{"id":11541,"date":"2022-08-28T10:31:00","date_gmt":"2022-08-28T10:31:00","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&#038;p=11541"},"modified":"2022-09-15T16:26:56","modified_gmt":"2022-09-15T16:26:56","slug":"retinopatia-cukrzycowa","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/retinopatia-cukrzycowa\/","title":{"rendered":"Retinopatia cukrzycowa"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Jak TELEMEDI mo\u017ce pom\u00f3c Ci w przypadku retinopatii cukrzycowej?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Retinopatia cukrzycowa wp\u0142ywa na naczynia siatk\u00f3wki oka. U chorych na cukrzyc\u0119 mo\u017ce doj\u015b\u0107 do uszkodzenia ma\u0142ych naczy\u0144 krwiono\u015bnych siatk\u00f3wki (mikroangiopatia). Na pocz\u0105tku szkody cz\u0119sto nie s\u0105 nawet zauwa\u017cane przez osoby dotkni\u0119te chorob\u0105. Je\u015bli masz cukrzyc\u0119 i pogarsza si\u0119 Tw\u00f3j wzrok, skorzystaj z wideokonsultacji ze specjalist\u0105 TELEMEDI, kt\u00f3ry postawi diagnoz\u0119 schorzenia i rozpocznie proces jego leczenia oraz wypisze recepty na potrzebne leki.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"informacje\">Podstawowe informacje<\/h3>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Co to jest retinopatia cukrzycowa? Choroba siatk\u00f3wki wynikaj\u0105ca z utrzymuj\u0105cego si\u0119 wysokiego poziomu glukozy we krwi.<\/li><li>Objawy: Na pocz\u0105tku stopniowe pogarszanie si\u0119 wzroku, w przypadku ostrego krwotoku do naczy\u0144 nag\u0142e ciemne plamy podczas widzenia, przemijaj\u0105ce czarne plamy (\u201emroczki\u201d), dalsze zaburzenia widzenia, zw\u0142aszcza gdy dotyczy to r\u00f3wnie\u017c plamki \u017c\u00f3\u0142tej, np. niewyra\u017ane widzenie, \u015blepota.<\/li><li>Przyczyny: Uszkodzenie naczy\u0144 krwiono\u015bnych w siatk\u00f3wce spowodowane utrzymuj\u0105cym si\u0119 wysokim poziomem glukozy we krwi, \u017ale kontrolowana choroba zwi\u0105zana z poziomem glukozy we krwi.<\/li><li>Czynniki ryzyka: Wysokie ci\u015bnienie krwi, palenie papieros\u00f3w, nikotyna, podwy\u017cszony poziom lipid\u00f3w we krwi, wahania hormonalne.<\/li><li>Diagnostyka: Wywiad lekarski, okre\u015blenie ostro\u015bci wzroku, oftalmoskopia, angiografia fluorescencyjna, optyczna koherentna tomografia.<\/li><li>Leczenie: Optymalne dostosowanie poziomu glukozy we krwi, minimalizacja czynnik\u00f3w ryzyka, leczenie laserem, wstrzykiwanie lek\u00f3w do wn\u0119trza oka (przeciwcia\u0142 lub kortyzonu), chirurgiczne usuni\u0119cie cia\u0142a szklistego.<\/li><li>Przebieg choroby: Pocz\u0105tkowo post\u0119puje stopniowo, w p\u00f3\u017aniejszych stadiach mo\u017cliwe jest nag\u0142e pogorszenie; indywidualna progresja od braku objaw\u00f3w do ca\u0142kowitej \u015blepoty.<\/li><li>Rokowanie: Wyleczenie nie jest mo\u017cliwe. Odpowiednio wczesna i konsekwentna terapia zmniejsza objawy i spowalnia post\u0119p choroby.<\/li><li>Profilaktyka: Regularne wizyty kontrolne u okulisty, jak najlepsza kontrola poziomu cukru we krwi, unikanie alkoholu i nikotyny.<\/li><\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<p><strong>Co to jest retinopatia cukrzycowa?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Retinopatia cukrzycowa to choroba siatk\u00f3wki oka spowodowana wysokim poziomem cukru we krwi: powoduje on uszkodzenie drobnych naczy\u0144 krwiono\u015bnych w oku (mikroangiopatia). Retinopatia cukrzycowa mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 zar\u00f3wno w cukrzycy typu 1, jak i typu 2.<\/p>\n\n\n\n<p>Siatk\u00f3wka sk\u0142ada si\u0119 z wyspecjalizowanych kom\u00f3rek nerwowych (fotoreceptor\u00f3w), kt\u00f3re przetwarzaj\u0105 promienie \u015bwietlne wpadaj\u0105ce do oka na impulsy nerwowe. Z powodu uszkodzonych ma\u0142ych naczy\u0144 krwiono\u015bnych w siatk\u00f3wce fotoreceptory nie otrzymuj\u0105 wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci tlenu. W zaawansowanych stadiach konsekwentnie tworz\u0105 si\u0119 tam nowe, ale niestabilne naczynia krwiono\u015bne. Wzrok os\u00f3b dotkni\u0119tych chorob\u0105 pogarsza si\u0119 stopniowo, a w ci\u0119\u017ckich przypadkach mog\u0105 one nawet o\u015blepn\u0105\u0107. Retinopatia cukrzycowa jest najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 \u015blepoty w \u015brednim wieku w krajach uprzemys\u0142owionych.<\/p>\n\n\n\n<p>Lekarze rozr\u00f3\u017cniaj\u0105 dwa r\u00f3\u017cne stadia retinopatii zwi\u0105zanej z cukrzyc\u0105. Stadium pocz\u0105tkowe to retinopatia cukrzycowa nieproliferacyjna. Po latach mo\u017ce si\u0119 to przekszta\u0142ci\u0107 w retinopati\u0119 cukrzycow\u0105 proliferacyjn\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce prowadzi\u0107 do \u015blepoty. Je\u015bli procesy patologiczne uszkadzaj\u0105 siatk\u00f3wk\u0119, zw\u0142aszcza w obszarze plamki (\u017c\u00f3\u0142ta plamka z miejscem najostrzejszego widzenia), lekarze ponownie m\u00f3wi\u0105 o makulopatii cukrzycowej.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Retinopatia cukrzycowa nieproliferacyjna<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Okre\u015blenie \u201enieproliferacyjny\u201d oznacza, \u017ce na tym etapie choroby nie powstaj\u0105 nowe naczynia siatk\u00f3wki. Jednak tkanka oka jest ju\u017c s\u0142abo ukrwiona, przez co kom\u00f3rki siatk\u00f3wki otrzymuj\u0105 zbyt ma\u0142o tlenu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ten niedostateczny dop\u0142yw krwi wywo\u0142uje typowe zmiany w siatk\u00f3wce, kt\u00f3re okulista mo\u017ce zobaczy\u0107, badaj\u0105c tyln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 oka. Sam pacjent na tym etapie cz\u0119sto nie zauwa\u017ca niczego zwi\u0105zanego ze swoj\u0105 chorob\u0105. Tylko niekt\u00f3rzy pacjenci zg\u0142aszaj\u0105 stopniowe pogarszanie si\u0119 wzroku i zaburzenia widzenia.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Retinopatia cukrzycowa proliferacyjna<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W zaawansowanych stadiach retinopatii cukrzycowej organizm stara si\u0119 zrekompensowa\u0107 znaczny brak tlenu w siatk\u00f3wce. Tworzy nowe naczynia krwiono\u015bne na powierzchni siatk\u00f3wki i w tarczy nerwu wzrokowego, gdzie nerwy siatk\u00f3wkowe \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z nerwem wzrokowym i opuszczaj\u0105 oko. W niekt\u00f3rych przypadkach wrastaj\u0105 tak\u017ce w cia\u0142o szkliste (\u017celowa masa wype\u0142niaj\u0105ca ga\u0142k\u0119 oczn\u0105).<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak te nowe naczynia krwiono\u015bne s\u0105 bardzo niestabilne, \u201edziurawe\u201d i maj\u0105 tendencj\u0119 do rozrywania si\u0119 lub p\u0119kania. Skutkiem tego jest cz\u0119ste krwawienie i gromadzenie si\u0119 p\u0142ynu w siatk\u00f3wce. Takie nowe naczynia (rubeosis iridis) tworz\u0105 si\u0119 tak\u017ce w t\u0119cz\u00f3wce. Zwi\u0119ksza to ryzyko jaskry, je\u015bli dochodzi do zaburze\u0144 odp\u0142ywu cieczy wodnistej (co zwi\u0119ksza ci\u015bnienie w oku).<\/p>\n\n\n\n<p>Retinopatia cukrzycowa proliferacyjna stanowi powa\u017cne zagro\u017cenie dla wzroku pacjent\u00f3w. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w wzrok jest ju\u017c powa\u017cnie upo\u015bledzony. Na tym etapie grozi ju\u017c kompletna \u015blepota.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Makulopatia cukrzycowa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Makulopatia cukrzycowa jest szczeg\u00f3ln\u0105 postaci\u0105 retinopatii cukrzycowej. W tym przypadku obszar siatk\u00f3wki, kt\u00f3ry jest szczeg\u00f3lnie dotkni\u0119ty przez stale podwy\u017cszony poziom cukru we krwi, to obszar, kt\u00f3ry zawiera szczeg\u00f3lnie du\u017c\u0105 liczb\u0119 fotoreceptor\u00f3w i w kt\u00f3rego centrum znajduje si\u0119 miejsce najostrzejszego widzenia \u2013 fovea centralis w plamce \u017c\u00f3\u0142tej (macula).<\/p>\n\n\n\n<p>Zazwyczaj p\u0142yn gromadzi si\u0119 w dotkni\u0119tej tkance (obrz\u0119k plamki \u017c\u00f3\u0142tej, ewentualnie tak\u017ce w okolicy fovea centralis). Pacjenci maj\u0105 wi\u0119c du\u017ce trudno\u015bci w codziennym \u017cyciu, na przyk\u0142ad podczas prowadzenia samochodu czy czytania. Ich wzrok staje si\u0119 niewyra\u017any i mog\u0105 o\u015blepn\u0105\u0107 w bardzo kr\u00f3tkim czasie.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"objawy\"><strong>Jakie s\u0105 objawy retinopatii cukrzycowej?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Z powodu uszkodzenia kom\u00f3rek nerwowych siatk\u00f3wki wzrok stopniowo si\u0119 pogarsza. Mo\u017ce to trwa\u0107 latami. Uszkodzenia cz\u0119sto post\u0119puj\u0105 powoli, zw\u0142aszcza w pierwszych latach choroby. Przez d\u0142ugi czas osoby dotkni\u0119te chorob\u0105 nie zauwa\u017caj\u0105 swojej retinopatii cukrzycowej. Jednak w p\u00f3\u017aniejszych stadiach zdolno\u015b\u0107 widzenia wyra\u017anie spada. Co wi\u0119cej, procesy patologiczne mog\u0105 ulec przyspieszeniu.<\/p>\n\n\n\n<p>W tym przypadku retinopatia cukrzycowa cz\u0119sto powoduje ostre objawy. Znaki ostrzegawcze to zazwyczaj nag\u0142e zaburzenia widzenia. Zw\u0142aszcza gdy uszkodzona jest plamka \u017c\u00f3\u0142tawa, ludzie z trudem czytaj\u0105, widz\u0105 niewyra\u017anie lub inaczej postrzegaj\u0105 kolory.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli naczynie siatk\u00f3wki p\u0119knie i dojdzie do krwotoku w siatk\u00f3wce, w polu widzenia nagle pojawiaj\u0105 si\u0119 ciemne plamy. Krwawienie mo\u017ce te\u017c dotyczy\u0107 cia\u0142a szklistego oka (krwotok do cia\u0142a szklistego). Cierpi\u0105cy na t\u0119 chorob\u0119 widz\u0105 przelotne czarne plamy (\u201emroczki\u201d).<\/p>\n\n\n\n<p>Ponadto retinopatia cukrzycowa w zaawansowanym stadium mo\u017ce spowodowa\u0107 odwarstwienie siatk\u00f3wki (ablatio retinae). Mo\u017cna to zauwa\u017cy\u0107 na przyk\u0142ad w postaci rozb\u0142ysk\u00f3w \u015bwiat\u0142a i ciemnych cieni.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przyczyny i czynniki ryzyka retinopatii cukrzycowej<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Retinopatia cukrzycowa jest spowodowana stale podwy\u017cszonym poziomem glukozy we krwi. Im gorzej jest wyregulowany poziom cukru we krwi, tym wi\u0119ksze jest prawdopodobie\u0144stwo rozwoju retinopatii cukrzycowej.<\/p>\n\n\n\n<p>U os\u00f3b dotkni\u0119tych chorob\u0105 wiele cz\u0105steczek cukru we krwi uszkadza wewn\u0119trzne \u015bciany najmniejszych naczy\u0144 krwiono\u015bnych (naczy\u0144 w\u0142osowatych). Uszkodzenia te nazywane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c mikroangiopati\u0105. Dotyka to wszystkich drobnych naczy\u0144 krwiono\u015bnych w organizmie, ale szczeg\u00f3lnie naczy\u0144 siatk\u00f3wki, naczy\u0144 nerek i tych, kt\u00f3re zaopatruj\u0105 kom\u00f3rki nerwowe w organizmie.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli z powodu uszkodzenia naczy\u0144 krwiono\u015bnych kom\u00f3rki nerwowe siatk\u00f3wki nie s\u0105 ju\u017c odpowiednio zaopatrywane w krew i tlen, obumieraj\u0105. Co wi\u0119cej, uszkodzone naczynia w\u0142osowate mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 nieszczelne. Dotyczy to zw\u0142aszcza naczy\u0144 krwiono\u015bnych, kt\u00f3re organizm tworzy na nowo, by skompensowa\u0107 ich niedob\u00f3r. S\u0105 one niestabilne i \u0142atwo ulegaj\u0105 rozszczelnieniu. Wynikaj\u0105cy z tego wyciek krwi dodatkowo uszkadza siatk\u00f3wk\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"przyczyny\"><strong>Czynniki ryzyka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Opr\u00f3cz (utrzymuj\u0105cego si\u0119) wysokiego poziomu cukru we krwi, inne czynniki ryzyka przyczyniaj\u0105 si\u0119 do uszkodzenia ma\u0142ych naczy\u0144 w oku. Dodatkowo pogarszaj\u0105 one przebieg retinopatii cukrzycowej. Nale\u017c\u0105 do nich:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>wysokie ci\u015bnienie krwi (nadci\u015bnienie t\u0119tnicze),<\/li><li>palenie tytoniu (zw\u0142aszcza w cukrzycy typu 1),<\/li><li>wysoki poziom cholesterolu (i innych lipid\u00f3w we krwi),<\/li><li>zmiany hormonalne, np. w okresie dojrzewania lub ci\u0105\u017cy,<\/li><li>p\u0142e\u0107 m\u0119ska,<\/li><li>choroby nerek (nefropatia).<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"badania\"><strong>Badania i diagnoza retinopatii cukrzycowej<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Diagnoza retinopatii cukrzycowej jest zwykle stawiana przez okulist\u0119. Zazwyczaj zaczyna od zebrania wywiadu medycznego. Szczeg\u00f3\u0142owo opisz okuli\u015bcie swoje objawy. Lekarz zada Ci r\u00f3wnie\u017c takie pytania jak:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Od jak dawna chorujesz na cukrzyc\u0119?<\/li><li>Czy ostatnio cz\u0119sto masz niewyra\u017ane widzenie?<\/li><li>Czy widzisz czasem czarne plamy, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 przelatywa\u0107 przed Tob\u0105?<\/li><li>Czy cierpisz na wysokie ci\u015bnienie krwi?<\/li><li>Czy palisz?<\/li><li>Czy wiadomo, \u017ce masz podwy\u017cszony poziom lipid\u00f3w we krwi lub podwy\u017cszony poziom cholesterolu?<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Nast\u0119pnie okulista dok\u0142adnie zbada Twoje oczy. Standardowo sprawdza ostro\u015b\u0107 Twojego wzroku. Przeprowadzi tak\u017ce inne badania:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Oftalmoskopia (funduskopia): Oftalmoskopia jest najwa\u017cniejszym badaniem pozwalaj\u0105cym wykry\u0107 retinopati\u0119 cukrzycow\u0105. Lekarz ogl\u0105da tyln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 oka (dno oka). W retinopatii cukrzycowej, w zale\u017cno\u015bci od stadium choroby, mog\u0105 by\u0107 widoczne uszkodzone naczynia krwiono\u015bne. Ponadto lekarz wykrywa t\u0119tniaki naczyniowe, nieregularne \u017cy\u0142y, krwotoki siatk\u00f3wkowe i z\u0142ogi t\u0142uszcz\u00f3w w siatk\u00f3wce.<\/li><li>Badanie lamp\u0105 szczelinow\u0105: Okulista bada r\u00f3wnie\u017c przedni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 oka za pomoc\u0105 specjalnej lampy. Dzi\u0119ki temu mo\u017ce na przyk\u0142ad stwierdzi\u0107, czy nie utworzy\u0142y si\u0119 tam nowe, niestabilne naczynia (rubeosis iridis).<\/li><li>Angiografia fluorescencyjna: Czasami konieczne s\u0105 dalsze badania, aby dok\u0142adniej wyja\u015bni\u0107 retinopati\u0119 cukrzycow\u0105. Obejmuje to na przyk\u0142ad badanie naczy\u0144 siatk\u00f3wki (angiografia fluorescencyjna). Pacjentowi wstrzykuje si\u0119 substancj\u0119 fluorescencyjn\u0105 jako \u015brodek kontrastowy, aby uwidoczni\u0107 naczynia.<\/li><li>Optyczna koherentna tomografia: Lekarz u\u017cywa optycznej koherentnej tomografii (OCT) g\u0142\u00f3wnie wtedy, gdy chce dok\u0142adniej zbada\u0107 plamk\u0119 \u017c\u00f3\u0142t\u0105. Za pomoc\u0105 \u015bwiat\u0142a lasera OTC tworzy obrazy siatk\u00f3wki w postaci drobnych wycink\u00f3w. Jest to wa\u017cne badanie w makulopatii cukrzycowej.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"leczenie\"><strong>Jak leczy si\u0119 retinopati\u0119 cukrzycow\u0105?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Retinopatia cukrzycowa jest spowodowana stale wysokim poziomem cukru we krwi. Najlepsz\u0105 terapi\u0105 jest wi\u0119c osi\u0105gni\u0119cie jak najlepszej kontroli nad nim. Nale\u017cy tak\u017ce leczy\u0107 inne czynniki ryzyka. Ponadto specjalne metody leczenia okulistycznego mog\u0105 spowolni\u0107 post\u0119p choroby. Dok\u0142adny spos\u00f3b post\u0119powania zale\u017cy od stadium choroby oraz od tego, czy dotkni\u0119te s\u0105 plamka i tarcza nerwu wzrokowego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kontrola poziomu glukozy we krwi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W leczeniu cukrzycy typu 2 zwykle d\u0105\u017cy si\u0119 do osi\u0105gni\u0119cia d\u0142ugoterminowej warto\u015bci cukru we krwi (HbA1c) pomi\u0119dzy 6,5 a 8,5 procent (w zale\u017cno\u015bci od wieku, przebytych chor\u00f3b itp.). W przypadku cukrzycy typu 1 warto\u015b\u0107 ta powinna wynosi\u0107 poni\u017cej 7,5 procent. W indywidualnych przypadkach lekarz prowadz\u0105cy mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c okre\u015bli\u0107 inny cel terapii.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dzia\u0142ania dotycz\u0105ce czynnik\u00f3w ryzyka<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c leczy\u0107 wszelkie czynniki ryzyka uszkodzenia naczy\u0144 krwiono\u015bnych, aby zapobiec dalszemu uszkodzeniu siatk\u00f3wki. Jednym z najwa\u017cniejszych dzia\u0142a\u0144 terapeutycznych jest obni\u017cenie wysokiego ci\u015bnienia krwi za pomoc\u0105 lek\u00f3w. Najlepszym sposobem na obni\u017cenie wysokiego poziomu lipid\u00f3w we krwi (cholesterolu, tr\u00f3jgliceryd\u00f3w) jest ukierunkowana zmiana diety. Pacjenci powinni tak\u017ce unika\u0107 alkoholu i nikotyny.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mo\u017cliwo\u015bci leczenia okulistycznego<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Lekarz leczy zaawansowan\u0105 retinopati\u0119 cukrzycow\u0105 za pomoc\u0105 terapii laserowej lub poprzez wstrzykiwanie lek\u00f3w do oka, a dok\u0142adniej do cia\u0142a szklistego. Je\u015bli wn\u0119trze oka jest trwale zm\u0119tnia\u0142e z powodu krwotok\u00f3w lub je\u015bli istnieje ryzyko odwarstwienia siatk\u00f3wki, pomocna mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 operacja. Lekarze usuwaj\u0105 cia\u0142o szkliste i zast\u0119puj\u0105 je specjalnym p\u0142ynem lub gazem.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Laseroterapia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Terapia laserowa jest stosowana zw\u0142aszcza wtedy, gdy w siatk\u00f3wce utworzy\u0142y si\u0119 ju\u017c nowe naczynia krwiono\u015bne (retinopatia cukrzycowa proliferacyjna). Jednak leczenie laserem mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c przydatne w ci\u0119\u017ckim stadium nieproliferacyjnym, na przyk\u0142ad je\u015bli wyst\u0119puj\u0105 inne czynniki ryzyka.<\/p>\n\n\n\n<p>Lekarz przyk\u0142ada laser do ca\u0142ej siatk\u00f3wki w kilku sesjach wed\u0142ug okre\u015blonej siatki (panretinalna koagulacja laserowa). Plamka, czyli obszar o szczeg\u00f3lnie du\u017cej liczbie fotoreceptor\u00f3w, jest zwykle pomijana. Je\u015bli jednak mamy do czynienia z istotnym cukrzycowym obrz\u0119kiem plamki, lekarz (w pierwszej kolejno\u015bci) specjalnie \u201estrzela\u201d do nieszczelnych i workowatych naczy\u0144 w plamce (ogniskowa koagulacja laserowa) \u2013 o ile nie ma to wp\u0142ywu na centrum widzenia (fovea). W zale\u017cno\u015bci od wynik\u00f3w bada\u0144 reszta siatk\u00f3wki jest leczona w p\u00f3\u017aniejszym etapie, aby przeciwdzia\u0142a\u0107 retinopatii cukrzycowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Laser powoduje sklerotyzacj\u0119 dotkni\u0119tych obszar\u00f3w siatk\u00f3wki. To powinno poprawi\u0107 dop\u0142yw tlenu do pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci siatk\u00f3wki. W rezultacie organizm w idealnym przypadku nie tworzy ju\u017c nowych, niestabilnych naczy\u0144. Dzi\u0119ki temu mo\u017cna na przyk\u0142ad zapobiec kolejnym krwotokom. Dzi\u0119ki terapii laserowej lekarz mo\u017ce zazwyczaj zatrzyma\u0107 post\u0119p choroby i zagro\u017cenie \u015blepot\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Laseroterapia ma jednak r\u00f3wnie\u017c efekty uboczne. Tylko oko\u0142o po\u0142owa pacjent\u00f3w zachowuje wcze\u015bniejsz\u0105 ostro\u015b\u0107 widzenia. Po leczeniu mog\u0105 te\u017c wyst\u0105pi\u0107 problemy z widzeniem w ciemno\u015bci (\u015blepota nocna) i ograniczone pole widzenia. W wyniku zabiegu mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c doj\u015b\u0107 do odk\u0142adania si\u0119 wody w siatk\u00f3wce (obrz\u0119k siatk\u00f3wki).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wstrzykni\u0119cie leku do cia\u0142a szklistego<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Innym sposobem zapobiegania tworzeniu si\u0119 nowych naczy\u0144 krwiono\u015bnych lub krwawieniu jest wstrzykiwanie specjalnych lek\u00f3w bezpo\u015brednio do cia\u0142a szklistego. Stosuje si\u0119 to g\u0142\u00f3wnie w przypadku cukrzycowego obrz\u0119ku plamki \u017c\u00f3\u0142tej, zw\u0142aszcza gdy dotyczy to do\u0142ka \u015brodkowego siatk\u00f3wki oka.<\/p>\n\n\n\n<p>Lekarze podaj\u0105 przede wszystkim specjalne przeciwcia\u0142a, kt\u00f3re wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z substancj\u0105 pos\u0142annicz\u0105 organizmu \u2013 VEGF. VEGF (vascular endothelial growth factor) jest odpowiedzialny za wzrost nowych uszkodzonych i przepuszczalnych naczy\u0144. Przeciwcia\u0142a blokuj\u0105 jego dzia\u0142anie i w ten spos\u00f3b spowalniaj\u0105 tworzenie si\u0119 nowych naczy\u0144. W rezultacie siatk\u00f3wka mo\u017ce si\u0119 wzmocni\u0107, co poprawia zdolno\u015b\u0107 widzenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Lekarz podaje lek bezpo\u015brednio do ga\u0142ki ocznej w znieczuleniu miejscowym. Poniewa\u017c efekt jest ograniczony w czasie, zwykle konieczne jest kilka powt\u00f3rze\u0144. To, ile ich jest, zale\u017cy od konkretnego przygotowania.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli terapia VEGF nie dzia\u0142a, pom\u00f3c mo\u017ce \u201ekortyzon\u201d (zatwierdzone sterydy: deksametazon i acetonid fluocinolonu), kt\u00f3ry wstrzykuje si\u0119 do cia\u0142a szklistego. Ma dzia\u0142anie uszczelniaj\u0105ce naczynia krwiono\u015bne, dzi\u0119ki czemu pomaga w walce z opuchlizn\u0105. Zastrzyki sterydowe zwi\u0119kszaj\u0105 jednak ryzyko wyst\u0105pienia za\u0107my i jaskry.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Usuni\u0119cie cia\u0142a szklistego (witrektomia)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Retinopatia cukrzycowa czasami wi\u0105\u017ce si\u0119 z krwotokami do cia\u0142a szklistego, przezroczystego wn\u0119trza oka, lub z odwarstwieniem siatk\u00f3wki. Trwa\u0142e krwotoki w ciele szklistym upo\u015bledzaj\u0105 widzenie. Ponadto je\u015bli wyst\u0119puje retinopatia cukrzycowa, cia\u0142o szkliste mo\u017ce ulec nieprawid\u0142owym zmianom i kurczy\u0107 si\u0119, powoduj\u0105c odwarstwienie siatk\u00f3wki.<\/p>\n\n\n\n<p>W takich sytuacjach sensowne jest usuni\u0119cie cia\u0142a szklistego, kt\u00f3re prawie w ca\u0142o\u015bci sk\u0142ada si\u0119 z wody (witrektomia, zwykle po\u0142\u0105czona z laseroterapi\u0105 siatk\u00f3wki). Zwykle wykonuje si\u0119 to w znieczuleniu miejscowym. Nast\u0119pnie powsta\u0142e w ten spos\u00f3b zag\u0142\u0119bienie wype\u0142nia si\u0119 p\u0142ynem lub gazem.<\/p>\n\n\n\n<p>Jedno z zagro\u017ce\u0144 zwi\u0105zanych z tym zabiegiem: po witrektomii mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 ryzyko wyst\u0105pienia za\u0107my.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"przebieg\"><strong>Przebieg choroby i rokowanie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Retinopatia cukrzycowa jest chorob\u0105 przewlek\u0142\u0105, kt\u00f3ra w ci\u0105gu kilku lat mo\u017ce doprowadzi\u0107 od bezobjawowej do ca\u0142kowitej \u015blepoty. Z powodu braku tlenu coraz wi\u0119cej kom\u00f3rek nerwowych w siatk\u00f3wce obumiera w spos\u00f3b nieodwracalny. W rezultacie wzrok stopniowo si\u0119 pogarsza. Ponadto istnieje ryzyko licznych powik\u0142a\u0144, takich jak wzrost ci\u015bnienia wewn\u0105trzga\u0142kowego (jaskra) czy odwarstwienie siatk\u00f3wki. Ca\u0142kowit\u0105 \u015blepot\u0119 w wyniku retinopatii cukrzycowej obserwuje si\u0119 u mniej ni\u017c jednego procenta chorych na cukrzyc\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak dot\u0105d nie ma lekarstwa na t\u0119 chorob\u0119. Jednak dzi\u0119ki odpowiedniemu leczeniu cz\u0119sto mo\u017cna spowolni\u0107 jego rozw\u00f3j. Czynnikiem decyduj\u0105cym o rokowaniu jest przede wszystkim to, jak dobrze osobie dotkni\u0119tej chorob\u0105 uda si\u0119 wyregulowa\u0107 poziom cukru we krwi i wyeliminowa\u0107 inne czynniki ryzyka retinopatii cukrzycowej (wysokie ci\u015bnienie krwi, palenie papieros\u00f3w itp.).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kiedy chorzy na cukrzyc\u0119 powinni zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do okulisty<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Aby retinopatia cukrzycowa zosta\u0142a w por\u0119 wykryta, chorzy na cukrzyc\u0119 powinni koniecznie regularnie odwiedza\u0107 okulist\u0119.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Chorzy na cukrzyc\u0119 typu 1 powinni zg\u0142asza\u0107 si\u0119 do okulisty najp\u00f3\u017aniej od 11 roku \u017cycia lub od pi\u0105tego roku trwania choroby. Osoby z cukrzyc\u0105 typu 2 powinny zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do okulisty natychmiast po postawieniu diagnozy.<\/li><li>Je\u015bli nie ma zmian w siatk\u00f3wce i nie ma szczeg\u00f3lnego ryzyka, lekarze zalecaj\u0105 kolejne badania oczu co dwa lata.<\/li><li>Je\u015bli nadal nie ma zmian w siatk\u00f3wce, ale opr\u00f3cz wysokiego poziomu cukru we krwi wyst\u0119puj\u0105 inne czynniki ryzyka (takie jak wysokie ci\u015bnienie krwi, wysoki poziom lipid\u00f3w we krwi itp.), najlepiej jest raz w roku podda\u0107 si\u0119 badaniu okulistycznemu. Dotyczy to tak\u017ce sytuacji, gdy nie jest jasne, czy u pacjenta wyst\u0119puj\u0105 inne czynniki ryzyka.<\/li><li>Je\u015bli ju\u017c wyst\u0119puj\u0105 zmiany w siatk\u00f3wce zwi\u0105zane z cukrzyc\u0105, pacjenci powinni odwiedza\u0107 swojego okulist\u0119 przynajmniej raz w roku. Okulista zadecyduje, w jakich odst\u0119pach czasu nale\u017cy przeprowadza\u0107 badania kontrolne w ka\u017cdym indywidualnym przypadku.<\/li><li>Ze wzgl\u0119du na wahania hormonalne (czynnik ryzyka) okuli\u015bci kontroluj\u0105 ci\u0119\u017carne chore na cukrzyc\u0119 w kr\u00f3tszych odst\u0119pach czasu (zaraz po stwierdzeniu ci\u0105\u017cy, potem mniej wi\u0119cej raz na kwarta\u0142, co najmniej do porodu).<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Je\u015bli wyst\u0105pi\u0105 objawy w okolicach oczu, takie jak nag\u0142e pogorszenie widzenia, niewyra\u017ane widzenie, \u201emroczki\u201d lub ciemne cienie przed oczami, natychmiast udaj si\u0119 do okulisty. W ten spos\u00f3b mo\u017ce on jak najszybciej przeciwdzia\u0142a\u0107 powik\u0142aniom siatk\u00f3wki.<\/p>\n\n\n\n<p>Porozmawiaj te\u017c ze swoim okulist\u0105 lub lekarzem rodzinnym, je\u015bli nie widzisz ju\u017c wystarczaj\u0105co dobrze i potrzebujesz pomocy. Mo\u017ce on na przyk\u0142ad przepisa\u0107 lupy do czytania z wbudowanym \u017ar\u00f3d\u0142em \u015bwiat\u0142a. W przypadku powa\u017cnego ograniczenia wzroku stowarzyszenia niewidomych i niedowidz\u0105cych oferuj\u0105 porady i wsparcie.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"profilaktyka\"><strong>Jak zapobiega\u0107 retinopatii cukrzycowej?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Dwa najwa\u017cniejsze sposoby zapobiegania retinopatii to optymalnie kontrolowany poziom cukru we krwi i prawid\u0142owe ci\u015bnienie krwi. S\u0105 to g\u0142\u00f3wne przyczyny uszkodze\u0144 naczy\u0144 krwiono\u015bnych, w tym oka. Ponadto pomocne s\u0105 wszystkie \u015brodki, kt\u00f3re przeciwdzia\u0142aj\u0105 dalszemu uszkadzaniu naczy\u0144: staraj si\u0119 obni\u017cy\u0107 podwy\u017cszony poziom t\u0142uszczu we krwi (cholesterolu) poprzez odpowiedni\u0105 diet\u0119, a najlepiej ca\u0142kowicie unikaj alkoholu i nikotyny.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"pytania\"><strong>Pytania i odpowiedzi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Czy retinopatia mo\u017ce si\u0119 cofn\u0105\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0141agodna i umiarkowana RETINOPATIA DIABETYCZNA mo\u017ce ust\u0105pi\u0107 przy dobrej kontroli metabolizmu. W tym przypadku leczenie okulistyczne DIABETYCZNEJ RETINOPATII nie jest konieczne.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>W jaki spos\u00f3b zaburzenia widzenia objawiaj\u0105 si\u0119 w cukrzycy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W proliferacyjnej postaci retinopatii cukrzycowej zdarza si\u0119, \u017ce p\u0119kaj\u0105 naczynia krwiono\u015bne, kt\u00f3re wros\u0142y w cia\u0142o szkliste. Dlatego osoby dotkni\u0119te chorob\u0105 nagle maj\u0105 niewyra\u017ane widzenie. U niewielkiego odsetka os\u00f3b z cukrzyc\u0105 i po d\u0142ugim okresie trwania cukrzycy mo\u017ce to prowadzi\u0107 do \u015blepoty.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy zbyt du\u017ca ilo\u015b\u0107 cukru jest szkodliwa dla wzroku?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>D\u0142ugotrwa\u0142y wysoki poziom cukru we krwi cz\u0119sto prowadzi do uszkodzenia drobnych naczy\u0144 siatk\u00f3wki oka i rozwoju retinopatii cukrzycowej.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"\u017ar\u00f3d\u0142a\"><strong>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Andrzej Szczeklik (red.): Choroby wewn\u0119trzne. Przyczyny, rozpoznanie i leczenie, tom I. Krak\u00f3w: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2005.<\/li><li>Fong, D. S.; Aiello, L.; Gardner, T. W.; et al. (2004). &#8222;Retinopathy in Diabetes&#8221;. Diabetes Care. American Diabetes Association. 27.<\/li><li>Li, Jeany Q.; Welchowski, Thomas; Schmid, Matthias; et al. (January 12, 2020). &#8222;Prevalence, incidence and future projection of diabetic eye disease in Europe: a systematic review and meta-analysis&#8221;. European Journal of Epidemiology. 35.<\/li><\/ul>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11542,"template":"","tags":[4,499],"guide_category":[228],"class_list":["post-11541","tm-guide","type-tm-guide","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-poradnik","tag-retinopatia-cukrzycowa","guide_category-oczy"],"acf":[],"lang":"pl","translations":{"pl":11541},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide\/11541","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide"}],"about":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/types\/tm-guide"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/users\/1"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media\/11542"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media?parent=11541"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tags?post=11541"},{"taxonomy":"guide_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/guide_category?post=11541"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}