{"id":14329,"date":"2022-12-20T21:58:02","date_gmt":"2022-12-20T21:58:02","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&#038;p=14329"},"modified":"2022-12-20T21:58:08","modified_gmt":"2022-12-20T21:58:08","slug":"odlezyny-przyczyny-i-leczenie-odlezyn","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/odlezyny-przyczyny-i-leczenie-odlezyn\/","title":{"rendered":"Odle\u017cyny &#8211; przyczyny i leczenie odle\u017cyn"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\" id=\"odlezyny\">Czym s\u0105 odle\u017cyny?<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Odle\u017cyny<\/strong> powstaj\u0105 gdy dojdzie do zaburze\u0144 ukrwienia, kt\u00f3re powoduje powtarzaj\u0105cy si\u0119 lub d\u0142ugotrwa\u0142y ucisk wywierany na cia\u0142o chorego, a tym samym na naczynia krwiono\u015bne. Odle\u017cyny mog\u0105 dotyczy\u0107 nask\u00f3rka, ca\u0142ej grubo\u015bci sk\u00f3ry, tkanki podsk\u00f3rnej, mi\u0119\u015bni i ko\u015bci. W jej otoczeniu pojawia si\u0119 zwykle stan zapalny i cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105 zachy\u0142ki z wydzielin\u0105 ropn\u0105 si\u0119gaj\u0105ce w r\u00f3\u017cnych kierunkach, nieraz na znaczn\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Problem odle\u017cyn dotyczy przede wszystkim os\u00f3b ob\u0142o\u017cnie chorych, maj\u0105cych trudno\u015bci z poruszaniem si\u0119. W wyniku zaburze\u0144 ukrwienia na skutek d\u0142ugotrwa\u0142ego ucisku sk\u00f3ry i tkanki podsk\u00f3rnej oraz dzia\u0142ania si\u0142y tarcia dochodzi u takich pacjent\u00f3w do obumarcia tkanek i powstania owrzodze\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p>Najcz\u0119stszym miejscem <strong>powstania odle\u017cyny <\/strong>s\u0105 okolice ko\u015bci krzy\u017cowej, po\u015bladki lub pi\u0119ty u pacjent\u00f3w unieruchomionych, a tak\u017ce \u0142okcie, kolana i okolice kostek.<\/p>\n\n\n\n<p>Natomiast<strong> leczenie odle\u017cyn <\/strong>jest procesem trudnym i d\u0142ugotrwa\u0142ym &#8211; proces gojenia wynosi od kilku do kilkunastu miesi\u0119cy i nie zawsze okazuje si\u0119 skuteczny. Wa\u017cne jest, aby pacjenci unieruchomieni w \u0142\u00f3\u017cku od razu mieli wprowadzon\u0105 profilaktyk\u0119 przeciwodle\u017cynow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\" id=\"powstanie\">Powstawanie odle\u017cyn &#8211; uszkodzenie pe\u0142nej grubo\u015bci sk\u00f3ry i tkanki podsk\u00f3rnej<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Odle\u017cyny<\/strong> powoduje ucisk ko\u015bci oraz pod\u0142o\u017ca na tkanki mi\u0119kkie. Osoby zdrowe czuj\u0105c b\u00f3l, zmieni\u0105 pozycj\u0119, natomiast osoby chore, cz\u0119sto mimo odczuwalnego b\u00f3lu, same nie s\u0105 w stanie odwr\u00f3ci\u0107 si\u0119, poniewa\u017c maj\u0105 niedow\u0142ad lub ograniczon\u0105 sprawno\u015b\u0107 ruchow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Zmniejszon\u0105 zdolno\u015b\u0107 samodzielnego poruszania si\u0119 powoduj\u0105 tak\u017ce niekt\u00f3re leki uspokajaj\u0105ce oraz zaburzenia uk\u0142adu nerwowego zwi\u0105zane z pora\u017ceniem i zaburzeniami czucia, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce chory nie odczuwa b\u00f3lu, a wi\u0119c nie ma potrzeby zmiany pozycji.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Odle\u017cyny <\/strong>cz\u0119\u015bciej powstaj\u0105 u chorych na cukrzyc\u0119, mia\u017cd\u017cyc\u0119, choroby uk\u0142adu oddechowego oraz ze z\u0142\u0105 przemian\u0105 materii, a tak\u017ce u os\u00f3b, kt\u00f3re nie panuj\u0105 nad oddawaniem moczu i stolca. Wilgotne \u015brodowisko rany oraz zanieczyszczona sk\u00f3ra mog\u0105 powodowa\u0107 g\u0142\u0119bokie rany.<\/p>\n\n\n\n<p>Do powstawania odle\u017cyn przyczynia si\u0119 tak\u017ce wiek chorego. <strong>Odle\u017cyny<\/strong> dwa razy cz\u0119\u015bciej tworz\u0105 si\u0119 u os\u00f3b w podesz\u0142ym wieku, kt\u00f3rych sk\u00f3ra nara\u017cona jest na zbytnie wysuszenie lub zawilgocenie (przez pot, mocz). Niew\u0142a\u015bciwa bielizna oraz po\u015bciel, a tak\u017ce jej nier\u00f3wno\u015bci (fa\u0142dy, zagniecenia) sprzyjaj\u0105 powstawaniu odle\u017cyn.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"klasyfikacja\">Klasyfikacja odle\u017cyn<\/h3>\n\n\n\n<p>Dodatkowo proces <strong>powstania odle\u017cyn<\/strong> mo\u017cna podzieli\u0107 na tzw. stopnie odle\u017cyn. Mo\u017cna wyodr\u0119bni\u0107 pi\u0119\u0107 stopni rozwoju odle\u017cyn wed\u0142ug klasyfikacji Torrance\u2019a:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>I stopie\u0144<\/strong> \u2013 zaczerwienienie, kt\u00f3re blednie pod wp\u0142ywem ucisku, nadal zachowane jest mikrokr\u0105\u017cenie i ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 nask\u00f3rka;<\/li><li><strong>II stopie\u0144 <\/strong>\u2013 zaczerwienienie, kt\u00f3re nie blednie, przebarwienie i cieplejsza w dotyku sk\u00f3ra o charakterze zapalenia, obrz\u0119k, mo\u017cliwa obecno\u015b\u0107 drobnych p\u0119cherzy i nad\u017cerek, pacjent zaczyna odczuwa\u0107 b\u00f3l;<\/li><li><strong>III stopie\u0144 <\/strong>\u2013 uszkodzenie pe\u0142nej grubo\u015bci sk\u00f3ry, rana mo\u017ce by\u0107 pokryta \u017c\u00f3\u0142tawymi masami rozpadaj\u0105cych si\u0119 tkanek lub suchym cienkim strupem;<\/li><li><strong>IV stopie\u0144<\/strong> \u2013 uszkodzenie sk\u00f3ry i tkanki podsk\u00f3rnej, dochodz\u0105ce do powi\u0119zi;<\/li><li><strong>V stopie\u0144 <\/strong>\u2013 g\u0142\u0119bokie uszkodzenie przekraczaj\u0105ce powi\u0119\u017a do mi\u0119\u015bni, struktur kostnych, staw\u00f3w i \u015bci\u0119gien. Wewn\u0105trz rany znajduj\u0105 si\u0119 rozpadaj\u0105ce si\u0119 i&nbsp;wyciekaj\u0105ce z&nbsp;niej masy tkanek, dochodzi te\u017c do martwicy tkanek. W&nbsp;efekcie mo\u017ce to spowodowa\u0107 zaka\u017cenie ca\u0142ego organizmu, czyli seps\u0119.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\" id=\"leczenie\">Leczenie odle\u017cyn<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>W leczeniu odle\u017cyn<\/strong> niezb\u0119dny jest nadz\u00f3r specjalisty oraz post\u0119powanie wed\u0142ug jego zalece\u0144. Oceni on stan pacjenta, a przede wszystkim wska\u017ce, jakie leki przyspieszaj\u0105ce proces gojenia stosowa\u0107 na g\u0142\u0119bokie <strong>odle\u017cyny<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Obecnie nie stosuje si\u0119 ju\u017c opatrunk\u00f3w gazowych, a jedyne takie, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na prawid\u0142ow\u0105 wilgotno\u015b\u0107 sk\u00f3ry. S\u0105 szybkie i \u0142atwe w zak\u0142adaniu i nie wymagaj\u0105 cz\u0119stego zmieniania. W aptekach dost\u0119pne s\u0105 m.in. <strong>opatrunki<\/strong> hydro\u017celowe, opatrunki poliuretanowe hydrokoloidowe, z pianki silikonowej czy w\u0142\u00f3kien alginianu wapnia.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Na rany mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c regularnie aplikowa\u0107 <strong>ma\u015bci i kremy na odle\u017cyny&nbsp;<\/strong>ze sk\u0142adnikami maj\u0105cymi dzia\u0142anie przeciwbakteryjne i przeciwzapalne, czyli z cynkiem, wyci\u0105giem z \u017cywokostu lekarskiego&nbsp;lub rumianku. Warto wybiera\u0107 te preparaty, kt\u00f3re zawieraj\u0105 witamin\u0119 E i alantoin\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Trzeba tak\u017ce pami\u0119ta\u0107 o regularnym odka\u017caniu odle\u017cyn, najlepiej zastosowa\u0107 preparaty odka\u017caj\u0105ce w formie sprayu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Leczenie odle\u017cyn<\/strong> jest procesem d\u0142ugotrwa\u0142ym, jego powodzenie zale\u017cy od stopnia zaawansowania odle\u017cyny. Zazwyczaj udaje si\u0119 wyleczy\u0107odle\u017cyny I i II stopnia, natomiast bardziej zaawansowane stany mo\u017cna jedynie zaleczy\u0107, aby unikn\u0105\u0107 ci\u0119\u017ckich powik\u0142a\u0144. Czasem konieczna jest operacja.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"wyleczyc\">Czy da si\u0119 wyleczy\u0107 odle\u017cyny?<\/h3>\n\n\n\n<p>Proces leczenia odle\u017cyn zale\u017cy od ich stopnia zaawansowania.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>W stopniu I<\/strong> trzeba jak najszybciej odci\u0105\u017cy\u0107 uci\u015bni\u0119te miejsce oraz zastosowa\u0107 odpowiedni\u0105 higien\u0119 sk\u00f3ry. Warto za\u0142o\u017cy\u0107 b\u0142ony poliuretanowe, czyli elastyczne opatrunki, kt\u00f3re chroni\u0105 sk\u00f3r\u0119 nara\u017con\u0105 na ucisk przez zmniejszanie si\u0142y tarcia. Mo\u017ce ona znajdowa\u0107 si\u0119 na odle\u017cynie nawet do 10 dni.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>W stopniu II<\/strong> poza niezw\u0142ocznym odci\u0105\u017ceniem miejsca uszkodzenia, pokrywa si\u0119 odle\u017cyny cieniutkim opatrunkiem hydrokoloidowym, kt\u00f3ry poch\u0142ania wydzielin\u0119 oraz wspiera proces gojenia.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>W stopniu III<\/strong> trzeba usun\u0105\u0107 martwic\u0119, jednak najpierw stosuje si\u0119 hydrokoloidy lub hydro\u017cele, a&nbsp;p\u00f3\u017aniej przeprowadza si\u0119 oczyszczenie chirurgiczne.<\/p>\n\n\n\n<p>Odle\u017cyny <strong>stopnia IV i&nbsp;V<\/strong> leczy si\u0119 operacyjnie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\" id=\"profilaktyka\">Profilaktyka przeciwodle\u017cynowa, czyli czy zapobieganie odle\u017cynom jest mo\u017cliwe?<\/h2>\n\n\n\n<p>Powstawaniu odle\u017cyn mo\u017cna zapobiega\u0107. Wa\u017cne jest, aby regularnie obserwowa\u0107 cia\u0142o chorego, dba\u0107 o jego codzienn\u0105 higien\u0119 (zw\u0142aszcza miejsc intymnych) oraz nie dopu\u015bci\u0107 do martwicy tkanek. U os\u00f3b d\u0142ugotrwale le\u017c\u0105cych trzeba bacznie obserwowa\u0107 co si\u0119 dzieje na powierzchni sk\u00f3ry. Natomiast gdy zaobserwujemy np. proces zapalny reagowa\u0107 trzeba natychmiast.<\/p>\n\n\n\n<p>Wa\u017cne jest tak\u017ce zmniejszanie ucisku w najbardziej nara\u017conych na odle\u017cyny miejscach &#8211; pomog\u0105 w tym poduszki przeciwodle\u017cynowe oraz materace przeciwodle\u017cynowe, a tak\u017ce piankowe kr\u0105\u017cki podk\u0142adane pod \u0142okcie, kolana i kostki.<\/p>\n\n\n\n<p>Profilaktyka i leczenie odle\u017cyn opiera si\u0119 tak\u017ce na odpowiednim \u017cywieniu chorego. W diecie os\u00f3b nara\u017conych na uszkodzenie nask\u00f3rka, a nast\u0119pnie obumarcia kom\u00f3rek powinno znajdowa\u0107 si\u0119 bia\u0142ko, cynk, krzem i witaminy: C, A, E. Niedobory tych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych przyczyniaj\u0105 si\u0119 do powstania odle\u017cyn i utrudniaj\u0105 gojenie si\u0119 ran. Wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c w\u0142a\u015bciwe nawodnienie, np. regularne picie wody.<\/p>\n\n\n\n<p>Istotne w profilaktyce przeciwodle\u017cynowej jest zmniejszanie nacisku w miejscach nara\u017conych na uciskanie zdrowych tkanek. Opiekun osoby ob\u0142o\u017cnie chorej powinien co 2-3 godziny zmienia\u0107 u\u0142o\u017cenie jej cia\u0142a, a tak\u017ce stosowa\u0107 odpowiednie masa\u017ce i oklepywania.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"template":"","tags":[1450,1448,1452],"guide_category":[1138],"class_list":["post-14329","tm-guide","type-tm-guide","status-publish","hentry","tag-leczenie-odlezyn","tag-odlezyny","tag-profilaktyka-przeciwodlezynowa","guide_category-choroby"],"acf":[],"lang":"pl","translations":{"pl":14329},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide\/14329","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide"}],"about":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/types\/tm-guide"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/users\/1"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media?parent=14329"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tags?post=14329"},{"taxonomy":"guide_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/guide_category?post=14329"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}