{"id":14550,"date":"2023-01-14T12:38:13","date_gmt":"2023-01-14T12:38:13","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&#038;p=14550"},"modified":"2023-06-27T15:10:20","modified_gmt":"2023-06-27T13:10:20","slug":"dusznosci-w-jakich-chorobach-wystepuja","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/dusznosci-w-jakich-chorobach-wystepuja\/","title":{"rendered":"Duszno\u015bci &#8211; w jakich chorobach wyst\u0119puj\u0105?"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\" id=\"objawy\"><strong>Objawy duszno\u015bci i ich mechanizm.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Duszno\u015bci s\u0105 indywidualnym uczuciem problem\u00f3w z oddychaniem, braku tchu lub braku mo\u017cliwo\u015bci wystarczaj\u0105co g\u0142\u0119bokiego wdechu. Sytuacja ta wywo\u0142uje u chorego dyskomfort. Duszno\u015bci uwa\u017cane s\u0105 za objaw wymagaj\u0105cy pilnej diagnostyki.<\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 przypadk\u00f3w duszno\u015bci jest wynikiem g\u0142odu tlenowego &#8211; jest to r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy zapotrzebowaniem organizmu na tlen a jego poda\u017c\u0105 do tkanek. Duszno\u015b\u0107 mo\u017cemy podzieli\u0107 na spoczynkow\u0105 (bez wcze\u015bniejszego wysi\u0142ku) i wysi\u0142kow\u0105 (po wysi\u0142ku fizycznym). Duszno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 te\u017c wdechowa lub wydechowa.<\/p>\n\n\n\n<p>Objawy duszno\u015bci s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>sp\u0142ycenie oddechu;<\/li>\n\n\n\n<li>przyspieszony oddech (tachypone) &#8211; u osoby doros\u0142ej prawid\u0142owa cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 to 16-20 oddech\u00f3w na minut\u0119;<\/li>\n\n\n\n<li>\u015bwiszcz\u0105cy oddech lub stridor (charakterystyczny szmer krtaniowy, mo\u017ce oznacza\u0107 zapalenie krtani &#8211; specyficznym objawem jest szczekaj\u0105cy kaszel. W ataku duszno\u015bci i kaszlu nale\u017cy wystawi\u0107 chorego do okna, aby wdycha\u0142 zimne powietrze &#8211; to powinno uspokoi\u0107 atak. Nast\u0119pnie nale\u017cy uda\u0107 si\u0119 do lekarza lub szpitala aby poda\u0107 glikokortykosteroid np. w inhalacji.<\/li>\n\n\n\n<li>Ruchomo\u015b\u0107 skrzyde\u0142ek nosa;<\/li>\n\n\n\n<li>sinica &#8211; je\u017celi osoba z duszno\u015bci\u0105 sinieje nie czekaj, wezwij pogotowie ratunkowe;<\/li>\n\n\n\n<li>zaanga\u017cowanie dodatkowych mi\u0119\u015bni oddechowych;<\/li>\n\n\n\n<li>w przypadku ataku duszno\u015bci chory mo\u017ce pr\u00f3bowa\u0107 zaczerpn\u0105\u0107 powietrza, zacz\u0105\u0107 g\u0142\u0119boko i intensywnie oddycha\u0107, instynktownie szuka\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142a powietrza &#8211; np. podej\u015b\u0107 do okna i je otworzy\u0107. Niekiedy trudno\u015bci z oddychaniem uniemo\u017cliwiaj\u0105 m\u00f3wienie. Mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 zaburzenia \u015bwiadomo\u015bci. Ostry atak duszno\u015bci jest stanem powa\u017cnym i wymaga pilnej interwencji medycznej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Duszno\u015bci mog\u0105 towarzyszy\u0107 r\u00f3wnie\u017c inne objawy, kt\u00f3re sugeruj\u0105 wyst\u0105pienie powa\u017cnego problemu zdrowotnego. Chory mo\u017ce odczuwa\u0107 k\u0142ucie w okolicy serca, uczucie ucisku w klatce piersiowej, og\u00f3lne dr\u017cenie, ko\u0142atanie serca, b\u00f3l w klatce piersiowej. Mog\u0105 to by\u0107 symptomy zawa\u0142u serca, dlatego nale\u017cy wezwa\u0107 pogotowie. Uczucie duszno\u015bci mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 w czasie ataku paniki &#8211; pojawia si\u0119 silny stan l\u0119kowy, chory mo\u017ce by\u0107 zdezorientowany, mie\u0107 nieadekwatne poczucie zagro\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Duszno\u015bci mog\u0105 by\u0107 reakcj\u0105 organizmu u os\u00f3b ca\u0142kowicie zdrowych na silne emocje. Po takim epizodzie jednak warto skontaktowa\u0107 si\u0119 z lekarzem pierwszego kontaktu, aby upewni\u0107 si\u0119 czy na pewno wszystko jest w porz\u0105dku.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\" id=\"rodz\">Rodzaje duszno\u015bci.<\/h2>\n\n\n\n<p>Duszno\u015bci pojawiaj\u0105 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych sytuacjach i mog\u0105 mie\u0107 r\u00f3\u017cny czas trwania.<\/p>\n\n\n\n<p>Podzia\u0142 duszno\u015bci ze wzgl\u0119du na czas trwania:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>duszno\u015b\u0107 przewlek\u0142a &#8211; ma powolny przebieg a jej objawy utrzymuj\u0105 si\u0119 d\u0142ugi czas;<\/li>\n\n\n\n<li>duszno\u015b\u0107 podostra &#8211; mo\u017ce trwa\u0107 kilka godzin do nawet kilku dni;<\/li>\n\n\n\n<li>duszno\u015b\u0107 ostra &#8211; pojawia si\u0119 nagle i szybko si\u0119 rozwija.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Duszno\u015bci dziel\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c ze wzgl\u0119du na faz\u0119 oddechu:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>duszno\u015b\u0107 wdechowa &#8211; trudno\u015bci w zaczerpni\u0119ciu powietrza do p\u0142uc, spowodowana jest zbyt ma\u0142\u0105 elastyczno\u015bci\u0105 p\u0119cherzyk\u00f3w p\u0142ucnych ;<\/li>\n\n\n\n<li>duszno\u015b\u0107 wydechowa &#8211; brak mo\u017cliwo\u015bci wykonania spokojnego wydechu &#8211; wyst\u0119puje w astmie oskrzelowej i POCHP.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Duszno\u015b\u0107 spoczynkowa<\/strong> &#8211; pojawia si\u0119 w spoczynku, np. u pacjent\u00f3w le\u017c\u0105cych, podczas wypoczynku w domu, siedzenia, bez wcze\u015bniejszego wysi\u0142ku fizycznego. Pojawia si\u0119 w przypadku du\u017cego niedotlenienia organizmu lub w chorobach z towarzysz\u0105cym pobudzeniem o\u015brodka nerwowego. W przypadku duszno\u015bci spoczynkowej nale\u017cy poda\u0107 odpowiednie leki lub gdy pojawi\u0142a si\u0119 u zdrowej osoby pierwszy raz &#8211; pilnie zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Duszno\u015b\u0107 po wysi\u0142ku fizycznym<\/strong> &#8211; stanowi oznak\u0119 niedoboru tlenu w organizmie. Mo\u017ce by\u0107 normalnym zjawiskiem przy zbyt intensywnym treningu u os\u00f3b, u kt\u00f3rych wcze\u015bniej wyst\u0119powa\u0142 brak aktywno\u015bci fizycznej. Przy\u015bpieszenie oddechu i jego ci\u0119\u017cko\u015b\u0107 mo\u017ce stanowi\u0107 oznak\u0119 problem\u00f3w z sercem lub uk\u0142adem oddechowym, kiedy pojawia si\u0119 po niewielkiej aktywno\u015bci. Duszno\u015b\u0107 po wysi\u0142ku fizycznym mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c oznak\u0105 astmy wysi\u0142kowej oraz chor\u00f3b, gdzie organizm reaguje skurczem oskrzeli na wysi\u0142ek fizyczny &#8211; np. wysi\u0142kowa wiotko\u015b\u0107 krtani lub anafilaksja powysi\u0142kowa.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\" id=\"obtu\"><strong>Przyczyny duszno\u015bci &#8211; przewlek\u0142a obturacyjna choroba p\u0142uc, niewydolno\u015b\u0107 serca, astma oskrzelowa.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Przyczyny duszno\u015bci to przede wszystkim r\u00f3\u017cnego rodzaju choroby, przede wszystkim uk\u0142adu oddechowego, kr\u0105\u017ceniowo-sercowego i nerwowego. Mog\u0105 by\u0107 one r\u00f3wnie\u017c oznak\u0105 stan\u00f3w ostrych, wymagaj\u0105cych pilnego kontaktu z pogotowiem ratunkowym, takich jak zawa\u0142 mi\u0119\u015bnia sercowego. Duszno\u015b\u0107 mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przez obecno\u015b\u0107 cia\u0142a obcego w drogach oddechowych &#8211; szczeg\u00f3lnie nara\u017cone s\u0105 na nie ma\u0142e dzieci, wk\u0142adaj\u0105ce do buzi lub do nosa mniejsze przedmioty.<\/p>\n\n\n\n<p>Problemy z oddychaniem mog\u0105ce by\u0107 oznak\u0105 chor\u00f3b serca i uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>zawa\u0142 serca;<\/li>\n\n\n\n<li>duszno\u015b\u0107 zwi\u0105zana z niewydolno\u015bci\u0105 serca;<\/li>\n\n\n\n<li>obni\u017cone st\u0119\u017cenie hemoglobiny &#8211; anemia;<\/li>\n\n\n\n<li>zatorowo\u015b\u0107 p\u0142ucna;<\/li>\n\n\n\n<li>choroba wie\u0144cowa;<\/li>\n\n\n\n<li>astma sercowa.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Duszno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 objawem w nast\u0119puj\u0105cych stanach i schorzeniach uk\u0142adu oddechowego:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>p\u0142yn w jamie op\u0142ucnej;<\/li>\n\n\n\n<li>astma oskrzelowa;<\/li>\n\n\n\n<li>POCHP;<\/li>\n\n\n\n<li>d\u0142awica piersiowa;<\/li>\n\n\n\n<li>pora\u017cenie przepony;<\/li>\n\n\n\n<li>choroba \u015br\u00f3dmi\u0105\u017cszowa p\u0142uc;<\/li>\n\n\n\n<li>w obrz\u0119ku p\u0142uc, odmie op\u0142ucnowej;<\/li>\n\n\n\n<li>uszkodzenie dr\u00f3g oddechowych substancjami toksycznymi;<\/li>\n\n\n\n<li>duszno\u015b\u0107 mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 przy zapaleniu p\u0142uc, zapaleniu oskrzeli, zapaleniu krtani i dychawicy oskrzelowej;<\/li>\n\n\n\n<li>nowotw\u00f3r p\u0142uc.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Inne sytuacje, kiedy mo\u017ce doj\u015b\u0107 do duszno\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>atak paniki, stany l\u0119kowe (mog\u0105 si\u0119 pojawi\u0107 zar\u00f3wno u os\u00f3b ca\u0142kiem zdrowych, jak i tych choruj\u0105cych na choroby zwi\u0105zane z afektem (depresja, CHAD) i zaburzenia osobowo\u015bci);<\/li>\n\n\n\n<li>zaburzenia metaboliczne (cukrzyca);<\/li>\n\n\n\n<li>zach\u0142y\u015bni\u0119cie i zad\u0142awienie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\" id=\"lecz\">Co zrobi\u0107 w przypadku wyst\u0105pienia duszno\u015bci i jak si\u0119 je leczy.<\/h2>\n\n\n\n<p>Leczenie duszno\u015bci polega przede wszystkim na zniwelowaniu jej pierwotnej przyczyny. Duszno\u015b\u0107 w przebiegu chor\u00f3b p\u0142uc najcz\u0119\u015bciej opanowuj\u0105 preparaty rozszerzaj\u0105ce oskrzela, np. gdy wywo\u0142uje j\u0105 zapalenie oskrzeli. Diagnostyk\u0119 nawracaj\u0105cych duszno\u015bci nale\u017cy rozpocz\u0105\u0107 u lekarza rodzinnego, kt\u00f3ry na podstawie wywiadu i bada\u0144 laboratoryjnych zadecyduje, gdzie pokierowa\u0107 dalej pacjenta &#8211; mo\u017ce to by\u0107 pulmonolog, alergolog, kardiolog, diabetolog lub psycholog\/psychiatra. Diagnoza i leczenie choroby podstawowej powinny doprowadzi\u0107 do ust\u0105pienia lub zmniejszenia objaw\u00f3w duszno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku nag\u0142ego wyst\u0105pienia duszno\u015bci ostrej, nale\u017cy zapewni\u0107 choremu dost\u0119p do \u015bwie\u017cego powietrza, je\u017celi choruje poda\u0107 niezb\u0119dne leki (np. rozszerzaj\u0105ce oskrzela, adrenalina, glikokortykosteroidy). Kiedy atak duszno\u015bci nie ust\u0119puje, nale\u017cy wezwa\u0107 pogotowie ratunkowe. Szczeg\u00f3lnie niebezpieczn\u0105 sytuacj\u0105 jest duszno\u015b\u0107 z towarzysz\u0105cym sinieniem &#8211; wtedy natychmiast wzywamy pogotowie, pacjentowi zapewniamy dost\u0119p \u015bwie\u017cego powietrza. Kiedy duszno\u015b\u0107 nast\u0119puje na skutek zad\u0142awienia, u doros\u0142ych nale\u017cy wykona\u0107 r\u0119koczyn Heimlicha, a dziecko odwracamy buzi\u0105 do do\u0142u i otwart\u0105 d\u0142oni\u0105 uderzamy mi\u0119dzy \u0142opatkami, a\u017c do wypadni\u0119cia fragmentu jedzenia lub przedmiotu, kt\u00f3ry dziecko po\u0142kn\u0119\u0142o. W szpitalu stosuje si\u0119 leczenie niweluj\u0105ce przyczyn\u0119 duszno\u015bci poprzez podanie odpowiednich lek\u00f3w lub zastosowania zabieg\u00f3w &#8211; np. leczenie odmy p\u0142ucnej polega na chirurgicznym drena\u017cu jamy op\u0142ucnej.<\/p>\n\n\n\n<p>Przy duszno\u015bci w ataku paniki, przede wszystkim sam zachowaj spok\u00f3j. M\u00f3w do chorego spokojnym g\u0142osem, popro\u015b aby g\u0142\u0119boko i spokojnie oddycha\u0142 &#8211; poka\u017c mu to, np. k\u0142ad\u0105c jego r\u0119k\u0119 na swojej klatce piersiowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Duszno\u015bci mog\u0105 by\u0107 zagro\u017ceniem \u017cycia. Kiedy jeste\u015b ich \u015bwiadkiem, nie wpadaj w panik\u0119, ale dzia\u0142aj zdecydowanie i spokojnie. Post\u0119puj wed\u0142ug zasad pierwszej pomocy &#8211; wezwij pogotowie lub popro\u015b kogo\u015b, aby to zrobi\u0142 (pro\u015b konkretne osoby, a nie t\u0142um gapi\u00f3w, np. &#8222;Pani w \u017c\u00f3\u0142tej kurtce prosz\u0119 wezwa\u0107 pogotowie). Zapewnij choremu dost\u0119p \u015bwie\u017cego powietrza, sprawd\u017a dro\u017cno\u015b\u0107 dr\u00f3g oddechowych. Je\u017celi chory nie oddycha i nie wyczuwasz pulsu, przyst\u0105p do resuscytacji kr\u0105\u017ceniowo-oddechowej (30 uci\u015bni\u0119\u0107 &#8211; dwa wdechy) do momentu przyjazdu pogotowia lub powrotu oddechu u poszkodowanego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przeczytaj tak\u017ce o:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"yWmAyiZbzF\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bol-w-klatce-piersiowej\/\">B\u00f3l w&nbsp;klatce piersiowej<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;B\u00f3l w&nbsp;klatce piersiowej&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bol-w-klatce-piersiowej\/embed\/#?secret=1z3LEbhrVA#?secret=yWmAyiZbzF\" data-secret=\"yWmAyiZbzF\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"template":"","tags":[1759,1757,1761],"guide_category":[1756],"class_list":["post-14550","tm-guide","type-tm-guide","status-publish","hentry","tag-dusznosc","tag-dusznosci","tag-przyczyny-dusznosci","guide_category-objawy"],"acf":[],"lang":"pl","translations":{"pl":14550},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide\/14550","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide"}],"about":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/types\/tm-guide"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/users\/1"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media?parent=14550"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tags?post=14550"},{"taxonomy":"guide_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/guide_category?post=14550"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}