Prawid\u0142owy cykl menstruacyjny u dojrza\u0142ej p\u0142ciowo kobiety wynosi od 26 do 33 dni. Oko\u0142o 5-dniowe odchylenia w d\u0142ugo\u015bci kolejnych cykli s\u0105 uwa\u017cane za normalne (np. raz cykl mo\u017ce trwa\u0107 26 dni, a innym razem 30 dni). Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce zdarzaj\u0105 si\u0119 cykle bezowulacyjne (1-2 razy w roku), kt\u00f3re mog\u0105 powodowa\u0107 brak okresu. Natomiast, je\u015bli miesi\u0105czka zawsze by\u0142a regularna i pojawia\u0142a si\u0119 tego samego dnia cyklu, a nagle przesta\u0142a, powinni\u015bmy zacz\u0105\u0107 si\u0119 martwi\u0107. W takim przypadku jest to tzw. wt\u00f3rny brak miesi\u0105czki<\/strong> (dotyczy oko\u0142o 4% kobiet w wieku rozrodczym), kiedy krwawienie nie pojawia si\u0119 przez trzy kolejne cykle u kobiety, u kt\u00f3rej do tej pory by\u0142o regularne lub odst\u0119py mi\u0119dzy krwawieniami wynosz\u0105 2-3 miesi\u0105ce. W obu przypadkach nale\u017cy skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem.<\/p>\n\n\n\n Wyr\u00f3\u017cniamy r\u00f3wnie\u017c pierwotny brak miesi\u0105czki<\/strong>, kiedy krwawienie nie pojawia si\u0119 u nastolatki po uko\u0144czeniu 16 roku \u017cycia. W takim przypadku najlepiej uda\u0107 si\u0119 do przychodni ginekologicznej dla nieletnich w celu wykluczenia wad rozwojowych pochwy i macicy oraz problem\u00f3w genetycznych. Brak okresu sam w sobie nie jest uwa\u017cany za chorob\u0119, jednak sygnalizuje zaburzenie r\u00f3wnowagi hormonalnej. Przyczyny tego zaburzenia mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne – od niegro\u017anych zwi\u0105zanych z trybem \u017cycia po powa\u017cne o pod\u0142o\u017cu chorobowym. Dlatego wa\u017cne jest poznanie wszystkich mo\u017cliwych przyczyn.<\/p>\n\n\n\n Brak okresu<\/strong> u kobiety dojrza\u0142ej p\u0142ciowo nie zawsze jest wynikiem zmian hormonalnych, takich jak ci\u0105\u017ca, klimakterium czy choroba. Czynniki dietetyczne, takie jak cz\u0119ste jedzenie „\u015bmieciowych” produkt\u00f3w lub drastyczne diety, mog\u0105 by\u0107 bezpo\u015bredni\u0105 przyczyn\u0105 braku miesi\u0105czki. Podobnie, nag\u0142e przybranie na wadze r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce powodowa\u0107 nieregularne cykle.<\/p>\n\n\n\n Najcz\u0119stsze przyczyny braku miesi\u0105czki mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c obejmowa\u0107 intensywny wysi\u0142ek fizyczny, podr\u00f3\u017ce (np. zmiany stref czasowych), sytuacje stresowe (np. zmiana pracy) oraz wyczerpanie organizmu (np. zbyt du\u017co obowi\u0105zk\u00f3w). Leki, takie jak antybiotyki przyjmowane podczas choroby, r\u00f3wnie\u017c mog\u0105 op\u00f3\u017ani\u0107 cykl miesi\u0105czkowy.<\/p>\n\n\n\n Brak okresu wymaga skrupulatnej diagnozy, poniewa\u017c mo\u017ce mie\u0107 wiele przyczyn, nie tylko zwi\u0105zanych z fluktuacjami hormon\u00f3w i stylem \u017cycia. Przyczyny braku miesi\u0105czki mog\u0105 obejmowa\u0107:<\/p>\n\n\n\n Ju\u017c 7-10 dni po zap\u0142odnieniu mo\u017cna potwierdzi\u0107 ci\u0105\u017c\u0119 przy pomocy testu ci\u0105\u017cowego, kt\u00f3ry nale\u017cy wykona\u0107 w pierwszej kolejno\u015bci. S\u0105 dost\u0119pne r\u00f3\u017cne rodzaje test\u00f3w, takie jak testy paskowe, strumieniowe i p\u0142ytkowe, kt\u00f3re polegaj\u0105 na wykrywaniu hormonu HCG w moczu, co \u015bwiadczy o zap\u0142odnieniu. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce test ci\u0105\u017cowy nie daje nam 100% pewno\u015bci. Najwi\u0119ksz\u0105 dok\u0142adno\u015b\u0107 b\u0119dzie mia\u0142 przeprowadzony po dacie, kiedy mia\u0142a rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 miesi\u0105czka. Je\u015bli pierwszy test ci\u0105\u017cowy jest pozytywny, nale\u017cy wykona\u0107 drugi, a po potwierdzeniu wyniku przez oba testy, nale\u017cy uda\u0107 si\u0119 do lekarza ginekologa, kt\u00f3ry wykona badanie ginekologiczne<\/strong>, USG lub zleci badanie krwi w celu oznaczenia poziomu HCG, po czym potwierdzi ci\u0105\u017c\u0119.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli poza brakiem okresu walczysz z tr\u0105dzikiem, nadmiernym ow\u0142osieniem, odczuwasz b\u00f3l piersi (w tym mleczn\u0105 wydzielin\u0119) lub b\u00f3le g\u0142owy oraz zaburzenia widzenia, przyczyn\u0105 tych objaw\u00f3w mo\u017ce by\u0107 hiperprolaktynemia. Prolaktyna to hormon produkowany przez przysadk\u0119 m\u00f3zgow\u0105, odpowiedzialny m.in. za produkcj\u0119 mleka<\/strong>. Mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c modyfikowa\u0107 dzia\u0142anie gruczo\u0142\u00f3w, takich jak tarczyca i jajniki, kt\u00f3re produkuj\u0105 hormony.<\/p>\n\n\n\n Poziom prolaktyny we krwi jest ci\u0105gle zmienny (np. jest wi\u0119kszy w drugiej fazie cyklu miesi\u0105czkowego). Gdy jest zbyt wysoki, mo\u017ce to hamowa\u0107 owulacj\u0119 lub zaburza\u0107 cykl miesi\u0105czkowy. Nadprodukcja prolaktyny mo\u017ce by\u0107 spowodowana przez guz przysadki, zwany gruczolakiem, lub stres. Cz\u0119sto hiperprolaktynemia wyst\u0119puje u kobiet, kt\u00f3re przez d\u0142ugi czas by\u0142y nara\u017cone na silny stres emocjonalny i s\u0105 bardziej wra\u017cliwe na trudne sytuacje. Jednak przyczyna tego, dlaczego przysadka reaguje na stres zwi\u0119kszaj\u0105c produkcj\u0119 prolaktyny, nie jest jeszcze ca\u0142kowicie zrozumiana. Je\u015bli podejrzewasz hiperprolaktynemi\u0119, skonsultuj si\u0119 z lekarzem, kt\u00f3ry zleci odpowiednie badania, aby potwierdzi\u0107 diagnoz\u0119 i zaproponuje odpowiednie leczenie.<\/p>\n\n\n\n Nadmierne ow\u0142osienie typu m\u0119skiego, \u0142ysienie zwi\u0105zane z androgenami, tr\u0105dzik, \u0142ojotok, trudno\u015bci w utrzymaniu prawid\u0142owej masy cia\u0142a, brak okresu lub bardzo sk\u0105pe i rzadkie krwawienia mog\u0105 by\u0107 objawami zespo\u0142u policystycznych jajnik\u00f3w (PCOS, Polycystic Ovary Syndrome).<\/p>\n\n\n\n Charakterystyczn\u0105 cech\u0105 zespo\u0142u policystycznych jajnik\u00f3w jest brak regularnej owulacji, co oznacza, \u017ce p\u0119cherzyk Graafa nie rozwija si\u0119 prawid\u0142owo i nie prowadzi do uwolnienia kom\u00f3rki jajowej.<\/p>\n\n\n\n PCOS mo\u017ce prowadzi\u0107 do trudno\u015bci z zaj\u015bciem w ci\u0105\u017c\u0119, jednak nie jest to jedyny pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego nale\u017cy leczy\u0107 to schorzenie. Zesp\u00f3\u0142 policystycznych jajnik\u00f3w <\/strong>zwi\u0119ksza r\u00f3wnie\u017c ryzyko wyst\u0105pienia raka b\u0142ony \u015bluzowej macicy. Leczenie PCOS polega na zmniejszeniu st\u0119\u017cenia hormon\u00f3w androgenowych oraz regulacji cyklu miesi\u0105czkowego. Mo\u017ce w tym pom\u00f3c zmiana trybu \u017cycia i diety, co pozwoli na utrzymanie prawid\u0142owej masy cia\u0142a oraz kontrolowanie poziomu insuliny we krwi.<\/p>\n\n\n\n Bod\u017ace stresowe s\u0105 powszechne we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie, zar\u00f3wno w sferze prywatnej, jak i zawodowej. Stres przewlek\u0142y powoduje wzmo\u017con\u0105 produkcj\u0119 hormon\u00f3w, takich jak kortyzol, kt\u00f3re mog\u0105 hamowa\u0107 owulacj\u0119 i wp\u0142ywa\u0107 na d\u0142ugo\u015b\u0107 cyklu. Praca w systemie zmianowym mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c negatywnie wp\u0142ywa\u0107 na zdrowie, podnosz\u0105c ryzyko chor\u00f3b serca i metabolicznych. Intensywny tryb \u017cycia, d\u0142ugie podr\u00f3\u017ce oraz zmiana stref czasowych mog\u0105 zaburza\u0107 rytm dobowy i prowadzi\u0107 do problem\u00f3w ze snem. Melatonina, hormon reguluj\u0105cy rytm dobowy i sen, mo\u017ce pom\u00f3c w przypadku bezsenno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Zaburzenia hormonalne mog\u0105 mie\u0107 zwi\u0105zek z zatrzymaniem miesi\u0105czki, dlatego ginekolog z pewno\u015bci\u0105 zapyta Ci\u0119 o wzrost, wag\u0119 i obliczy Tw\u00f3j indeks masy cia\u0142a <\/strong>(BMI). BMI poni\u017cej 18,5 lub powy\u017cej 35 mo\u017ce prowadzi\u0107 do zatrzymania miesi\u0105czki. Hormony przysadki m\u00f3zgowej, takie jak FSH i LH, oraz hormonopodobne substancje uwalniane przez tkank\u0119 t\u0142uszczow\u0105 mog\u0105 modyfikowa\u0107 funkcj\u0119 endokrynologiczn\u0105 jajnik\u00f3w. Du\u017ca utrata tkanki t\u0142uszczowej, np. w wyniku anoreksji, bulimii lub drastycznej diety odchudzaj\u0105cej, mo\u017ce prowadzi\u0107 do wt\u00f3rnego zaniku miesi\u0105czki. Nadwaga i oty\u0142o\u015b\u0107 r\u00f3wnie\u017c mog\u0105 powodowa\u0107 zaburzenia hormonalne, takie jak insulinooporno\u015b\u0107 i brak owulacji.<\/p>\n\n\n\n Stosowanie antykoncepcji hormonalnej (tabletek, zastrzyk\u00f3w lub wk\u0142adek wewn\u0105trzmacicznych) pozwala na regulacj\u0119 d\u0142ugo\u015bci cyklu menstruacyjnego. Jednak po jej odstawieniu, mo\u017cliwe jest, \u017ce miesi\u0105czka zniknie, poniewa\u017c organizm potrzebuje czasu na przywr\u00f3cenie r\u00f3wnowagi hormonalnej. Czas powrotu do normalnej p\u0142odno\u015bci zale\u017cy od ilo\u015bci hormon\u00f3w zawartych w danym \u015brodku antykoncepcyjnym. Nowoczesne metody zawieraj\u0105 minimaln\u0105 ilo\u015b\u0107 hormon\u00f3w, kt\u00f3ra jest wystarczaj\u0105ca do zahamowania owulacji. W takim przypadku, pierwszy cykl po odstawieniu antykoncepcji mo\u017ce przebiega\u0107 prawid\u0142owo i umo\u017cliwi\u0107 zaj\u015bcie w ci\u0105\u017c\u0119. Je\u015bli brak miesi\u0105czki trwa dwa miesi\u0105ce po zaprzestaniu stosowania antykoncepcji, nale\u017cy uda\u0107 si\u0119 do lekarza.<\/p>\n\n\n\n U Polek menopauza<\/strong> przypada mi\u0119dzy 45 a 55 rokiem \u017cycia. Je\u015bli objawy klimakterium, takie jak zaburzenia miesi\u0105czkowania, pojawiaj\u0105 si\u0119 wcze\u015bniej, nale\u017cy skontaktowa\u0107 si\u0119 z ginekologiem, poniewa\u017c jest to patologiczna sytuacja, kt\u00f3ra dotyka 1 na 100 kobiet poni\u017cej 40. roku \u017cycia. Przyczyny przedwczesnego ko\u0144ca funkcji jajnik\u00f3w mog\u0105 by\u0107 genetyczne, autoimmunologiczne, infekcyjne lub zwi\u0105zane z nisk\u0105 rezerw\u0105 kom\u00f3rek rozrodczych. Chemioterapia i radioterapia mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c prowadzi\u0107 do przedwczesnej menopauzy. Funkcje jajnik\u00f3w mog\u0105 odzyska\u0107 si\u0119 same, jednak w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w przedwczesna menopauza jest nieodwracalna.<\/p>\n\n\n\n Lekarz musi bra\u0107 pod uwag\u0119 wiele czynnik\u00f3w, aby zdiagnozowa\u0107 i zastosowa\u0107 odpowiedni\u0105 metod\u0119 leczenia dla pacjentki. Wst\u0119pnie specjalista ocenia stan narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych za pomoc\u0105 wywiadu i bada\u0144 ginekologicznych, takich jak ultrasonografia, a tak\u017ce bada\u0144 hormon\u00f3w tarczycy. Cz\u0119sto stosowana jest terapia hormonalna, podaj\u0105c pacjentce estrogeny lub progestageny. Je\u015bli leczenie farmakologiczne nie jest mo\u017cliwe, lekarz mo\u017ce zaleci\u0107 zabieg chirurgiczny. Wa\u017cne jest, aby kobiety z zaburzeniami tego rodzaju jak najszybciej zg\u0142asza\u0142y si\u0119 do lekarza, aby jak najszybciej znale\u017a\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142o problemu i zwi\u0119kszy\u0107 szans\u0119 na jego rozwi\u0105zanie.<\/p>\n\n\n\n Przeczytaj tak\u017ce o:<\/strong><\/p>\n\n\n\nNajcz\u0119stsze przyczyny braku miesi\u0105czki<\/h2>\n\n\n\n
Co zaburza cykl miesi\u0105czkowy?<\/h2>\n\n\n\n
\n
Brak miesi\u0105czki – ci\u0105\u017ca<\/h2>\n\n\n\n
Brak miesi\u0105czki – za du\u017co prolaktyny<\/h2>\n\n\n\n
Brak miesi\u0105czki – zesp\u00f3\u0142 policystycznych jajnik\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n
Brak miesi\u0105czki – stres<\/h2>\n\n\n\n
Brak miesi\u0105czki – masa cia\u0142a<\/h2>\n\n\n\n
Brak miesi\u0105czki – odstawienie pigu\u0142ek antykoncepcyjnych<\/h2>\n\n\n\n
Brak miesi\u0105czki – menopauza<\/h2>\n\n\n\n
Brak miesi\u0105czki – leczenie<\/h2>\n\n\n\n