Narodowy Fundusz Zdrowia informuje, \u017ce w Polsce nadwag\u0119 ma trzech na pi\u0119ciu doros\u0142ych Polak\u00f3w a co czwarty jest oty\u0142y. W ci\u0105gu najbli\u017cszych 6 lat, nawet 30% Polak\u00f3w mo\u017ce by\u0107 oty\u0142ych.<\/p>\n\n\n\n
O nadwadze m\u00f3wimy wtedy, gdy w organizmie zosta\u0142a zgromadzona za du\u017ca ilo\u015b\u0107 tkanki t\u0142uszczowej. Nadwaga nazywana jest przedoty\u0142o\u015bci\u0105, nie nale\u017cy wi\u0119c u\u017cywa\u0107 tego okre\u015blenia zamiennie z oty\u0142o\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Oty\u0142o\u015b\u0107 za\u015b to stan, gdy zawarto\u015b\u0107 tkanki t\u0142uszczowej w organizmie wynosi powy\u017cej 30% masy cia\u0142a u kobiet i powy\u017cej 25% u m\u0119\u017cczyzn.<\/p>\n\n\n\n
Nadwaga i oty\u0142o\u015b\u0107 powoduj\u0105 szereg problem\u00f3w zdrowotnych w spo\u0142ecze\u0144stwie, dlatego lekarze silnie zwracaj\u0105 uwag\u0119 na przestrzeganie zasad, kt\u00f3re pozwol\u0105 w ograniczeniu wyst\u0105pienia nadmiernej masy cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Nawo\u0142uj\u0105 do zmiany nawyk\u00f3w \u017cywieniowych i do zwi\u0119kszonej aktywno\u015bci fizycznej.<\/p>\n\n\n\n
G\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 oty\u0142o\u015bci jest d\u0142ugotrwa\u0142e zaburzenie bilansu energetycznego, czyli przyjmowanie wi\u0119cej energii ni\u017c jej zu\u017cywanie.<\/p>\n\n\n\n
Zazwyczaj dzieje si\u0119 tak, gdy spo\u017cywamy nadmiern\u0105 ilo\u015b\u0107 posi\u0142k\u00f3w i jednocze\u015bnie nie zachowujemy odpowiedniej codziennej aktywno\u015bci fizycznej<\/strong> oraz gdy podjadamy pomi\u0119dzy posi\u0142kami.<\/p>\n\n\n\n Opr\u00f3cz nieprawid\u0142owej diety i stylu \u017cycia, istniej\u0105 inne czynniki. Istnieje wiele przyczyn oty\u0142o\u015bci:<\/p>\n\n\n\n Do diagnozowania nadwagi i oty\u0142o\u015bci u ludzi wykorzystywany jest wska\u017anik BMI (ang. Body Mass Index<\/strong>), kt\u00f3ry odnosi si\u0119 do masy cia\u0142a do wzrostu. Mo\u017cemy wyliczy\u0107 go w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b:<\/p>\n\n\n\n BMI =M\/W2, gdzie M to masa cia\u0142a w kilogramach a W \u2013 wzrost w metrach.<\/p>\n\n\n\n Dzi\u0119ki temu r\u00f3wnaniu mo\u017cemy wyr\u00f3\u017cni\u0107 trzy stopnie oty\u0142o\u015bci: oty\u0142o\u015b\u0107 I stopnia (BMI>30), oty\u0142o\u015b\u0107 II stopnia (BMI>35) oraz oty\u0142o\u015b\u0107 III stopnia (BMI>40).<\/p>\n\n\n\n Opr\u00f3cz wska\u017anika BMI istnieje inny, BIA (z ang. bioelectrical impedance analysis), dzi\u0119ki kt\u00f3remu mo\u017cna wyliczy\u0107 zawarto\u015b\u0107 tkanki t\u0142uszczowej w naszym organizmie.<\/p>\n\n\n\n Prawid\u0142owa zawarto\u015b\u0107 to do 30% masy cia\u0142a u kobiet i do 25% u m\u0119\u017cczyzn.<\/p>\n\n\n\n Wyliczenia masy cia\u0142a na podstawie BIA nie dotycz\u0105 dzieci, kobiet w ci\u0105\u017cy oraz os\u00f3b, kt\u00f3re posiadaj\u0105 wszczepiony rozrusznik serca.<\/p>\n\n\n\n Nadwag\u0119 mo\u017cemy podzieli\u0107 r\u00f3wnie\u017c ze wzgl\u0119du na dominuj\u0105cy obszar odk\u0142adania si\u0119 tkanki t\u0142uszczowej. U\u017cywa si\u0119 do tego wska\u017anika WHR (waist-hip ratio), dzi\u0119ki kt\u00f3remu wyr\u00f3\u017cniamy oty\u0142o\u015b\u0107 gynoidaln\u0105 (po\u015bladkowo-udowa, tak zwana gruszka) oraz androidaln\u0105 (brzuszna, tak zwane jab\u0142ko).<\/p>\n\n\n\n Wska\u017anik ten dotyczy jedynie os\u00f3b oty\u0142ych i z nadwag\u0105.<\/p>\n\n\n\n Tu r\u00f3wnanie wygl\u0105da nast\u0119puj\u0105co: WHR = P\/B gdzie P \u2013 obw\u00f3d w pasie w centymetrach, B \u2013 obw\u00f3d bioder w centymetrach.<\/p>\n\n\n\n O oty\u0142o\u015bci gynoidalnej m\u00f3wimy wtedy, gdy WHR wynosi u kobiet < 0,8; u m\u0119\u017cczyzn < 1 a o androidalnej, gdy u kobiet \u2265 0,8; u m\u0119\u017cczyzn \u2265 1.<\/p>\n\n\n\n Oty\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce prowadzi\u0107 do licznych chor\u00f3b. Przede wszystkim do chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia<\/strong>, do kt\u00f3rych zaliczamy: nadci\u015bnienie t\u0119tnicze, choroba wie\u0144cowa serca, zawa\u0142 serca, udar, \u017cylnej choroby zakrzepowo-zatorowej oraz migotanie przedsionk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Opr\u00f3cz powik\u0142a\u0144 dotycz\u0105cych uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia mo\u017cemy wyr\u00f3\u017cni\u0107 choroby metaboliczne – cukrzyc\u0119 typu 2; demencj\u0119; choroby uk\u0142adu pokarmowego – refluks \u017co\u0142\u0105dkowo-prze\u0142ykowy, choroby w\u0105troby. st\u0142uszczenia w\u0105troby, kamic\u0119 \u017c\u00f3\u0142ciow\u0105; choroby nerek – kamic\u0119 nerkow\u0105; astm\u0119; depresj\u0119 i zaburzenia emocjonalne; dn\u0119 moczanow\u0105, zaburzenia hormonalne – mog\u0105ce prowadzi\u0107 do bezp\u0142odno\u015bci m\u0119skiej i \u017ce\u0144skiej; powik\u0142ania uk\u0142adu ruchu.<\/p>\n\n\n\n Oty\u0142o\u015b\u0107 powoduje tak\u017ce wzrost ryzyka nowotwor\u00f3w (na przyk\u0142ad piersi, jajnika czy endometrium).<\/p>\n\n\n\n Cukrzyc\u0119 typu 2 w przeciwie\u0144stwie do typu 1 nie leczy si\u0119 poprzez insulinoterapi\u0119. Choroba ta wymaga odpowiedniej diety po\u0142\u0105czonej z aktywno\u015bci\u0105 ruchow\u0105<\/strong>. Jej objawami s\u0105: zwi\u0119kszone oddawanie moczu, os\u0142abienie, wzmo\u017cone pragnienie oraz wyst\u0119powanie zaka\u017ce\u0144 uk\u0142adu moczowo-p\u0142ciowego. Badania dowodz\u0105, \u017ce 90% os\u00f3b z cukrzyc\u0105 2 typu to osoby oty\u0142e.<\/p>\n\n\n\n Nadci\u015bnienie t\u0119tnicze potocznie okre\u015bla si\u0119 jako „cichego zab\u00f3jc\u0119”, poniewa\u017c nie ma ono szczeg\u00f3lnych objaw\u00f3w, a mo\u017ce mie\u0107 powa\u017cne konsekwencje – zawa\u0142, b\u00f3l w klatce piersiowej, niewydolno\u015b\u0107 serca czy udar. Regularna kontrola ci\u015bnienia krwi mo\u017ce zapobiec ewentualnym powik\u0142aniom.<\/p>\n\n\n\n Oty\u0142o\u015b\u0107 ma ogromny wp\u0142yw tak\u017ce na nasze zdrowie psychiczne. Gdy borykamy si\u0119 z nadprogramowymi kilogramami mo\u017cemy popa\u015b\u0107 w kompleksy, a gdy do tego do\u0142o\u017cymy brak samoakceptacji, mo\u017ce powodowa\u0107 to stany depresyjne. Ryzyko rozwoju depresji jest wysokie w grupie nastolatk\u00f3w. Spowalnia tak\u017ce proces leczenia oty\u0142o\u015bci, wi\u0119c niezb\u0119dna jest w tym procesie pomoc psychologiczna.<\/p>\n\n\n\n Osoby z oty\u0142o\u015bci\u0105 s\u0105 zdecydowanie bardziej nara\u017cone na choroby uk\u0142adu ruchu. Zwi\u0119kszona masa cia\u0142a powoduje utrudnienia w poruszaniu. Stawy s\u0105 nadmiernie obci\u0105\u017cane, co mo\u017ce powodowa\u0107 stany zwyrodnieniowe.<\/p>\n\n\n\n Nadmierne nagromadzenie tkanki t\u0142uszczowej jest czynnikiem bezp\u0142odno\u015bci u kobiet. Oty\u0142e kobiety moj\u0105 spotka\u0107 si\u0119 z trudno\u015bci\u0105 zaj\u015bcia w ci\u0105\u017c\u0119 zar\u00f3wno metod\u0105 naturaln\u0105 jak i in vitro. Dodatkowo, istnieje du\u017ce ryzyko poronie\u0144 czy chor\u00f3b oko\u0142oporodowych a tak\u017ce mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 cukrzyca ci\u0105\u017cowa, nadci\u015bnienie czy przedwczesny por\u00f3d.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli chodzi o m\u0119\u017cczyzn, oty\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce powodowa\u0107 problemy z erekcj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Oty\u0142o\u015b\u0107 nie tylko zwi\u0119ksza ryzyko wyst\u0105pienia refluksu prze\u0142ykowo-\u017co\u0142\u0105dkowego, ale r\u00f3wnie\u017c zmian przednowotworowych i nowotworowych w prze\u0142yku.<\/p>\n\n\n\n Leczenie oty\u0142o\u015bci to \u017cmudny i trudny proces, poniewa\u017c zmusza on do zmiany nawyk\u00f3w, kt\u00f3re towarzyszy\u0142y nam przez lata. Wi\u0119c jak leczy\u0107 oty\u0142o\u015b\u0107?<\/p>\n\n\n\n Podstaw\u0105 leczenia oty\u0142o\u015bci i metod\u0105, kt\u00f3ra jest najskuteczniejsza, jest redukcja masy cia\u0142a (dobrze dobrana dieta odchudzaj\u0105ca), przy jednoczesnej aktywno\u015bci fizycznej.<\/p>\n\n\n\n Plan diety powinien by\u0107 przygotowany przez dietetyka i dopasowany do indywidualnych potrzeb pacjenta. Redukcja masy cia\u0142a powinna odbywa\u0107 si\u0119 stopniowo.<\/p>\n\n\n\n Plan aktywno\u015bci fizycznej r\u00f3wnie\u017c powinien by\u0107 stworzony przez specjalist\u0119 w zale\u017cno\u015bci od potrzeb osoby leczonej. Osobom bardzo oty\u0142ym na pocz\u0105tek mog\u0105 wystarczy\u0107 \u0107wiczenia o umiarkowanej intensywno\u015bci, takie kt\u00f3re nie b\u0119d\u0105 obci\u0105\u017ca\u0107 zbyt staw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Treningi pod okiem profesjonalisty jest wa\u017cny, poniewa\u017c jest kontrolowany. Dzi\u0119ki temu unikniemy efektu jo<\/strong> jo.<\/p>\n\n\n\n Opr\u00f3cz zmiany stylu \u017cycia, dodatkowym sposobem w walce z nadprogramowymi kilogramami jest leczenie farmakologiczne<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Obecnie dost\u0119pne s\u0105 trzy preparaty pomagaj\u0105ce w leczeniu oty\u0142o\u015bci: orlistat, mysimba (po\u0142\u0105czenie naltreksonu i bupropionu) oraz liraglutyd. Wszystkie s\u0105 przepisywane przez lekarza specjalist\u0119.<\/p>\n\n\n\n Orlistat hamuje aktywno\u015b\u0107 lipaz trzustkowej i \u017co\u0142\u0105dkowej, a co za tym idzie upo\u015bledza trawienie i wch\u0142anianie t\u0142uszcz\u00f3w, kt\u00f3re przyjmujemy z pokarmem. Dzia\u0142a tylko w przewodzie pokarmowym i nie wp\u0142ywa na uczucie syto\u015bci i g\u0142odu.<\/p>\n\n\n\n Po\u0142\u0105czenie substancji naltreksonu i bupropionu zwi\u0119ksza uczucie syto\u015bci i wyd\u0142u\u017ca czas jej odczuwania a tak\u017ce zmniejsza apetyt.<\/p>\n\n\n\n Liraglutyd ma podobne w\u0142a\u015bciwo\u015bci – hamuje apetyt i zwi\u0119ksza uczucie syto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Do chirurgicznego leczenia oty\u0142o\u015bci<\/strong> kwalifikuj\u0105 si\u0119 ludzie z oty\u0142o\u015bci\u0105 II stopnia oraz III stopnia wraz z chorobami wsp\u00f3\u0142towarzysz\u0105cymi.<\/p>\n\n\n\n Leczenie chirurgiczne to inaczej chirurgia bariatryczna. Zabieg operacji bariatrycznej mo\u017ce by\u0107 zalecony jedynie przez lekarza specjalist\u0119 – chirurga bariatr\u0119.<\/p>\n\n\n\n Balon \u017co\u0142\u0105dkowy – to umieszczenie specjalnego balonu na okre\u015blony czas w \u017co\u0142\u0105dku pacjenta. Balon ma za zadanie uciska\u0107 \u015bciany \u017co\u0142\u0105dka, a co za tym idzie powodowa\u0107 uczucie syto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Opaska \u017co\u0142\u0105dkowa – czyli za\u0142o\u017cenie specjalnej opaski dziel\u0105cej \u017co\u0142\u0105dek pacjenta na dwie cz\u0119\u015bci. W jednej z nich mie\u015bci si\u0119 niewielka ilo\u015b\u0107 pokarmu, dzi\u0119ki czemu, po zjedzeniu nawet niewielkiego posi\u0142ku czujemy syto\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n R\u0119kawowa resekcja \u017co\u0142\u0105dka (inaczej sleeve) – najpopularniejsza z metod polegaj\u0105ca na usuni\u0119ciu cz\u0119\u015bci \u017co\u0142\u0105dka pacjenta. Za pomoc\u0105 laparoskopu usuwa si\u0119 fragment \u017co\u0142\u0105dka a cz\u0119\u015b\u0107, kt\u00f3ra pozosta\u0142a, mo\u017ce pomie\u015bci\u0107 niewielk\u0105 ilo\u015b\u0107 pokarmu. Dodatkowo po zabiegu, \u017co\u0142\u0105dek nie wydziela hormonu \u0142aknienia (greliny).<\/p>\n\n\n\n Wy\u0142\u0105czenie \u017c\u00f3\u0142ciowo-trzustkowe – niezwykle rzadka metoda polegaj\u0105ca na usuni\u0119ciu 2\/3 \u017co\u0142\u0105dka pacjenta a nast\u0119pnie podzieleniu go na trzy cz\u0119\u015bci. W jednej transportowany jest pokarm, druga jest drog\u0105 sok\u00f3w trawiennych a w trzeciej odbywa si\u0119 proces trawienia. Ingerencja w jelito cienkie powoduje zmniejszenie wch\u0142aniania warto\u015bci od\u017cywczych a redukcja \u017co\u0142\u0105dka pozwala na przyjmowanie mniejszej ilo\u015bci jedzenia. Finalnie pacjent traci na wadze.<\/p>\n\n\n\n Przeczytaj tak\u017ce o:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n
Podzia\u0142 oty\u0142o\u015bci<\/h3>\n\n\n\n
Skutki oty\u0142o\u015bci<\/h3>\n\n\n\n
Leczenie nadwagi i oty\u0142o\u015bci<\/h3>\n\n\n\n
Leczenie farmakologiczne<\/h3>\n\n\n\n
Leczenie chirurgiczne<\/h3>\n\n\n\n
Chirurgiczne metody leczenia oty\u0142o\u015bci<\/h3>\n\n\n\n