{"id":16617,"date":"2023-04-12T20:06:02","date_gmt":"2023-04-12T18:06:02","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&#038;p=16617"},"modified":"2023-05-16T16:01:22","modified_gmt":"2023-05-16T14:01:22","slug":"brak-smaku-i-wechu","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/brak-smaku-i-wechu\/","title":{"rendered":"Brak smaku i w\u0119chu"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\" id=\"rola\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-black-color\">\u00a0<\/mark><a href=\"#typy\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-black-color\">Typy zaburze\u0144 w\u0119chu i smaku<\/mark><\/a><\/h2>\n\n\n\n<p>Oficjalna klasyfikacja wyr\u00f3\u017cnia nast\u0119puj\u0105ce <strong>zaburzenia w\u0119chu<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>hiposmia&nbsp;\u2013 os\u0142abienie powonienia,<\/li>\n\n\n\n<li>hiperosmia\u2013 nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 w\u0119chowa,<\/li>\n\n\n\n<li>anosmia&nbsp;\u2013 ca\u0142kowita utrata zmys\u0142u w\u0119chu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Z kolei w odniesieniu do&nbsp;<strong>zmys\u0142u smaku<\/strong>&nbsp;wymienia si\u0119 takie dysfunkcje jak:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>hipogeuzja&nbsp;\u2013 obni\u017cony pr\u00f3g odczuwania smaku,<\/li>\n\n\n\n<li>hipergeuzja&nbsp;\u2013 podwy\u017cszony pr\u00f3g odczuwania smaku,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>ageuzja&nbsp;<\/strong>\u2013 brak smaku.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\" id=\"przycz\"><a href=\"#przycz\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-black-color\">Przyczyny utraty w\u0119chu i smaku<\/mark><\/a><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Przyczyn utraty w\u0119chu<\/strong>, a w konsekwencji \u2013 <strong>smaku<\/strong>, mo\u017ce by\u0107 wiele.:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>urazy mechaniczne nosa,<\/li>\n\n\n\n<li>uszkodzenia<strong> nerw\u00f3w w\u0119chowych<\/strong> po operacji lub urazie g\u0142owy,<\/li>\n\n\n\n<li>nara\u017cenie na toksyczne chemikalia, takie jak pestycydy lub rozpuszczalniki,<\/li>\n\n\n\n<li>stosowanie niekt\u00f3rych lek\u00f3w, w&nbsp;tym antybiotyk\u00f3w; lek\u00f3w przeciwdepresyjnych; lek\u00f3w przeciwzapalnych; lek\u00f3w nasercowych,<\/li>\n\n\n\n<li>u\u017cywanie kokainy,<\/li>\n\n\n\n<li>zaburzenia hormonalne.<\/li>\n\n\n\n<li>polipy nosa,<\/li>\n\n\n\n<li>zapalenie zatok,<\/li>\n\n\n\n<li>przezi\u0119bienie,<\/li>\n\n\n\n<li>grypa,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>COVID-19<\/strong>,<\/li>\n\n\n\n<li>alergia,<\/li>\n\n\n\n<li>katar sienny,<\/li>\n\n\n\n<li>choroba Alzheimera,<\/li>\n\n\n\n<li>choroba Parkinsona,<\/li>\n\n\n\n<li>stwardnienie rozsiane,<\/li>\n\n\n\n<li>radioterapia nowotwor\u00f3w g\u0142owy i&nbsp;szyi.&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\" id=\"neuro\"><a href=\"#neuro\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-black-color\">Neurologiczne przyczyny zaburze\u0144 w\u0119chu i smaku<\/mark><\/a><\/h2>\n\n\n\n<p>Z przyczyn neurologicznych najcz\u0119\u015bciej zaburzenia w\u0119chu powstaj\u0105 w&nbsp;wyniku <strong>uraz\u00f3w czaszkowo-m\u00f3zgowych<\/strong>, w&nbsp;wyniku kt\u00f3rych mo\u017ce doj\u015b\u0107 do zerwania bardzo cienkich w\u0142\u00f3kien nerwowych przechodz\u0105cych przez w\u0105skie otwory lub urazu samego nerwu w\u0119chowego czy kory m\u00f3zgowej odpowiedzialnej za analiz\u0119 zapach\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Najcz\u0119\u015bciej do takiego zdarzenia dochodzi podczas wypadk\u00f3w komunikacyjnych (u oko\u0142o 10\u201320% poszkodowanych). <strong>Utrata w\u0119chu <\/strong>mo\u017ce by\u0107 jedno- lub obustronna, a&nbsp;tak\u017ce przej\u015bciowa lub trwa\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p>Do odzyskania powonienia dochodzi u&nbsp;30\u201340% pacjent\u00f3w. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce je\u017celi<strong> utrata w\u0119chu<\/strong> trwa ponad rok po urazie, to jest ona nieodwracalna.<\/p>\n\n\n\n<p>Rzadko os\u0142abienie, a&nbsp;nast\u0119pnie <strong>brak w\u0119chu<\/strong> mo\u017ce by\u0107 wywo\u0142ane rozwijaj\u0105cym si\u0119 guzem przedniego do\u0142u czaszki (najcz\u0119\u015bciej s\u0105 to wolno rosn\u0105ce, \u0142agodne oponiaki), wtedy cz\u0119sto jest to jednostronna <strong>utrata w\u0119chu<\/strong>, kt\u00f3ra najcz\u0119\u015bciej nie jest zauwa\u017cana przez pacjenta.<\/p>\n\n\n\n<p>W&nbsp;chorobach nazywanych neurodegeneracyjnymi, jak choroba Parkinsona i&nbsp;w chorobie Alzheimera mog\u0105 w&nbsp;przebiegu tych schorze\u0144, w\u015br\u00f3d innych znacz\u0105cych objaw\u00f3w, wyst\u0119powa\u0107 zaburzenia w&nbsp;wykrywaniu i&nbsp;odr\u00f3\u017cnianiu zapach\u00f3w<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\" id=\"w\u0119ch\"><a href=\"#w\u0119ch\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-black-color\">Trening w\u0119chu. Na czym polega?<\/mark><\/a><\/h2>\n\n\n\n<p>Rokowanie w<strong>&nbsp;utracie w\u0119chu<\/strong> zale\u017cy od przyczyny, kt\u00f3ra j\u0105 wywo\u0142a\u0142a i&nbsp;od tego, czy jest mo\u017cliwe jej usuni\u0119cie lub leczenie farmakologiczne.<\/p>\n\n\n\n<p>U pacjent\u00f3w z&nbsp;zaburzeniami w\u0119chu po infekcji wirusowej dr\u00f3g oddechowych pomocny mo\u017ce by\u0107 <strong>trening w\u0119chowy<\/strong>. Wp\u0142ywa on korzystnie na powr\u00f3t prawid\u0142owej funkcji <strong>w\u0119chu<\/strong> u&nbsp;pacjent\u00f3w z&nbsp;utrzymuj\u0105cymi si\u0119 objawami.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Trening w\u0119chu<\/strong> zazwyczaj obejmuje g\u0142\u0119bokie w\u0105chanie co najmniej czterech r\u00f3\u017cnych zapach\u00f3w przez 10 sekund dwa razy dziennie przez co najmniej 12 tygodni (optymalnie 24\u201336 tygodni). Stosowane zapachy s\u0105 wyra\u017ane i&nbsp;silne i&nbsp;zazwyczaj obejmuj\u0105 r\u00f3\u017cne zapachy: np. kwiatowe (np. r\u00f3\u017ca), owocowe (np. cytryna).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Trening w\u0119chowy<\/strong> pacjenci mog\u0105 wykonywa\u0107 samodzielnie w&nbsp;domu. Mo\u017cna zakupi\u0107 gotowe \u201ezestawy do treningu w\u0119chowego\u201d lub wykorzysta\u0107 do tego celu olejki eteryczne.<\/p>\n\n\n\n<p>Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce odczuwanie smaku pokarm\u00f3w jest bardzo silnie zwi\u0105zane z&nbsp;ich zapachem i&nbsp;dlatego pacjenci z&nbsp;upo\u015bledzeniem w\u0119chu skar\u017c\u0105 si\u0119 na wyra\u017ane <strong>zaburzenia smaku<\/strong>, mimo braku zmian chorobowych w&nbsp;strukturach odpowiedzialnych za <strong>odczuwanie smaku<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\" id=\"covid\"><a href=\"#covid\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-black-color\">Przyczyna utraty w\u0119chu i smaku u chorych na COVID-19<\/mark><\/a><\/h2>\n\n\n\n<p>Mechanizm <strong>utraty w\u0119chu i smaku<\/strong> w wyniku zachorowania na COVID-19 nie zosta\u0142 jeszcze dobrze poznany przez naukowc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Jedna z hipotez m\u00f3wi o uszkodzeniu w <strong>polu w\u0119chowym<\/strong>, kt\u00f3re zlokalizowane jest w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci nosa samych kom\u00f3rek pomocniczych, otaczaj\u0105cych <strong>kom\u00f3rki w\u0119chowe<\/strong>. W efekcie nie dochodzi do uszkodzenia kom\u00f3rek w\u0119chowych, ale kom\u00f3rki te nie mog\u0105 dzia\u0142a\u0107 prawid\u0142owo.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolejna z teorii m\u00f3wi o tym, \u017ce w samym polu w\u0119chowym dochodzi do <strong>zwi\u0119kszonej kumulacji wirusa<\/strong>, kt\u00f3ry powoduje uszkodzenie kom\u00f3rek neuronalnych, co zosta\u0142o potwierdzone w badaniach laboratoryjnych i obrazowych. Inni naukowcy s\u0105 zdania, \u017ce w b\u0142onie \u015bluzowej nosa dochodzi do zaburzenia od\u017cywiania kom\u00f3rek pomocniczych lub neuronalnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Trzecia teoria wskazuje na <strong>uszkodzenie drobnych naczy\u0144 krwiono\u015bnych<\/strong> \u2013 w b\u0142onie \u015bluzowej nosa dochodzi do zaburzenia od\u017cywiania kom\u00f3rek pomocniczych lub neuronalnych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>W\u0119ch i smak <\/strong>maj\u0105 po\u0142\u0105czone drogi neuronalne. Inaczej ni\u017c w przypadku w\u0119chu, zaburzenia smaku maj\u0105 du\u017co bardziej niepoznany mechanizm dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Utrata w\u0119chu i smaku<\/strong> (kt\u00f3re cz\u0119sto razem wyst\u0119puj\u0105) w I fali pandemii stanowi\u0142y charakterystyczny objaw zaka\u017cenia koronawirusem. Co wi\u0119cej, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce anosmia cz\u0119sto utrzymuje si\u0119 d\u0142ugo po przechorowaniu COVID-19 i nie cofa si\u0119 tak, jak to jest w przypadku innych infekcji grypowych i grypopodobnych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przeczytaj tak\u017ce o:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"0SIzMd9ONy\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/roza\/\">R\u00f3\u017ca<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;R\u00f3\u017ca&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/roza\/embed\/#?secret=7Cu5YMH5Tq#?secret=0SIzMd9ONy\" data-secret=\"0SIzMd9ONy\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"template":"","tags":[3869,3867,3871,3865,2353],"guide_category":[507],"class_list":["post-16617","tm-guide","type-tm-guide","status-publish","hentry","tag-covid","tag-smak","tag-treningwechu","tag-wech","tag-zaburzenia","guide_category-przydatne-informacje"],"acf":[],"lang":"pl","translations":{"pl":16617},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide\/16617","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide"}],"about":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/types\/tm-guide"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/users\/1"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media?parent=16617"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tags?post=16617"},{"taxonomy":"guide_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/guide_category?post=16617"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}