{"id":11543,"date":"2022-08-23T10:58:00","date_gmt":"2022-08-23T10:58:00","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&#038;p=11543"},"modified":"2024-11-12T23:25:20","modified_gmt":"2024-11-12T22:25:20","slug":"wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego\/","title":{"rendered":"Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Jak TELEMEDI mo\u017ce pom\u00f3c Ci w przypadku wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego nie da si\u0119 wyleczy\u0107, ale mo\u017cna leczy\u0107 t\u0119 chorob\u0119 w taki spos\u00f3b, by jej objawy praktycznie nie wyst\u0119powa\u0142y. Obecnie istnieje wiele lek\u00f3w, kt\u00f3re skutecznie spowalniaj\u0105 stan zapalny, zauwa\u017calnie \u0142agodz\u0105 objawy i wyd\u0142u\u017caj\u0105 okres bezobjawowy pomi\u0119dzy dwoma atakami. Dlatego je\u017celi zauwa\u017cysz u siebie objawy wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego, skorzystaj z mo\u017cliwo\u015bci wideokonsultacji ze specjalist\u0105 TELEMEDI, kt\u00f3ry okre\u015bli kierunek leczenia, wystawi recepty na konieczne leki oraz wypisze zwolnienie lekarskie L4.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"informacje\">Podstawowe informacje<\/h3>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Objawy: Krwisto-\u015bluzowa biegunka, skurczowy b\u00f3l w podbrzuszu, kolkowy b\u00f3l w lewym podbrzuszu, wzd\u0119cia, utrata sprawno\u015bci.<\/li>\n\n\n\n<li>Leczenie: Leki \u0142agodz\u0105ce objawy (5-ASA, np. mesalazyna, kortyzon itp.), w razie potrzeby operacja.<\/li>\n\n\n\n<li>Przyczyny: Nieznana; prawdopodobnie predyspozycja genetyczna w po\u0142\u0105czeniu z r\u00f3\u017cnymi czynnikami ryzyka.<\/li>\n\n\n\n<li>Czynniki ryzyka: Prawdopodobnie czynniki \u015brodowiskowe (zachodni styl \u017cycia), by\u0107 mo\u017ce tak\u017ce czynniki psychiczne.<\/li>\n\n\n\n<li>Diagnostyka: Badanie fizykalne, badanie krwi i stolca, kolonoskopia, USG, ewentualnie inne badania obrazowe.<\/li>\n\n\n\n<li>Rokowanie: Objawy mo\u017cna zazwyczaj kontrolowa\u0107 za pomoc\u0105 terapii; wyleczenie jest obecnie mo\u017cliwe jedynie po usuni\u0119ciu okr\u0119\u017cnicy i odbytnicy.<\/li>\n\n\n\n<li>Przebieg choroby: Zazwyczaj epizodyczny, przy czym czas trwania epizod\u00f3w i objawy r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 znacznie u poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b.<\/li>\n\n\n\n<li>Rokowanie: Im bardziej rozleg\u0142y jest stan zapalny, tym trudniejsze jest leczenie i gorsze rokowanie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<p><strong>Co to jest wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Podobnie jak choroba Le\u015bniowskiego-Crohna, wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego jest przewlek\u0142\u0105 chorob\u0105 zapaln\u0105 jelit (IBD \u2013 Inflammatory bowel disease). Choroba zwykle rozwija si\u0119 w nawrotach, tzn. fazy bezobjawowe przeplataj\u0105 si\u0119 z fazami choroby, w kt\u00f3rych dochodzi do ostrego zapalenia b\u0142ony \u015bluzowej jelita. W wyniku zapalenia w zmienionych chorobowo miejscach b\u0142ony \u015bluzowej jelita tworz\u0105 si\u0119 rany (wrzody).<\/p>\n\n\n\n<p>Zazwyczaj stan zapalny we wrzodziej\u0105cym zapaleniu jelita grubego zaczyna si\u0119 w odbytnicy, ostatnim odcinku jelita grubego. Je\u015bli jest ono ograniczone do tego odcinka jelita, lekarze m\u00f3wi\u0105 te\u017c o zapaleniu odbytnicy. Oko\u0142o 50 procent os\u00f3b dotkni\u0119tych t\u0105 chorob\u0105 cierpi na t\u0119 stosunkowo \u0142agodn\u0105 form\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>W pewnych okoliczno\u015bciach jednak choroba rozprzestrzenia si\u0119 na inne cz\u0119\u015bci jelita grubego. Je\u015bli obejmuje tak\u017ce lew\u0105 stron\u0119 okr\u0119\u017cnicy, nazywamy to lewostronnym zapaleniem okr\u0119\u017cnicy. Dzieje si\u0119 tak u oko\u0142o jednej czwartej chorych. U pozosta\u0142ych 25 procent os\u00f3b dotkni\u0119tych tym schorzeniem stan zapalny si\u0119ga jeszcze dalej w g\u0142\u0105b okr\u0119\u017cnicy. W tak zwanym zapaleniu trzustki dotkni\u0119te jest ca\u0142e jelito grube. Im bardziej rozleg\u0142e jest zapalenie jelita grubego, tym bardziej dotkliwe s\u0105 objawy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego czy choroba Le\u015bniowskiego-Crohna?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wiele os\u00f3b ma trudno\u015bci z odr\u00f3\u017cnieniem wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego od choroby Le\u015bniowskiego-Crohna. Jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych r\u00f3\u017cnic jest to, \u017ce wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego dotyka tylko odbytnicy i ewentualnie okr\u0119\u017cnicy, podczas gdy choroba Le\u015bniowskiego-Crohna dotyka ca\u0142ego przewodu pokarmowego (od jamy ustnej do odbytu).<\/p>\n\n\n\n<p>Ponadto we wrzodziej\u0105cym zapaleniu jelita grubego rozwija si\u0119 rozleg\u0142y stan zapalny, kt\u00f3ry zwykle jest ograniczony do g\u00f3rnej warstwy \u015bciany jelita, czyli b\u0142ony \u015bluzowej jelita. Z kolei w chorobie Le\u015bniowskiego-Crohna stan zapalny jest roz\u0142o\u017cony punktowo i obejmuje wszystkie warstwy \u015bciany jelita.<\/p>\n\n\n\n<p>Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego zwykle dotyka m\u0142odych ludzi w wieku od 16 do 35 lat. W zasadzie jednak wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 w ka\u017cdym wieku. Nawet ma\u0142e dzieci czasami cierpi\u0105 z powodu przewlek\u0142ego zapalenia jelita grubego.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"objawy\"><strong>Jakie s\u0105 objawy wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego cz\u0119sto zaczyna si\u0119 stopniowo, tak \u017ce osoby nim dotkni\u0119te cz\u0119sto zauwa\u017caj\u0105 je dopiero z op\u00f3\u017anieniem. Mo\u017cliwy jest tak\u017ce ostry przebieg z nag\u0142ymi, ci\u0119\u017ckimi objawami. Im bardziej stan zapalny rozprzestrzenia si\u0119 w jelitach, tym bardziej nasilaj\u0105 si\u0119 objawy. W ostrym ataku wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego objawy s\u0105 czasem tak powa\u017cne, \u017ce pacjent musi by\u0107 leczony w szpitalu.<\/p>\n\n\n\n<p>W zale\u017cno\u015bci od stopnia zaawansowania i przebiegu choroby objawy podczas nawrotu choroby s\u0105 r\u00f3\u017cnie nasilone. Nale\u017c\u0105 do nich:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>krwisto-\u015bluzowa biegunka,<\/li>\n\n\n\n<li>bolesna potrzeba wypr\u00f3\u017cnienia si\u0119,<\/li>\n\n\n\n<li>cz\u0119sta, cz\u0119sto nocna potrzeba wypr\u00f3\u017cniania si\u0119,<\/li>\n\n\n\n<li>skurczowy lub kolkowy b\u00f3l w podbrzuszu, zw\u0142aszcza przed wypr\u00f3\u017cnieniem,<\/li>\n\n\n\n<li>wzd\u0119cia,<\/li>\n\n\n\n<li>utrata apetytu, utrata wagi, zm\u0119czenie i utrata energii,<\/li>\n\n\n\n<li>niedokrwisto\u015b\u0107 (z powodu krwawej biegunki),<\/li>\n\n\n\n<li>\u0142agodna do wysokiej gor\u0105czka,<\/li>\n\n\n\n<li>u dzieci \u2013 zaburzenia wzrostu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>W \u0142agodnym przebiegu choroby g\u0142\u00f3wnymi objawami s\u0105 krwawe stolce i cz\u0119stsze wizyty w toalecie (do pi\u0119ciu razy dziennie), poza tym osoba dotkni\u0119ta chorob\u0105 czuje si\u0119 zwykle dobrze. W ci\u0119\u017cszym przebiegu choroby liczba wizyt w toalecie jeszcze bardziej wzrasta, do\u0142\u0105cza si\u0119 gor\u0105czka, skurcze brzucha i inne dolegliwo\u015bci. Osoby dotkni\u0119te chorob\u0105 cz\u0119sto czuj\u0105 si\u0119 bardzo chore i bezsilne.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dolegliwo\u015bci pozajelitowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Czasami objawy wyst\u0119puj\u0105 tak\u017ce poza jelitami. Jednak w przypadku wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego zdarza si\u0119 to rzadziej ni\u017c w przypadku choroby Le\u015bniowskiego-Crohna. Najcz\u0119stsze objawy to bolesne zapalenie staw\u00f3w (artretyzm), kr\u0119gos\u0142upa lub ko\u015bci krzy\u017cowej. Czasami wok\u00f3\u0142 oczu pojawiaj\u0105 si\u0119 stany zapalne lub dochodzi do zaniku ko\u015bci (osteoporozy).<\/p>\n\n\n\n<p>Na sk\u00f3rze mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 ma\u0142e owrzodzenia, ropnie lub czerwono-purpurowe guzki (zw\u0142aszcza na przedniej cz\u0119\u015bci podudzi). W niekt\u00f3rych przypadkach dochodzi do zapalenia dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych wewn\u0105trz i na zewn\u0105trz w\u0105troby (pierwotne stwardniaj\u0105ce zapalenie dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"leczenie\"><strong>Jak mo\u017cna leczy\u0107 wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Poniewa\u017c przyczyny wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego nie s\u0105 jeszcze dok\u0142adnie znane, nie mo\u017cna go na razie leczy\u0107 przyczynowo. Istnieje jednak wiele sposob\u00f3w na z\u0142agodzenie objaw\u00f3w i wyd\u0142u\u017cenie okresu bezobjawowego pomi\u0119dzy atakami choroby.<\/p>\n\n\n\n<p>W leczeniu wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego dost\u0119pne s\u0105 r\u00f3\u017cne leki. S\u0105 one stosowane zar\u00f3wno w przypadku ostrego ataku, jak i w terapii podtrzymuj\u0105cej po ostrym ataku w celu przed\u0142u\u017cenia okresu wolnego od objaw\u00f3w choroby.<\/p>\n\n\n\n<p>Operacja jest rozwa\u017cana w ci\u0119\u017ckich lub skomplikowanych przypadkach wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego lub w przypadku powik\u0142a\u0144, takich jak krwotoki.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Leczenie nawrot\u00f3w wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>We wrzodziej\u0105cym zapaleniu jelita grubego leki dzia\u0142aj\u0105 najlepiej bezpo\u015brednio w miejscu zapalenia w jelicie, na przyk\u0142ad w postaci czopk\u00f3w lub lewatyw. Takie ukierunkowane, miejscowe zastosowanie leku oznacza, \u017ce wyst\u0119puje mniej skutk\u00f3w ubocznych ni\u017c w przypadku lek\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cych w ca\u0142ym organizmie (og\u00f3lnoustrojowo), takich jak tabletki.<\/p>\n\n\n\n<p>W terapii nawrot\u00f3w dost\u0119pne s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce leki:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>5-ASA (kwas 5-aminosalicylowy) ma dzia\u0142anie przeciwzapalne. Mo\u017cliwe formy podawania to czopki i pianki, lewatywy lub tabletki. Zazwyczaj stosuje si\u0119 mesalazyn\u0119, preparat o przed\u0142u\u017conym uwalnianiu i przed\u0142u\u017conym dzia\u0142aniu.<\/li>\n\n\n\n<li>Kortykoidy (\u201ekortyzon\u201d) r\u00f3wnie\u017c maj\u0105 dzia\u0142anie przeciwzapalne (np. prednizolon). W \u0142agodnych przypadkach stosuje si\u0119 je miejscowo (np. w postaci czopk\u00f3w lub lewatyw); w ci\u0119\u017cszych przypadkach podaje si\u0119 je w postaci tabletek.<\/li>\n\n\n\n<li>Immunosupresanty to substancje czynne, kt\u00f3re t\u0142umi\u0105 aktywno\u015b\u0107 uk\u0142adu odporno\u015bciowego (np. azatiopryna, cyklosporyna A, takrolimus). Stosuje si\u0119 je w ci\u0119\u017ckim lub powik\u0142anym wrzodziej\u0105cym zapaleniu jelita grubego, na przyk\u0142ad wtedy, gdy kortyzon nie dzia\u0142a lub jest nietolerowany.<\/li>\n\n\n\n<li>Przeciwcia\u0142a terapeutyczne, takie jak adalimumab, infliksymab, wedolizumab czy ustekinumab, r\u00f3wnie\u017c w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b hamuj\u0105 uk\u0142ad odporno\u015bciowy, a tym samym odpowied\u017a zapaln\u0105. Rozwa\u017ca si\u0119 je tak\u017ce w ci\u0119\u017cszych przypadkach wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego, kiedy kortyzon nie dzia\u0142a lub jest nietolerowany.<\/li>\n\n\n\n<li>Tak zwany inhibitor JAK, tofactinib, wp\u0142ywa na tworzenie bia\u0142ek, kt\u00f3re powoduj\u0105 reakcj\u0119 zapaln\u0105 we wrzodziej\u0105cym zapaleniu jelita grubego. Mo\u017ce by\u0107 stosowany u pacjent\u00f3w, u kt\u00f3rych standardowa terapia z u\u017cyciem 5-ASA i kortykosteroid\u00f3w nie dzia\u0142a.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>To, kt\u00f3ry z tych lek\u00f3w lekarz zastosuje w terapii colitis ulcerosa, zale\u017cy od kilku czynnik\u00f3w. Opr\u00f3cz nasilenia objaw\u00f3w rol\u0119 odgrywa te\u017c si\u0142a i rozleg\u0142o\u015b\u0107 stanu zapalnego w jelitach (terapia krok po kroku). Ponadto, planuj\u0105c terapi\u0119, lekarz bierze pod uwag\u0119 to, jak dobrze osoba dotkni\u0119ta chorob\u0105 reagowa\u0142a do tej pory na leki i jak du\u017ce jest ryzyko wyst\u0105pienia u niej raka jelita. W przypadku ostrego ataku zaleca si\u0119 leczenie w szpitalu.<\/p>\n\n\n\n<p>Lekarze m\u00f3wi\u0105 o ci\u0119\u017ckim wrzodziej\u0105cym zapaleniu jelita grubego, gdy spe\u0142nione s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce kryteria:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>sze\u015b\u0107 lub wi\u0119cej ci\u0119\u017ckich krwawych biegunek dziennie,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>gor\u0105czka,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>ko\u0142atanie serca (tachykardia),&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>anemia,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>obni\u017cony wska\u017anik sedymentacji erytrocyt\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Leczenie podtrzymuj\u0105ce przy wrzodziej\u0105cym zapaleniu jelita grubego<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Po ust\u0105pieniu zaostrzenia choroby aktualne wytyczne zalecaj\u0105, by osoby z wrzodziej\u0105cym zapaleniem jelita grubego stosowa\u0142y 5-ASA codziennie przez co najmniej dwa lata. Mo\u017ce to pom\u00f3c w zapobieganiu nawrotom choroby i zmniejszy\u0107 ryzyko zachorowania na raka jelita grubego.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli mimo codziennego stosowania 5-ASA wyst\u0105pi nawr\u00f3t choroby, lekarz rozszerzy przysz\u0142\u0105 terapi\u0119 podtrzymuj\u0105c\u0105 (eskalacja terapii). Na przyk\u0142ad lekarz zwi\u0119ksza dawk\u0119 5-ASA, przepisuje w zamian leki immunosupresyjne lub przeciwcia\u0142a TNF.<\/p>\n\n\n\n<p>Kortyzon natomiast nie nadaje si\u0119 do terapii podtrzymuj\u0105cej we wrzodziej\u0105cym zapaleniu jelita grubego: nie jest skuteczny w tym zakresie i czasami powoduje powa\u017cne skutki uboczne (osteoporoza, za\u0107ma itp.), gdy jest stosowany przez d\u0142ugi czas.<\/p>\n\n\n\n<p>Dla os\u00f3b, kt\u00f3re nie toleruj\u0105 5-ASA, dost\u0119pny jest probiotyk z \u017cyw\u0105 bakteri\u0105 Escherichia coli Nissle 1917. S\u0105 to niechorobotw\u00f3rcze bakterie jelitowe, kt\u00f3re maj\u0105 za zadanie przed\u0142u\u017cy\u0107 okresy bezobjawowe.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego: operacja<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Czasami wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego nie daje si\u0119 ju\u017c kontrolowa\u0107 za pomoc\u0105 lek\u00f3w. Wtedy nieunikniona jest operacja. To samo dotyczy rozwoju raka jelita grubego lub jego prekursora. Operacja jest te\u017c konieczna w przypadku niekt\u00f3rych powik\u0142a\u0144, takich jak toksyczne rozszerzenie okr\u0119\u017cnicy czy silne, niedaj\u0105ce si\u0119 powstrzyma\u0107 krwawienie.<\/p>\n\n\n\n<p>Podczas operacji chirurg usuwa ca\u0142e jelito grube wraz z odbytnic\u0105 (proktokolektomia). Z cz\u0119\u015bci jelita cienkiego tworzy worek, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy si\u0119 z odbytem. Kiedy wszystko si\u0119 zagoi, worek ten dzia\u0142a jak nowy odbyt. Do tego czasu chirurg tymczasowo tworzy sztuczny odbyt.<\/p>\n\n\n\n<p>Po operacji pacjenci nie potrzebuj\u0105 ju\u017c lek\u00f3w na wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego. Jednak ich wypr\u00f3\u017cnienia mog\u0105 si\u0119 zmienia\u0107. Niekt\u00f3rzy ludzie po operacji wypr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 cz\u0119\u015bciej ni\u017c przed operacj\u0105. Ponadto stolec mo\u017ce by\u0107 rzadszy i bardziej mazisty.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego: co mo\u017cna zrobi\u0107 samodzielnie<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zg\u0142o\u015b si\u0119 do lekarza przy pierwszych oznakach obecno\u015bci krwi w stolcu. Je\u015bli wcze\u015bnie rozpocznie si\u0119 terapi\u0119 nawrot\u00f3w, mo\u017cna je skr\u00f3ci\u0107 i z\u0142agodzi\u0107. Podczas ostrego ataku powiniene\u015b pozostawa\u0107 w \u0142\u00f3\u017cku.<\/p>\n\n\n\n<p>Poszukaj pomocy psychologicznej! Psycholog lub psychoterapeuta cz\u0119sto pomaga ludziom lepiej radzi\u0107 sobie z chorob\u0105. Z kolei lepsze radzenie sobie z problemami pomaga z\u0142agodzi\u0107 objawy, poniewa\u017c nie nale\u017cy lekcewa\u017cy\u0107 wp\u0142ywu psychiki na przebieg choroby.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u0142\u0105cz do grupy samopomocy dla os\u00f3b z wrzodziej\u0105cym zapaleniem jelita grubego (lub og\u00f3lnie z przewlek\u0142\u0105 chorob\u0105 zapaln\u0105 jelit). Dzielenie si\u0119 do\u015bwiadczeniami z innymi osobami chorymi na wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego pomaga wielu ludziom w radzeniu sobie z chorob\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Aby poprawi\u0107 jako\u015b\u0107 \u017cycia i samopoczucie oraz zredukowa\u0107 stres, zaleca si\u0119 np. techniki relaksacyjne, jog\u0119, medytacj\u0119 lub regularne \u0107wiczenia (np. jogging).<\/p>\n\n\n\n<p>Wy\u017cej wymienione metody w najlepszym wypadku uzupe\u0142niaj\u0105 konwencjonalne leczenie medyczne, ale go nie zast\u0119puj\u0105. Porozmawiaj z lekarzem o tym, jak mo\u017cesz najlepiej sam wspiera\u0107 terapi\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dieta przy wrzodziej\u0105cym zapaleniu jelita grubego<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, nie ma specjalnych zalece\u0144 dietetycznych dla os\u00f3b z wrzodziej\u0105cym zapaleniem jelita grubego. Osoby dotkni\u0119te chorob\u0105 powinny zwraca\u0107 uwag\u0119 na zr\u00f3wnowa\u017con\u0105, zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 diet\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego mo\u017ce \u0142atwo prowadzi\u0107 do objaw\u00f3w niedobor\u00f3w. Nale\u017c\u0105 do nich niedobory \u017celaza, cynku, witaminy B12 lub kwasu foliowego, a tak\u017ce anemia. Zmniejszona g\u0119sto\u015b\u0107 ko\u015bci (osteopenia) lub ich zanik (osteoporoza), a tak\u017ce niedo\u017cywienie to r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwe konsekwencje wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego.<\/p>\n\n\n\n<p>W takich przypadkach bardzo przydatna jest indywidualnie dobrana dieta, np. zawieraj\u0105ca wiele pokarm\u00f3w bogatych w wap\u0144 dla wzmocnienia ko\u015bci. Pacjenci powinni zasi\u0119gn\u0105\u0107 porady u swojego lekarza lub dietetyka.<\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku powa\u017cnych objaw\u00f3w niedobor\u00f3w osoby dotkni\u0119te tym problemem powinny przyjmowa\u0107 dodatkowe preparaty z brakuj\u0105cymi witaminami lub minera\u0142ami w porozumieniu z lekarzem prowadz\u0105cym.<\/p>\n\n\n\n<p>Niekt\u00f3re osoby z wrzodziej\u0105cym zapaleniem jelita grubego \u017ale toleruj\u0105 pewne sk\u0142adniki po\u017cywienia w og\u00f3le lub podczas epizod\u00f3w choroby. Warto wzi\u0105\u0107 to pod uwag\u0119 w diecie. Na przyk\u0142ad je\u015bli nie tolerujesz laktozy, rozs\u0105dnie jest unika\u0107 lub ograniczy\u0107 spo\u017cycie mleka i produkt\u00f3w mlecznych, takich jak ser czy jogurt.<\/p>\n\n\n\n<p>W ostrych epizodach eksperci zalecaj\u0105 spo\u017cywanie tylko niewielkich ilo\u015bci b\u0142onnika pokarmowego (na przyk\u0142ad chleba razowego lub nasion ro\u015blin str\u0105czkowych). Dzieje si\u0119 tak, poniewa\u017c nierozpuszczalne w\u0142\u00f3kna powoduj\u0105 p\u0119cznienie stolca i stymuluj\u0105 wypr\u00f3\u017cnienia \u2013 co jest bardzo niekorzystne, je\u015bli masz ju\u017c biegunk\u0119. Osoby z biegunk\u0105 powinny te\u017c unika\u0107 kawy i ostrych przypraw, poniewa\u017c podra\u017cniaj\u0105 one b\u0142on\u0119 \u015bluzow\u0105 jelit.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"przyczyny\"><strong>Przyczyny i czynniki ryzyka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Przyczyny i czynniki ryzyka wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego s\u0105 jak dot\u0105d s\u0142abo poznane. Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 prawdopodobnie mi\u0119dzy innymi predyspozycje genetyczne. Dzieje si\u0119 tak dlatego, \u017ce wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego czasami cz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje w rodzinach. Na przyk\u0142ad rodze\u0144stwo os\u00f3b z wrzodziej\u0105cym zapaleniem jelita grubego ma od 10 do 50 razy wi\u0119ksze ryzyko, \u017ce r\u00f3wnie\u017c zachoruje na wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego, ni\u017c normalna populacja.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak sama predyspozycja genetyczna nie prowadzi do wyst\u0105pienia choroby. Naukowcy podejrzewaj\u0105, \u017ce w rozw\u00f3j choroby zaanga\u017cowane s\u0105 dodatkowe czynniki, takie jak od\u017cywianie, infekcje i zaburzony system odporno\u015bciowy. Wp\u0142yw mo\u017ce mie\u0107 tak\u017ce psychika. Oznacza to, \u017ce wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego nie jest klasyczn\u0105 chorob\u0105 autoimmunologiczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Zgodnie z obecnym stanem wiedzy aktywne palenie papieros\u00f3w nie wydaje si\u0119 zwi\u0119ksza\u0107 ryzyka wyst\u0105pienia wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego ani wp\u0142ywa\u0107 na jego nasilenie. Z kolei u by\u0142ych palaczy ryzyko zachorowania jest o oko\u0142o 70% wy\u017csze.<\/p>\n\n\n\n<p>Stres psychiczny mo\u017ce nasili\u0107 lub nawet wywo\u0142a\u0107 zaostrzenie choroby w ju\u017c istniej\u0105cym wrzodziej\u0105cym zapaleniu jelita grubego.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"badania\"><strong>Badania i diagnoza<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Diagnoza wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego sk\u0142ada si\u0119 z kilku element\u00f3w. Przede wszystkim lekarz przeprowadzi szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 rozmow\u0119 z osob\u0105 dotkni\u0119t\u0105 chorob\u0105, aby zebra\u0107 jej histori\u0119 choroby (anamnez\u0119). Poprosi on mi\u0119dzy innymi o szczeg\u00f3\u0142owy opis objaw\u00f3w i wszelkich wcze\u015bniejszych chor\u00f3b, a tak\u017ce znanych przypadk\u00f3w wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego w rodzinie.<\/p>\n\n\n\n<p>Inne wa\u017cne informacje dla lekarza to na przyk\u0142ad to, czy pacjent pali lub pali\u0142, czy regularnie przyjmuje leki lub czy ma nietolerancj\u0119 na niekt\u00f3re pokarmy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Badanie fizykalne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Po przeprowadzeniu wywiadu z pacjentem nast\u0119puje badanie fizykalne. Polega ono na tym, \u017ce lekarz dotyka odbytu palcem (rektalne badanie odbytu). We wrzodziej\u0105cym zapaleniu jelita grubego jako powik\u0142anie w odbytnicy tworzy si\u0119 czasem guz, kt\u00f3ry cz\u0119sto mo\u017cna w ten spos\u00f3b zbada\u0107 palpacyjnie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Badania krwi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nast\u0119pnym wa\u017cnym krokiem jest badanie krwi: wa\u017cne s\u0105 na przyk\u0142ad wska\u017aniki stanu zapalnego CRP (bia\u0142ko C-reaktywne) i sedymentacja krwi. Cz\u0119sto dochodzi r\u00f3wnie\u017c do zmiany poziomu elektrolit\u00f3w: sodu i potasu, poniewa\u017c z powodu cz\u0119stych biegunek zwykle dochodzi do ich niedoboru.<\/p>\n\n\n\n<p>Podwy\u017cszony poziom enzym\u00f3w w\u0105trobowych gamma-GT i fosfatazy alkalicznej (AP) we krwi wskazuje, czy mog\u0142o doj\u015b\u0107 do zapalenia dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych wewn\u0105trz i na zewn\u0105trz w\u0105troby (pierwotne stwardniaj\u0105ce zapalenie dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych) \u2013 powik\u0142ania wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego. Ponadto parametry krwi dostarczaj\u0105 informacji o mo\u017cliwej anemii lub niedoborze \u017celaza.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Badanie stolca<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>We wrzodziej\u0105cym zapaleniu jelita grubego pewne drobnoustroje (bakterie, wirusy, paso\u017cyty) \u0142atwo rozprzestrzeniaj\u0105 si\u0119 w jelicie \u2013 zw\u0142aszcza podczas ostrego ataku. Aby wykluczy\u0107 tak\u0105 infekcj\u0119, lekarz wykonuje badanie stolca. Z drugiej strony infekcje bakteryjne r\u00f3wnie\u017c mog\u0105 powodowa\u0107 objawy podobne do wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego. Dlatego wa\u017cne jest wykluczenie innych chor\u00f3b poprzez badanie ka\u0142u.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kolonoskopia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wiarygodn\u0105 metod\u0105 wykrywania wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego i okre\u015blania jego stopnia jest kolonoskopia. Lekarz wprowadza cienki, gi\u0119tki instrument w kszta\u0142cie rurki (endoskop) przez odbyt do jelita i przesuwa go do okr\u0119\u017cnicy.<\/p>\n\n\n\n<p>Na ko\u0144cu endoskopu znajduje si\u0119 ma\u0142a kamera i \u017ar\u00f3d\u0142o \u015bwiat\u0142a. Lekarz u\u017cywa endoskopu do zbadania jelita od wewn\u0105trz. W ten spos\u00f3b mo\u017cna rozpozna\u0107 zmiany w b\u0142onie \u015bluzowej i stany zapalne, kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105 we wrzodziej\u0105cym zapaleniu jelita grubego. Je\u015bli to konieczne, lekarz pobiera pr\u00f3bki tkanek bezpo\u015brednio przez endoskop, by podda\u0107 je analizie w laboratorium.<\/p>\n\n\n\n<p>Po zdiagnozowaniu wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego wykonuje si\u0119 regularne badania kolonoskopowe w celu kontroli.<\/p>\n\n\n\n<p>Cz\u0119sto nie jest \u0142atwo odr\u00f3\u017cni\u0107 dwie przewlek\u0142e choroby zapalne jelit: wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego i chorob\u0119 Le\u015bniowskiego-Crohna. W przypadku w\u0105tpliwo\u015bci nale\u017cy wi\u0119c zbada\u0107 tak\u017ce reszt\u0119 przewodu pokarmowego pod k\u0105tem wyst\u0119powania okre\u015blonych zmian. W tym przypadku lekarz u\u017cywa endoskopu do zbadania prze\u0142yku, \u017co\u0142\u0105dka i dwunastnicy (ezofagogastroskopia).<\/p>\n\n\n\n<p>Ca\u0142e jelito cienkie mo\u017ce by\u0107 dok\u0142adniej zbadane od wewn\u0105trz za pomoc\u0105 endoskopii kapsu\u0142owej. Miniaturowy endoskop, wielko\u015bci kapsu\u0142ki z witaminami, jest po\u0142ykany i filmuje wn\u0119trze przewodu pokarmowego w drodze do odbytu. Przesy\u0142a obrazy przez wbudowany nadajnik do rejestratora danych, kt\u00f3ry pacjent nosi przy sobie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Procedury obrazowania<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Lekarz bada jam\u0119 brzuszn\u0105 za pomoc\u0105 ultrasonografii (USG) zar\u00f3wno w celu postawienia diagnozy, jak i wielokrotnie w trakcie dalszego przebiegu choroby. W ten spos\u00f3b mo\u017ce na przyk\u0142ad wykry\u0107 zmienione zapalnie odcinki jelita. Znacznie powi\u0119kszone jelito (megacolon), kt\u00f3re mo\u017ce by\u0107 niebezpiecznym powik\u0142aniem, r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce by\u0107 wykryte przez USG.<\/p>\n\n\n\n<p>W niekt\u00f3rych przypadkach konieczne s\u0105 inne procedury obrazowania. Na przyk\u0142ad je\u015bli w jelicie grubym jest zw\u0119\u017cenie (zw\u0119\u017cenie okr\u0119\u017cnicy), lekarz zleci wykonanie tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego (MRI) i pobierze pr\u00f3bk\u0119 tkanki z nietypowego miejsca, aby wykluczy\u0107 nowotw\u00f3r jelita.<\/p>\n\n\n\n<p>Osoby z wrzodziej\u0105cym zapaleniem jelita grubego maj\u0105 zwi\u0119kszone ryzyko zachorowania na raka jelita. Dlatego powinny chodzi\u0107 do lekarza na regularne badania.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"przebieg\"><strong>Przebieg choroby i rokowanie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Podobnie jak pocz\u0105tek choroby, przebieg wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego nie jest przewidywalny. U ponad 80 procent chorych wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego post\u0119puje w spos\u00f3b nawracaj\u0105cy: fazy z mniej lub bardziej nasilonymi objawami (ostre ataki) przeplataj\u0105 si\u0119 z fazami bez zapalenia i objaw\u00f3w. Lekarze m\u00f3wi\u0105 o przebiegu chroniczno-nawracaj\u0105cym.<\/p>\n\n\n\n<p>U oko\u0142o dziesi\u0119ciu procent pacjent\u00f3w choroba przybiera przebieg przewlek\u0142y \u2013 ci\u0105g\u0142y. W tym przypadku objawy nie ust\u0119puj\u0105 ca\u0142kowicie po epizodzie.<\/p>\n\n\n\n<p>W nielicznych przypadkach wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego przybiera przebieg piorunuj\u0105cy. Choroba zaczyna si\u0119 nagle od ostrej, krwawej biegunki, silnego b\u00f3lu brzucha i wysokiej gor\u0105czki. Osoby dotkni\u0119te chorob\u0105 szybko si\u0119 odwadniaj\u0105 i mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 u nich objawy szoku. Oko\u0142o trzech na dziesi\u0119\u0107 os\u00f3b dotkni\u0119tych t\u0105 form\u0105 choroby umiera w trakcie jej trwania.<\/p>\n\n\n\n<p>Czas pomi\u0119dzy dwoma kolejnymi nawrotami choroby jest r\u00f3\u017cny. Objawy podczas nawrotu nie s\u0105 te\u017c takie same w ka\u017cdym nawrocie i r\u00f3\u017cne u ka\u017cdej osoby dotkni\u0119tej chorob\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jakie s\u0105 rokowania w przypadku wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W zale\u017cno\u015bci od rozprzestrzeniania si\u0119 zapalenia, rokowanie w przypadku wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego jest r\u00f3\u017cne. Objawy i przebieg choroby mo\u017cna kontrolowa\u0107 za pomoc\u0105 lek\u00f3w. Je\u015bli wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego jest ograniczone do odbytnicy i bezpo\u015brednio przylegaj\u0105cych do niej cz\u0119\u015bci jelita grubego, to zazwyczaj wystarcza, by osoba dotkni\u0119ta chorob\u0105 mog\u0142a prowadzi\u0107 w miar\u0119 normalne \u017cycie z normaln\u0105 przewidywan\u0105 d\u0142ugo\u015bci\u0105 \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<p>Im bardziej rozleg\u0142y jest stan zapalny w jelitach, tym trudniejsze jest cz\u0119sto leczenie i gorsze rokowanie w przypadku wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego. Ale nawet w przypadku zapalenia trzustki ponad 80 procent os\u00f3b dotkni\u0119tych t\u0105 chorob\u0105 wci\u0105\u017c \u017cyje po 20 latach od momentu zachorowania. Obecnie chorob\u0119 t\u0119 mo\u017cna wyleczy\u0107 jedynie poprzez usuni\u0119cie ca\u0142ej okr\u0119\u017cnicy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Powik\u0142ania wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Gro\u017anym powik\u0142aniem wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego jest tzw. toksyczne powi\u0119kszenie jelita grubego: kiedy stan zapalny rozprzestrzenia si\u0119 na ca\u0142\u0105 \u015bcian\u0119 jelita i u niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w jelito gwa\u0142townie si\u0119 powi\u0119ksza. Stolec nie jest ju\u017c transportowany, bo jelito jest jakby sparali\u017cowane (parali\u017c jelitowy, paralityczna niedro\u017cno\u015b\u0107 jelit). Brzuch jest rozd\u0119ty, twardy i bardzo bolesny. Pacjenci maj\u0105 wysok\u0105 gor\u0105czk\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Istnieje te\u017c ryzyko, \u017ce masywnie powi\u0119kszone jelito p\u0119knie (perforacja jelita). Tre\u015b\u0107 jelitowa (ka\u0142) wyp\u0142ywa do jamy brzusznej \u2013 rozwija si\u0119 zapalenie otrzewnej. W takich przypadkach istnieje zagro\u017cenie dla \u017cycia!<\/p>\n\n\n\n<p>Kolejnym powik\u0142aniem wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego jest silne krwawienie: Owrzodzenia b\u0142ony \u015bluzowej jelita, kt\u00f3re powstaj\u0105 w wyniku zapalenia, czasem p\u0119kaj\u0105 i krwawi\u0105. W ci\u0119\u017ckich przypadkach utrata krwi jest tak du\u017ca, \u017ce osoba dotkni\u0119ta chorob\u0105 mdleje.<\/p>\n\n\n\n<p>Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego mo\u017ce powodowa\u0107 op\u00f3\u017anienie wzrostu u dzieci, kt\u00f3re dodatkowo pogarsza si\u0119 w wyniku nieprawid\u0142owego od\u017cywiania.<\/p>\n\n\n\n<p>Osoby z wrzodziej\u0105cym zapaleniem jelita grubego maj\u0105 zwi\u0119kszone ryzyko zachorowania na raka jelita grubego, zw\u0142aszcza je\u015bli stan zapalny jest rozleg\u0142y. Dlatego w\u0142a\u015bnie we wrzodziej\u0105cym zapaleniu jelita grubego wa\u017cne s\u0105 regularne badania (kolonoskopia z pobraniem pr\u00f3bek tkanki). Osoby dotkni\u0119te chorob\u0105 mog\u0105 dowiedzie\u0107 si\u0119 od swojego lekarza, jak cz\u0119sto nale\u017cy przeprowadza\u0107 takie badania.<\/p>\n\n\n\n<p>UWAGA: D\u0142ugotrwa\u0142a terapia mesalazyn\u0105 mo\u017ce zmniejszy\u0107 ryzyko zachorowania na raka jelita grubego o oko\u0142o 75%!<\/p>\n\n\n\n<p>Mo\u017cliw\u0105 konsekwencj\u0105 usuni\u0119cia okr\u0119\u017cnicy i odbytnicy jest zapalenie b\u0142ony \u015bluzowej zbiornika jelitowego. Lekarze nazywaj\u0105 zbiornikiem jelitowym przypominaj\u0105cy worek zbiornik jelita cienkiego, kt\u00f3ry chirurg podczas operacji formuje w sztuczny odbyt. W ci\u0105gu kilku lat po operacji u oko\u0142o po\u0142owy os\u00f3b dotkni\u0119tych chorob\u0105 dochodzi do jego zapalenia. Objawy zapalenia zbiornika jelitowego to biegunka, krwawienie z jelita i gor\u0105czka. Lewatywy z kortyzonem lub antybiotykami pomagaj\u0105 w walce z tym zapaleniem.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wp\u0142yw na ci\u0105\u017c\u0119<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Z regu\u0142y wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego nie ma wp\u0142ywu na ci\u0105\u017c\u0119. Jednak ostry nawr\u00f3t choroby na pocz\u0105tku ci\u0105\u017cy wydaje si\u0119 nieznacznie zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko wyst\u0105pienia wad rozwojowych u dziecka. Nie mo\u017cna przewidzie\u0107, jak ci\u0105\u017ca wp\u0142ynie na aktywno\u015b\u0107 choroby. U niekt\u00f3rych kobiet objawy ulegaj\u0105 poprawie, u innych mog\u0105 si\u0119 pogorszy\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"pytania\"><strong>Pytania i odpowiedzi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p><strong>W jakim wieku pojawia si\u0119 wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zazwyczaj ujawnia si\u0119 po raz pierwszy mi\u0119dzy 15 a 35 rokiem \u017cycia i przebiega epizodycznie. W zasadzie choroba mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 w ka\u017cdym wieku \u2013 od ma\u0142ych dzieci do os\u00f3b starszych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sk\u0105d si\u0119 bierze wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nie wiadomo, co wywo\u0142uje stan zapalny. Dieta, infekcje i upo\u015bledzony system odporno\u015bciowy odgrywaj\u0105 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w powstawaniu choroby. Wydaje si\u0119, \u017ce istnieje genetyczna predyspozycja do tej choroby, poniewa\u017c w niekt\u00f3rych rodzinach wyst\u0119puje ona cz\u0119\u015bciej.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy z zapaleniem jelita grubego mo\u017cna do\u017cy\u0107 staro\u015bci?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Oczekiwana d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia pacjent\u00f3w z wrzodziej\u0105cym zapaleniem jelita grubego nie skraca si\u0119, je\u015bli s\u0105 oni poddawani odpowiedniemu leczeniu farmakologicznemu i obserwacji. Przeciwnie, je\u015bli terapia farmakologiczna jest przestrzegana, pacjenci z wrzodziej\u0105cym zapaleniem jelita grubego maj\u0105 d\u0142u\u017csz\u0105 oczekiwan\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia ni\u017c \u201enormalna populacja\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy stres mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Stres nie jest jedn\u0105 z przyczyn wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego. Mo\u017ce jednak wp\u0142ywa\u0107 na przebieg choroby, nasila\u0107 objawy lub sprzyja\u0107 ich zaostrzeniu. Z drugiej strony samo wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego mo\u017ce by\u0107 czynnikiem stresogennym.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego mo\u017ce by\u0107 \u015bmiertelne?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Prawdopodobnie najgro\u017aniejszym powik\u0142aniem wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego jest ostre rozd\u0119cie okr\u0119\u017cnicy. W tym przypadku jelito jest maksymalnie rozszerzone, a p\u0142yn bez przeszk\u00f3d przep\u0142ywa do \u015bwiat\u0142a jelita. Bez natychmiastowego leczenia \u2013 radykalnego usuni\u0119cia jelita grubego \u2013 taki stan kliniczny jest \u015bmiertelny.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Co jest gorsze, choroba Le\u015bniowskiego-Crohna czy wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W \u0142agodnym przebiegu obie choroby daj\u0105 tylko niewielkie objawy. W chorobie Le\u015bniowskiego-Crohna szczeg\u00f3lnie niepokoj\u0105ce jest wyst\u0119powanie przetok i ropni wok\u00f3\u0142 odbytu i narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przeczytaj tak\u017ce o:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"GtOJLAlmOv\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/krew-w-kale\/\">Krew w kale<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Krew w kale&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/krew-w-kale\/embed\/#?secret=ASQKXqeeCI#?secret=GtOJLAlmOv\" data-secret=\"GtOJLAlmOv\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"z1SYa1IT1y\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/czarny-stolec\/\">Czarny stolec<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Czarny stolec&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/czarny-stolec\/embed\/#?secret=csE0FWLDTr#?secret=z1SYa1IT1y\" data-secret=\"z1SYa1IT1y\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"30rjS4BN91\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bol-odbytu\/\">B\u00f3l odbytu<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;B\u00f3l odbytu&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bol-odbytu\/embed\/#?secret=4X3pCjsua8#?secret=30rjS4BN91\" data-secret=\"30rjS4BN91\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"GB73p5pEyK\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/biegunka-i-goraczka-co-moga-oznaczac-te-objawy\/\">Biegunka i&nbsp;gor\u0105czka &#8211; co&nbsp;mog\u0105 oznacza\u0107 te&nbsp;objawy?<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Biegunka i&nbsp;gor\u0105czka &#8211; co&nbsp;mog\u0105 oznacza\u0107 te&nbsp;objawy?&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/biegunka-i-goraczka-co-moga-oznaczac-te-objawy\/embed\/#?secret=gS3Kov2PLn#?secret=GB73p5pEyK\" data-secret=\"GB73p5pEyK\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"FkG1Fjus4c\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/badanie-crp-norma\/\">Badanie CRP norma<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Badanie CRP norma&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/badanie-crp-norma\/embed\/#?secret=ik5UPRwt36#?secret=FkG1Fjus4c\" data-secret=\"FkG1Fjus4c\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"oye4KCaRlu\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bol-po-prawej-stronie-brzucha-co-moze-oznaczac\/\">B\u00f3l po&nbsp;prawej stronie brzucha &#8211; co&nbsp;mo\u017ce oznacza\u0107?<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;B\u00f3l po&nbsp;prawej stronie brzucha &#8211; co&nbsp;mo\u017ce oznacza\u0107?&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bol-po-prawej-stronie-brzucha-co-moze-oznaczac\/embed\/#?secret=FMBGLTSwUG#?secret=oye4KCaRlu\" data-secret=\"oye4KCaRlu\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"\u017ar\u00f3d\u0142a\"><strong>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Matsushita M., Uchida K., Okazaki K. Role of the appendix in the pathogenesis of ulcerative colitis. \u201eInflammopharmacology\u201d. 4 (15).<\/li>\n\n\n\n<li>Lakatos PL., Szamosi T., Lakatos L. Smoking in inflammatory bowel diseases: good, bad or ugly?. \u201eWorld journal of gastroenterology : WJG\u201d. 46 (13).<\/li>\n\n\n\n<li>J. Meier, A. Sturm: Current treatment of ulcerative colitis. In: World Journal of Gastroenterology.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11544,"template":"","tags":[4,501],"guide_category":[77],"class_list":["post-11543","tm-guide","type-tm-guide","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-poradnik","tag-wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego","guide_category-brzuch"],"acf":[],"lang":"pl","translations":{"pl":11543},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide\/11543","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide"}],"about":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/types\/tm-guide"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/users\/1"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media\/11544"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media?parent=11543"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tags?post=11543"},{"taxonomy":"guide_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/guide_category?post=11543"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}