{"id":16268,"date":"2023-03-28T20:02:39","date_gmt":"2023-03-28T18:02:39","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&p=16268"},"modified":"2024-01-21T13:55:00","modified_gmt":"2024-01-21T12:55:00","slug":"zespol-aspergera-zaburzenie-rozwoju-ze-spektrum-autyzmu-dzieciecego","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/zespol-aspergera-zaburzenie-rozwoju-ze-spektrum-autyzmu-dzieciecego\/","title":{"rendered":"Zesp\u00f3\u0142 Aspergera – zaburzenie rozwoju ze spektrum autyzmu dzieci\u0119cego."},"content":{"rendered":"\n

Najwa\u017cniejsze informacje na temat Zespo\u0142u Aspergera.<\/h2>\n\n\n\n

Zesp\u00f3\u0142 Aspergera to zaburzenie ze spektrum autyzmu (ASD), kt\u00f3re wp\u0142ywa na spos\u00f3b, w jaki osoba komunikuje si\u0119 i nawi\u0105zuje relacje z otoczeniem. Zesp\u00f3\u0142 Aspergera charakteryzuje si\u0119 problemami z komunikacj\u0105 niewerbaln\u0105, empati\u0105 oraz interpretacj\u0105 emocji innych os\u00f3b. Charakteryzuj\u0105 si\u0119 tak\u017ce bardzo silnymi zainteresowaniami, cz\u0119sto wr\u0119cz obsesyjnie skupiaj\u0105 si\u0119 na jednym konkretnym temacie lub dziedzinie wiedzy.<\/p>\n\n\n\n

Zesp\u00f3\u0142 Aspergera zosta\u0142 po raz pierwszy opisany przez austriackiego pediatr\u0119 Hansa Aspergera w 1944 roku. Asperger obserwowa\u0142 dzieci, kt\u00f3re wykazywa\u0142y trudno\u015bci w komunikacji spo\u0142ecznej, ale posiada\u0142y przeci\u0119tn\u0105 lub nawet ponadprzeci\u0119tn\u0105 inteligencj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w 2013 roku w DSM-5 zesp\u00f3\u0142 Aspergera zosta\u0142 w\u0142\u0105czony do og\u00f3lniejszej kategorii „zaburze\u0144 ze spektrum autyzmu” i nie jest ju\u017c rozwa\u017cany jako odr\u0119bna jednostka diagnostyczna. Jednak nadal jest cz\u0119sto stosowany jako termin w celu opisania okre\u015blonego zestawu objaw\u00f3w i zachowa\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Przyczyny Zespo\u0142u Aspergera.<\/h2>\n\n\n\n

Przyczyny zespo\u0142u Aspergera nie s\u0105 do ko\u0144ca poznane (podobnie jak wszystkich innych zaburze\u0144 ze spektrum autyzmu). Badania wskazuj\u0105, \u017ce w etiologii zespo\u0142u Aspergera istnieje interakcja mi\u0119dzy czynnikami genetycznymi, \u015brodowiskowymi i biologicznymi.<\/p>\n\n\n\n

Oto niekt\u00f3re z tych czynnik\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Genetyka<\/strong> – wskazuje si\u0119, \u017ce czynniki genetyczne s\u0105 bardzo wa\u017cne w wyst\u0119powaniu zespo\u0142u Aspergera. Badania rodzinne i badania bli\u017ani\u0105t wykaza\u0142y, \u017ce zaburzenia ze spektrum autyzmu (w tym zesp\u00f3\u0142 Aspergera) maj\u0105 wysoki stopie\u0144 dziedziczenia. Chocia\u017c nie zidentyfikowano konkretnego „genu Aspergera”, istnieje zestaw gen\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 zwi\u0119ksza\u0107 podatno\u015b\u0107 na zaburzenia ze spektrum autyzmu (mutacje genetyczne chromosom\u00f3w 3., 4., 7., 11.).<\/li>\n\n\n\n
  2. Czynniki \u015brodowiskowe – <\/strong>niekt\u00f3re badania sugeruj\u0105, \u017ce w rozwoju zespo\u0142u Aspergera odgrywaj\u0105 rol\u0119 czynniki \u015brodowiskowe, takie jak ekspozycja na toksyny, infekcje wewn\u0105trzmaciczne, komplikacje podczas porodu (np. uszkodzenia o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego powsta\u0142e przy porodzie), a tak\u017ce wcze\u015bniactwo. Nale\u017cy jednak zaznaczy\u0107, \u017ce dowody na wp\u0142yw czynnik\u00f3w \u015brodowiskowych s\u0105 mniej jednoznaczne ni\u017c dowody na wp\u0142yw genetyki.<\/li>\n\n\n\n
  3. Czynniki biologiczne –<\/strong> osoby z syndromem Aspergera wykazuj\u0105 r\u00f3\u017cnice w strukturze i funkcjonowaniu m\u00f3zgu. Badania neuroobrazowe wykaza\u0142y, \u017ce istniej\u0105 r\u00f3\u017cnice w obszarach m\u00f3zgu odpowiedzialnych za przetwarzanie informacji spo\u0142ecznych, emocjonalnych i sensorycznych. Chocia\u017c te r\u00f3\u017cnice nie s\u0105 wystarczaj\u0105ce, aby postawi\u0107 diagnoz\u0119, mog\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 do objaw\u00f3w charakterystycznych dla Zespo\u0142u Aspergera.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Warto zaznaczy\u0107, \u017ce w przesz\u0142o\u015bci pojawia\u0142y si\u0119 b\u0142\u0119dne teorie zwi\u0105zane z autyzmem i zespo\u0142em Aspergera, takie jak teoria „zimnej matki”, kt\u00f3ra obwinia\u0142a rodzic\u00f3w o zimne, zdystansowane emocjonalnie traktowanie dzieci. Do\u015b\u0107 g\u0142o\u015bne by\u0142y r\u00f3wnie\u017c niepoparte naukowo twierdzenia, \u017ce szczepionki mog\u0105 powodowa\u0107 autyzm. Obecne badania naukowe wyra\u017anie wskazuj\u0105, \u017ce wy\u017cej wymienione przyczyny s\u0105 nieprawdziwe i nie maj\u0105 naukowego uzasadnienia.<\/p>\n\n\n\n

    Wsp\u00f3\u0142czesne badania koncentruj\u0105 si\u0119 na zrozumieniu z\u0142o\u017conej interakcji mi\u0119dzy genetyk\u0105, czynnikami \u015brodowiskowymi i rozwojem m\u00f3zgu, kt\u00f3re prowadz\u0105 do powstania zespo\u0142u Aspergera i innych zaburze\u0144 autystycznych.<\/p>\n\n\n\n

    Objawy Zespo\u0142u Aspergera.<\/h2>\n\n\n\n

    Objawy zespo\u0142u Aspergera s\u0105 zr\u00f3\u017cnicowane i mog\u0105 r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 u poszczeg\u00f3lnych pacjent\u00f3w. Objawy te jednak nie s\u0105 a\u017c tak nasilone jak w przypadku zaburzenia, jakim jest autyzm dzieci\u0119cy.<\/p>\n\n\n\n

    Do objaw\u00f3w zespo\u0142u Aspergera nale\u017c\u0105:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      \n
    1. Trudno\u015bci z komunikacj\u0105:<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
        \n
      • Problemy z rozumieniem i u\u017cywaniem j\u0119zyka niewerbalnego, takiego jak kontakt wzrokowy, gesty, mimika twarzy.<\/li>\n\n\n\n
      • Op\u00f3\u017anienia w rozwoju mowy lub wyj\u0105tkowo formalny, pedantyczny spos\u00f3b m\u00f3wienia. Zaburzenia mowy.<\/li>\n\n\n\n
      • Unikanie kontaktu wzrokowego.<\/li>\n\n\n\n
      • Trudno\u015bci z interpretacj\u0105 ironii, sarkazmu lub \u017cart\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
          \n
        1. Upo\u015bledzenie interakcji spo\u0142ecznych:<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
            \n
          • Trudno\u015bci z nawi\u0105zywaniem i utrzymaniem relacji z r\u00f3wie\u015bnikami oraz nawi\u0105zywaniem nowych znajomo\u015bci.<\/li>\n\n\n\n
          • Brak empatii lub trudno\u015bci z wyra\u017caniem wsp\u00f3\u0142czucia wobec innych.<\/li>\n\n\n\n
          • Nieumiej\u0119tno\u015b\u0107 czytania sygna\u0142\u00f3w spo\u0142ecznych, takich jak emocje, intencje czy oczekiwania innych os\u00f3b.<\/li>\n\n\n\n
          • Brak zrozumienia dla norm i zasad spo\u0142ecznych.<\/li>\n\n\n\n
          • Zachowania kompulsywne.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
              \n
            1. Zachowania, zainteresowania i rutyny:<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
                \n
              • Intensywne, specyficzne zainteresowania w jednej lub kilku dziedzinach.<\/li>\n\n\n\n
              • Sztywne, nieelastyczne ramy dzia\u0142a\u0144 (rutyna) i niech\u0119\u0107 do zmian.<\/li>\n\n\n\n
              • Nietypowe zachowania, takie jak machanie r\u0119kami, ko\u0142ysanie si\u0119 lub inne ruchy samostymuluj\u0105ce to do\u015b\u0107 cz\u0119ste objawy Aspergera.<\/li>\n\n\n\n
              • Nieprawid\u0142owe odbieranie bod\u017ac\u00f3w zmys\u0142owych, takich jak d\u017awi\u0119ki, \u015bwiat\u0142o, dotyk czy smaki – osoby z zespo\u0142em Aspergera mog\u0105 czu\u0107 si\u0119 przyt\u0142oczone nadmiarem bod\u017ac\u00f3w, lub wr\u0119cz potrzebuj\u0105 dodatkowej stymulacji.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                Zesp\u00f3\u0142 Aspergera – diagnostyka.<\/h2>\n\n\n\n

                Pierwsze objawy syndormu Aspergera mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 ju\u017c od wczesnego dzieci\u0144stwa, cho\u0107 mog\u0105 by\u0107 mniej wyra\u017ane ni\u017c w przypadku innych form autyzmu. Wiele dzieci maj\u0105cych syndrom Aspergera zaczyna m\u00f3wi\u0107 w normalnym wieku lub nawet wcze\u015bniej, ale mo\u017ce wykazywa\u0107 trudno\u015bci z komunikacj\u0105 niewerbaln\u0105 i spo\u0142eczn\u0105. W miar\u0119 jak dzieci rosn\u0105, r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy nimi a r\u00f3wie\u015bnikami staj\u0105 si\u0119 bardziej widoczne. Zwykle diagnoza Zespo\u0142u Aspergera jest stawiana w wieku przedszkolnym lub szkolnym, gdy te trudno\u015bci staj\u0105 si\u0119 bardziej widoczne i wp\u0142ywaj\u0105 na funkcjonowanie dziecka na r\u00f3\u017cnych p\u0142aszczyznach, takich jak szko\u0142a, rodzina czy \u017cycie towarzyskie. Granice Zespo\u0142u Aspergera s\u0105 do\u015b\u0107 nieostre i \u0142atwo pomyli\u0107 to zaburzenie z innymi. Nale\u017cy wiedzie\u0107, \u017ce zaburzenie to mo\u017cna zdiagnozowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c u os\u00f3b doros\u0142ych.<\/p>\n\n\n\n

                Rozpoznanie Zespo\u0142u Aspergera nie jest proste poniewa\u017c objawy mog\u0105 r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 u poszczeg\u00f3lnych jednostek oraz nak\u0142ada\u0107 si\u0119 na objawy innych zaburze\u0144. Nie istnieje pojedynczy test, kt\u00f3ry jednoznacznie potwierdzi\u0142by obecno\u015b\u0107 tego zaburzenia. Zamiast tego, rozpozna\u0107 Zesp\u00f3\u0142 Aspergera mo\u017cna opieraj\u0105c si\u0119 na wieloetapowej ocenie r\u00f3\u017cnych aspekt\u00f3w funkcjonowania dziecka.<\/p>\n\n\n\n

                Proces diagnostyczny mo\u017ce obejmowa\u0107:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                  \n
                • Wywiad z rodzicami\/opiekunami<\/strong> – lekarz lub specjalista mo\u017ce przeprowadzi\u0107 szczeg\u00f3\u0142owy wywiad z rodzicami lub opiekunami, aby zrozumie\u0107 histori\u0119 rozwoju dziecka, wczesne osi\u0105gni\u0119cia, trudno\u015bci, zachowania oraz wszelkie obecne problemy.<\/li>\n\n\n\n
                • Obserwacja dziecka<\/strong> – specjalista mo\u017ce obserwowa\u0107 dziecko w r\u00f3\u017cnych sytuacjach, takich jak zabawa, nauka czy interakcje spo\u0142eczne, aby oceni\u0107 jego zachowania, umiej\u0119tno\u015bci komunikacyjne oraz interakcje z innymi.<\/li>\n\n\n\n
                • Testy i oceny<\/strong> – mo\u017ce by\u0107 przeprowadzonych kilka test\u00f3w i diagnoz, aby oceni\u0107 funkcjonowanie dziecka w r\u00f3\u017cnych dziedzinach, takich jak mowa, j\u0119zyk, zdolno\u015bci poznawcze, umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142eczne i emocjonalne. Niekt\u00f3re powszechnie u\u017cywane narz\u0119dzia diagnostyczne to Skala Obserwacyjna Diagnostyczna Autyzmu (ADOS) czy Kwestionariusz Bada\u0144 Autyzmu (ADI-R).<\/li>\n\n\n\n
                • Konsultacje z innymi specjalistami<\/strong> – w niekt\u00f3rych przypadkach, szczeg\u00f3lnie gdy istniej\u0105 wsp\u00f3\u0142wyst\u0119puj\u0105ce zaburzenia, mo\u017ce by\u0107 konieczna konsultacja z innymi specjalistami, takimi jak logopeda, terapeuta zaj\u0119ciowy, psycholog czy psychiatra.<\/li>\n\n\n\n
                • Wykluczenie innych zaburze\u0144<\/strong> – wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c, aby wykluczy\u0107 inne zaburzenia lub schorzenia, kt\u00f3re mog\u0105 powodowa\u0107 podobne objawy (ADHD, zaburzenia l\u0119kowe, zesp\u00f3\u0142 Tourette’a czy zaburzenia uczenia).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                  Proces diagnostyczny mo\u017ce by\u0107 d\u0142ugotrwa\u0142y i wymaga\u0107 zaanga\u017cowania rodziny oraz wsp\u00f3\u0142pracy z r\u00f3\u017cnymi specjalistami. U os\u00f3b ze zdiagnozowanym zespo\u0142em Aspergera lub w przypadku innych zaburze\u0144 autystycznych, nale\u017cy opracowa\u0107 indywidualny plan wsparcia i interwencji, kt\u00f3ry pomo\u017ce osobie radzi\u0107 sobie z trudno\u015bciami i rozwija\u0107 mocne strony dziecka.<\/p>\n\n\n\n

                  Pomoc dla dzieci z Zespo\u0142em Aspergera – formy terapii i stymulacji rozwoju.<\/h2>\n\n\n\n

                  Terapia i leczenie zespo\u0142u Aspergera skupiaj\u0105 si\u0119 na poprawie funkcjonowania osoby w kluczowych obszarach, takich jak komunikacja, umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142eczne, zachowanie, adaptacja i samodzielno\u015b\u0107. Pozwoli spowolni\u0107 rozw\u00f3j Zespo\u0142u Aspergera. Wa\u017cne jest, aby pami\u0119ta\u0107, \u017ce nie ma jednego standardowego podej\u015bcia do terapii, kt\u00f3re b\u0119dzie odpowiednie dla ka\u017cdej osoby z tym zaburzeniem. Ka\u017cdy przypadek jest inny, dlatego plan terapeutyczny powinien by\u0107 dostosowany do indywidualnych potrzeb i mo\u017cliwo\u015bci osoby. Niestety nie jest mo\u017cliwe, aby ca\u0142kowicie wyleczy\u0107 Zesp\u00f3\u0142 Aspergera. Objawy mo\u017cna wycisza\u0107 korzystaj\u0105c z poni\u017cszych metod leczenia:<\/p>\n\n\n\n

                    \n
                  1. Terapia behawioralna<\/strong> – to terapia oparta na modyfikacji zachowa\u0144, takich jak terapia ABA (Applied Behavior Analysis), mo\u017ce pom\u00f3c w nauce umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142ecznych, komunikacyjnych i radzenia sobie z trudno\u015bciami behawioralnymi.<\/li>\n\n\n\n
                  2. Terapia socjalna<\/strong> – to terapia ukierunkowana na trening umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142ecznych, mo\u017ce pom\u00f3c osobom z zespo\u0142em Aspergera w nawi\u0105zywaniu i utrzymaniu relacji z innymi.<\/li>\n\n\n\n
                  3. Terapia mowy i j\u0119zyka – <\/strong>logopedia mo\u017ce pom\u00f3c w rozwijaniu umiej\u0119tno\u015bci komunikacyjnych, w tym mowy, j\u0119zyka niewerbalnego, interpretacji wskaz\u00f3wek spo\u0142ecznych i zrozumienia emocji innych os\u00f3b.<\/li>\n\n\n\n
                  4. Terapia zaj\u0119ciowa<\/strong> – oddzia\u0142ywania terapeutyczne pomog\u0105 w nauce umiej\u0119tno\u015bci \u017cyciowych, takich jak samoobs\u0142uga, organizacja i planowanie.<\/li>\n\n\n\n
                  5. Terapia integracji sensorycznej<\/strong> – pomaga wyr\u00f3wna\u0107 zaburzenia integracji sensorycznych, pozwala przeciwdzia\u0142a\u0107 nieprawid\u0142owo\u015bciom sensorycznym (nadwra\u017cliwo\u015bci lub niewra\u017cliwo\u015bci).<\/li>\n\n\n\n
                  6. Terapia indywidualna i rodzicielska<\/strong> – psychoterapia metod\u0105 behawioralno-poznawcz\u0105 (CBT) lub terapia metod\u0105 kognitywn\u0105, mog\u0105 pom\u00f3c osobom z zespo\u0142em Aspergera oraz ich rodzinom w radzeniu sobie z trudno\u015bciami emocjonalnymi i behawioralnymi. Wspomagaj\u0105 w utrzymaniu komfortu psychicznego w codziennych sytuacjach.<\/li>\n\n\n\n
                  7. Wsparcie edukacyjne<\/strong> – indywidualne programy nauczania, terapie edukacyjne oraz wsparcie w szkole mog\u0105 pom\u00f3c dzieciom z zespo\u0142em Aspergera osi\u0105ga\u0107 sukcesy w nauce.<\/li>\n\n\n\n
                  8. Farmakoterapia<\/strong> – w niekt\u00f3rych przypadkach uzasadnione jest stosowanie lek\u00f3w przecwidepresyjnych i neuroleptyk\u00f3w, aby wyr\u00f3wna\u0107 zachwian\u0105 r\u00f3wnowag\u0119 neuroprzeka\u017anik\u00f3w.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

                    W codziennych kontaktach z tymi osobami nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, aby nie traktowa\u0107 Zespo\u0142u Aspergera jako choroby. Komunikacja powinna wygl\u0105da\u0107 jak zwykle.<\/p>\n\n\n\n

                    Nieleczony Zesp\u00f3\u0142 Aspergera ma ogromny wp\u0142yw na \u017cycie osoby dotkni\u0119tej tym zaburzeniem. Konieczna jest wi\u0119c terapia. Zesp\u00f3\u0142 Aspergera sprawia trudno\u015bci w nawi\u0105zywaniu i utrzymaniu relacji, problemy z zatrudnieniem, niskie poczucie w\u0142asnej warto\u015bci, zaburzenia l\u0119kowe, depresj\u0119 czy problemy z zachowaniem w spo\u0142ecze\u0144stwie. Im wcze\u015bniej rozpocznie si\u0119 wielokierunkow\u0105 terapi\u0119 zaburzenia, tym lepiej p\u00f3\u017aniej dana osoba b\u0119dzie funkcjonowa\u0142a w samodzielnym \u017cyciu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"template":"","tags":[3637,3635,3633],"guide_category":[1138],"class_list":["post-16268","tm-guide","type-tm-guide","status-publish","hentry","tag-spektrum-autyzmu","tag-zaburzenie-rozwoju","tag-zespol-aspergera","guide_category-choroby"],"acf":[],"lang":"pl","translations":{"pl":16268},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide\/16268","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide"}],"about":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/types\/tm-guide"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/users\/1"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media?parent=16268"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tags?post=16268"},{"taxonomy":"guide_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/guide_category?post=16268"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}