{"id":11616,"date":"2022-08-29T09:02:00","date_gmt":"2022-08-29T09:02:00","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&#038;p=11616"},"modified":"2024-10-02T20:12:31","modified_gmt":"2024-10-02T18:12:31","slug":"zapalenie-pecherzyka-zolciowego","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/zapalenie-pecherzyka-zolciowego\/","title":{"rendered":"Zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Jak TELEMEDI mo\u017ce pom\u00f3c Ci w przypadku zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego powoduje silny b\u00f3l brzucha, kt\u00f3ry zwykle jest zlokalizowany w prawej g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci brzucha. W miar\u0119 post\u0119pu b\u00f3l ten mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 rozproszony i promieniowa\u0107 do przestrzeni mi\u0119dzy \u0142opatkami. Mog\u0105 te\u017c wyst\u0105pi\u0107 nudno\u015bci i wymioty (zw\u0142aszcza po posi\u0142kach). Gor\u0105czka i dreszcze wyst\u0119puj\u0105 rzadziej i wskazuj\u0105 na bardzo ostre zdarzenie z reakcj\u0105 ca\u0142ego cia\u0142a. W ka\u017cdym przypadku nale\u017cy skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem. Skorzystaj z mo\u017cliwo\u015bci b\u0142yskawicznej wideokonsultacji ze specjalist\u0105 TELEMEDI, kt\u00f3ry postawi diagnoz\u0119 i ustali dalszy plan leczenia. B\u0119dzie on m\u00f3g\u0142 r\u00f3wnie\u017c wystawi\u0107 odpowiednie recepty, a w razie potrzeby tak\u017ce wypisa\u0107 zwolnienie lekarskie L4.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"informacje\">Podstawowe informacje<\/h3>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Objawy: Zazwyczaj jest to b\u00f3l w nadbrzuszu, kt\u00f3remu towarzyszy utrata apetytu, nudno\u015bci, wymioty, gor\u0105czka lub ko\u0142atanie serca; czasem \u017c\u00f3\u0142taczka.<\/li>\n\n\n\n<li>Leczenie: Chirurgiczne usuni\u0119cie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego; leki przeciwb\u00f3lowe i przeciwskurczowe; rozpuszczanie kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych nie jest ju\u017c obecnie zalecane.<\/li>\n\n\n\n<li>Rokowanie: W ostrym zapaleniu p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego, jest on zazwyczaj szybko usuwany; w przewlek\u0142ym zapaleniu zawsze wyst\u0119puje \u0142agodny b\u00f3l; zwi\u0119kszone ryzyko raka w przypadku p\u0119cherzyka z bliznami.<\/li>\n\n\n\n<li>Przyczyny i czynniki ryzyka: W 90 procentach przypadk\u00f3w to kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe uniemo\u017cliwiaj\u0105 odp\u0142yw \u017c\u00f3\u0142ci i prowadz\u0105 do stanu zapalnego; czynnikami ryzyka s\u0105 np. oty\u0142o\u015b\u0107 lub ci\u0105\u017ca, kt\u00f3re mog\u0105 prowadzi\u0107 do powstania kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych.<\/li>\n\n\n\n<li>Diagnoza: Wywiad lekarski, badanie fizykalne, badanie krwi, badania obrazowe (zw\u0142aszcza USG i CT).<\/li>\n\n\n\n<li>Profilaktyka: Stuprocentowa profilaktyka nie jest mo\u017cliwa, ale zdrowa i zr\u00f3wnowa\u017cona dieta zmniejsza ryzyko wyst\u0105pienia kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych, a co za tym idzie \u2013 zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<p><strong>Co to jest zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego (cholecystitis) to choroba \u015bciany p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w jest ona spowodowana przez kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe (kamica \u017c\u00f3\u0142ciowa). P\u0119cherzyk \u017c\u00f3\u0142ciowy jest pustym w \u015brodku narz\u0105dem znajduj\u0105cym si\u0119 poni\u017cej w\u0105troby. Swoim wygl\u0105dem przypomina gruszk\u0119. Ludzki p\u0119cherzyk \u017c\u00f3\u0142ciowy ma zwykle od o\u015bmiu do dwunastu centymetr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci i od czterech do pi\u0119ciu centymetr\u00f3w szeroko\u015bci. Magazynuje \u017c\u00f3\u0142\u0107 produkowan\u0105 w kom\u00f3rkach w\u0105troby. W trakcie tego procesu zag\u0119szcza go. \u017b\u00f3\u0142\u0107 jest potrzebna do trawienia t\u0142uszcz\u00f3w w jelitach.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Klasyfikacja zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego lekarze nazywaj\u0105 cholezystitis. Je\u015bli zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego jest wynikiem kamicy \u017c\u00f3\u0142ciowej (90 procent przypadk\u00f3w), nazywa si\u0119 to kamiczym zapaleniem p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. Je\u015bli zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego wyst\u0119puje bez kamieni, lekarze nazywaj\u0105 je niekamiczym zapaleniem p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. Eksperci rozr\u00f3\u017cniaj\u0105 tak\u017ce ostre i przewlek\u0142e zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Na ca\u0142ym \u015bwiecie u oko\u0142o dziesi\u0119ciu do pi\u0119tnastu procent ludzi powstaj\u0105 kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej powoduj\u0105 zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego u dziesi\u0119ciu do pi\u0119tnastu procent pacjent\u00f3w. Kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 u os\u00f3b powy\u017cej 55 roku \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<p>Zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego zwi\u0105zane z kamieniem wyst\u0119puje cz\u0119\u015bciej u kobiet ni\u017c u m\u0119\u017cczyzn. Dzieje si\u0119 tak g\u0142\u00f3wnie dlatego, \u017ce kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe wyst\u0119puj\u0105 dwa razy cz\u0119\u015bciej u kobiet ni\u017c u m\u0119\u017cczyzn. Niekamicze zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego cz\u0119\u015bciej dotyka m\u0119\u017cczyzn ni\u017c kobiety.<\/p>\n\n\n\n<p>Przewlek\u0142e zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego wydaje si\u0119 cz\u0119stsze ni\u017c ostre zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. Nie ma jednak dok\u0142adnych danych na temat cz\u0119stotliwo\u015bci wyst\u0119powania zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego, poniewa\u017c du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 pacjent\u00f3w albo nie zg\u0142asza si\u0119 do lekarza, albo nie jest przyjmowana do szpitala.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"objawy\"><strong>Jakie s\u0105 objawy zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Typowe objawy zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego to b\u00f3l, kt\u00f3ry zaczyna si\u0119 w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci brzucha nad \u017co\u0142\u0105dkiem i stopniowo przesuwa si\u0119 do prawej g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci brzucha. Na pocz\u0105tku pojawia si\u0119 on zwykle w falach przypominaj\u0105cych skurcze (kolka \u017c\u00f3\u0142ciowa), kiedy p\u0119cherzyk \u017c\u00f3\u0142ciowy kurczy si\u0119 i pr\u00f3buje usun\u0105\u0107 kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe.<\/p>\n\n\n\n<p>W dalszym przebiegu prawie wszystkich zapale\u0144 p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego osoba dotkni\u0119ta chorob\u0105 odczuwa ci\u0105g\u0142y b\u00f3l w prawym podbrzuszu (przez kilka godzin). Je\u015bli lekarz naciska na to miejsce, b\u00f3l si\u0119 nasila. Czasami promieniuje do plec\u00f3w, prawego barku lub mi\u0119dzy \u0142opatki.<\/p>\n\n\n\n<p>Niekt\u00f3rzy pacjenci cierpi\u0105 tak\u017ce na utrat\u0119 apetytu, nudno\u015bci i wymioty, (\u0142agodn\u0105) gor\u0105czk\u0119 lub ko\u0142atanie serca (tachykardi\u0119). Biegunka nie jest jednak typowym objawem zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli opr\u00f3cz zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego wyst\u0119puje choroba zapalna dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych (zapalenie dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych), to czasami prowadzi to do tzw. \u017c\u00f3\u0142taczki (icterus). W tym przypadku spoj\u00f3wki oczu, a w zaawansowanych stadiach tak\u017ce sk\u00f3ra, staj\u0105 si\u0119 \u017c\u00f3\u0142te. \u017b\u00f3\u0142ty kolor jest spowodowany przez barwnik krwi bilirubin\u0119, kt\u00f3ra jest gromadzona w \u017c\u00f3\u0142ci po rozpadzie starych czerwonych krwinek.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego u dzieci<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli p\u0119cherzyk \u017c\u00f3\u0142ciowy jest w stanie zapalnym u dzieci, objawy s\u0105 podobne. Jednak zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego prowadzi do \u017c\u00f3\u0142taczki i bia\u0142ych lub szarawych stolc\u00f3w (stolce acholiczne) znacznie szybciej u ma\u0142ych dzieci ni\u017c u doros\u0142ych. Dzieci s\u0105 \u0142atwo dra\u017cliwe i cz\u0119sto p\u0142acz\u0105. Wielu rodzic\u00f3w zg\u0142asza utrat\u0119 apetytu u swojego dziecka.<\/p>\n\n\n\n<p>Typowe objawy, takie jak nudno\u015bci i wymioty, cz\u0119sto dotycz\u0105 tylko starszych dzieci i nastolatk\u00f3w. Na pocz\u0105tku zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego dzieci cz\u0119sto zamiast b\u00f3lu w nadbrzuszu czuj\u0105 tylko nieprzyjemne uczucie ucisku, kt\u00f3re dopiero z czasem przeradza si\u0119 w b\u00f3l skurczowy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego u os\u00f3b starszych<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>U os\u00f3b starszych oznaki zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego s\u0105 cz\u0119sto tylko nieznaczne. Objawy takie jak b\u00f3l czy gor\u0105czka s\u0105 zwykle nieobecne. Wiele os\u00f3b odczuwa jedynie lekki b\u00f3l, gdy ucisk jest wywierany na praw\u0105 g\u00f3rn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 brzucha. Niekt\u00f3re osoby odczuwaj\u0105 jedynie zm\u0119czenie i znu\u017cenie. Dzieje si\u0119 tak zw\u0142aszcza wtedy, gdy osoby te cierpi\u0105 r\u00f3wnie\u017c na cukrzyc\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Objawy przewlek\u0142ego zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego s\u0105 tak\u017ce mniej wyra\u017ane. Osoby dotkni\u0119te t\u0105 chorob\u0105 zazwyczaj odczuwaj\u0105 jedynie lekkie uczucie ucisku i wzd\u0119cia. Z kolei zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego bez kamieni (niekamicze zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego) stosunkowo szybko prowadzi do powa\u017cnego obrazu klinicznego, jakim jest zatrucie krwi (sepsa) z wysok\u0105 gor\u0105czk\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"leczenie\"><strong>Jak leczy si\u0119 zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Wed\u0142ug dzisiejszych standard\u00f3w zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego jest zazwyczaj leczone chirurgicznie. P\u0119cherzyk \u017c\u00f3\u0142ciowy i zawarte w nim kamienie s\u0105 ca\u0142kowicie usuwane. Termin medyczny okre\u015blaj\u0105cy t\u0119 procedur\u0119 chirurgiczn\u0105 to cholecystektomia.<\/p>\n\n\n\n<p>Operacja ta jest zwykle wykonywana za pomoc\u0105 laparoskopii. Narz\u0119dzia s\u0105 wprowadzane do jamy brzusznej przez ma\u0142e naci\u0119cia brzuszne i za ich pomoc\u0105 wycina si\u0119 p\u0119cherzyk \u017c\u00f3\u0142ciowy (cholecystektomia laparoskopowa). W niekt\u00f3rych przypadkach p\u0119cherzyk \u017c\u00f3\u0142ciowy jest usuwany bezpo\u015brednio przez naci\u0119cie w \u015bcianie brzucha. Otwarta cholecystektomia jest konieczna na przyk\u0142ad wtedy, gdy masa kamieni znajduj\u0105cych si\u0119 w p\u0119cherzyku \u017c\u00f3\u0142ciowym jest zbyt du\u017ca.<\/p>\n\n\n\n<p>W dw\u00f3ch postaciach zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego o wysokim ryzyku powik\u0142a\u0144 \u2013 niekamiczej i rozedmowej \u2013 leczenie chirurgiczne jest zwykle wykonywane natychmiast. Pacjenci z licznymi lub szczeg\u00f3lnie ci\u0119\u017ckimi wcze\u015bniejszymi chorobami oraz pacjenci w zaawansowanym wieku maj\u0105 wysokie ryzyko operacji. U tych pacjent\u00f3w zast\u00f3j \u017c\u00f3\u0142ci i ewentualnie ropa mog\u0105 by\u0107 tymczasowo odprowadzane przez sk\u00f3r\u0119 za pomoc\u0105 rurki (cholecystotomia i drena\u017c przezsk\u00f3rny).<\/p>\n\n\n\n<p>Wed\u0142ug wytycznych w takich przypadkach p\u0119cherzyk \u017c\u00f3\u0142ciowy powinien by\u0107 usuni\u0119ty po sze\u015bciu tygodniach. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, badania wskazuj\u0105, \u017ce prawdopodobie\u0144stwo powik\u0142a\u0144 jest tym mniejsze, im wcze\u015bniej po wyst\u0105pieniu objaw\u00f3w przeprowadza si\u0119 operacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Ostatnie badania wspominaj\u0105 o innej mo\u017cliwo\u015bci terapii dla pacjent\u00f3w z grupy wysokiego ryzyka: wprowadzeniu metalowej rurki (stentu) do przewodu \u017c\u00f3\u0142ciowego w celu odci\u0105\u017cenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Niechirurgiczne metody leczenia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Lekarz leczy skurczowy b\u00f3l zwi\u0105zany z zapaleniem p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego \u015brodkami przeciwb\u00f3lowymi (analgetykami) i przeciwskurczowymi (spazmolitykami). Opr\u00f3cz \u015brodk\u00f3w przeciwb\u00f3lowych cz\u0119sto konieczne jest podawanie antybiotyk\u00f3w, kt\u00f3re zwalczaj\u0105 patogeny wywo\u0142uj\u0105ce bakteryjne zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. Ostatnie badania pokazuj\u0105 te\u017c, \u017ce leki przeciwb\u00f3lowe z grupy niesteroidowych lek\u00f3w przeciwzapalnych (NLPZ) cz\u0119\u015bciowo zmniejszaj\u0105 ryzyko zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego w przypadku istniej\u0105cej kamicy \u017c\u00f3\u0142ciowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Ponadto lekarze zalecaj\u0105, by nic nie je\u015b\u0107 przez co najmniej 24 godziny. Ma to na celu odci\u0105\u017cenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. Wa\u017cne jest te\u017c, by pacjenci z zapaleniem p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego pili wystarczaj\u0105c\u0105 ilo\u015b\u0107 p\u0142yn\u00f3w. W szpitalu p\u0142yny s\u0105 zazwyczaj podawane w postaci wlewu do\u017cylnego. Lekarze zwracaj\u0105 te\u017c uwag\u0119 na r\u00f3wnowag\u0119 elektrolitow\u0105 (np. poziom potasu i sodu we krwi).<\/p>\n\n\n\n<p>Domowe sposoby, takie jak ciep\u0142e ok\u0142ady na praw\u0105 g\u00f3rn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 brzucha, s\u0105 mo\u017cliwym sposobem na z\u0142agodzenie b\u00f3lu obok leczenia farmakologicznego. Czasami w celu zmniejszenia ryzyka wyst\u0105pienia kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych stosuje si\u0119 leki zio\u0142owe. Jednak leczenie ju\u017c istniej\u0105cego zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego domowymi sposobami jest stanowczo odradzane.<\/p>\n\n\n\n<p>Domowe sposoby leczenia maj\u0105 swoje ograniczenia. Je\u015bli objawy utrzymuj\u0105 si\u0119 przez d\u0142u\u017cszy czas, nie ust\u0119puj\u0105 lub nawet nasilaj\u0105 si\u0119, zawsze powiniene\u015b skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rozpuszczanie ryzykownych kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe powoduj\u0105 jedynie \u0142agodne objawy, mo\u017cliwe jest rozpuszczenie ich za pomoc\u0105 lek\u00f3w (litoliza). Zmniejsza to r\u00f3wnie\u017c ryzyko zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. W przypadku litolizy lekarze zazwyczaj podaj\u0105 kwas ursodeoksycholowy (UDCA) w postaci kapsu\u0142ek.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak substancja ta rozpuszcza tylko kamienie zawieraj\u0105ce cholesterol, kt\u00f3rych nie wida\u0107 na zdj\u0119ciu rentgenowskim (kamienie rentgenowskie). Aby mo\u017cna by\u0142o zastosowa\u0107 UDCA, p\u0119cherzyk \u017c\u00f3\u0142ciowy musi nadal funkcjonowa\u0107, a przew\u00f3d \u017c\u00f3\u0142ciowy musi by\u0107 dro\u017cny. Powodzenie leczenia sprawdza si\u0119 za pomoc\u0105 USG. Wytyczne zalecaj\u0105 kontynuowanie przyjmowania UDCA przez trzy miesi\u0105ce po zako\u0144czeniu leczenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak ryzyko ponownego uformowania si\u0119 kamieni i wywo\u0142ania zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego jest bardzo wysokie. Je\u015bli po nieoperacyjnym leczeniu u pacjenta ponownie wyst\u0105pi\u0105 objawy kamicy \u017c\u00f3\u0142ciowej lub zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego, p\u0119cherzyk jest usuwany chirurgicznie (cholecystektomia).<\/p>\n\n\n\n<p>W wytycznych nie zaleca si\u0119 ju\u017c stosowania tzw. litotrypsji pozaustrojow\u0105 fal\u0105 uderzeniow\u0105 w celu rozbicia kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych. W tym zabiegu kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe s\u0105 bombardowane falami d\u017awi\u0119kowymi z zewn\u0105trz przez specjalny nadajnik i w ten spos\u00f3b ulegaj\u0105 rozbiciu. Resztki kamieni s\u0105 nast\u0119pnie wydalane przez jelita.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak nawet po takim leczeniu bardzo szybko tworz\u0105 si\u0119 nowe kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe, co zwi\u0119ksza ryzyko zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. W dodatku stosunek koszt\u00f3w do korzy\u015bci przy tym zabiegu jest gorszy ni\u017c w przypadku cholecystektomii.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\"><strong>Zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego: przebieg choroby i rokowanie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p id=\"przebieg\">Rokowanie w przypadku ostrego zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego jest dobre, je\u015bli jest wcze\u015bnie leczone. W szczeg\u00f3lno\u015bci wczesne chirurgiczne usuni\u0119cie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego zmniejsza ryzyko powik\u0142a\u0144. Ponadto badania pokazuj\u0105, \u017ce pacjenci szybciej opuszczaj\u0105 szpital, je\u015bli s\u0105 operowani w ci\u0105gu kilku pierwszych dni po postawieniu diagnozy.<\/p>\n\n\n\n<p>To, jak d\u0142ugo po operacji pacjenci nie choruj\u0105, zale\u017cy od danej osoby. Najcz\u0119\u015bciej jednak pobyt w szpitalu trwa tylko kilka dni. Po tym czasie pacjenci powinni odpocz\u0105\u0107 przez kilka tygodni.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u0119cherzyk \u017c\u00f3\u0142ciowy nie jest wa\u017cnym organem, wi\u0119c obawy zwi\u0105zane z jego chirurgicznym usuni\u0119ciem s\u0105 cz\u0119sto bezpodstawne. Mo\u017cliwe, \u017ce pacjenci, kt\u00f3rzy przeszli cholecystektomi\u0119, mog\u0105 trudniej tolerowa\u0107 mocno przyprawione i t\u0142uste potrawy. Jednak z biegiem lat cz\u0119sto si\u0119 to poprawia.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Powik\u0142ania zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli diagnoza zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego zostanie postawiona p\u00f3\u017ano, istnieje ryzyko wyst\u0105pienia zagra\u017caj\u0105cych \u017cyciu powik\u0142a\u0144. We wczesnych stadiach zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego s\u0105 to: nagromadzenie ropy (odma) w p\u0119cherzyku \u017c\u00f3\u0142ciowym i powa\u017cne uszkodzenie tkanek z powodu niedostatecznego dop\u0142ywu krwi (zgorzelinowe zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego). Takie powik\u0142ania zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko wyst\u0105pienia zagra\u017caj\u0105cego \u017cyciu przebiegu choroby i zawsze s\u0105 leczone chirurgicznie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego z perforacj\u0105<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Szczeg\u00f3lnie w przypadku kamiczego zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego istnieje, w dalszym przebiegu choroby ryzyko p\u0119kni\u0119cia \u015bciany p\u0119cherzyka. Powoduje to wyp\u0142yw \u017c\u00f3\u0142ci do okolicznych narz\u0105d\u00f3w lub jam cia\u0142a i rozprzestrzenianie si\u0119 stanu zapalnego. Cz\u0119sto prowadzi to do powstawania ropni, na przyk\u0142ad wok\u00f3\u0142 p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego (ropie\u0144 oko\u0142op\u0119cherzykowy) lub w w\u0105trobie.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli \u017c\u00f3\u0142\u0107 przedostaje si\u0119 do jamy brzusznej, lekarze nazywaj\u0105 to perforacj\u0105 swobodn\u0105. Rezultatem jest zwykle zapalenie otrzewnej (bilious peritonitis). Jest to przeciwie\u0144stwo perforacji \u201ezakrytej\u201d. W tym przypadku rozdarcie w \u015bcianie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego jest zakryte np. przez p\u0119tle jelita i \u017c\u00f3\u0142\u0107 nie wydostaje si\u0119 na zewn\u0105trz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przetoki<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego przedostanie si\u0119 do przewodu pokarmowego, istnieje ryzyko powstania tzw. przetoki jelitowej. S\u0105 to po\u0142\u0105czenia przypominaj\u0105ce przewody, prowadz\u0105ce do \u017co\u0142\u0105dka, jelita cienkiego lub grubego. Przez te przetoki powietrze z jelit czasami dostaje si\u0119 do dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych. W ten spos\u00f3b w drogach \u017c\u00f3\u0142ciowych tworz\u0105 si\u0119 p\u0119cherzyki powietrza, kt\u00f3re s\u0105 widoczne na zdj\u0119ciach rentgenowskich, tomografii komputerowej lub ultrasonografii. W tym przypadku lekarze m\u00f3wi\u0105 o aerobilii.<\/p>\n\n\n\n<p>Czasami kamienie dostaj\u0105 si\u0119 do jelita w odwrotnym kierunku i blokuj\u0105 je (kamica \u017c\u00f3\u0142ciowa). W rzadkich przypadkach zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego tworzy po\u0142\u0105czenie ze sk\u00f3r\u0105 (przetoka p\u0119cherzykowo-sk\u00f3rna).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bakteryjne zatrucie krwi (sepsa)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli w p\u0119cherzyku \u017c\u00f3\u0142ciowym dojdzie do zapalenia bakteryjnego, patogeny przedostaj\u0105 si\u0119 czasem do krwiobiegu i powoduj\u0105 niebezpieczne bakteryjne zatrucie krwi (seps\u0119). To powik\u0142anie jest szczeg\u00f3lnie gro\u017ane w odmiedniczkowym zapaleniu p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. Zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego o charakterze niekamiczym, czyli niezwi\u0105zanym z kamieniami, jest jednak zwykle konsekwencj\u0105 takiej sepsy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przewlek\u0142e zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Przej\u015bcie od ostrego do przewlek\u0142ego zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego jest p\u0142ynne. Przewlek\u0142e zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego jest nast\u0119pstwem ostrego zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego, kt\u00f3re nie zosta\u0142o ca\u0142kowicie wyleczone. Niekt\u00f3rzy pacjenci skar\u017c\u0105 si\u0119 na b\u00f3l od czasu do czasu, kiedy pojawia si\u0119 ostry epizod zapalny. Z regu\u0142y jednak przewlek\u0142e zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego nie powoduje \u017cadnych dolegliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>W miar\u0119 post\u0119pu choroby p\u0119cherzyk \u017c\u00f3\u0142ciowy czasami si\u0119 kurczy. Je\u015bli w \u015bcianie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego tworz\u0105 si\u0119 z\u0142ogi wapnia, prowadzi to do tzw. p\u0119cherzyka porcelanowego. To r\u00f3wnie\u017c nie powoduje \u017cadnych objaw\u00f3w, ale znacznie zwi\u0119ksza ryzyko wyst\u0105pienia raka p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. U oko\u0142o jednej czwartej wszystkich pacjent\u00f3w porcelanowy p\u0119cherzyk staje si\u0119 nowotworem z\u0142o\u015bliwym. Przewlek\u0142e zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego i jego powik\u0142ania mog\u0105 by\u0107 wyleczone przez ca\u0142kowit\u0105 cholecystektomi\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"przyczyny\"><strong>Zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego: przyczyny i czynniki ryzyka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>W oko\u0142o 90% przypadk\u00f3w, zanim dojdzie do zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego, pacjenci najpierw cierpi\u0105 na kamic\u0119 \u017c\u00f3\u0142ciow\u0105. Kamienie te blokuj\u0105 uj\u015bcie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego (kamica \u017c\u00f3\u0142ciowa), przew\u00f3d \u017c\u00f3\u0142ciowy (kamica przewodowa) lub miejsce, w kt\u00f3rym \u017c\u00f3\u0142\u0107 dostaje si\u0119 do jelita cienkiego. W rezultacie \u017c\u00f3\u0142\u0107 przestaje wyp\u0142ywa\u0107 i gromadzi si\u0119 w p\u0119cherzyku \u017c\u00f3\u0142ciowym. Powoduje to nadmierne rozci\u0105ganie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego i uciskanie jego \u015bcian.<\/p>\n\n\n\n<p>Zaburza to drena\u017c limfatyczny i przep\u0142yw krwi przez naczynia w \u015bcianie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. W b\u0142onie \u015bluzowej p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego niewystarczaj\u0105cy dop\u0142yw krwi powoduje brak substancji od\u017cywczych i tlenu.<\/p>\n\n\n\n<p>Z jednej strony kom\u00f3rki, gin\u0105c, uwalniaj\u0105 szkodliwe substancje i w ten spos\u00f3b wywo\u0142uj\u0105 stan zapalny w p\u0119cherzyku \u017c\u00f3\u0142ciowym. Z drugiej strony agresywne substancje zawarte w kwasie \u017c\u00f3\u0142ciowym uwalniaj\u0105 specjalne bia\u0142ka, tzw. prostaglandyny. Prostaglandyny E i F szczeg\u00f3lnie sprzyjaj\u0105 zapaleniu p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. Ponadto \u015bciana p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego pod wp\u0142ywem prostaglandyn uwalnia wi\u0119cej p\u0142yn\u00f3w. To jeszcze bardziej rozci\u0105ga p\u0119cherzyk \u017c\u00f3\u0142ciowy, a kom\u00f3rki p\u0119cherzyka s\u0105 zaopatrywane w sk\u0142adniki od\u017cywcze w jeszcze mniejszym stopniu.<\/p>\n\n\n\n<p>Brak odp\u0142ywu \u017c\u00f3\u0142ci u\u0142atwia te\u017c bakteriom migracj\u0119 z jelita do p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. Dlatego w niekt\u00f3rych przypadkach opr\u00f3cz stanu zapalnego dochodzi jeszcze do bakteryjnego zaka\u017cenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Czynniki ryzyka kamicy \u017c\u00f3\u0142ciowej<\/p>\n\n\n\n<p>Najcz\u0119\u015bciej to kamica \u017c\u00f3\u0142ciowa powoduje zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego, kiedy kamienie uniemo\u017cliwiaj\u0105 prawid\u0142owy odp\u0142yw \u017c\u00f3\u0142ci. Dlatego czynniki ryzyka wyst\u0105pienia kamicy \u017c\u00f3\u0142ciowej zwi\u0119kszaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c ryzyko wyst\u0105pienia kamiczego zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. Te czynniki ryzyka obejmuj\u0105 tak zwane \u201e6 F\u201d:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Female (p\u0142e\u0107 \u017ce\u0144ska),<\/li>\n\n\n\n<li>Fat (z du\u017c\u0105 nadwag\u0105, oty\u0142y),<\/li>\n\n\n\n<li>Forty (czterdzie\u015bci lat, zazwyczaj wraz z wiekiem),<\/li>\n\n\n\n<li>Fertile (p\u0142odna),<\/li>\n\n\n\n<li>Fair (jasna sk\u00f3ra),<\/li>\n\n\n\n<li>Family (predyspozycje rodzinne).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Gwa\u0142towna utrata wagi czasami r\u00f3wnie\u017c prowadzi do kamicy \u017c\u00f3\u0142ciowej. Niekt\u00f3re leki, zw\u0142aszcza preparaty hormonalne dla kobiet, zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko powstawania kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych, a tym samym zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. To samo dotyczy kobiet w ci\u0105\u017cy: zwi\u0119kszone wyst\u0119powanie hormonu progesteronu sprzyja rozwojowi kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych i stan\u00f3w zapalnych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Niekamicze zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dok\u0142adna przyczyna zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego, kt\u00f3re nie jest spowodowane przez kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe, nie jest do ko\u0144ca jasna. Zasadniczo jednak naukowcy zak\u0142adaj\u0105, \u017ce jest to r\u00f3wnie\u017c spowodowane nagromadzeniem lub zatrzymaniem lepkiej (zag\u0119szczonej) \u017c\u00f3\u0142ci w p\u0119cherzyku \u017c\u00f3\u0142ciowym. Skoncentrowana \u017c\u00f3\u0142\u0107 jest bardzo agresywna i atakuje b\u0142on\u0119 \u015bluzow\u0105 p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego, je\u015bli nie jest on regularnie opr\u00f3\u017cniany (zast\u00f3j \u017c\u00f3\u0142ci). U zdrowych ludzi substancja pos\u0142annicza, cholecystokinina (CCK), zapewnia opr\u00f3\u017cnianie jelit z \u017c\u00f3\u0142ci.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Upo\u015bledzenie opr\u00f3\u017cniania p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ci\u0119\u017ckie wypadki, powa\u017cne oparzenia lub choroby gor\u0105czkowe, takie jak bakteryjne zatrucie krwi (sepsa), odwadniaj\u0105 organizm, przez co \u017c\u00f3\u0142\u0107 staje si\u0119 bardziej g\u0119sta. Je\u017celi pacjent nie spo\u017cywa ju\u017c pokarmu (np. dlatego, \u017ce jest w sztucznej \u015bpi\u0105czce), substancja pos\u0142annicza CCK nie jest uwalniana. Agresywna, g\u0119sta, st\u0119\u017cona \u017c\u00f3\u0142\u0107 pozostaje wi\u0119c w p\u0119cherzyku \u017c\u00f3\u0142ciowym i w ko\u0144cu doprowadza do zapalenia p\u0119cherzyka.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u0142ugotrwa\u0142y post r\u00f3wnie\u017c zapobiega uwalnianiu CCK, a tym samym opr\u00f3\u017cnianiu p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. To samo dotyczy sytuacji, gdy pacjent jest sztucznie karmiony przez d\u0142u\u017cszy czas (\u017cywienie pozajelitowe).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Upo\u015bledzone zaopatrywanie w tlen<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zmniejszony dop\u0142yw krwi, a co za tym idzie \u2013 tlenu, czasem te\u017c prowadzi do zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. Dzieje si\u0119 tak na przyk\u0142ad po ataku serca. W anemii sierpowatej nieprawid\u0142owo ukszta\u0142towane krwinki czasami blokuj\u0105 ma\u0142e naczynia krwiono\u015bne w \u015bcianie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego, powoduj\u0105c jego zapalenie. U os\u00f3b z cukrzyc\u0105 naczynia s\u0105 cz\u0119sto uszkodzone przez z\u0142ogi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bakterie, wirusy i paso\u017cyty<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W normalnych warunkach \u017c\u00f3\u0142\u0107 jest wolna od zarazk\u00f3w. Je\u017celi jednak po zastoju \u017c\u00f3\u0142ci dojdzie do zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego, bakterie cz\u0119sto przedostaj\u0105 si\u0119 z jelit i penetruj\u0105 \u015bcian\u0119 p\u0119cherzyka. Najcz\u0119stsze zarazki to Escherichia coli, Klebsiella i Enterobacteria. Migruj\u0105 one do p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego albo przez przew\u00f3d \u017c\u00f3\u0142ciowy, albo przez przewody limfatyczne.<\/p>\n\n\n\n<p>Zaka\u017cenia bakteryjne s\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 powa\u017cnych powik\u0142a\u0144 zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. Bakteryjne zaka\u017cenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego dotykaj\u0105 przede wszystkim pacjent\u00f3w z os\u0142abionym uk\u0142adem odporno\u015bciowym (pacjent\u00f3w z immunosupresj\u0105) i ci\u0119\u017cko chorych, na przyk\u0142ad pacjent\u00f3w z seps\u0105. Czasami zaka\u017cenia pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c po operacji brzusznej lub po endoskopii trzustki i dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych (ERCP \u2013 endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna).<\/p>\n\n\n\n<p>Szczeg\u00f3ln\u0105 form\u0105 zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego jest odmiedniczkowe zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. W tym przypadku mamy do czynienia z zaka\u017ceniem bakteriami gazotw\u00f3rczymi E. coli i Clostridia. Chocia\u017c ta forma zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego wyst\u0119puje bardzo rzadko (oko\u0142o jednego procenta wszystkich ostrych przypadk\u00f3w), jest bardzo niebezpieczna, poniewa\u017c znacznie zwi\u0119ksza ryzyko powa\u017cnych powik\u0142a\u0144. Ta forma zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego dotyka g\u0142\u00f3wnie starszych, chorych na cukrzyc\u0119 m\u0119\u017cczyzn z niekamiczym zapaleniem p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Opr\u00f3cz bakterii paso\u017cyty, takie jak ameby, s\u0105 innymi mo\u017cliwymi przyczynami takiego niekamiczego zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Zaka\u017cenia salmonell\u0105, wirusem zapalenia w\u0105troby typu A lub wirusem HIV (\u201eAIDS\u201d) r\u00f3wnie\u017c zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. U pacjent\u00f3w z HIV decyduj\u0105c\u0105 rol\u0119 odgrywa wirus cytomegalii oraz krypto- i mikrosporydia (paso\u017cyty).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"profilaktyka\"><strong>Profilaktyka zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Infekcjom p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego trudno jest zapobiec. Przede wszystkim chodzi o zapobieganie kamicy \u017c\u00f3\u0142ciowej, kt\u00f3ra jest g\u0142\u00f3wnym czynnikiem ryzyka. Stosuj diet\u0119 bogat\u0105 w b\u0142onnik i du\u017co \u0107wicz. Pomo\u017ce to r\u00f3wnie\u017c zmniejszy\u0107 ryzyko oty\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Wskaz\u00f3wki dotycz\u0105ce diety, kt\u00f3ra zmniejsza ryzyko wyst\u0105pienia kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Jedz du\u017co pokarm\u00f3w bogatych w b\u0142onnik (warzywa) i wap\u0144.<\/li>\n\n\n\n<li>Jedz mniej w\u0119glowodan\u00f3w (zw\u0142aszcza pokarm\u00f3w i napoj\u00f3w z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 cukru).<\/li>\n\n\n\n<li>Podczas gotowania skup si\u0119 na t\u0142uszczach wielonienasyconych i jednonienasyconych (oleje ro\u015blinne, np. oliwa z oliwek) oraz kwasach t\u0142uszczowych omega-3.<\/li>\n\n\n\n<li>Unikaj t\u0142uszcz\u00f3w nasyconych i t\u0142uszcz\u00f3w trans (zwanych te\u017c t\u0142uszczami uwodornionymi), kt\u00f3re cz\u0119sto znajduj\u0105 si\u0119 w fast foodach, ciastkach czy przek\u0105skach takich jak chipsy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Unikaj ekstremalnie niskot\u0142uszczowych diet i post\u00f3w! Zmniejsza to uwalnianie \u017c\u00f3\u0142ci z p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego i cz\u0119sto powoduje cofanie si\u0119 \u017c\u00f3\u0142ci oraz \u0142atwiejsze tworzenie si\u0119 kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych. Poniewa\u017c \u017c\u00f3\u0142\u0107 jest wa\u017cna w trawieniu t\u0142uszcz\u00f3w, niekt\u00f3rzy pacjenci po usuni\u0119ciu p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego nie mog\u0105 ju\u017c tolerowa\u0107 bardzo t\u0142ustych potraw (zw\u0142aszcza w du\u017cych ilo\u015bciach) i mog\u0105 stwierdzi\u0107, \u017ce t\u0142uszcze s\u0105 w zasadzie zawsze niezdrowe dla p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego, co jest nieprawd\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Nadwaga i oty\u0142o\u015b\u0107 s\u0105 czynnikami ryzyka powstawania kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych. Je\u015bli masz nadwag\u0119, popro\u015b lekarza o porad\u0119, jak najlepiej j\u0105 zredukowa\u0107. Odpowiednia aktywno\u015b\u0107 fizyczna pomaga zmniejszy\u0107 to ryzyko.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak szybka utrata wagi po operacji brzucha (gastric bypass, gastric banding) r\u00f3wnie\u017c zwi\u0119ksza ryzyko wyst\u0105pienia kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych, a tym samym zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. Badania wykaza\u0142y, \u017ce przyjmowanie kwasu ursodeoksycholowego (UDCA) przez sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy po operacji za\u0142o\u017cenia opaski \u017co\u0142\u0105dkowej zmniejsza ryzyko wyst\u0105pienia kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Wa\u017cne jest te\u017c, by ufa\u0107 swojemu lekarzowi. Objawy zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego zwykle ust\u0119puj\u0105 po przyj\u0119ciu pierwszej dawki lek\u00f3w (przeciwskurczowych, przeciwb\u00f3lowych). Mimo to lekarz mo\u017ce zaleci\u0107 chirurgiczn\u0105 cholecystektomi\u0119. Post\u0119puj zgodnie z zaleceniami lekarza prowadz\u0105cego, aby unikn\u0105\u0107 powa\u017cnych powik\u0142a\u0144 zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"badania\"><strong>Zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego: diagnoza i badanie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Je\u015bli podejrzewasz, \u017ce masz zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego, zawsze powiniene\u015b skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem. Je\u015bli objawy s\u0105 \u0142agodne, pomocy mo\u017ce udzieli\u0107 lekarz og\u00f3lny lub specjalista chor\u00f3b wewn\u0119trznych (internista). Jednak w przypadku silnego b\u00f3lu i wysokiej gor\u0105czki w kontek\u015bcie ostrego zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego konieczny jest pobyt w szpitalu. Je\u015bli wcze\u015bniej uda\u0142e\u015b si\u0119 do swojego lekarza, natychmiast skieruje ci\u0119 on do szpitala.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Historia choroby (anamneza)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Jak w przypadku ka\u017cdej choroby kluczowe znaczenie ma zebranie wywiadu lekarskiego (anamnezy). Dostarcza on lekarzowi pierwszych wskaz\u00f3wek do postawienia w\u0142a\u015bciwej diagnozy. Przede wszystkim lekarz zapyta o mo\u017cliwe objawy zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. Lekarz mo\u017ce zada\u0107 nast\u0119puj\u0105ce pytania:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Od kiedy i gdzie wyst\u0119puj\u0105 Twoje dolegliwo\u015bci?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy b\u00f3l wyst\u0119powa\u0142 w skurczowych epizodach, zw\u0142aszcza na pocz\u0105tku?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy odnotowa\u0142e\u015b ostatnio podwy\u017cszon\u0105 temperatur\u0119 cia\u0142a?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy w przesz\u0142o\u015bci mia\u0142e\u015b kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe? Czy mo\u017ce cz\u0142onkowie Twojej rodziny cz\u0119sto chorowali na kamic\u0119 \u017c\u00f3\u0142ciow\u0105?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy ostatnio po\u015bci\u0142e\u015b?<\/li>\n\n\n\n<li>Jakie leki przyjmujesz (ewentualnie preparaty hormonalne od swojego ginekologa)?<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Badanie fizykalne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Po szczeg\u00f3\u0142owych pytaniach lekarz zbada Ci\u0119 fizykalnie. Czynniki ryzyka, takie jak du\u017ca nadwaga, jasna karnacja i ewentualne za\u017c\u00f3\u0142cenie oczu lub sk\u00f3ry, mog\u0105 zosta\u0107 wykryte bez szczeg\u00f3\u0142owego badania. Zmierzy on te\u017c temperatur\u0119 Twojego cia\u0142a. Pomiar pulsu i os\u0142uchanie serca wska\u017c\u0105 lekarzowi, czy serce bije nadmiernie szybko, co jest typowe dla infekcji.<\/p>\n\n\n\n<p>Prawdopodobnie najwa\u017cniejsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 jest badanie jamy brzusznej. Lekarz najpierw os\u0142uchuje brzuch. Zmniejszona ilo\u015b\u0107 d\u017awi\u0119k\u00f3w w jelitach wskazuje na zapalenie otrzewnej, zw\u0142aszcza w zaawansowanych stadiach choroby. Nast\u0119pnie lekarz dotyka d\u0142o\u0144mi brzucha.<\/p>\n\n\n\n<p>Tak zwany objaw Murphy\u2019ego (nazwany tak na cze\u015b\u0107 ameryka\u0144skiego chirurga) jest typowy dla zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. Lekarz b\u0119dzie naciska\u0142 na praw\u0105 g\u00f3rn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 brzucha pod \u017cebrami. Nast\u0119pnie poprosi Ci\u0119 o wzi\u0119cie g\u0142\u0119bokiego oddechu. To powoduje, \u017ce p\u0119cherzyk \u017c\u00f3\u0142ciowy przesuwa si\u0119 pod naciskaj\u0105c\u0105 r\u0119k\u0105. Je\u015bli p\u0119cherzyk \u017c\u00f3\u0142ciowy jest w stanie zapalnym, ucisk spowoduje silny b\u00f3l. Mimowolnie napniesz brzuch (napi\u0119cie obronne) i prawdopodobnie przestaniesz oddycha\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Czasami lekarz mo\u017ce nawet bezpo\u015brednio, palpacyjnie zbada\u0107 wybrzuszony i zapalony p\u0119cherzyk \u017c\u00f3\u0142ciowy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Badania laboratoryjne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Aby wykry\u0107 zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego, lekarz pobiera pr\u00f3bk\u0119 krwi. Niekt\u00f3re warto\u015bci krwi zmieniaj\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3lnie cz\u0119sto przy zapaleniu p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. Na przyk\u0142ad cz\u0119sto wyst\u0119puje wi\u0119cej bia\u0142ych krwinek (leukocytoza).<\/p>\n\n\n\n<p>Zwi\u0119kszona ilo\u015b\u0107 bia\u0142ka C-reaktywnego (CRP) i zwi\u0119kszony wska\u017anik sedymentacji krwi wskazuj\u0105 na stan zapalny w organizmie. Niekt\u00f3re bia\u0142ka (enzymy) w\u0105troby (AST i ALT) s\u0105 r\u00f3wnie\u017c cz\u0119sto podwy\u017cszone z powodu zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. Lekarz sprawdzi r\u00f3wnie\u017c poziom czerwonego barwnika krwi (bilirubiny) oraz enzym\u00f3w: gamma-GT i fosfatazy alkalicznej.<\/p>\n\n\n\n<p>Badaj\u0105c mocz, lekarz chce wykluczy\u0107 uszkodzenie nerek. Dzieje si\u0119 tak dlatego, \u017ce czasami zapalenie miedniczek nerkowych (odmiedniczkowe zapalenie nerek) lub kamienie nerkowe (kamica nerkowa) powoduj\u0105 objawy podobne do zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 zaistnienia ci\u0105\u017cy, zostanie to r\u00f3wnie\u017c sprawdzone.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli pacjent ma wysok\u0105 gor\u0105czk\u0119 i jest w z\u0142ym stanie og\u00f3lnym (przyspieszone bicie serca, niskie ci\u015bnienie krwi), lekarze pobior\u0105 krew na tzw. posiew, aby sprawdzi\u0107, czy w krwiobiegu znajduj\u0105 si\u0119 bakterie. Dzieje si\u0119 tak dlatego, \u017ce bakterie mog\u0142y ju\u017c rozprzestrzeni\u0107 si\u0119 w organizmie poprzez krew (bakteryjne zatrucie krwi, sepsa).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Techniki obrazowania<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Istnieje wiele metod obrazowania, kt\u00f3re pokazuj\u0105 p\u0119cherzyk \u017c\u00f3\u0142ciowy i jego ewentualny stan zapalny. Prost\u0105 i bezpieczn\u0105 metod\u0105 jest USG jamy brzusznej (ultrasonografia jamy brzusznej). W razie w\u0105tpliwo\u015bci zleca si\u0119 tomografi\u0119 komputerow\u0105 lub tzw. scyntygrafi\u0119 czynno\u015bci w\u0105troby i dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych. Ta ostatnia, z\u0142o\u017cona procedura pokazuje produkcj\u0119 \u017c\u00f3\u0142ci i drogi jej odp\u0142ywu za pomoc\u0105 substancji znakowanych radioaktywnie. Badanie rentgenowskie jest wykonywane rzadko.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ultrasonografia (USG)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Za pomoc\u0105 ultrasonografu lekarz mo\u017ce wykry\u0107 kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe wi\u0119ksze ni\u017c dwa milimetry oraz zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. Cz\u0119sto widoczna jest te\u017c zag\u0119szczona, skrystalizowana \u017c\u00f3\u0142\u0107, kt\u00f3r\u0105 nazywa si\u0119 osadem. Badanie to czasami wywo\u0142uje tak\u017ce objaw Murphy\u2019ego.<\/p>\n\n\n\n<p>Na ostre zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego w badaniu ultrasonograficznym wskazuj\u0105 nast\u0119puj\u0105ce cechy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u015bciana p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego jest grubsza ni\u017c cztery milimetry,<\/li>\n\n\n\n<li>\u015bciana p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego sk\u0142ada si\u0119 z trzech warstw,<\/li>\n\n\n\n<li>wok\u00f3\u0142 p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego widoczny jest ciemny zbi\u00f3r p\u0142ynu,<\/li>\n\n\n\n<li>p\u0119cherzyk \u017c\u00f3\u0142ciowy jest wyra\u017anie powi\u0119kszony.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>W przypadku zapalenia z nagromadzeniem powietrza (odmiedniczkowe zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego) lekarz zauwa\u017cy nagromadzenie powietrza w p\u0119cherzyku \u017c\u00f3\u0142ciowym (etap 1), w \u015bcianie p\u0119cherzyka (etap 2) lub nawet w otaczaj\u0105cej go tkance (etap 3).<\/p>\n\n\n\n<p>Wolne powietrze w jamie brzusznej wskazuje na p\u0119kni\u0119cie lub dziur\u0119 w p\u0119cherzyku \u017c\u00f3\u0142ciowym i jest stanem nag\u0142ym. W takim przypadku operacja jest wykonywana tak szybko, jak to tylko mo\u017cliwe. To samo dotyczy innych powik\u0142a\u0144 zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego, takich jak gromadzenie si\u0119 ropy, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c mo\u017cna zobaczy\u0107 w badaniu ultrasonograficznym.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tomografia komputerowa (CT)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W badaniu ultrasonograficznym przew\u00f3d p\u0119cherzykowy i przew\u00f3d \u017c\u00f3\u0142ciowy wsp\u00f3lny s\u0105 widoczne bardzo s\u0142abo, je\u015bli w og\u00f3le. R\u00f3wnie\u017c ocena trzustki jest cz\u0119sto utrudniona. Je\u015bli mo\u017cliwe jest r\u00f3wnie\u017c wyst\u0105pienie zapalenia trzustki lub nadal istniej\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci co do diagnozy, lekarze wykonuj\u0105 tomografi\u0119 komputerow\u0105 (CT), aby j\u0105 potwierdzi\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Badanie rentgenowskie<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Badanie rentgenowskie jest ju\u017c rzadko wykonywane. Tylko bardzo nieliczne kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe mog\u0105 by\u0107 uwidocznione przy pomocy tej techniki. Zdj\u0119cie rentgenowskie odmy p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego jest jednak zwykle du\u017co bardziej wyraziste. W tym przypadku dochodzi do nagromadzenia powietrza w okolicy p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Zar\u00f3wno badanie ultrasonograficzne, jak i rentgenowskie ujawniaj\u0105 tzw. porcelanowy p\u0119cherzyk \u017c\u00f3\u0142ciowy. Choroba ta jest wynikiem przewlek\u0142ego zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. Z powodu bliznowacenia i zwapnienia \u015bciana p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego twardnieje w widoczny spos\u00f3b i staje si\u0119 bia\u0142awa jak porcelana.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>ERCP<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>ERCP (endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna) to procedura, kt\u00f3ra wykorzystuje rentgenowski \u015brodek kontrastowy i specjalny endoskop do uwidocznienia dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych, p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego i przewod\u00f3w trzustkowych. Badanie to jest wykonywane w kr\u00f3tkim znieczuleniu i przeprowadza si\u0119 je tylko wtedy, gdy lekarze podejrzewaj\u0105 kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe w przewodzie \u017c\u00f3\u0142ciowym wsp\u00f3lnym.<\/p>\n\n\n\n<p>Podczas ERCP kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe mog\u0105 by\u0107 bezpo\u015brednio usuni\u0119te. Miejsce, w kt\u00f3rym przew\u00f3d \u017c\u00f3\u0142ciowy styka si\u0119 z jelitem (papilla vateri), jest poszerzane za pomoc\u0105 naci\u0119cia, dzi\u0119ki czemu kamie\u0144 idealnie przechodzi do jelita i jest wydalany wraz ze stolcem.<\/p>\n\n\n\n<p>Czasami kamie\u0144 \u017c\u00f3\u0142ciowy musi by\u0107 usuni\u0119ty za pomoc\u0105 drucianych p\u0119tli zwanych koszyczkiem Dormia. ERCP zwi\u0119ksza jednak ryzyko zapalenia trzustki lub dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"pytania\"><strong>Pytania i odpowiedzi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p><strong>W jaki spos\u00f3b mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 problemy z p\u0119cherzykiem \u017c\u00f3\u0142ciowym?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Objawy s\u0105 r\u00f3\u017cne: od uczucia ucisku w nadbrzuszu, uczucia pe\u0142no\u015bci, b\u00f3lu skurczowego do wzd\u0119\u0107. Je\u015bli t\u0142uszcze nie s\u0105 trawione prawid\u0142owo, mo\u017cna to rozpozna\u0107 po tak zwanych t\u0142ustych stolcach. Dobry przep\u0142yw \u017c\u00f3\u0142ci jest wa\u017cny, by unikn\u0105\u0107 tych dolegliwo\u015bci, a tak\u017ce tworzenia si\u0119 kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dlaczego dochodzi do zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe s\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 zapalenia p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. Oty\u0142o\u015b\u0107 i uboga w b\u0142onnik dieta wysokot\u0142uszczowa sprzyjaj\u0105 tworzeniu si\u0119 kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych. Wydaje si\u0119, \u017ce pewn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 te\u017c odpowiednie predyspozycje rodzinne.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czego nie nale\u017cy je\u015b\u0107, choruj\u0105c na zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u0142uste pokarmy stanowi\u0105 absolutne tabu: bita \u015bmietana, mleko skondensowane i sery s\u0105 wykluczone. To samo dotyczy drobiu, sma\u017conych i w\u0119dzonych ryb, takich jak makrela, w\u0119gorz i \u0142oso\u015b. Nale\u017cy te\u017c unika\u0107 wieprzowiny, wo\u0142owiny, w\u0119dzonej szynki, sma\u017conych kie\u0142basek i par\u00f3wek.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jaka herbatka zio\u0142owa jest dobra na p\u0119cherzyk \u017c\u00f3\u0142ciowy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Odpowiednie ro\u015bliny lecznicze do herbatek na w\u0105trob\u0119 i p\u0119cherzyk \u017c\u00f3\u0142ciowy to mniszek lekarski, sza\u0142wia, karczoch i ostropest.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Co pi\u0107 przy problemach z p\u0119cherzykiem \u017c\u00f3\u0142ciowym?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pij wystarczaj\u0105c\u0105 ilo\u015b\u0107 p\u0142yn\u00f3w \u2013 najlepiej wody lub nies\u0142odzonych herbat zio\u0142owych. Unikaj jajek gotowanych na twardo, poniewa\u017c s\u0105 one szczeg\u00f3lnie ci\u0119\u017ckostrawne, a przez to niekorzystne dla p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. Z drugiej strony jajka przygotowane w inny spos\u00f3b mog\u0105 by\u0107 spo\u017cywane od czasu do czasu.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"\u017ar\u00f3d\u0142a\"><strong>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Andrzej Szczeklik, Piotr Gajewski: Interna Szczeklika 2014. Krak\u00f3w: Medycyna Praktyczna, 2014.<\/li>\n\n\n\n<li>Wojciech Noszczyk: Chirurgia. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007.<\/li>\n\n\n\n<li>Jan Fibak: Chirurgia. Warszawa: PZWL, 2010.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Przeczytaj tak\u017ce o:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"QcaS3id9L8\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bialkomocz-co-oznacza-obecnosc-bialka-w-moczu\/\">Bia\u0142komocz &#8211; co oznacza obecno\u015b\u0107 bia\u0142ka w moczu?<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Bia\u0142komocz &#8211; co oznacza obecno\u015b\u0107 bia\u0142ka w moczu?&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bialkomocz-co-oznacza-obecnosc-bialka-w-moczu\/embed\/#?secret=n8FrkSkaBS#?secret=QcaS3id9L8\" data-secret=\"QcaS3id9L8\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"acrXBVy2J4\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/cukier-w-moczu-u-mezczyzn\/\">Cukier w moczu u m\u0119\u017cczyzn<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8220;Cukier w moczu u m\u0119\u017cczyzn&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/cukier-w-moczu-u-mezczyzn\/embed\/#?secret=hzCjEBfQJ6#?secret=acrXBVy2J4\" data-secret=\"acrXBVy2J4\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"7wgrfnOan9\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/badanie-crp-norma\/\">Badanie CRP norma<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8220;Badanie CRP norma&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/badanie-crp-norma\/embed\/#?secret=7NLHpcE6xD#?secret=7wgrfnOan9\" data-secret=\"7wgrfnOan9\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"TJZ7Rbyuyx\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/czarny-stolec\/\">Czarny stolec<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8220;Czarny stolec&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/czarny-stolec\/embed\/#?secret=Zt4ZN48uVZ#?secret=TJZ7Rbyuyx\" data-secret=\"TJZ7Rbyuyx\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":11617,"template":"","tags":[4,516],"guide_category":[77],"class_list":["post-11616","tm-guide","type-tm-guide","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-poradnik","tag-zapalenie-pecherzyka-zolciowego","guide_category-brzuch"],"acf":[],"lang":"pl","translations":{"pl":11616},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide\/11616","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide"}],"about":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/types\/tm-guide"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/users\/6"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media\/11617"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media?parent=11616"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tags?post=11616"},{"taxonomy":"guide_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/guide_category?post=11616"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}