{"id":16952,"date":"2023-05-12T23:45:10","date_gmt":"2023-05-12T21:45:10","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&#038;p=16952"},"modified":"2024-01-04T22:37:08","modified_gmt":"2024-01-04T21:37:08","slug":"niedobor-zelaza","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/niedobor-zelaza\/","title":{"rendered":"Niedob\u00f3r \u017celaza"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\" id=\"przycz\"><a href=\"#przycz\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-black-color\">Przyczyny niedoboru \u017celaza<\/mark><\/a><\/h2>\n\n\n\n<p>Najcz\u0119stsze przyczyny <strong>niedoboru \u017celaza<\/strong> to:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Nieprawid\u0142owo skomponowana dieta uboga w produkty bogate w <strong>\u017celazo<\/strong>. Przyczyniaj\u0105 si\u0119 do tego przede wszystkim restrykcyjne diety odchudzaj\u0105ce oraz diety wegetaria\u0144skie i wega\u0144skie (ze wzgl\u0119du na to, \u017ce wykluczaj\u0105 one produkty pochodzenia zwierz\u0119cego).<\/li>\n\n\n\n<li>Nadmierna utrata krwi podczas obfitych miesi\u0105czek lub w przypadku krwawienia utajonego. Problem ten r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce dotyczy\u0107 os\u00f3b, kt\u00f3re cz\u0119sto oddaj\u0105 krew.<\/li>\n\n\n\n<li>Do <strong>niedoboru \u017celaza<\/strong> prowadzi tak\u017ce nieprawid\u0142owe wch\u0142anianie \u017celaza z przewodu pokarmowego \u2013 np. w przypadku choroby Le\u015bniowskiego-Crohna oraz <strong>autoimmunologiczne zapalenie \u017co\u0142\u0105dka<\/strong>.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Niski poziom \u017celaza<\/strong> mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 tak\u017ce w okresie dojrzewania.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\" id=\"jakie\"><a href=\"#jakie\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-black-color\">Jakie mog\u0105 by\u0107 skutki niedoboru \u017celaza?<\/mark><\/a><\/h2>\n\n\n\n<p>Skutki <strong>niedobor\u00f3w \u017celaza <\/strong>mog\u0105 by\u0107 dla nas bardzo powa\u017cne. Niedob\u00f3r \u017celaza prowadzi do zm\u0119czenia i os\u0142abienia uk\u0142adu odporno\u015bciowego, b\u00f3l\u00f3w g\u0142owy i staw\u00f3w. W skrajnych przypadkach <strong>niedob\u00f3r \u017celaza<\/strong> mo\u017ce nawet spowodowa\u0107 uszkodzenie narz\u0105d\u00f3w i upo\u015bledzenie funkcji poznawczych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nieprawid\u0142owe st\u0119\u017cenie \u017celaza<\/strong> prowadzi do anemii; niedokrwisto\u015b\u0107 z niedoboru \u017celaza, kt\u00f3ra bardzo cz\u0119sto daje objawy neurologiczne.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Anemia <\/strong>wi\u0105\u017ce si\u0119 z r\u00f3\u017cnymi objawami, takimi jak zawroty g\u0142owy, duszno\u015b\u0107 i ko\u0142atanie serca, a tak\u017ce problemy z pami\u0119ci\u0105. Mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c powodowa\u0107 sucho\u015b\u0107 sk\u00f3ry, charakterystyczne p\u0119kni\u0119cia w k\u0105cikach , wypadanie w\u0142os\u00f3w i \u0142amliwo\u015b\u0107 paznokci.<\/p>\n\n\n\n<p>Anemia jest bardzo niebezpieczna dla kobiet w ci\u0105\u017cy, poniewa\u017c mo\u017ce prowadzi\u0107 do przedwczesnego porodu, a nawet uszkodzenia p\u0142odu. Najlepiej poddawa\u0107 si\u0119 regularnym badaniom lekarskim, aby unikn\u0105\u0107 zagro\u017ce\u0144 dla zdrowia.<\/p>\n\n\n\n<p>Utajony niedob\u00f3r pojawia si\u0119, kiedy organizm nie ma <strong>zgromadzonych zapas\u00f3w \u017celaza<\/strong> i wystarcza mu tego pierwiastka jedynie na bie\u017c\u0105ce potrzeby, mo\u017ce z tego wynika\u0107 niedob\u00f3r \u017celaza. Rezerwy \u017celaza s\u0105 magazynowane w w\u0105trobie, <strong>szpiku kostnym<\/strong> czy te\u017c \u015bledzionie, a tak\u017ce mi\u0119\u015bniach. Bardzo istotne jest, aby do organizmu by\u0142y dostarczane podobne ilo\u015b\u0107 <strong>\u017celaza<\/strong> co s\u0105 z niego wydalane, czyli musi by\u0107 zachowana odpowiednia r\u00f3wnowaga.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\" id=\"nie\"><a href=\"#nie\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-black-color\">Nietypowe objawy niedoboru \u017celaza<\/mark><\/a><\/h2>\n\n\n\n<p>Do nietypowych <strong>objaw\u00f3w niedoboru \u017celaza<\/strong> w organizmie nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>spaczone \u0142aknienie, np. ochota na kred\u0119, glin\u0119, surowy ry\u017c \u2013 cz\u0119sto w anemii z niedoboru \u017celaza u dzieci,<\/li>\n\n\n\n<li>zesp\u00f3\u0142 niespokojnych n\u00f3g, podczas nocnego odpoczynku,<\/li>\n\n\n\n<li>zapalenie j\u0119zyka lub nienaturalnie wyg\u0142adzony j\u0119zyk,<\/li>\n\n\n\n<li>p\u0119kaj\u0105ce k\u0105ciki ust, nawracaj\u0105ce afty, nad\u017cerki w b\u0142onie \u015bluzowej jamy ustnej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\" id=\"jakie\"><a href=\"#jakie\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-black-color\">Jakie badania wykona\u0107 przy podejrzeniu niedoboru \u017celaza?<\/mark><\/a><\/h2>\n\n\n\n<p>Badanie <strong>\u017celaza <\/strong>we krwi zleca si\u0119 przewa\u017cnie r\u00f3wnolegle z badaniem morfologii krwi lub jako badanie uzupe\u0142niaj\u0105ce, gdy w morfologii krwi stwierdzono niepokoj\u0105ce wyk\u0142adniki niedokrwisto\u015bci. Mowa tu o zbyt ma\u0142ej liczbie erytrocyt\u00f3w, a tak\u017ce obni\u017ceniu warto\u015bci hematokrytu lub st\u0119\u017cenia hemoglobiny.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednym ze skutk\u00f3w <strong>niedoboru \u017celaza<\/strong> mo\u017ce by\u0107 niedokrwisto\u015b\u0107 niedobarwliwa, czyli niedokrwisto\u015b\u0107 z obni\u017conym st\u0119\u017ceniem hemoglobiny w krwince czerwonej. Poza badaniem <strong>st\u0119\u017cenia \u017celaza<\/strong> we krwi lekarz mo\u017ce w\u00f3wczas zleci\u0107 badanie st\u0119\u017cenia transferyny, czyli bia\u0142ka transportuj\u0105cego \u017celazo albo TIBC, czyli badanie ca\u0142kowitej zdolno\u015bci wi\u0105zania \u017celaza.<\/p>\n\n\n\n<p>Badanie <strong>poziomu \u017celaza <\/strong>we krwi polega na pobraniu krwi \u2013 zwykle z \u017cy\u0142y \u0142okciowej. Pacjent nie wymaga specjalnego przygotowania do badania, nie musi te\u017c by\u0107 ono wykonywane na czczo. Przed przyst\u0105pieniem do badania warto wypi\u0107 szklank\u0119 wody. Zakres prawid\u0142owy mie\u015bci si\u0119 w przedziale 11\u201333 \u00b5mol\/l (60\u2013180 \u00b5g\/dl).<\/p>\n\n\n\n<p>Ca\u0142kowita zdolno\u015b\u0107 wi\u0105zania <strong>\u017celaza<\/strong> (TIBC) \u2013 badanie to okre\u015bla ilo\u015b\u0107 <strong>\u017celaza<\/strong>, kt\u00f3ra mo\u017ce zosta\u0107 zwi\u0105zana z bia\u0142kiem transportuj\u0105cym, czyli transferyn\u0105. (W tym przypadku dla niedoboru charakterystyczny b\u0119dzie wynik zbyt wysoki.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\" id=\"dieta\"><a href=\"#dieta\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-black-color\">Dieta przy za niskim poziomie<\/mark> <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-black-color\">\u017celaza<\/mark><\/a><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>\u017belazo<\/strong> jest niezb\u0119dnym minera\u0142em dla ludzkiego organizmu i wa\u017cne jest, aby zapewni\u0107 jego wystarczaj\u0105c\u0105 ilo\u015b\u0107 w diecie. Spo\u017cywanie r\u00f3\u017cnorodnych pokarm\u00f3w bogatych w <strong>\u017celazo<\/strong> mo\u017ce pom\u00f3c uzupe\u0142ni\u0107 niedob\u00f3r \u017celaza poprzez spo\u017cycie niekt\u00f3rych produkt\u00f3w, s\u0105 to: czerwone mi\u0119so, w\u0105tr\u00f3bka, pe\u0142noziarniste produkty zbo\u017cowe, ryby i owoce morza, \u017c\u00f3\u0142tko, warzywa i owoce, kakao, nasiona ro\u015blin str\u0105czkowych, pokarmy bogate w witamin\u0119 C.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\" id=\"leczy\"><a href=\"#leczy\"><code><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-black-color\">Jak leczy\u0107 niedob\u00f3r \u017celaza?<\/mark><\/code><\/a><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Leczenie niedoboru \u017celaza<\/strong> polega nie tylko wyr\u00f3wnanie <strong>niedokrwisto\u015bci,<\/strong> lecz tak\u017ce uzupe\u0142nienie \u201emagazynu\u201d <strong>\u017celaza <\/strong>do poziomu <strong>ferrytyny <\/strong>powy\u017cej 30\u201340 mg\/l, co wymaga odpowiednio d\u0142ugiego leczenia \u2013 ok. 4\u20136 miesi\u0119cy.<\/p>\n\n\n\n<p>Leczenie zwi\u0105zane z nieprawid\u0142owym <strong>st\u0119\u017ceniem \u017celaza<\/strong> polega na przyjmowaniu preparat\u00f3w doustnych <strong>\u017celaza <\/strong>\u2013 proste sole <strong>\u017celaz<\/strong>a i&nbsp;zwi\u0105zki z\u0142o\u017cone o&nbsp;zmodyfikowanym, przed\u0142u\u017conym uwalnianiu. W&nbsp;wi\u0119kszo\u015bci dobrze si\u0119 one wch\u0142aniaj\u0105 i&nbsp;s\u0105 skuteczne w&nbsp;leczeniu. Stosowane s\u0105 zwykle preparaty \u017celaza dwuwarto\u015bciowego, najcz\u0119\u015bciej siarczany \u017celaza. Zaleca si\u0119 podawanie 100\u2013200 mg <strong>\u017celaza.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Podczas walki z niedoborem \u017celaza warto pami\u0119ta\u0107 o kilku zasadach, dzi\u0119ki kt\u00f3rym zwi\u0119kszymy <strong>wch\u0142anialno\u015b\u0107 \u017celaza<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Preparaty nale\u017cy przyjmowa\u0107 na pusty \u017co\u0142\u0105dek (je\u015bli wyst\u0105pi podra\u017cnienie \u017co\u0142\u0105dka, mo\u017cna suplementowa\u0107 w trakcie posi\u0142ku),<\/li>\n\n\n\n<li>Jednocze\u015bnie stosowane \u015brodki o dzia\u0142aniu zoboj\u0119tniaj\u0105cym mog\u0105 zak\u0142\u00f3ca\u0107 wch\u0142anianie pierwiastka,<\/li>\n\n\n\n<li>Nie powinni\u015bmy popija\u0107 <strong>\u017celaza<\/strong> kaw\u0105 lub herbat\u0105,<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Przeczytaj tak\u017ce o:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"m4gvjVAvK7\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/telekonsultacje-medyczne-bezpieczny-i-szybki-sposob-leczenia\/\">Telekonsultacje medyczne &#8211; bezpieczny i&nbsp;szybki spos\u00f3b leczenia.<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Telekonsultacje medyczne &#8211; bezpieczny i&nbsp;szybki spos\u00f3b leczenia.&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/telekonsultacje-medyczne-bezpieczny-i-szybki-sposob-leczenia\/embed\/#?secret=wlPj5GeItc#?secret=m4gvjVAvK7\" data-secret=\"m4gvjVAvK7\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"fDCnnu0fyh\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/teleporada\/\">Teleporada lekarz<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Teleporada lekarz&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/teleporada\/embed\/#?secret=3W4X8121nm#?secret=fDCnnu0fyh\" data-secret=\"fDCnnu0fyh\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"Ov4i2Ctb8L\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/internetowy-lekarz-online-za-darmo-na-nfz\/\">Internetowy lekarz online za&nbsp;darmo (na&nbsp;NFZ)<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Internetowy lekarz online za&nbsp;darmo (na&nbsp;NFZ)&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/internetowy-lekarz-online-za-darmo-na-nfz\/embed\/#?secret=h1wemL4V5D#?secret=Ov4i2Ctb8L\" data-secret=\"Ov4i2Ctb8L\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":18585,"template":"","tags":[4575,4577,4573],"guide_category":[507],"class_list":["post-16952","tm-guide","type-tm-guide","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-ferrytyna","tag-hemoglobina","tag-niedoborzelaza","guide_category-przydatne-informacje"],"acf":[],"lang":"pl","translations":{"pl":16952},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide\/16952","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide"}],"about":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/types\/tm-guide"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/users\/1"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media\/18585"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media?parent=16952"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tags?post=16952"},{"taxonomy":"guide_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/guide_category?post=16952"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}