{"id":21026,"date":"2024-08-03T10:56:58","date_gmt":"2024-08-03T08:56:58","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&#038;p=21026"},"modified":"2024-08-12T22:34:47","modified_gmt":"2024-08-12T20:34:47","slug":"po-co-monitorowac-poziom-enzymow-watrobowych","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/po-co-monitorowac-poziom-enzymow-watrobowych\/","title":{"rendered":"Po co monitorowa\u0107 poziom enzym\u00f3w w\u0105trobowych?"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\" id=\"mar\">Czym s\u0105 pr\u00f3by w\u0105trobowe?<\/h2>\n\n\n\n<p>Pr\u00f3by w\u0105trobowe (<strong>testy czynno\u015bciowe w\u0105troby<\/strong>), to badania laboratoryjne, kt\u00f3re polegaj\u0105 na oznaczeniu st\u0119\u017cenia substancji wytwarzanych przez w\u0105trob\u0119 lub obecnych w wi\u0119kszych ilo\u015bciach w surowicy krwi gdy wyst\u0119puj\u0105 choroby w\u0105troby. Badanie aktywno\u015bci enzym\u00f3w obecnych w kom\u00f3rkach w\u0105troby pozwala oceni\u0107, czy organ ten jest uszkodzony i w jakim stopniu. Pomagaj\u0105 zdiagnozowa\u0107 choroby mi\u0105\u017cszu w\u0105troby.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Do najcz\u0119\u015bciej oznaczanych enzym\u00f3w w\u0105trobowych nale\u017c\u0105:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Aminotransferazy &#8211;<\/strong> alaninowa (ALT) i asparaginianowa (AST) \u2013 enzymy, kt\u00f3rych podwy\u017cszone st\u0119\u017cenie \u015bwiadczy o uszkodzeniu kom\u00f3rek w\u0105troby. W wielu chorobach w\u0105troby parametry te s\u0105 zaburzone.<\/li>\n\n\n\n<li class=\"prob\"><strong>Fosfataza zasadowa &#8211;<\/strong> enzym wyst\u0119puj\u0105cy g\u0142\u00f3wnie w kom\u00f3rkach ko\u015bci, w\u0105troby i dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych. Jego podwy\u017cszone st\u0119\u017cenie mo\u017ce wskazywa\u0107 na uszkodzenie dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych lub choroby ko\u015bci.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Gamma-glutamylotransferaza (GGT) &#8211; <\/strong>enzym, kt\u00f3rego aktywno\u015b\u0107 wzrasta przy uszkodzeniu w\u0105troby i dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych, a tak\u017ce przy nadmiernym spo\u017cyciu alkoholu.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Bilirubina ca\u0142kowita &#8211; <\/strong>barwnik \u017c\u00f3\u0142ciowy powstaj\u0105cy w w\u0105trobie z rozpadu hemoglobiny. Zwi\u0119kszone st\u0119\u017cenie bilirubiny mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 o zaburzeniach w wytwarzaniu lub wydalaniu \u017c\u00f3\u0142ci.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\" id=\"norm\">Normy pr\u00f3b w\u0105trobowych<\/h2>\n\n\n\n<p>Warto\u015bci referencyjne pr\u00f3b w\u0105trobowych mog\u0105 si\u0119 nieco r\u00f3\u017cni\u0107 w zale\u017cno\u015bci od laboratorium. Dlatego te\u017c interpretacj\u0105 wynik\u00f3w powinien zaj\u0105\u0107 si\u0119 lekarz. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce podwy\u017cszone warto\u015bci enzym\u00f3w w\u0105trobowych nie zawsze \u015bwiadcz\u0105 o powa\u017cnej chorobie.<\/p>\n\n\n\n<p>Mog\u0105 by\u0107 one spowodowane r\u00f3\u017cnymi czynnikami, takimi jak:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Zaka\u017cenia wirusowe &#8211; <\/strong>ostrewirusowe zapalenie w\u0105troby typu A, B, C.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Choroby autoimmunologiczne &#8211; <\/strong>np. autoimmunologiczne zapalenie w\u0105troby.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Choroby metaboliczne &#8211;<\/strong> np. st\u0142uszczenie w\u0105troby, choroba Wilsona.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Toksyczne uszkodzenie w\u0105troby &#8211; <\/strong>np. spowodowane nadmiernym spo\u017cywaniem alkoholu, lekami.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Nowotwory w\u0105troby.<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Marsko\u015b\u0107 w\u0105troby.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Najcz\u0119\u015bciej oznaczane enzymy w\u0105trobowe i ich przybli\u017cone normy:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Alaninotransferaza (ALT) i Aspartatotransferaza (AST):<\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Norma:<\/strong> Zazwyczaj 5-40 U\/l dla obu p\u0142ci.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Znaczenie:<\/strong> podwy\u017cszone warto\u015bci wskazuj\u0105 na uszkodzenie kom\u00f3rek w\u0105troby.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Gamma-glutamylotransferaza (GGT):<\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Norma:<\/strong> Poni\u017cej 35 U\/l dla kobiet i poni\u017cej 40 U\/l dla m\u0119\u017cczyzn.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Znaczenie:<\/strong> podwy\u017cszona aktywno\u015b\u0107 GGTP mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 o chorobach w\u0105troby, dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych oraz o nadmiernym spo\u017cyciu alkoholu.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Gamma-glutamylotransferaza (GGTP)<\/strong> to enzym, kt\u00f3ry wyst\u0119puje przede wszystkim w kom\u00f3rkach w\u0105troby, kom\u00f3rkach nab\u0142onka dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych, nerek i trzustki. Jego g\u0142\u00f3wnym zadaniem jest udzia\u0142 w transporcie aminokwas\u00f3w.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Norma: <strong>Kobiety:<\/strong> poni\u017cej 35 U\/l. <strong>M\u0119\u017cczy\u017ani:<\/strong> poni\u017cej 40 U\/l.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Fosfataza zasadowa (ALP):<\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Norma:<\/strong> 30-120 U\/l dla doros\u0142ych.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Znaczenie:<\/strong> zwi\u0119kszenie aktywno\u015bci ALP mo\u017ce wskazywa\u0107 na choroby w\u0105troby, dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych, ale tak\u017ce na choroby ko\u015bci.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Bilirubina ca\u0142kowita:<\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Norma:<\/strong> 5-17 \u00b5mol\/l.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Znaczenie:<\/strong> podwy\u017cszona bilirubina \u015bwiadczy o zaburzeniach w wytwarzaniu lub wydalaniu \u017c\u00f3\u0142ci.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\" id=\"diag\">Diagnostyka marsko\u015bci w\u0105troby i innych chor\u00f3b w\u0105troby &#8211; przy jakich objawach wykona\u0107 pr\u00f3by w\u0105trobowe?<\/h2>\n\n\n\n<p>Badanie pr\u00f3b w\u0105trobowych jest jednym z podstawowych bada\u0144 diagnostycznych w przypadku chor\u00f3b w\u0105troby. Lekarz mo\u017ce zleci\u0107 wykonanie tych bada\u0144, je\u015bli pacjent skar\u017cy si\u0119 na:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>\u017b\u00f3\u0142te zabarwienie sk\u00f3ry i bia\u0142k\u00f3wek oczu (\u017c\u00f3\u0142taczka).<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>B\u00f3l w prawym g\u00f3rnym kwadrancie brzucha (w prawym pod\u017cebrzu).<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Zaburzenia w procesie krzepni\u0119cia krwi.<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Uczucie zm\u0119czenia i os\u0142abienie.<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Brak apetytu.<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Wzd\u0119cia.<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ciemny mocz.<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Jasne stolce.<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u015awi\u0105d.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Nieprawid\u0142owe wyniki pr\u00f3b w\u0105trobowych nie s\u0105 jednoznacznym dowodem na obecno\u015b\u0107 choroby. Aby postawi\u0107 dok\u0142adn\u0105 diagnoz\u0119, lekarz mo\u017ce zleci\u0107 dodatkowe badania, takie jak USG jamy brzusznej, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, biopsja w\u0105troby.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przeczytaj tak\u017ce o:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"snmHqLZLMS\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/jak-hormony-plciowe-wplywaja-na-rozwoj-w-okresie-dojrzewania\/\">Jak hormony p\u0142ciowe wp\u0142ywaj\u0105 na rozw\u00f3j w okresie dojrzewania?<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Jak hormony p\u0142ciowe wp\u0142ywaj\u0105 na rozw\u00f3j w okresie dojrzewania?&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/jak-hormony-plciowe-wplywaja-na-rozwoj-w-okresie-dojrzewania\/embed\/#?secret=3Qi3ixIJvz#?secret=snmHqLZLMS\" data-secret=\"snmHqLZLMS\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"DRCMeRQU5r\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/czy-dieta-wplywa-na-zdrowie-watroby\/\">Czy dieta wp\u0142ywa na zdrowie w\u0105troby?<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Czy dieta wp\u0142ywa na zdrowie w\u0105troby?&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/czy-dieta-wplywa-na-zdrowie-watroby\/embed\/#?secret=sREorfnJyB#?secret=DRCMeRQU5r\" data-secret=\"DRCMeRQU5r\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"btCpD88ZPM\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/gdzie-mozna-leczyc-marskosc-watroby\/\">Gdzie mo\u017cna leczy\u0107 marsko\u015b\u0107 w\u0105troby?<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Gdzie mo\u017cna leczy\u0107 marsko\u015b\u0107 w\u0105troby?&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/gdzie-mozna-leczyc-marskosc-watroby\/embed\/#?secret=KQ5agWAsW1#?secret=btCpD88ZPM\" data-secret=\"btCpD88ZPM\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"template":"","tags":[7179,7187,7167,7197,7181,7201,7191,7193,3461,7183,7177,7157,7195],"guide_category":[6993],"class_list":["post-21026","tm-guide","type-tm-guide","status-publish","hentry","tag-alt","tag-bilirubina","tag-choroby-watroby","tag-czynnosc-watroby","tag-ggt","tag-ggtp","tag-hepatolog","tag-hepatologia","tag-marskosc-watroby-2","tag-proby-watrobowe","tag-transaminazy","tag-watroba","tag-zdrowie-watroby","guide_category-zdrowie-ukladu-pokarmowego"],"acf":[],"lang":"pl","translations":{"pl":21026},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide\/21026","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide"}],"about":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/types\/tm-guide"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/users\/1"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media?parent=21026"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tags?post=21026"},{"taxonomy":"guide_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/guide_category?post=21026"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}