Chrapanie<\/strong> to powszechna dolegliwo\u015b\u0107, dotykaj\u0105ca ok. 45% populacji. Cz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje u os\u00f3b mi\u0119dzy 45 a 60 rokiem \u017cycia oraz u m\u0119\u017cczyzn. Chrapanie jest spowodowane wibracjami tkanek mi\u0119kkich jamy ustnej i gard\u0142a podczas snu, kiedy napi\u0119cie mi\u0119\u015bni zmniejsza si\u0119 powoduj\u0105c zbli\u017cenie \u015bcian g\u00f3rnych dr\u00f3g oddechowych i opadni\u0119cie j\u0119zyka i podniebienia mi\u0119kkiego. Powietrze, kt\u00f3re przep\u0142ywa podczas oddechu, wywo\u0142uje drgania zwiotcza\u0142ych mi\u0119\u015bni, kt\u00f3re s\u0142ycha\u0107 z zewn\u0105trz.<\/p>\n\n\n\n Niekt\u00f3re czynniki, kt\u00f3re mog\u0105 nasila\u0107 zaburzenia oddychania<\/strong> podczas snu, to oty\u0142o\u015b\u0107, pozycja do spania na plecach, picie alkoholu przed snem oraz palenie tytoniu. Nadwaga powoduje zw\u0119\u017cenie \u015bwiat\u0142a gard\u0142a przez odk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 t\u0142uszczu, co utrudnia przep\u0142yw powietrza. Alkohol os\u0142abia mi\u0119\u015bnie i powoduje opadanie j\u0119zyka na tyln\u0105 \u015bcian\u0119 gard\u0142a, zwi\u0119kszaj\u0105c op\u00f3r dr\u00f3g oddechowych. Spanie na plecach powoduje opadanie j\u0119zyka i tym samym zwi\u0119ksza ryzyko chrapania. Dym tytoniowy powoduje sucho\u015b\u0107 w ustach i stany zapalne gard\u0142a, co jeszcze bardziej nasila problemy z chrapaniem. Chrapanie mo\u017ce by\u0107 spowodowane przez r\u00f3\u017cne anatomiczne zaburzenia nosogard\u0142a i schorzenia laryngologiczne, takie jak polipy nosa, skrzywienie przegrody nosa, przewlek\u0142e zapalenie zatok, przerost migda\u0142k\u00f3w oraz os\u0142abienie mi\u0119\u015bni gard\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Najcz\u0119stsze przyczyny chrapania<\/strong> obejmuj\u0105:<\/p>\n\n\n\n Chrapanie mo\u017ce pojawia\u0107 si\u0119 tak\u017ce sporadycznie w sytuacjach:<\/p>\n\n\n\n Chrapanie samo w sobie nie jest gro\u017ane dla zdrowia, jednak warto zachowa\u0107 czujno\u015b\u0107, poniewa\u017c u co dziesi\u0105tej osoby, kt\u00f3ra chrapie, rozwija si\u0119 obturacyjny<\/strong> bezdech senny<\/strong> (OBPS). Zaburzenie to mo\u017ce prowadzi\u0107 do powa\u017cnych chor\u00f3b i stan\u00f3w zagro\u017cenia \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n Bezdech senny polega na utrudnieniu przep\u0142ywu powietrza podczas oddychania we \u015bnie, co skutkuje trudno\u015bci\u0105 w nabraniu powietrza do p\u0142uc. Cho\u0107 chory oddycha, powietrze nie dostaje si\u0119 do jego p\u0142uc. Ten stan mo\u017ce trwa\u0107 od kilku sekund do minuty.<\/p>\n\n\n\n Lekarze specjalizuj\u0105cy si\u0119 w badaniu snu twierdz\u0105, \u017ce kr\u00f3tkie przerwy w oddychaniu s\u0105 zjawiskiem normalnym i zdarzaj\u0105 si\u0119 prawie wszystkim ludziom. Jednak je\u015bli bezdechy pojawiaj\u0105 si\u0119 cz\u0119\u015bciej ni\u017c 10 razy na godzin\u0119, m\u00f3wimy ju\u017c o zespole bezdechu sennego, kt\u00f3ry stanowi powa\u017cny problem zdrowotny.<\/p>\n\n\n\n Najwi\u0119ksze ryzyko obturacyjnego bezdechu sennego dotyczy silnie chrapi\u0105cych m\u0119\u017cczyzn po 40. roku \u017cycia, zw\u0142aszcza z nadwag\u0105 oraz kobiet po 55. roku \u017cycia, kt\u00f3re zmagaj\u0105 si\u0119 z nadwag\u0105 lub oty\u0142o\u015bci\u0105. Bezdech cz\u0119sto jest zwi\u0105zany z r\u00f3\u017cnymi zaburzeniami hormonalnymi oraz nadci\u015bnieniem t\u0119tniczym.<\/p>\n\n\n\n Chrapanie zdarza si\u0119 nie tylko u doros\u0142ych, ale tak\u017ce u dzieci. Najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 chrapania u dzieci jest powi\u0119kszenie trzeciego migda\u0142ka z powodu cz\u0119stych infekcji. Je\u015bli chrapanie jest spowodowane przero\u015bni\u0119tym migda\u0142em i towarzyszy mu bezdech senny, zalecane jest usuni\u0119cie migda\u0142ka. Chrapanie mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c spowodowane alergi\u0105, kt\u00f3ra objawia si\u0119 katarem i przekrwieniem b\u0142ony \u015bluzowej nosa. Inne przyczyny chrapania u dzieci to krzywa przegroda nosa oraz tymczasowa niedro\u017cno\u015b\u0107 nosa spowodowana np. zapaleniem zatok.<\/p>\n\n\n\n U dzieci do 1. roku \u017cycia, chrapanie i \u015bwiszcz\u0105cy oddech mog\u0105 by\u0107 spowodowane przez wiotko\u015b\u0107 element\u00f3w chrz\u0119stnych w krtani. Ka\u017cdy przypadek chrapania u dziecka powinien by\u0107 skonsultowany z lekarzem. Leczenie jest uzale\u017cnione od przyczyny chrapania (usuni\u0119cie trzeciego migda\u0142ka, zoperowanie przegrody nosowej, skuteczne leczenie alergii). Nie tylko chrapanie, kt\u00f3re prowadzi do bezdechu sennego, ale tak\u017ce to, kt\u00f3re zaburza jako\u015b\u0107 snu i mo\u017ce spowalnia\u0107 rozw\u00f3j dziecka, wymaga podj\u0119cia leczenia.<\/p>\n\n\n\n Metody leczenia zale\u017c\u0105 od przyczyny, a t\u0119 ustala si\u0119 w trakcie dok\u0142adnej diagnostyki, obejmuj\u0105cej m.in. ocen\u0119 struktury g\u00f3rnych dr\u00f3g oddechowych, badanie dro\u017cno\u015bci przewod\u00f3w nosowych<\/strong> \u2013 rynomanometri\u0119, badanie polisomnograficzne (badanie snu wykrywaj\u0105ce niedotlenienie organizmu oraz wyst\u0119powanie nieu\u015bwiadomionych wybudze\u0144, wynikaj\u0105cych z zaburze\u0144 oddychania, badanie fiberoendoskopowe, badanie obrazowe, czyli tomografi\u0119 komputerowa 3D.<\/p>\n\n\n\n Leczenie zaburze\u0144 oddychania, w tym chrapania, mo\u017ce by\u0107 przeprowadzane wieloma technikami, w zale\u017cno\u015bci od przyczyny, og\u00f3lnego stanu zdrowia i potrzeb pacjenta. Najwa\u017cniejsze, \u017ceby tego typu zaburze\u0144 nie bagatelizowa\u0107 i nie traktowa\u0107 jedynie jako przykrej uci\u0105\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Podstaw\u0105 leczenia chrapania i bezdechu sennego jest edukacja pacjenta w zakresie zdrowego stylu \u017cycia, takiego jak redukcja masy cia\u0142a, rzucenie palenia papieros\u00f3w oraz unikanie spania w pozycji na wznak. W celu zmniejszenia chrapania, pacjenci mog\u0105 stosowa\u0107 poduszki przeciw chrapaniu, a tak\u017ce preparaty, takie jak spraye do gard\u0142a i nosa, listki doustne lub plastry na nos. W przypadku istniej\u0105cych schorze\u0144 nosogard\u0142a, konieczne jest ich leczenie, a niekiedy tak\u017ce skorygowanie skrzywionej przegrody nosa<\/strong>, zmniejszenie ma\u0142\u017cowin nosowych lub endoskopowa operacja zatok.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli leczenie zachowawcze nie przynosi efekt\u00f3w, w\u00f3wczas stosuje si\u0119 leczenie chirurgiczne, takie jak radiotermoablacja (RTA) podniebienia mi\u0119kkiego, cz\u0119\u015bciowe usuni\u0119cie tkanek miekkich gard\u0142a i podniebienia mi\u0119kkiego z cz\u0119\u015bciow\u0105 amputacj\u0105 j\u0119zyczka, a w przypadku du\u017cych zmian plastyk\u0119 podniebienia i gard\u0142a. Niestety, po kilku latach od zabiegu, mi\u0119\u015bnie mog\u0105 ponownie os\u0142abn\u0105\u0107, co skutkuje powrotem problemu chrapania.<\/p>\n\n\n\n W leczeniu bezdechu sennego stosowana jest terapia CPAP, polegaj\u0105ca na stosowaniu sta\u0142ego dodatniego ci\u015bnienia w drogach oddechowych, zabezpieczaj\u0105cego przed incydentami sp\u0142ycenia oddechu i bezdechami poprzez utrzymanie dro\u017cno\u015bci w g\u00f3rnych drogach oddechowych. Pacjenci nosz\u0105 specjaln\u0105 mask\u0119 na twarz, pod\u0142\u0105czon\u0105 do pompy powietrznej, kt\u00f3ra jest u\u017cywana podczas snu.<\/p>\n\n\n\n Nieleczone chrapanie i obturacyjny bezdech senny mog\u0105 prowadzi\u0107 do powa\u017cnych konsekwencji zdrowotnych, takich jak zaburzenia snu oraz choroby naczyniowe – nadci\u015bnienie t\u0119tnicze<\/strong>, choroba wie\u0144cowa, zawa\u0142 serca, udar m\u00f3zgu czy cukrzyca. Badania pokazuj\u0105, \u017ce osoby cierpi\u0105ce na obturacyjny bezdech senny s\u0105 bardziej nara\u017cone na wypadki drogowe. Najpowa\u017cniejszym powik\u0142aniem jest rzadki, ale jednak istniej\u0105cy, zgon podczas snu.<\/p>\n\n\n\n Chrapanie mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c prowadzi\u0107 do konflikt\u00f3w rodzinnych i sytuacji, w kt\u00f3rej partner decyduje si\u0119 na spa\u0107 w oddzielnym pokoju. Nat\u0119\u017cenie d\u017awi\u0119k\u00f3w wydobywaj\u0105cych si\u0119 z osoby chrapi\u0105cej mo\u017ce bowiem osi\u0105ga\u0107 do 90 dB. Osoby b\u0119d\u0105ce partnerami chrapi\u0105cych skar\u017c\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na zaburzenia snu, cz\u0119ste budzenie si\u0119 w nocy, poranne b\u00f3le g\u0142owy i uczucie niewyspania.<\/p>\n\n\n\n Przeczytaj tak\u017ce o:<\/strong><\/p>\n\n\n\nDlaczego chrapiemy?<\/h2>\n\n\n\n
Przyczyny chrapania<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
Chrapanie z bezdech senny<\/h2>\n\n\n\n
Chrapanie u dzieci<\/h2>\n\n\n\n
Chrapanie – diagnostyka<\/h2>\n\n\n\n
Leczenie chrapania<\/h2>\n\n\n\n
Skutki nieleczonego chrapania<\/h2>\n\n\n\n