\u017b\u00f3\u0142taczka nie jest chorob\u0105 – jest to zesp\u00f3\u0142 objaw\u00f3w pojawiaj\u0105cych si\u0119 w okre\u015blonych stanach zdrowotnych i przy okazji r\u00f3\u017cnych chor\u00f3b w\u0105troby i dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych. W spo\u0142ecznej \u015bwiadomo\u015bci \u017c\u00f3\u0142taczka funkcjonuje jako potoczne okre\u015blenie chor\u00f3b takich jak wirusowe zapalenia w\u0105troby:<\/p>\n\n\n\n
Mechanizm \u017c\u00f3\u0142taczki polega na gromadzeniu si\u0119 bilirubiny w organizmie, co prowadzi do \u017c\u00f3\u0142tego zabarwienia sk\u00f3ry, bia\u0142ek oczu, b\u0142on \u015bluzowych oraz innych tkanek. Prawid\u0142owe st\u0119\u017cenie bilirubiny ca\u0142kowitej wynosi 1-1,2 mg\/dl (17 \u00b5mol\/dl). Za\u017c\u00f3\u0142cenie pojawia si\u0119, kiedy przekracza ono 2,5 mg\/dl (43 \u00b5mol\/dl).<\/p>\n\n\n\n
Bilirubina powstaje podczas naturalnego procesu rozk\u0142adu hemoglobiny, bia\u0142ka zawartego w czerwonych krwinkach, kt\u00f3re s\u0105 usuwane z krwi przez w\u0105trob\u0119. W\u0105troba przetwarza bilirubin\u0119 i usuwa j\u0105 z organizmu za pomoc\u0105 \u017c\u00f3\u0142ci, kt\u00f3ra jest wydzielana do jelit i pomaga trawieniu t\u0142uszcz\u00f3w. W przypadku \u017c\u00f3\u0142taczki jednak, bilirubina nie jest w ca\u0142kowicie usuwana z organizmu, co prowadzi do jej gromadzenia si\u0119 w tkankach, Wysokie st\u0119\u017cenie bilirubiny w surowicy krwi powoduje wymienione powy\u017cej, specyficzne objawy.<\/p>\n\n\n\n
Istniej\u0105 r\u00f3\u017cne przyczyny, kt\u00f3re mog\u0105 prowadzi\u0107 do zaburzenia procesu usuwania bilirubiny przez w\u0105trob\u0119, w tym choroby w\u0105troby, infekcje wirusowe, niedobory enzym\u00f3w lub problemy z przep\u0142ywem \u017c\u00f3\u0142ci. W zale\u017cno\u015bci od przyczyny, \u017c\u00f3\u0142taczka mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3\u017cny przebieg i wymaga\u0107 r\u00f3\u017cnych metod leczenia.<\/p>\n\n\n\n
Objawy \u017c\u00f3\u0142taczki:<\/p>\n\n\n\n
Istnieje kilka rodzaj\u00f3w \u017c\u00f3\u0142taczki. Ich r\u00f3\u017cnicowanie opiera si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na pierwotnej przyczynie pojawienia si\u0119 \u017c\u00f3\u0142taczki.<\/p>\n\n\n\n
Przyczyny \u017c\u00f3\u0142taczki to g\u0142\u00f3wnie schorzenia i r\u00f3\u017cne stany patologiczne w\u0105troby i dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych. Nale\u017c\u0105 do nich:<\/p>\n\n\n\n
Przyczyn\u0105 \u017c\u00f3\u0142taczki mog\u0105 by\u0107 czynniki zewn\u0119trze lub zaburzenia uk\u0142adu krwiono\u015bnego:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Gdy zauwa\u017cysz u siebie objawy \u017c\u00f3\u0142taczki, zg\u0142o\u015b si\u0119 do lekarza rodzinnego. Przeprowadzi on dok\u0142adny wywiad i badanie fizykalne, w tym ocen\u0119 koloru sk\u00f3ry i bia\u0142ek oczu oraz badanie palpacyjne brzucha. Lekarz mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c zleci\u0107 badania laboratoryjne, takie jak badanie poziomu bilirubiny, testy w\u0105trobowe (ASPAT, ALAT), badanie moczu. Konieczne b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c wykonanie bada\u0144 obrazowych, takich jak USG jamy brzusznej, tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny. Pozwol\u0105 one uwidoczni\u0107 zaburzenia takie jak obrz\u0119k w\u0105troby, guzy, stan przewod\u00f3w \u017c\u00f3\u0142ciowych i woreczka \u017c\u00f3\u0142ciowego. Mog\u0105 zosta\u0107 wykonane badania laboratoryjne w kierunku zapalenia w\u0105troby typu B, zapalenia w\u0105troby typu C i typu A.<\/p>\n\n\n\n Leczenie \u017c\u00f3\u0142taczki zale\u017cy od przyczyny i typu choroby. W przypadku \u017c\u00f3\u0142taczki hemolitycznej, leczenie zwykle obejmuje leki maj\u0105ce na celu hamowanie rozpadu czerwonych krwinek lub przyspieszenie wydalania bilirubiny. W przypadku \u017c\u00f3\u0142taczki mechanicznej, leczenie mo\u017ce obejmowa\u0107 usuwanie kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych lub nowotwor\u00f3w, wprowadzenie rurki do przewodu \u017c\u00f3\u0142ciowego lub stosowanie lek\u00f3w rozszerzaj\u0105cych przewody \u017c\u00f3\u0142ciowe. W przypadku chor\u00f3b w\u0105troby, leczenie mo\u017ce obejmowa\u0107 leki, diet\u0119, a w powa\u017cniejszych przypadkach nawet przeszczep w\u0105troby.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli poziom bilirubiny we krwi jest bardzo wysoki, mo\u017ce by\u0107 konieczne hospitalizowanie pacjenta i przeprowadzenie fototerapii, kt\u00f3ra polega na na\u015bwietlaniu sk\u00f3ry specjalnym \u015bwiat\u0142em, co przyspiesza rozk\u0142ad bilirubiny i jej wydalanie z organizmu.<\/p>\n\n\n\n Wa\u017cne jest, aby przestrzega\u0107 zalece\u0144 lekarza i prowadzi\u0107 zdrowy styl \u017cycia, aby zmniejszy\u0107 ryzyko powik\u0142a\u0144 i poprawi\u0107 stan zdrowia. Mo\u017cna to osi\u0105gn\u0105\u0107 poprzez unikanie alkoholu, zdrowe od\u017cywianie, regularn\u0105 aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105 i regularne badania w celu wczesnego wykrycia ewentualnych problem\u00f3w zdrowotnych. Elementem profilaktyki \u017c\u00f3\u0142taczki jest r\u00f3wnie\u017c szczepionka przeciwko WZW typu B.<\/p>\n\n\n\n Przeczytaj tak\u017ce o:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n
Leczenie \u017c\u00f3\u0142taczki.<\/h2>\n\n\n\n