Afazja jest stanem, kiedy pojawiaj\u0105 si\u0119 trudno\u015bci z m\u00f3wieniem i rozumieniem mowy, pomimo \u017ce chory wcze\u015bniej takich zaburze\u0144 nie przejawia\u0142 – komunikacja werbalna z otoczeniem przebiega\u0142a bezproblemowo. Pacjent mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c problemy z pisaniem i czytaniem. Warto wspomnie\u0107, \u017ce zaburzenia pisania i czytania bez problem\u00f3w z mow\u0105 nazywane s\u0105 aleksj\u0105. Termin „afazja” jako taki nie jest wi\u0105zany z \u017cadn\u0105 konkretn\u0105 jednostk\u0105 chorobow\u0105. Zaburzenie mowy powstaje w wyniku uszkodzenia struktur m\u00f3zgowych, bez wzgl\u0119du na czynnik, jaki je wywo\u0142a\u0142. Przyczyny afazji to m.in.:<\/p>\n\n\n\n
Afazja nale\u017cy do grupy objaw\u00f3w ogniskowych, wi\u0119c jednoznacznie potwierdza zaburzenia o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego i mo\u017ce wskazywa\u0107, kt\u00f3re cz\u0119\u015bci m\u00f3zgu mog\u0142y ulec uszkodzeniom. Wyst\u0105pienie afazji wi\u0105\u017ce si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105 jak najszybszej wizyty u neurologa. Przyczyn\u0105 afazji jest uszkodzenie nast\u0119puj\u0105cych cz\u0119\u015bci m\u00f3zgu:<\/p>\n\n\n\n
Afazja za to nigdy nie jest skutkiem parali\u017c\u00f3w i niedow\u0142ad\u00f3w. Nie jest r\u00f3wnie\u017c wynikiem zaburze\u0144 s\u0142uchu – dotyczy wy\u0142\u0105cznie funkcji j\u0119zykowych.<\/p>\n\n\n\n
Na skutek uszkodzenia struktur anatomicznych m\u00f3zgu, afazji mog\u0105 towarzyszy\u0107 r\u00f3wnie\u017c inne objawy, takie jak zaburzenia czucia, utrata pami\u0119ci, zaburzenia \u015bwiadomo\u015bci i my\u015blenia, orientacji przestrzennej, wykonywania precyzyjnych ruch\u00f3w, zaburzenia psychiczne.<\/p>\n\n\n\n
G\u0142\u00f3wne objawy afazji to:<\/p>\n\n\n\n
Sytuacja os\u00f3b z afazj\u0105 jest niezwykle ci\u0119\u017cka i przykra, chorzy wycofuj\u0105 si\u0119 z \u017cycia spo\u0142ecznego, izoluj\u0105 si\u0119, niech\u0119tnie podejmuj\u0105 kontakty nawet z bliskimi osobami z rodziny. Przez osoby postronne pacjenci z afazj\u0105 mog\u0105 by\u0107 brane za niepe\u0142nosprawne umys\u0142owo, co dodatkowo utrudnia sytuacj\u0119 spo\u0142eczn\u0105 os\u00f3b z afazj\u0105. Przyczyny i objawy afazji nie s\u0105 og\u00f3lnie znane przez spo\u0142ecze\u0144stwo, brakuje program\u00f3w spo\u0142ecznych u\u015bwiadamiaj\u0105cych problem.<\/p>\n\n\n\n
Rodzaje afazji zosta\u0142y sklasyfikowane i usystematyzowane na r\u00f3\u017cne sposoby. Dwa g\u0142\u00f3wne najbardziej znane typy to afazja Wernickiego i afazja Broca. Je\u015bli chodzi o objawy, wyr\u00f3\u017cniamy kilka rodzaj\u00f3w afazji.<\/p>\n\n\n\n
Afazja ruchowa ma zazwyczaj nag\u0142y pocz\u0105tek. Pacjent odczuwa, \u017ce nie jest w stanie m\u00f3wi\u0107 – wie, jakie dok\u0142adnie my\u015bli chce wyrazi\u0107, ale z ust wydobywaj\u0105 si\u0119 nieartyku\u0142owane d\u017awi\u0119ki lub przypadkowe, pojedyncze s\u0142owa. Rozumienie mowy jest zachowane. Przy afazji ruchowej chory traci panowanie nad mi\u0119\u015bniami steruj\u0105cymi narz\u0105dami mowy. Czasem zdarza si\u0119, \u017ce chory zast\u0119puje jedne s\u0142owa innymi, pope\u0142nia b\u0142\u0119dy gramatyczne i sk\u0142adniowe, powtarza s\u0142owa lub buduje dziwne szyki zda\u0144. Sytuacja, kiedy logika wypowiedzi jest zachowana, ale sama wypowiedz nie jest p\u0142ynna nazywamy cz\u0119\u015bciow\u0105 afazj\u0105 ruchow\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Zwykle afazja pojawia si\u0119 nagle. Przy afazji czuciowej chory nie rozumie mowy – zadawanych pyta\u0144, polece\u0144, wypowiedzianych zda\u0144. Pacjent ma zachowan\u0105 zdolno\u015b\u0107 powtarzania mowy i pojedynczych s\u0142\u00f3w, jednak mo\u017ce \u017ale rozumie\u0107 ich znaczenie. Zdolno\u015b\u0107 rozumienia jest zaburzona przez uszkodzenie m\u00f3zgu.<\/p>\n\n\n\n
Zniesiona jest zdolno\u015b\u0107 m\u00f3wienia i rozumienia mowy, chory traci mo\u017cliwo\u015b\u0107 czytania i pisania. Jest to najci\u0119\u017cszy rodzaj afazji i mo\u017ce wskazywa\u0107 na bardzo powa\u017cne uszkodzenia m\u00f3zgu. Czasami chory artyku\u0142uje pojedyncze sylaby lub d\u017awi\u0119ki, cz\u0119sto konieczna jest nauka mowy i j\u0119zyka od nowa, o ile pozwala na to rozleg\u0142o\u015b\u0107 uszkodze\u0144 m\u00f3zgu.<\/p>\n\n\n\n
Jest wynikiem uszkodzenia m\u00f3zgu i przejawia si\u0119 trudno\u015bciami w rozumieniu z\u0142o\u017conych logiczno-gramatycznie form wypowiedzi np. konstrukcji w stronie biernej. Pojawiaj\u0105 si\u0119 zaburzenia nazywania i syntezy informacji. Trudno\u015bci choremu sprawia okre\u015blenie czasu, kierunku, przestrzeni wydarze\u0144. Pojawiaj\u0105 si\u0119 problemy z czytaniem, liczeniem. Chory nie jest w stanie jednocze\u015bnie analizowa\u0107 nap\u0142ywaj\u0105cej informacji pod wzgl\u0119dem logiczno-semantyczno-gramatycznym.<\/p>\n\n\n\n
Inaczej anomia – charakteryzuje si\u0119 problemami z nazwaniem przedmiot\u00f3w, os\u00f3b i zjawisk.<\/p>\n\n\n\n
Wyst\u0105pienie afazji u osoby dotychczas zdrowej powinno sk\u0142oni\u0107 do jak najszybszej wizyty u lekarza, je\u017celi mia\u0142 miejsce wypadek, nale\u017cy wezwa\u0107 pogotowie ratunkowe. Na samym pocz\u0105tku lekarz sprawdzi, czy nie ma zagro\u017cenia \u017cycia. Pacjent sam b\u0119dzie mia\u0142 problemy, aby porozumie\u0107 si\u0119 z lekarzem, wa\u017cne jest wi\u0119c, aby by\u0142 obok kto\u015b, kto opowie kiedy i jak dosz\u0142o do wyst\u0105pienia afazji. Metody diagnozowania afazji to przede wszystkim okre\u015blenie, kt\u00f3re struktury m\u00f3zgowe uleg\u0142y uszkodzeniu i co stoi podstaw uszkodzenia – by\u0107 mo\u017ce jest to nowotw\u00f3r, choroba neurodegradacyjna lub stan po wypadku. Lekarz zleca szereg bada\u0144 m\u00f3zgu i jego funkcji – tomografi\u0119 komputerow\u0105, rezonans magnetyczny, EEG. Na samym pocz\u0105tku podejmuje si\u0119 leczenie problemu, kt\u00f3ry by\u0142 przyczyn\u0105 uszkodzenia m\u00f3zgu. Gdy tylko pacjent b\u0119dzie w odpowiednim stanie, nale\u017cy podj\u0105\u0107 diagnoz\u0119 i terapi\u0119 neurologopedyczn\u0105. Forma leczenia zaburze\u0144 mowy jest dostosowana do stanu pacjenta – czasami wi\u0105\u017ce si\u0119 ona z konieczno\u015bci\u0105 ponownej nauki j\u0119zyka i mowy, a chory i tak do ko\u0144ca \u017cycia b\u0119dzie mia\u0142 trudno\u015bci z mow\u0105. Terapia afazji rozpoczyna si\u0119 od diagnozy i okre\u015blenia jej rodzaju – czy pacjent cierpi na afazj\u0119 czuciow\u0105 czy ruchow\u0105. Neurologopeda sprawdza co rozumie pacjent, okre\u015bla tempo mowy, spos\u00f3b artykulacji, na ile jest zachowana logika wypowiedzi i dostosowuje \u0107wiczenia do mo\u017cliwo\u015bci chorego. Afazja potrafi „wytr\u0105ci\u0107” cz\u0142owieka z \u017cycia spo\u0142ecznego, dlatego wa\u017cne jest, aby mo\u017cliwie szybko z\u0142agodzi\u0107 jej objawy i pracowa\u0107 nad ponownym przywr\u00f3ceniem zdolno\u015bci j\u0119zykowych.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"template":"","tags":[1662,1666,1664,1668],"guide_category":[1138],"class_list":["post-14475","tm-guide","type-tm-guide","status-publish","hentry","tag-afazja","tag-afazja-czuciowa","tag-afazja-ruchowa","tag-zaburzenia-mowy","guide_category-choroby"],"acf":[],"lang":"pl","translations":{"pl":14475},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide\/14475","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide"}],"about":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/types\/tm-guide"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/users\/1"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media?parent=14475"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tags?post=14475"},{"taxonomy":"guide_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/guide_category?post=14475"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}