczych bada\u0144 s\u0105 zazwyczaj niewystarczaj\u0105ce do wykrycia \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego. Dopiero ca\u0142o\u015bciowa ocena kilku wynik\u00f3w pozwala na postawienie diagnozy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zebranie wywiadu medycznego (anamnezy)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W szczeg\u00f3\u0142owej rozmowie z pacjentem lekarz pyta o dok\u0142adne dolegliwo\u015bci. Zapyta te\u017c o wszelkie wcze\u015bniejsze choroby i zabiegi, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 przyczyn\u0105 objaw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Zw\u0119\u017cenie cewki moczowej nie zawsze jest spowodowane przerostem gruczo\u0142u krokowego, ale na przyk\u0142ad wcze\u015bniejszym stanem zapalnym. Choroby takie jak cukrzyca, choroba Parkinsona czy niewydolno\u015b\u0107 serca maj\u0105 czasem objawy podobne do \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego. W niekt\u00f3rych przypadkach objawy wywo\u0142uj\u0105 niekt\u00f3re leki (antycholinergiczne, przeciwdepresyjne, neuroleptyczne).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Oszacowanie nasilenia objaw\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Aby obiektywnie oceni\u0107 nasilenie objaw\u00f3w, lekarz stosuje KWESTIONARIUSZ MI\u0118DZYNARODOWEJ SKALI PUNKTOWEJ OBJAW\u00d3W TOWARZYSZ\u0104CYCH CHOROBOM PROSTATY (International Prostate Symptom Score, IPSS). Pyta on pacjenta o siedem typowych objaw\u00f3w BPH (takich jak uczucie zalegania moczu, parcie na mocz w nocy itp.). W skali od zera do pi\u0119ciu pacjent okre\u015bla, jak silnie odczuwa poszczeg\u00f3lne objawy. Im bardziej wyrazisty objaw, tym wy\u017csza ocena. Ca\u0142kowita liczba punkt\u00f3w wynosi wi\u0119c maksymalnie 35.<\/p>\n\n\n\n<p>Nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce IPSS nie jest metod\u0105 diagnozowania \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego. S\u0142u\u017cy jedynie do okre\u015blenia intensywno\u015bci pewnych objaw\u00f3w, kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105 zar\u00f3wno w \u0142agodnym powi\u0119kszeniu gruczo\u0142u krokowego, jak i w innych chorobach.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Badanie DRE (od ang. digital rectal examination)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Najwa\u017cniejszym badaniem fizykalnym w diagnostyce przerostu gruczo\u0142u krokowego jest tzw. badanie DRE. Lekarz wk\u0142ada palec (\u0142ac. digitus) do odbytnicy pacjenta i wyczuwa prostat\u0119, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 bezpo\u015brednio przed odbytnic\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli obecny jest \u0142agodny przerost gruczo\u0142u krokowego, mo\u017cna stwierdzi\u0107 za pomoc\u0105 DRE, jak bardzo prostata ju\u017c jest powi\u0119kszona. Prostata b\u0119dzie wtedy zwykle pulchna i g\u0142adka. W przeciwie\u0144stwie do tego, je\u015bli prostata jest powi\u0119kszona z powodu raka, zwykle wydaje si\u0119 twarda jak ska\u0142a i nier\u00f3wna.<\/p>\n\n\n\n<p>DRE s\u0142u\u017cy jedynie jako przybli\u017cona wskaz\u00f3wka; jej wynik zawsze zale\u017cy od do\u015bwiadczenia lekarza. Same wyniki badania DRE nie s\u0105 wystarczaj\u0105ce do rozpoznania \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pozosta\u0142e badania fizykalne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Opr\u00f3cz DRE podczas badania fizykalnego w kierunku \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego sprawdza si\u0119 niekt\u00f3re odruchy, wszelkie deficyty nerwowe i funkcjonowanie mi\u0119\u015bnia zwieracza.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Badania moczu i krwi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Diagnostyka laboratoryjna cz\u0119sto dostarcza r\u00f3wnie\u017c wa\u017cnych informacji w celu wyja\u015bnienia \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego. Po pierwsze sprawdzany jest stan moczu: mocz jest badany pod k\u0105tem ewentualnych infekcji. Po drugie okre\u015bla si\u0119 pewne parametry laboratoryjne. Nale\u017cy do nich antygen specyficzny gruczo\u0142u krokowego (PSA), kt\u00f3rego warto\u015b\u0107 jest cz\u0119sto podwy\u017cszona w raku prostaty. Dlatego aby wykluczy\u0107 z\u0142o\u015bliwe powi\u0119kszenie prostaty, warto oznaczy\u0107 warto\u015b\u0107 PSA.<\/p>\n\n\n\n<p>Ponadto mierzy si\u0119 st\u0119\u017cenie we krwi substancji wydalanych przez nerki (np. mocznika, kwasu moczowego i kreatyniny), aby jak najwcze\u015bniej wykry\u0107 uszkodzenie nerek i niewydolno\u015b\u0107 nerek z zatruciem moczem (uremi\u0119).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ultrasonografia (USG)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>USG jest wa\u017cn\u0105 metod\u0105 pozwalaj\u0105c\u0105 wyja\u015bni\u0107 istotne kwestie dotycz\u0105ce BPH. Na przyk\u0142ad mo\u017ce by\u0107 u\u017cyty do okre\u015blenia ilo\u015bci zalegaj\u0105cego moczu i wielko\u015bci prostaty. USG mo\u017ce by\u0107 te\u017c u\u017cyte do okre\u015blenia grubo\u015bci mi\u0119\u015bnia p\u0119cherza moczowego (detrusor) i do wykrycia mo\u017cliwych komplikacji, takich jak kamienie p\u0119cherza moczowego lub woreczkowate wypuk\u0142o\u015bci \u015bciany p\u0119cherza (pseudodiverticula).<\/p>\n\n\n\n<p>Z regu\u0142y badanie ultrasonograficzne przeprowadza si\u0119 transrektalnie, tzn. za pomoc\u0105 urz\u0105dzenia (transrectal ultrasound, TRUS) wprowadzonego do odbytnicy. Ilo\u015b\u0107 resztek moczu mo\u017cna te\u017c \u0142atwo zbada\u0107 przez brzuch (USG przezbrzuszne).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pomiar przep\u0142ywu moczu (uroflowmetria)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Za pomoc\u0105 tzw. uroflowmetrii lekarz ocenia strumie\u0144 moczu. Pacjent oddaje mocz do specjalnego lejka, kt\u00f3ry za pomoc\u0105 czujnik\u00f3w mierzy, ile moczu przep\u0142ywa przez niego w jednostce czasu. Aby to badanie by\u0142o naprawd\u0119 miarodajne, musi by\u0107 to co najmniej 150 mililitr\u00f3w moczu.<\/p>\n\n\n\n<p>Normalny przep\u0142yw moczu wynosi oko\u0142o 20 mililitr\u00f3w na sekund\u0119 (ml\/s). Z drugiej strony, wszystko poni\u017cej dziesi\u0119ciu mililitr\u00f3w na sekund\u0119 jest wysoce podejrzane jako zw\u0119\u017cenie cewki moczowej, na przyk\u0142ad z powodu \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego. Uroflowmetria jest stosunkowo \u0142atwa do wykonania i niedroga.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Inne metody badania z wykorzystaniem przyrz\u0105d\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Istniej\u0105 te\u017c inne metody diagnostyczne, ale niekoniecznie s\u0105 one stosowane standardowo, a jedynie w okre\u015blonych przypadkach.<\/p>\n\n\n\n<p>Uretrocystometria (urodynamika) na przyk\u0142ad pozwala na okre\u015blenie ci\u015bnienia panuj\u0105cego w p\u0119cherzu moczowym podczas oddawania moczu (mikcji). Pomaga to odr\u00f3\u017cni\u0107 zaburzenia oddawania moczu spowodowane przerostem gruczo\u0142u krokowego od zwyk\u0142ego os\u0142abienia mi\u0119\u015bnia p\u0119cherza moczowego (os\u0142abienie mi\u0119\u015bnia wypieracza).<\/p>\n\n\n\n<p>W badaniu urogramu wydalniczego (urografii) pacjentowi podaje si\u0119 przez \u017cy\u0142\u0119 \u015brodek kontrastowy, a nast\u0119pnie wykonuje si\u0119 zdj\u0119cie rentgenowskie podbrzusza. Lekarz ocenia wydalanie przez nerki i drogi moczowe.<\/p>\n\n\n\n<p>Natomiast w przypadku uretrogramu \u015brodek kontrastowy jest wstrzykiwany przez cewk\u0119 moczow\u0105 do p\u0119cherza moczowego, co pozwala na ocen\u0119 stanu cewki moczowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Czasami w celu zdiagnozowania \u0142agodnego przerostu gruczo\u0142u krokowego stosuje si\u0119 cystoskopi\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Aby odr\u00f3\u017cni\u0107 \u0142agodne powi\u0119kszenie prostaty od z\u0142o\u015bliwego, z gruczo\u0142u krokowego pobiera si\u0119 przez odbyt ma\u0142\u0105 pr\u00f3bk\u0119 tkanki, kt\u00f3r\u0105 nast\u0119pnie poddaje si\u0119 szczeg\u00f3\u0142owym badaniom.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"przebieg\"><strong>Przebieg choroby i rokowanie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>\u0141agodny przerost gruczo\u0142u krokowego, o ile nie jest leczony, zwykle post\u0119puje powoli. Z pomoc\u0105 lek\u00f3w mo\u017cna cz\u0119sto zatrzyma\u0107 ten proces, a w niekt\u00f3rych przypadkach nawet zmniejszy\u0107 rozmiar gruczo\u0142u krokowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli leki nie s\u0105 wystarczaj\u0105co skuteczne lub przerost gruczo\u0142u krokowego jest zbyt du\u017cy w momencie postawienia diagnozy, zwykle pomaga operacja.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"pytania\"><strong>Pytania i odpowiedzi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Czy powi\u0119kszona prostata jest w og\u00f3le niebezpieczna?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bez leczenia \u0142agodne powi\u0119kszenie gruczo\u0142u krokowego mo\u017ce doprowadzi\u0107 do trwa\u0142ego uszkodzenia p\u0119cherza moczowego i nerek. Powik\u0142ania mog\u0105 nawet zagra\u017ca\u0107 \u017cyciu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kt\u00f3ry lekarz jest odpowiedzialny za prostat\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Za diagnoz\u0119 i terapi\u0119 chor\u00f3b p\u0119cherza moczowego i prostaty odpowiedzialny jest oddzia\u0142 medyczny urologii dla doros\u0142ych, a dla dzieci odpowiednio oddzia\u0142 urologii dzieci\u0119cej.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kiedy nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do urologa?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wizyta u urologa jest zalecana dla m\u0119\u017cczyzn od 45 roku \u017cycia. Szczeg\u00f3lnie we wczesnym wykrywaniu z\u0142o\u015bliwych zmian w prostacie niezb\u0119dne s\u0105 profilaktyczne badania lekarskie. Na przyk\u0142ad rak prostaty jest drugim co do cz\u0119sto\u015bci wyst\u0119powania nowotworem, na kt\u00f3ry umieraj\u0105 m\u0119\u017cczy\u017ani.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Co szkodzi na prostat\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W\u0142a\u015bciwy dob\u00f3r t\u0142uszcz\u00f3w odgrywa tu decyduj\u0105c\u0105 rol\u0119, poniewa\u017c nadmierne spo\u017cycie t\u0142uszcz\u00f3w nasyconych pochodzenia zwierz\u0119cego, takich jak mi\u0119so, w\u0119dliny, smalec, ale tak\u017ce mleko i produkty mleczne, ma wp\u0142yw na hormony p\u0142ciowe i mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko zachorowania na raka prostaty.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przeczytaj tak\u017ce o:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"AfLVERHHKH\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/czeste-oddawanie-moczu\/\">Cz\u0119ste oddawanie moczu<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Cz\u0119ste oddawanie moczu&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/czeste-oddawanie-moczu\/embed\/#?secret=t63Hs3ofa3#?secret=AfLVERHHKH\" data-secret=\"AfLVERHHKH\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"zVjwaUVteV\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bol-po-prawej-stronie-brzucha-co-moze-oznaczac\/\">B\u00f3l po&nbsp;prawej stronie brzucha &#8211; co&nbsp;mo\u017ce oznacza\u0107?<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;B\u00f3l po&nbsp;prawej stronie brzucha &#8211; co&nbsp;mo\u017ce oznacza\u0107?&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bol-po-prawej-stronie-brzucha-co-moze-oznaczac\/embed\/#?secret=ZvGa44BPSv#?secret=zVjwaUVteV\" data-secret=\"zVjwaUVteV\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"CxDG5rFRfF\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bol-jader\/\">B\u00f3l j\u0105der<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;B\u00f3l j\u0105der&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bol-jader\/embed\/#?secret=1KA4wbT8pJ#?secret=CxDG5rFRfF\" data-secret=\"CxDG5rFRfF\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"nWrDVIOljH\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/krew-w-moczu\/\">Krew w&nbsp;moczu<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Krew w&nbsp;moczu&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/krew-w-moczu\/embed\/#?secret=vHxhI5EcV3#?secret=nWrDVIOljH\" data-secret=\"nWrDVIOljH\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"dMKscrLvR0\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/uczucie-pieczenia-przy-oddawaniu-moczu\/\">Uczucie pieczenia przy oddawaniu moczu<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Uczucie pieczenia przy oddawaniu moczu&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/uczucie-pieczenia-przy-oddawaniu-moczu\/embed\/#?secret=TslUej9VEh#?secret=dMKscrLvR0\" data-secret=\"dMKscrLvR0\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"\u017ar\u00f3d\u0142a\"><strong>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Jacek Szmidt, Jaros\u0142aw Ku\u017cd\u017ca\u0142: Podstawy chirurgii. T II. Krak\u00f3w: Medycyna Praktyczna, 2010.<\/li>\n\n\n\n<li>Kim EH, Larson JA, Andriole GL (2016). &#8222;Management of Benign Prostatic Hyperplasia&#8221;. Annual Review of Medicine (Review). 67.<\/li>\n\n\n\n<li>White JR, O&#8217;Brien III DP, Walker HK, Hall WD, Hurst JW (1990). &#8222;Incontinence and Stream Abnormalities&#8221;. Clinical Methods: The History, Physical, and Laboratory Examinations.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":11477,"template":"","tags":[497,4],"guide_category":[221],"class_list":["post-11476","tm-guide","type-tm-guide","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-lagodny-przerost-gruczolu-krokowego","tag-poradnik","guide_category-problemy-intymne"],"acf":[],"lang":"pl","translations":{"pl":11476},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide\/11476","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide"}],"about":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/types\/tm-guide"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/users\/6"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media\/11477"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media?parent=11476"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tags?post=11476"},{"taxonomy":"guide_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/guide_category?post=11476"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}