{"id":14127,"date":"2022-12-07T10:56:31","date_gmt":"2022-12-07T10:56:31","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&#038;p=14127"},"modified":"2023-06-27T15:22:26","modified_gmt":"2023-06-27T13:22:26","slug":"kila-choroba-przenoszona-droga-plciowa-jakie-ma-objawy","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/kila-choroba-przenoszona-droga-plciowa-jakie-ma-objawy\/","title":{"rendered":"Ki\u0142a &#8211; choroba przenoszona drog\u0105 p\u0142ciow\u0105. Jakie ma objawy?"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\" id=\"przyczyny\">Przyczyny ki\u0142y &#8211; czym jest ki\u0142a wrodzona i nabyta?<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Ki\u0142a<\/strong> wywo\u0142ywana jest przez bakteri\u0119 kr\u0119tka bladego (<em>treponema pallidum<\/em>), kt\u00f3ra do prze\u017cycia wymaga odpowiednio wilgotnego \u015brodowiska. Bakterie te poza organizmem cz\u0142owieka gin\u0105 w ci\u0105gu kilku godzin, poniewa\u017c s\u0105 bardzo podatne na wysuszanie i wy\u017csz\u0105 temperatur\u0119. Bakterie kr\u0119tka bladego szybko gin\u0105 pod wp\u0142ywem powszechnie stosowanych \u015brodk\u00f3w antyseptycznych.<\/p>\n\n\n\n<p>Choroby przenoszone drog\u0105 p\u0142ciow\u0105 s\u0105 r\u00f3\u017cne i daj\u0105 r\u00f3\u017cne, mniej lub bardziej nasilone objawy, jednak ki\u0142a jest zdecydowanie gro\u017aniejsza i uci\u0105\u017cliwa.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0142\u00f3wnymi drogami przenoszenia bakterii jest kontakt seksualny, nie tylko rozumiany jako tradycyjny stosunek z penisem w pochwie, ale r\u00f3wnie\u017c drog\u0105 analn\u0105 i oraln\u0105. Do zaka\u017cenia ki\u0142\u0105 mo\u017ce doj\u015b\u0107 r\u00f3wnie\u017c poprzez poca\u0142unek z chorym, kt\u00f3ry ma w jamie ustnej i\/lub gardle charakterystyczne owrzodzenia, powstaj\u0105ce w przebiegu choroby. <strong>Ryzyko zaka\u017cenia ki\u0142\u0105<\/strong> zachodzi r\u00f3wnie\u017c, gdy dochodzi do kontaktu z wydzielin\u0105 z owrzodze\u0144. Wa\u017cne jest wi\u0119c, aby osoby piel\u0119gnuj\u0105ce chorego nosi\u0142y r\u0119kawiczki, nie wk\u0142ada\u0142y palc\u00f3w do ust i cz\u0119sto u\u017cywa\u0142y p\u0142yn\u00f3w dezynfekcyjnych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Do zaka\u017cenia ki\u0142\u0105 dochodzi r\u00f3wnie\u017c w \u0142onie chorej matki<\/strong> &#8211; jest to wtedy ki\u0142a wrodzona. Bardzo cz\u0119sto p\u0142ody zaka\u017cone chorob\u0105 umieraj\u0105 jeszcze w \u017cyciu p\u0142odowym, a gdy si\u0119 rodz\u0105 s\u0105 zdeformowane i maj\u0105 szereg niebezpiecznych objaw\u00f3w. Wyr\u00f3\u017cniamy ki\u0142\u0119 wrodzon\u0105 wczesn\u0105 i ki\u0142\u0119 wrodzon\u0105 p\u00f3\u017an\u0105. Ryzyko zaka\u017cenia ki\u0142\u0105 wrodzon\u0105 wzrasta po 5 miesi\u0105cu ci\u0105\u017cy, kiedy bariera \u0142o\u017cyskowa staje si\u0119 s\u0142absza, a matka dziecka jest 2-3 lata po zaka\u017ceniu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ki\u0142a ma charakterystyczne objawy w postaci grudek, owrzodze\u0144 i nad\u017cerek, z kt\u00f3rych s\u0105czy si\u0119 p\u0142yn pe\u0142en bakterii <em>treponema pallidum<\/em>.<\/strong> Gdy dochodzi do kontaktu \u015bluz\u00f3wek partner\u00f3w, kr\u0119tki wnikaj\u0105 w b\u0142ony \u015bluzowe zdrowej osoby i w taki spos\u00f3b dochodzi do zaka\u017cenia ki\u0142\u0105. Bakterie <em>treponema pallidum<\/em> w ci\u0105gu kilku godzin docieraj\u0105 do najbli\u017cszych w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych i tamt\u0119dy szybko rozchodz\u0105 si\u0119 po ca\u0142ym organizmie. Owrzodzenia na pocz\u0105tku wyst\u0119puj\u0105 g\u0142\u00f3wnie na zewn\u0119trznych narz\u0105dach p\u0142ciowych, w pochwie i odbycie. Nast\u0119pnie mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 na ustach i w gardle. Zmiany te jednak cz\u0119sto s\u0105 bezbolesne i niewidoczne, a towarzysz\u0105ce im objawy pocz\u0105tkowego stadium choroby bardzo \u0142atwo zrzuci\u0107 na karb innych dolegliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Chory na ki\u0142\u0119 najbardziej zara\u017ca w ci\u0105gu dw\u00f3ch lat od zaka\u017cenia. W tym czasie zaka\u017cani s\u0105 partnerzy seksualni chorego na ki\u0142\u0119 wczesn\u0105. Nast\u0119pne etapy choroby nie s\u0105 ju\u017c tak zara\u017aliwe, a\u017c w ko\u0144cu zdolno\u015b\u0107 do zaka\u017cania ca\u0142kowicie zanika.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\" id=\"objawy\">Objawy ki\u0142y &#8211; ki\u0142a uk\u0142adu nerwowego, zmiany sk\u00f3rne.<\/h2>\n\n\n\n<p>Niekt\u00f3re choroby zaka\u017ane maj\u0105 charakterystyczne objawy, rozwijaj\u0105ce si\u0119 i zanikaj\u0105ce wraz z post\u0119pem choroby. Ki\u0142a jest jedn\u0105 z takich chor\u00f3b. Oto kolejne etaty ki\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Ki\u0142a wczesna (ki\u0142a wczesna utajona, ki\u0142a wczesna, ki\u0142a pierwotna) &#8211; trwa 2 lata od zaka\u017cenia:<\/strong>Ki\u0142a pierwszorz\u0119dowa &#8211; jest to pocz\u0105tkowe stadium choroby trwaj\u0105cy do 9 tygodni od zaka\u017cenia ki\u0142\u0105. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 w niej ki\u0142\u0119 surowiczoujemn\u0105 i ki\u0142\u0119 surowiczododatni\u0105. Pierwszym objawem ki\u0142y jest tzw. objaw pierwotny w postaci niebolesnej zmiany sk\u00f3rnej w miejscu wnikni\u0119cia kr\u0119tk\u00f3w (pochwa, odbyt, gard\u0142o, jama ustna). Goi si\u0119 ona w ci\u0105gu 3-4 tygodni, wok\u00f3\u0142 niej obserwuje si\u0119 powi\u0119kszenie w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych. Zmiana jest zwykle do\u015b\u0107 twarda, ma konsystencj\u0119 chrz\u0105stki. Objaw pierwotny w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w ma posta\u0107 nietypow\u0105. Mo\u017ce by\u0107 to m.in.:\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>posta\u0107 wsp\u00f3\u0142istniej\u0105ca z opryszczk\u0105;<\/li>\n\n\n\n<li>mnogie objawy pierwotne w jednym miejscu;<\/li>\n\n\n\n<li>zapalenie ki\u0142owe \u017co\u0142\u0119dzia;<\/li>\n\n\n\n<li>zapalenie ki\u0142owe sromu i pochwy;<\/li>\n\n\n\n<li>posta\u0107 szczelinowata;<\/li>\n\n\n\n<li>objaw pierwotny \u017cr\u0105cy;<\/li>\n\n\n\n<li>posta\u0107 olbrzymia (ponad 2 cm \u015brednicy);<\/li>\n\n\n\n<li>posta\u0107 o nietypowej lokalizacji;<\/li>\n\n\n\n<li>posta\u0107 zgorzelinowa;<\/li>\n\n\n\n<li>posta\u0107 szczelinowata;<\/li>\n\n\n\n<li>posta\u0107 poronna (bardzo ma\u0142a).<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ki\u0142a drugorz\u0119dowa &#8211; wyst\u0119puje w niej II-rz\u0119dowa ki\u0142a wczesna i II-rz\u0119dowa ki\u0142a nawrotowa.<\/strong>Jest to druga faza choroby, w kt\u00f3rej pojawiaj\u0105 si\u0119 objawy sk\u00f3rne i uog\u00f3lnione. Mo\u017ce zacz\u0105\u0107 si\u0119 dwa lata i wi\u0119cej po zaka\u017ceniu. Pocz\u0105tkowym objawem jest osutka wyst\u0119puj\u0105ca na jednej cz\u0119\u015bci cia\u0142a lub mo\u017ce by\u0107 rozsiana. Mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 kilka jej rodzaj\u00f3w:<ul><li>Osutka plamista sk\u0142ada si\u0119 z wykwit\u00f3w r\u00f3wnomiernie rozmieszczonych na tu\u0142owiu i r\u0119kach, mo\u017ce dotkn\u0105\u0107 r\u00f3wnie\u017c b\u0142on \u015bluzowych.<\/li><li>Osutka grudkowa zajmuje zwykle d\u0142onie lub stopy po wewn\u0119trznej stronie, sk\u00f3r\u0119 g\u0142owy oraz twarz. Powstaj\u0105ce wykwity maj\u0105 r\u00f3\u017cowo-brunatny kolor.<\/li><li>Osutka krostkowa wyst\u0119puje do\u015b\u0107 rzadko, uwidocznia si\u0119 na g\u0142owie i twarzy. Mo\u017ce pozostawia\u0107 po sobie trwa\u0142e blizny.<\/li><\/ul>Poza wysypk\u0105 wyst\u0119puj\u0105 inne, kliniczne objawy ki\u0142y, takie jak og\u00f3lnie powi\u0119kszenie w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych, bielactwo ki\u0142owe, \u0142ysienie ki\u0142owe, gor\u0105czka, b\u00f3l gard\u0142a, b\u00f3l g\u0142owy, utrata masy cia\u0142a, nad\u017cerki w jamie ustnej i zm\u0119czenie.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ki\u0142a trzeciorz\u0119dowa (ki\u0142a p\u00f3\u017ana)<\/strong> &#8211; ki\u0142a objawowa p\u00f3\u017ana, nast\u0119puje nawet do 30 lat po zaka\u017ceniu. U wi\u0119kszo\u015bci pacjent\u00f3w nie daje ona \u017cadnych objaw\u00f3w, s\u0105 one notowane zaledwie u 30% chorych &#8211; cz\u0119\u015bciej wi\u0119c wyst\u0119puje ki\u0142a utajona p\u00f3\u017ana. Zwykle na tym etapie dochodzi do gro\u017anych powik\u0142a\u0144, takich jak ki\u0142a uk\u0142adu nerwowego i ki\u0142a sercowo naczyniowa, kiedy to kr\u0119tki blade atakuj\u0105 uk\u0142ad nerwowy i naczyniowo-sercowy. Ki\u0142a p\u00f3\u017ana mo\u017ce dawa\u0107 objawy r\u00f3wnie\u017c ze strony innych narz\u0105d\u00f3w wewn\u0119trznych. Bakterie <em>treponema palladium<\/em> mog\u0105 uszkadza\u0107 narz\u0105dy na tyle, \u017ce doprowadzaj\u0105 do ich ci\u0119\u017ckich niewydolno\u015bci, a w efekcie do \u015bmierci. <strong>Do objaw\u00f3w p\u00f3\u017anej ki\u0142y nale\u017c\u0105:<\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>trudno\u015bci w koordynacji mi\u0119\u015bniowej (ki\u0142a uk\u0142adu nerwowego, ki\u0142a oponowa);<\/li>\n\n\n\n<li>post\u0119puj\u0105ca demencja, zaburzenia psychiczne, zaburzenia zdolno\u015bci poznawczych (ki\u0142a uk\u0142adu nerwowego, ki\u0142a oponowo-naczyniowa m\u00f3zgu, zapalenie opon m\u00f3zgowych wywo\u0142ane zaka\u017ceniem bakteriami kr\u0119tka);<\/li>\n\n\n\n<li>pora\u017cenie post\u0119puj\u0105ce (w przebiegu ki\u0142y kilakowej m\u00f3zgu, ki\u0142a mi\u0105\u017cszowa);<\/li>\n\n\n\n<li>stopniowa utrata wzroku;<\/li>\n\n\n\n<li>deformacja ko\u015bci i staw\u00f3w (ki\u0142a p\u00f3\u017ana ko\u015bci, ki\u0142owe zapalenie okostnej, bardzo zniekszta\u0142ca wygl\u0105d cz\u0142owieka);<\/li>\n\n\n\n<li>uszkodzenia naczy\u0144 krwiono\u015bnych i struktur serca;<\/li>\n\n\n\n<li>powa\u017cne zmiany sk\u00f3rne w postaci charakterystycznych owrzodze\u0144 (ki\u0142a p\u00f3\u017ana sk\u00f3ry);<\/li>\n\n\n\n<li>problemy z nerkami (k\u0142\u0119buszkowe zapalenie nerek, zaburzenia czynno\u015bci p\u0119cherza moczowego);<\/li>\n\n\n\n<li>objawy zaka\u017cenia pozosta\u0142ych narz\u0105d\u00f3w wewn\u0119trznych.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Zupe\u0142nie inny przebieg ma ki\u0142a wrodzona. Schorzenie co prawda nale\u017cy do grona chor\u00f3b wenerycznych, jednak w przypadku kobiet ci\u0119\u017carnych zara\u017conych kr\u0119tkiem bladym, mamy ca\u0142y szereg konsekwencji dla p\u0142odu. <strong>Zaka\u017cenie ki\u0142\u0105 dziecka w \u0142onie matki cz\u0119sto wywo\u0142uje \u015bmier\u0107 p\u0142odu, lub dziecko rodzi si\u0119 z bardzo powa\u017cnymi powik\u0142aniami.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Gdy dziecko rodzi si\u0119 z ki\u0142\u0105, mamy do czynienia z ki\u0142\u0105 wrodzon\u0105 wczesn\u0105 lub ki\u0142\u0105 wrodzon\u0105 p\u00f3\u017an\u0105, zale\u017cnie od wyst\u0119puj\u0105cych objaw\u00f3w. Mo\u017ce doj\u015b\u0107 te\u017c do ki\u0142y wrodzonej utajonej, kt\u00f3ra nie daje symptom\u00f3w. Objawy wczesnej ki\u0142y wrodzonej:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>widoczne zajady;<\/li>\n\n\n\n<li>sapka;<\/li>\n\n\n\n<li>kilaki prosowate;<\/li>\n\n\n\n<li>ropie\u0144 Duobis w grasicy;<\/li>\n\n\n\n<li>zapalenie ko\u015bci i staw\u00f3w;<\/li>\n\n\n\n<li>tzw. &#8222;nos siode\u0142kowaty&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>osutka ki\u0142owa;<\/li>\n\n\n\n<li>marsko\u015b\u0107 w\u0105troby;<\/li>\n\n\n\n<li>bia\u0142e zapalenie p\u0142uc;<\/li>\n\n\n\n<li>wytw\u00f3rcze zapalenie \u015br\u00f3dmi\u0105\u017cszowe r\u00f3\u017cnych narz\u0105d\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Objawy ki\u0142y wrodzonej p\u00f3\u017anej:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>szablaste podudzia;<\/li>\n\n\n\n<li>czo\u0142o olimpijskie;<\/li>\n\n\n\n<li>nos siode\u0142kowaty lub nos lornetkowy;<\/li>\n\n\n\n<li>ki\u0142owe zapalenie tkanki okostnej;<\/li>\n\n\n\n<li>przewlek\u0142e ki\u0142owe zapalenie opon mi\u0119kkich;<\/li>\n\n\n\n<li>uszkodzenie lub zanik nerw\u00f3w (nerw II i VIII);<\/li>\n\n\n\n<li>tzw. triada Hutchinsona (charakterystyczne z\u0119by, g\u0142uchota b\u0142\u0119dnikowa, zapalenie rog\u00f3wki wywo\u0142uj\u0105ce bielmo);<\/li>\n\n\n\n<li>zgrubienie nasad przymostkowych obojczyka;<\/li>\n\n\n\n<li>blizny Parrota w okolicach ust i\/lub odbytu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\" id=\"leczenie\">Leczenie ki\u0142y i jej profilaktyka i diagnostyka.<\/h2>\n\n\n\n<p>Profilaktyka ki\u0142y polega g\u0142\u00f3wnie na <strong>podejmowaniu odpowiedzialnych stosunk\u00f3w seksualnych<\/strong> (sta\u0142y partner, unikanie przygodnego seksu pod wp\u0142ywem u\u017cywek), stosowaniu antykoncepcji i higienie. <strong>Osoby chore powinny zachowywa\u0107 abstynencj\u0119 seksualn\u0105<\/strong>. U wielu os\u00f3b zaka\u017conych ki\u0142\u0105 wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c wirus HIV. Standardem jest wykonywanie bada\u0144 w kierunku wykrycia ki\u0142y u kobiet ci\u0119\u017carnych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Diagnostyka ki\u0142y<\/strong> polega na wywiadzie i przeprowadzeniu bada\u0144 krwi. Organizm zaka\u017cony kr\u0119tkiem bladym wydziela charakterystyczne przeciwcia\u0142a i ich obecno\u015b\u0107 we krwi jest oznak\u0105 zaka\u017cenia. Przeciwcia\u0142a mog\u0105 jednak wyst\u0119powa\u0107 jeszcze d\u0142ugo po podj\u0119ciu leczenia.<\/p>\n\n\n\n<p>W <strong>leczeniu ki\u0142y stosuje si\u0119 antybiotyki<\/strong>. Najwi\u0119ksz\u0105 skuteczno\u015b\u0107 wykazuje nastraszy znany antybiotyk &#8211; <strong>penicylina.<\/strong> Podaje si\u0119 j\u0105 drog\u0105 domi\u0119\u015bniow\u0105 lub do\u017cyln\u0105. Dawka i d\u0142ugo\u015b\u0107 przyjmowania leku jest zale\u017cna od etapu choroby i objaw\u00f3w. <strong>Zwykle udaje si\u0119 wyleczy\u0107 chorob\u0119 z ka\u017cdego stadium, jednak problemem pozostaj\u0105 zniszczenia w organizmie, kt\u00f3rych nie da si\u0119 ju\u017c cofn\u0105\u0107.<\/strong> Dlatego leczenie pierwotne antybiotykami jest po\u0142\u0105czone najcz\u0119\u015bciej z leczeniem uszkodzonych narz\u0105d\u00f3w wewn\u0119trznych. Podawanie antybiotyk\u00f3w w kile mo\u017ce chwilowo wywo\u0142a\u0107 wysok\u0105 gor\u0105czk\u0119, kt\u00f3ra powstaje na skutek szybkiego rozpadu kr\u0119tk\u00f3w (odczyn \u0141ukasiewicza- Herxheimera-Jarischa). Dodatkowo mo\u017ce doj\u015b\u0107 do wstrz\u0105su anafilaktycznego na skutek uczulenia pacjenta na penicylin\u0119. Rzadko wyst\u0119puj\u0105 kr\u00f3tkotrwa\u0142e zaburzenia psychiczne na skutek rozpadu kr\u0119tk\u00f3w w m\u00f3zgu (odczyn Hoigne).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przeczytaj tak\u017ce o:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"TGXTS09M3g\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/powiekszone-wezly-chlonne\/\">Powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y ch\u0142onne<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y ch\u0142onne&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/powiekszone-wezly-chlonne\/embed\/#?secret=8L8mteqUII#?secret=TGXTS09M3g\" data-secret=\"TGXTS09M3g\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"template":"","tags":[1291,1293,1295,1297],"guide_category":[1138],"class_list":["post-14127","tm-guide","type-tm-guide","status-publish","hentry","tag-kila","tag-kila-wrodzona","tag-leczenie-kily","tag-objawy-kily","guide_category-choroby"],"acf":[],"lang":"pl","translations":{"pl":14127},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide\/14127","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide"}],"about":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/types\/tm-guide"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/users\/1"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media?parent=14127"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tags?post=14127"},{"taxonomy":"guide_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/guide_category?post=14127"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}