{"id":16453,"date":"2023-04-03T21:41:42","date_gmt":"2023-04-03T19:41:42","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&#038;p=16453"},"modified":"2024-02-20T12:13:50","modified_gmt":"2024-02-20T11:13:50","slug":"czym-jest-reumatoidalne-zapalenie-stawow-przyczyny-przebieg-choroby-leczenie","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/czym-jest-reumatoidalne-zapalenie-stawow-przyczyny-przebieg-choroby-leczenie\/","title":{"rendered":"Czym jest Reumatoidalne Zapalenie Staw\u00f3w &#8211; przyczyny, przebieg choroby, leczenie"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Przyczyny Reumatoidalnego Zapalenia Staw\u00f3w (RZS)<\/h2>\n\n\n\n<p id=\"prz\">Reumatoidalne Zapalenie Staw\u00f3w (RZS) to najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105ca choroba autoimmunologiczna &#8211; jej objawy mog\u0105 dotyczy\u0107 nawet 1 na 100 os\u00f3b mi\u0119dzy 30 a 50 rokiem \u017cycia. Na Reumatoidalne Zapalenie Staw\u00f3w choruje nawet 400 000 Polak\u00f3w. Aby lepiej zrozumie\u0107 etiopatogenez\u0119 Reumatoidalnego Zapalenia Staw\u00f3w, nale\u017cy wyja\u015bni\u0107, czym jest choroba autoimmunologiczna. Jest to sytuacja, kiedy uk\u0142ad odporno\u015bciowy atakuje w\u0142asne tkanki organizmu, prowadz\u0105c do stanu zapalnego staw\u00f3w. Przyczyny powstania RZS nie s\u0105 do ko\u0144ca poznane, jednak uwa\u017ca si\u0119, \u017ce wyst\u0119puj\u0105 r\u00f3\u017cne czynniki, kt\u00f3re mog\u0105 wp\u0142yn\u0105\u0107 na jego rozw\u00f3j. Nale\u017cy do nich kilka aspekt\u00f3w, takich jak genetyka, czynniki \u015brodowiskowe oraz hormonalne.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czynniki genetyczn<\/strong>e &#8211; badania wykaza\u0142y, \u017ce istniej\u0105 pewne geny zwi\u0105zane z wi\u0119kszym ryzykiem wyst\u0105pienia Reumatoidalnego Zapalenia Staw\u00f3w. Najbardziej znany to gen HLA-DRB1, kt\u00f3ry koduje bia\u0142ko zwi\u0105zane z prezentacj\u0105 antygen\u00f3w. Osoby posiadaj\u0105ce ten gen maj\u0105 zwi\u0119kszone ryzyko zachorowania, ale warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce nie ka\u017cda osoba z tym genem rozwinie chorob\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czynniki \u015brodowiskowe<\/strong> &#8211; r\u00f3\u017cne czynniki \u015brodowiskowe mog\u0105 wp\u0142yn\u0105\u0107 na rozw\u00f3j RZS. Palenie papieros\u00f3w jest jednym z najbardziej znanych czynnik\u00f3w ryzyka. Inne czynniki to infekcje wirusowe lub bakteryjne, kt\u00f3re mog\u0105 prowokowa\u0107 reakcj\u0119 uk\u0142adu odporno\u015bciowego, a tak\u017ce ekspozycja na substancje chemiczne czy zanieczyszczenia powietrza.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hormony<\/strong> &#8211; Reumatoidalne Zapalenie Staw\u00f3w cz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje u kobiet ni\u017c u m\u0119\u017cczyzn, co sugeruje, \u017ce hormony p\u0142ciowe, takie jak estrogen, mog\u0105 odgrywa\u0107 rol\u0119 w rozwoju choroby. W niekt\u00f3rych przypadkach RZS mo\u017ce ulec poprawie u kobiet w czasie ci\u0105\u017cy, co dodatkowo potwierdza wp\u0142yw hormon\u00f3w na przebieg choroby.<\/p>\n\n\n\n<p>RZS jest przewlek\u0142\u0105 chorob\u0105 zapaln\u0105. Mechanizm Reumatoidalnego Zapalenia Staw\u00f3w polega na przewlek\u0142ym stanie zapalnym, kt\u00f3ry prowadzi do uszkodzenia staw\u00f3w. Uk\u0142ad odporno\u015bciowy b\u0142\u0119dnie rozpoznaje bia\u0142ka obecne w b\u0142onie maziowej stawu jako obce substancje, co prowadzi do produkcji przeciwcia\u0142, zwanych czynnikami reumatoidalnymi (RF) oraz przeciwcia\u0142 przeciwko cyklicznemu cytrynowanemu peptydowi (anty-CCP). Te przeciwcia\u0142a wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z b\u0142on\u0105 maziow\u0105, powoduj\u0105c stan zapalny i pobudzaj\u0105c kom\u00f3rki odpowiedzialne za produkcj\u0119 substancji prozapalnych, takich jak cytokiny. Efektem s\u0105 objawy zapalenia b\u0142ony maziowej, degradacja chrz\u0105stki stawowej, uszkodzenie ko\u015bci oraz \u015bci\u0119gien, a w d\u0142u\u017cszej perspektywie &#8211; zniszczenie stawu i utrata funkcji ruchowej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\" id=\"obj\">Jakie objawy wyst\u0119puj\u0105 przy Reumatoidalnym Zapaleniu Staw\u00f3w?<\/h2>\n\n\n\n<p>Reumatoidalne Zapalenie Staw\u00f3w mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3\u017cne objawy i r\u00f3\u017cny przebieg, w zale\u017cno\u015bci od indywidualnego przypadku. W pocz\u0105tkowym stadium objawy Reumatoidalnego Zapalenia Staw\u00f3w mog\u0105 by\u0107 \u0142agodne i niekiedy mylone z innymi schorzeniami. Rozpozna\u0107 Reumatoidalne zapalenie staw\u00f3w nie jest \u0142atwo, poniewa\u017c ci\u0119\u017cko pomyli\u0107 je z innymi chorobami.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Najcz\u0119stsze objawy RZS:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>B\u00f3l staw\u00f3w- dolegliwo\u015bci b\u00f3lowe najcz\u0119\u015bciej w stawach palc\u00f3w, d\u0142oni, nadgarstk\u00f3w, st\u00f3p i kolan, ale mo\u017ce rozprzestrzenia\u0107 si\u0119 te\u017c na inne stawy. B\u00f3l zwykle nasila si\u0119 rano po przebudzeniu i mo\u017ce trwa\u0107 od kilkudziesi\u0119ciu minut do kilku godzin.<\/li>\n\n\n\n<li>Obrz\u0119k staw\u00f3w &#8211; stawy dotkni\u0119te chorob\u0105 mog\u0105 by\u0107 obrz\u0119kni\u0119te, co ogranicza zakres ruchu. Obrz\u0119k jest wynikiem stanu zapalnego b\u0142ony maziowej stawu.<\/li>\n\n\n\n<li>Symetryczne zaj\u0119cie staw\u00f3w &#8211; Reumatoidalne Zapalenie Staw\u00f3w charakteryzuje si\u0119 zaj\u0119ciem staw\u00f3w po obu stronach cia\u0142a. Je\u015bli wyst\u0119puje b\u00f3l i obrz\u0119k w jednym stawie, cz\u0119sto dotyczy to tak\u017ce symetrycznego stawu po drugiej stronie.<\/li>\n\n\n\n<li>Sztywno\u015b\u0107 poranna &#8211; sztywno\u015b\u0107 staw\u00f3w po d\u0142u\u017cszym okresie spoczynku, zw\u0142aszcza rano, jest powszechnym objawem Reumatoidalnego Zapalenia Staw\u00f3w. Sztywno\u015b\u0107 mo\u017ce trwa\u0107 od 30 minut do nawet kilku godzin.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>W przebiegu RZS wyst\u0119puj\u0105 r\u00f3wnie\u017c objawy pozastawowe Reumatoidalnego Zapalenia Staw\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Zm\u0119czenie i os\u0142abienie &#8211; Reumatoidalne Zapalenie Staw\u00f3w mo\u017ce prowadzi\u0107 do og\u00f3lnego zm\u0119czenia, os\u0142abienia i braku energii, kt\u00f3re mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na codzienne funkcjonowanie pacjenta.<\/li>\n\n\n\n<li>Gor\u0105czka &#8211; Niekiedy RZS mo\u017ce powodowa\u0107 niewielk\u0105 gor\u0105czk\u0119, zw\u0142aszcza w okresach zaostrzenia choroby.<\/li>\n\n\n\n<li>Utrata masy cia\u0142a &#8211; w wyniku przewlek\u0142ego stanu zapalnego oraz og\u00f3lnego os\u0142abienia organizmu, pacjenci z RZS mog\u0105 do\u015bwiadcza\u0107 utraty apetytu i spadku masy cia\u0142a.<\/li>\n\n\n\n<li>Guzki reumatoidalne &#8211; u niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w z RZS mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 twarde guzki pod sk\u00f3r\u0105. Zwykle wyst\u0119puj\u0105 w okolicy staw\u00f3w, ale mog\u0105 tak\u017ce lokalizowa\u0107 si\u0119 na innych cz\u0119\u015bciach cia\u0142a.<\/li>\n\n\n\n<li>Cz\u0119sto wraz z Reumatoidalnym Zapaleniem Staw\u00f3w wyst\u0119puje te\u017c uk\u0142adowe zapalenie naczy\u0144, anemia i zapalenie osierdzia.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Przebieg Reumatoidalnego Zapalenia Staw\u00f3w mo\u017ce by\u0107 r\u00f3\u017cny dla poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b. Post\u0119p choroby mo\u017ce by\u0107 powolny, z okresami zaostrze\u0144 (tzw. &#8222;flare&#8221; &#8211; w trakcie zaostrzenia objaw\u00f3w choroby symptomy s\u0105 bardzo dokuczliwe i dezorganizuj\u0105 \u017cycie codzienne) i remisji (poprawy). W niekt\u00f3rych przypadkach RZS mo\u017ce post\u0119powa\u0107 szybko, prowadz\u0105c do znacznego uszkodzenia staw\u00f3w. Wczesne rozpoznanie i leczenie Reumatoidalnego Zapalenia Staw\u00f3w jest kluczowe, aby zmniejszy\u0107 ryzyko post\u0119puj\u0105cej degradacji staw\u00f3w. Ust\u0105pienie objaw\u00f3w choroby niestety nie oznacza jej wyleczenia. Jak wygl\u0105da leczenie RZS?<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\" id=\"lecz\">Leczenie &#8211; Reumatoidalne Zapalenie Staw\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p>Diagnostyka i leczenie reumatoidalnego zapalenia staw\u00f3w (RZS) s\u0105 istotne dla opanowania przebiegu choroby i minimalizacji jej wp\u0142ywu na codzienne \u017cycie pacjenta.<\/p>\n\n\n\n<p>Rozpoznanie Reumatoidalnego Zapalenia Staw\u00f3w mo\u017ce by\u0107 trudne do zdiagnozowania, zw\u0142aszcza na pocz\u0105tku choroby, poniewa\u017c objawy bywaj\u0105 niejednoznaczne. Proces diagnostyczny obejmuje:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Wywiad i badanie fizykalne &#8211; lekarz zbiera informacje na temat objaw\u00f3w, historii medycznej pacjenta i rodziny. Nast\u0119pnie przeprowadza badanie fizykalne, oceniaj\u0105c stan staw\u00f3w, sprawdzaj\u0105c ich obrz\u0119k, b\u00f3l i zakres ruchu.<\/li>\n\n\n\n<li>Badania laboratoryjne &#8211; pobierane s\u0105 pr\u00f3bki krwi w celu wykonania bada\u0144, takich jak:a. Oznaczenie czynnika reumatoidalnego (RF) &#8211; przeciwcia\u0142a, kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105 u wi\u0119kszo\u015bci pacjent\u00f3w z RZS.b. Test na obecno\u015b\u0107 przeciwcia\u0142 przeciwko cyklicznemu cytrynowanemu peptydowi (ACPA) &#8211; dodatni wynik mo\u017ce wskazywa\u0107 na RZS.c. Oznaczenie st\u0119\u017cenia bia\u0142ka C-reaktywnego (CRP) i odczynu Biernackiego (OB) &#8211; wska\u017aniki aktywno\u015bci stanu zapalnego w organizmie.<\/li>\n\n\n\n<li>Badania obrazowe &#8211; mo\u017cliwe jest wykorzystanie bada\u0144 obrazowych, takich jak rentgen, ultrasonografia lub rezonans magnetyczny (MRI), aby oceni\u0107 stopie\u0144 uszkodzenia staw\u00f3w i monitorowa\u0107 post\u0119p choroby. Ju\u017c w RTG mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 charakterystyczne dla Reumatoidalnego Zapalenia Staw\u00f3w zw\u0119\u017cenie szpar stawowych i obecno\u015b\u0107 ubytk\u00f3w kostnych. W MRI zauwa\u017calne b\u0119dzie zmniejszenie g\u0119sto\u015bci ko\u015bci i obrz\u0119k tkanek mi\u0119kkich obejmuj\u0105cy chore stawy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>W leczeniu RZS najistotniejsze jest \u0142agodzenie objaw\u00f3w i spowolnienie post\u0119pu choroby oraz utrzymanie funkcji staw\u00f3w. Ca\u0142kowite wyleczenie RZS obecnie nie jest mo\u017cliwe. Leczenie farmakologiczne mo\u017ce obejmowa\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Leki przeciwzapalne i leki przeciwb\u00f3lowe &#8211; niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), takie jak ibuprofen czy naproksen, mog\u0105 by\u0107 stosowane w celu z\u0142agodzenia b\u00f3lu i zmniejszenia stanu zapalnego.<\/li>\n\n\n\n<li>Glikokortykosteroidy &#8211; leki przeciwzapalne, takie jak prednizon, mog\u0105 by\u0107 przepisywane w celu szybkiego z\u0142agodzenia objaw\u00f3w, zw\u0142aszcza podczas zaostrze\u0144 choroby.<\/li>\n\n\n\n<li>Leki modyfikuj\u0105ce przebieg choroby (DMARDs): leki te, takie jak metotreksat, leflunomid czy sulfasalazyna, maj\u0105 na celu spowolnienie post\u0119pu choroby i zapobieganie dalszemu uszkodzeniu staw\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li>Leki biologiczne &#8211; w leczeniu RZS coraz cz\u0119\u015bciej stosowana jest nowoczesna grupa lek\u00f3w modyfikuj\u0105cych przebieg choroby, kt\u00f3ra dzia\u0142a na okre\u015blone elementy uk\u0142adu odporno\u015bciowego odpowiedzialne za stan zapalny mazi stawowej.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p><strong>Reumatoidalne Zapalenie Staw\u00f3w powinno obejmowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c leczenie niefarmakologiczne, kt\u00f3re wspomaga zachowanie sprawno\u015bci:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>w leczeniu reumatoidalnego zapalenia staw\u00f3w pomocna jest fizjoterapia &#8211; indywidualny program \u0107wicze\u0144, kt\u00f3ry mo\u017ce obejmowa\u0107 \u0107wiczenia rozci\u0105gaj\u0105ce, wzmacniaj\u0105ce i aerobowe. Regularne \u0107wiczenia mog\u0105 pom\u00f3c w utrzymaniu ruchomo\u015bci staw\u00f3w, zwi\u0119kszeniu si\u0142y mi\u0119\u015bniowej i og\u00f3lnym funkcjonowaniu;<\/li>\n\n\n\n<li>leczy\u0107 Reumatoidalne Zapalenie Staw\u00f3w pomagaj\u0105 tez techniki manualne &#8211; masa\u017ce staw\u00f3w i manipulacje nimi;<\/li>\n\n\n\n<li>w spowolnieniu przebiegu Reumatoidalnego Zapalenia Staw\u00f3w mog\u0105 pom\u00f3c zimne i ciep\u0142e ok\u0142ady lub ciep\u0142e k\u0105piele.<\/li>\n\n\n\n<li>Akupunktura &#8211; niekt\u00f3re badania sugeruj\u0105, \u017ce akupunktura mo\u017ce by\u0107 skuteczna w \u0142agodzeniu b\u00f3lu zwi\u0105zanego z RZS. Akupunktura polega na umieszczaniu cienkich igie\u0142 w specyficznych punktach na ciele w celu stymulacji uk\u0142adu nerwowego.<\/li>\n\n\n\n<li>Wspomaganie psychiczne &#8211; RZS mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na zdrowie psychiczne pacjent\u00f3w. Poradnictwo, terapia poznawczo-behawioralna oraz wsparcie grupowe mog\u0105 pom\u00f3c w radzeniu sobie z l\u0119kiem, depresj\u0105 i stresem zwi\u0105zanym z chorob\u0105.<\/li>\n\n\n\n<li>Dieta i suplementacja &#8211; zdrowa dieta, bogata w bia\u0142ko, b\u0142onnik, witaminy i minera\u0142y, mo\u017ce pom\u00f3c w utrzymaniu zdrowia og\u00f3lnego. Niekt\u00f3re badania sugeruj\u0105, \u017ce suplementacja z rybami bogatymi w t\u0142uste kwasy omega-3, takimi jak \u0142oso\u015b, mo\u017ce hamowa\u0107 objawy choroby.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Przeczytaj tak\u017ce o:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"7CNY7xZDYo\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/krew-w-moczu\/\">Krew w&nbsp;moczu<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Krew w&nbsp;moczu&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/krew-w-moczu\/embed\/#?secret=tj0GSBMNAD#?secret=7CNY7xZDYo\" data-secret=\"7CNY7xZDYo\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"AGVkZJykYE\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/kreatynina\/\">Kreatynina<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Kreatynina&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/kreatynina\/embed\/#?secret=wVgUuJ3Oqh#?secret=AGVkZJykYE\" data-secret=\"AGVkZJykYE\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"template":"","tags":[3715,3719,1343,3717],"guide_category":[226],"class_list":["post-16453","tm-guide","type-tm-guide","status-publish","hentry","tag-reumatoidalne-zapalenie-stawow-2","tag-reumatyzm","tag-rzs","tag-zapalenie-stawow","guide_category-immunologia"],"acf":[],"lang":"pl","translations":{"pl":16453},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide\/16453","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide"}],"about":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/types\/tm-guide"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/users\/1"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media?parent=16453"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tags?post=16453"},{"taxonomy":"guide_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/guide_category?post=16453"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}