Okre\u015blenie „katar” jest potoczne – w terminologii medycznej funkcjonuje termin „nie\u017cyt nosa<\/strong>„. Sk\u0105d si\u0119 bierze katar? Nos od \u015brodka jest wy\u015bcie\u0142any b\u0142on\u0105 \u015bluzow\u0105, kt\u00f3ra produkuje \u015bluz maj\u0105cy na celu nawil\u017canie wdychanego powietrza i zatrzymywanie p\u0142yn\u0105cych z nim zanieczyszcze\u0144 (wirus\u00f3w, py\u0142\u00f3w, bakterii). Przez dzia\u0142anie zimnego powietrza, naczynia krwiono\u015bne w nosie obkurczaj\u0105 si\u0119 – do b\u0142ony \u015bluzowej nosa dociera mniej krwi, przez co pogarsza si\u0119 jako\u015b\u0107 \u015bluzu i maleje jego ilo\u015b\u0107.<\/strong> Chorobotw\u00f3rcze drobnoustroje, takie jak wirusy czy bakterie maj\u0105 u\u0142atwion\u0105 drog\u0119, aby przedosta\u0107 si\u0119 wg\u0142\u0105b organizmu. W ten spos\u00f3b powstaje infekcja – b\u0142ona \u015bluzowa staje si\u0119 przekrwiona i obrz\u0119kni\u0119ta, nast\u0119puje wzrost produkcji \u015bluzu i jednocze\u015bnie jej utrudniony odp\u0142yw. Ta wydzielina z nosa to w\u0142a\u015bnie katar.<\/p>\n\n\n\n Katar jest objawem towarzysz\u0105cym infekcjom g\u00f3rnych dr\u00f3g oddechowych. Mo\u017ce by\u0107 g\u0142\u00f3wnym symptomem zapalenia zatok, jednym z objaw\u00f3w zapalenia oskrzeli, gard\u0142a, krtani lub p\u0142uc<\/strong>. Stan zapalny \u015bluz\u00f3wki nosa mo\u017ce by\u0107 wywo\u0142any r\u00f3wnie\u017c przez alergeny – np. roztocza, sier\u015b\u0107 zwierz\u0105t, lub pojawia\u0107 si\u0119 wraz z pyleniem konkretnych ro\u015blin (katar sienny)<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Objawy kataru to m.in.:<\/p>\n\n\n\n Og\u00f3lnie katar uwa\u017cany jest za b\u0142ah\u0105 dolegliwo\u015b\u0107, kt\u00f3ra przejdzie sama. W niekt\u00f3rych sytuacjach jednak nale\u017cy uwa\u017ca\u0107, szczeg\u00f3lnie gdy nie\u017cyt nosa pojawia si\u0119 u noworodk\u00f3w lub niemowl\u0105t. W przypadku ma\u0142ych dzieci katar szybko mo\u017ce przerodzi\u0107 si\u0119 w zapalenie ucha, dlatego zawsze trzeba skonsultowa\u0107 go z lekarzem. <\/strong>Nieleczony katar w niekt\u00f3rych przypadkach mo\u017ce doprowadzi\u0107 do powik\u0142a\u0144.<\/p>\n\n\n\n Katar mo\u017ce mie\u0107 pod\u0142o\u017ce wirusowe, bakteryjne lub alergiczne. Poza tym wyst\u0119puje jeszcze szereg innych czynnik\u00f3w, kt\u00f3re wywo\u0142uj\u0105 przekrwienie b\u0142ony \u015bluzowej nosa. Nale\u017c\u0105 do nich m.in. dyskineza rz\u0119sek, wahania hormonalne (ci\u0105\u017ca, przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych), przyjmowanie niekt\u00f3rych lek\u00f3w (leki obni\u017caj\u0105ce ci\u015bnienie, przedawkowanie kropli na katar, wcze\u015bniej wspomniana antykoncepcja), czynniki idiopatyczne (katar zwi\u0105zany z eozynofil\u0105).<\/p>\n\n\n\n Ostry nie\u017cyt nosa wywo\u0142any wirusami <\/strong>(koronawirusy, rhinowirusy, adenowirusy) – najcz\u0119\u015bciej na pocz\u0105tku wydzielina z nosa jest przezroczysta i ma charakter \u015bluzowy. Wraz z ni\u0105 pojawia si\u0119 uczucie zatkanego nosa, b\u00f3l g\u0142owy, gard\u0142a i og\u00f3lne os\u0142abienie. Zale\u017cnie od nasilenia infekcji wirusowej, wyst\u0105pi te\u017c gor\u0105czka. Taki katar wirusowy z biegiem choroby mo\u017ce zmienia\u0107 wygl\u0105d. Pojawia si\u0119 \u017c\u00f3\u0142ty katar, a inne objawy stopniowo ulegaj\u0105 z\u0142agodzeniu, a\u017c do ca\u0142kowitego ust\u0105pienia. Infekcja wirusowa opr\u00f3cz nosa, mo\u017ce zaj\u0105\u0107 te\u017c zatoki przynosowe. Pojawia si\u0119 gor\u0105czka i b\u00f3l g\u0142owy z przodu, szczeg\u00f3lnie nasilaj\u0105cy si\u0119 przy pochylaniu, pojawia si\u0119 g\u0119sty, \u017c\u00f3\u0142ty katar, kt\u00f3ry zatyka nos i utrudnia oddychanie.<\/p>\n\n\n\n Katar w infekcji bakteryjnej<\/strong> – w przebiegu infekcji bakteryjnej katar ma kolor bia\u0142y, \u017c\u00f3\u0142ty lub zielony. Kolor kataru zale\u017cy od obecno\u015bci kom\u00f3rek odporno\u015bciowych. W miar\u0119 post\u0119powania choroby wzrasta liczba przeciwcia\u0142 i substancji przeciwzapalnych, przez co wydzielina z nosa zmienia sw\u00f3j kolor na \u017c\u00f3\u0142ty lub zielony (katar ropny). Ropny katar jest oznak\u0105 zwalczania infekcji przez organizm. Bakterie mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 stan zapalny \u015bluz\u00f3wki nosa oraz zaj\u0105\u0107 zatoki przynosowe. Pojawia si\u0119 wtedy gor\u0105czka, b\u00f3l g\u0142owy i zatkany nos. Wymagane jest najcz\u0119\u015bciej leczenie antybiotykami.<\/p>\n\n\n\n Katar alergiczny<\/strong> – bardzo charakterystyczny rodzaj kataru. Wywo\u0142any jest przez wyst\u0119puj\u0105ce w powietrzu stale lub sezonowo alergeny takie jak py\u0142ki traw, ro\u015blin, roztocza, sier\u015b\u0107 zwierz\u0105t. Jest to katar wodnisty, lej\u0105cy si\u0119, przezroczysty. Towarzysz\u0105ce mu objawy to najcz\u0119\u015bciej \u0142zawienie z oczu, przekrwienie spoj\u00f3wek, puchni\u0119cie i sw\u0119dzenie oczu, cz\u0119ste kichanie, mog\u0105 te\u017c pojawi\u0107 si\u0119 objawy sk\u00f3rne w postaci sw\u0119dz\u0105cej pokrzywki.<\/p>\n\n\n\n Wiele os\u00f3b uwa\u017ca, \u017ce zapalenie zatok i przezi\u0119bienie to to samo. Tymczasem przy przezi\u0119bieniu stan zapalny obejmuje wy\u0142\u0105cznie \u015bluz\u00f3wk\u0119 nosa. W zapaleniu zatok stan zapalny rozszerza si\u0119 na wy\u015bci\u00f3\u0142k\u0119 zatok czo\u0142owych, szcz\u0119kowych i sitowych<\/strong>. Katar zatokowy przybiera barw\u0119 bia\u0142\u0105, \u017c\u00f3\u0142t\u0105 lub zielon\u0105. Ropna wydzielina z nosa ma charakter \u015bluzowy lub g\u0119sty<\/strong> – nie jest tak lej\u0105ca, jak wodnisty katar alergiczny. Mo\u017ce mie\u0107 ropny zapach. G\u0142\u00f3wne objawy zapalenia zatok, opr\u00f3cz kataru, to b\u00f3l g\u0142owy z przodu i b\u00f3l twarzy po bokach nosa, kt\u00f3re nasilaj\u0105 si\u0119 przy pochylaniu. B\u00f3l zatok mo\u017ce by\u0107 dokuczliwy lub jedynie lekko odczuwalny. Wyst\u0119puje te\u017c stan podgor\u0105czkowy lub gor\u0105czka, zatkany nos, og\u00f3lne z\u0142e samopoczucie. Ostre zapalenie zatok trwa nie d\u0142u\u017cej ni\u017c 4 tygodnie, jednak \u017ale leczone mo\u017ce zamieni\u0107 si\u0119 w nawracaj\u0105ce, podostre lub ostre zapalenie zatok.<\/p>\n\n\n\n Nawracaj\u0105ce zapalenie zatok<\/strong> ma miejsce, kiedy choroba nawraca co najmniej 4 razy w ci\u0105gu roku i trwa 7-10 dni. Przy podostrym zapaleniu zatok objawy utrzymuj\u0105 si\u0119 d\u0142u\u017cej ni\u017c 12 tygodni, ale w \u015bluz\u00f3wce nie dochodzi do zmian przetrwa\u0142ych. W przypadku przewlek\u0142ego zapalenia zatok katar \u015bluzowy trwa d\u0142u\u017cej ni\u017c 12 tygodni – jest to efekt niew\u0142a\u015bciwego leczenia ostrego zapalenia zatok.<\/p>\n\n\n\n Uczucie zatkanego nosa potrafi by\u0107 uporczywe i niekomfortowe, poniewa\u017c wymusza na chorym oddychanie ustami. Wiele os\u00f3b szuka skutecznego sposobu na odetkanie zatkanego nosa, poniewa\u017c samo jego wydmuchiwanie w chusteczk\u0119 nie daje efekt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Kiedy uczucie zatkanego nosa pojawia si\u0119 przy ciekn\u0105cym katarze, wywo\u0142ane jest alergi\u0105<\/strong>. Nale\u017cy za\u017cy\u0107 leki przeciwalergiczne wed\u0142ug wskaza\u0144 lekarza<\/strong> i o ile to mo\u017cliwe, oddali\u0107 si\u0119 od \u017ar\u00f3d\u0142a alergii (np. opu\u015bci\u0107 dom, gdzie jest kot). Przy katarze alergicznym pomocne b\u0119d\u0105 hipertoniczne areozole z wod\u0105 morsk\u0105<\/strong> – u\u0142atwi\u0105 usuni\u0119cie wydzieliny z nosa i nawil\u017c\u0105 \u015bluz\u00f3wk\u0119. Katar u dziecka, szczeg\u00f3lnie gdy jest bardzo ma\u0142e, mo\u017cna \u0142agodzi\u0107, zakraplaj\u0105c s\u00f3l fizjologiczn\u0105 lub robi\u0105c z niej inhalacje<\/strong>. Na rynku dost\u0119pnych jest wiele preparat\u00f3w do inhalacji np. z soli fizjologicznej i kwasu hialurobnowego. Nale\u017cy zadba\u0107 o mikroklimat w mieszkaniu<\/strong> – regularne nawil\u017ca\u0107 powietrze, szczeg\u00f3lnie w okresie grzewczym. Przed snem trzeba dobrze wywietrzy\u0107 sypialni\u0119 i nie chodzi tutaj o uchylenie okna na 10 minut, ale o otworzenie go szeroko na 2-3 minuty<\/strong>. Zimne powietrze obkurcza \u015bluz\u00f3wk\u0119 i u\u0142atwia oddychanie. Je\u017celi dziecko lub doros\u0142y nie ma gor\u0105czki, jego stan og\u00f3lny jest dobry, warto wychodzi\u0107 na spacery, poniewa\u017c one te\u017c \u0142agodz\u0105 objawy kataru. Zimne powietrze i lekki ruch pomog\u0105 pozby\u0107 si\u0119 zalegaj\u0105cej wydzieliny i udro\u017cni\u0105 nos<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n W przypadku g\u0119stej wydzieliny z nosa, leczenie kataru powinno opiera\u0107 si\u0119 na przyczynie choroby. Dobrze jest skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem, aby sprawdzi\u0142, czy choroba nie ma pod\u0142o\u017ca bakteryjnego i czy nie jest potrzebny antybiotyk<\/strong>. W przypadku wirusa, stosuje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie leczenie objawowe. W aptekach mo\u017cna kupi\u0107 preparaty przeciwwirusowe na przezi\u0119bienie (pranobeks inozyny), ale coraz cz\u0119\u015bciej farmaceuci sygnalizuj\u0105, \u017ce nie ma dowod\u00f3w ich skuteczno\u015bci. Zatkany nos dobrze udra\u017cniaj\u0105 leki zawieraj\u0105ce xylometazolin<\/strong> – skutecznie obkurczaj\u0105 \u015bluz\u00f3wk\u0119, jednak nie mo\u017cna z nimi przesadza\u0107, poniewa\u017c zaczynaj\u0105 dawa\u0107 skutek odwrotny do zamierzonego – same wywo\u0142uj\u0105 katar. Poza tym lekarze coraz cz\u0119\u015bciej spotykaj\u0105 si\u0119 z „uzale\u017cnieniem od kropel do nosa” (powstaje b\u0142\u0119dne ko\u0142o: zatkany nos – krople daj\u0105 chwilow\u0105 ulg\u0119, nast\u0119pnie znowu powoduj\u0105 zatkanie nosa – chory znowu si\u0119ga po krople). Do leczenia kataru mo\u017cna u\u017cywa\u0107 wody morskiej, wspiera\u0107 si\u0119 witaminami, p\u0142uka\u0107 zatoki, je\u017celi lekarz to zaleci. Pomocne s\u0105 domowe sposoby – szczeg\u00f3lnie skuteczny jest tzw. „ga\u0142ganek aliny” – czosnek delikatnie rozgniatamy, zawi\u0105zujemy w gaz\u0119 i wieszamy w okolicach \u0142\u00f3\u017cka, byle nie za blisko g\u0142owy<\/strong>. Olejki eteryczne z czosnku odtykaj\u0105 nos w porze nocnej, maj\u0105 te\u017c dzia\u0142anie antybakteryjne. Mo\u017cna stosowa\u0107 te\u017c inne olejki eteryczne, np. dodawa\u0107 je do nawil\u017cacza powietrza. Szczeg\u00f3lnie dobrze sprawdza si\u0119 olejek sosnowy, eukaliptusowy i mi\u0119towy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Podczas kataru nale\u017cy dba\u0107 o sk\u00f3r\u0119 wok\u00f3\u0142 dziurek nosa – cz\u0119ste jego wycieranie i wydmuchiwanie mo\u017ce j\u0105 mocno podra\u017cni\u0107. Wystarczy kilka razy dziennie posmarowa\u0107 t\u0105 okolic\u0119 wazelin\u0105 lub bezbarwn\u0105 pomadk\u0105 do ust<\/strong> (pami\u0119taj, aby p\u00f3\u017aniej tej pomadki nikomu nie u\u017cycza\u0107).<\/p>\n\n\n\n Przeczytaj tak\u017ce o:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n
Rodzaje kataru – katar alergiczny i infekcyjny.<\/h2>\n\n\n\n
Katar w przebiegu ostrego zapalenia zatok.<\/h2>\n\n\n\n
Sposoby na ciekn\u0105cy i g\u0119sty katar.<\/h2>\n\n\n\n