{"id":21121,"date":"2024-08-13T11:05:16","date_gmt":"2024-08-13T09:05:16","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&#038;p=21121"},"modified":"2024-10-14T00:17:07","modified_gmt":"2024-10-13T22:17:07","slug":"badanie-przesiewowe-co-jest-i-po-co-sie-je-wykonuje","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/badanie-przesiewowe-co-jest-i-po-co-sie-je-wykonuje\/","title":{"rendered":"Badanie przesiewowe &#8211; co jest i po co si\u0119 je wykonuje?"},"content":{"rendered":"\n<h1 class=\"h1 h1--content-tag wp-block-heading\"><\/h1>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Na czym polegaj\u0105 badania przesiewowe i jakich chor\u00f3b dotycz\u0105?<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Badania przesiewowe<\/strong> to profilaktyczne badania przeprowadzane w\u015br\u00f3d os\u00f3b niemaj\u0105cych widocznych objaw\u00f3w danej choroby. <strong>Ich celem jest wczesne wykrycie choroby, jeszcze zanim pojawi\u0105 si\u0119 pierwsze dolegliwo\u015bci.<\/strong> Dzi\u0119ki temu istnieje wi\u0119ksza szansa na skuteczne leczenie, unikni\u0119cie powa\u017cnych powik\u0142a\u0144, a nawet unikni\u0119cie zachorowania poprzez np. zmian\u0119 stylu \u017cycia. <strong>W badaniach przesiewowych bior\u0105 udzia\u0142 zar\u00f3wno osoby doros\u0142e, starsze oraz dotycz\u0105 one noworodk\u00f3w.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Badania przesiewowe noworodk\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p>Jednym z najwa\u017cniejszych program\u00f3w bada\u0144 przesiewowych jest program bada\u0144 noworodk\u00f3w. W Polsce wykonywane s\u0105 badania krwi w\u0142o\u015bniczkowej pobranej z pi\u0119tki noworodka, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na wykrycie wielu powa\u017cnych chor\u00f3b wrodzonych.<\/p>\n\n\n\n<p>Badania przesiewowe noworodk\u00f3w wykonuje si\u0119 w 2-3 dobie \u017cycia:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Wrodzona niedoczynno\u015b\u0107 tarczycy &#8211; <\/strong>zaburzenie hormonalne, kt\u00f3re mo\u017ce prowadzi\u0107 do upo\u015bledzenia umys\u0142owego, je\u015bli nie zostanie wcze\u015bnie zdiagnozowane.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Test pulsoksymetryczny<\/strong> &#8211; polega na badaniu wysycenia krwi tlenem, co pozwala na wykrycie chor\u00f3b uk\u0142adu sercowo-naczyniowego.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Wrodzona wada metabolizmu biotyny &#8211;<\/strong> choroba powoduj\u0105ca powa\u017cne zaburzenia neurologiczne, sk\u00f3rne i metaboliczne.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Fenylketonuria (PKU) &#8211;<\/strong> choroba genetyczna, kt\u00f3ra mo\u017ce prowadzi\u0107 do ci\u0119\u017ckiego upo\u015bledzenia umys\u0142owego.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Wrodzony przerost nadnerczy &#8211;<\/strong> choroba hormonalna, kt\u00f3ra mo\u017ce objawia\u0107 si\u0119 wysokim ci\u015bnieniem t\u0119tniczym, przyspieszonym wzrostem i przedwczesnym dojrzewaniem p\u0142ciowym.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Badanie przesiewowe w kierunku mukowiscydozy<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Przesiewowe badanie s\u0142uchu<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>SMA<\/strong> &#8211; badanie sprawdza czy w organizmie dziecka nie rozwija si\u0119 rdzeniowy <a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/co-to-jest-zanik-miesniowy-i-dlaczego-sie-pojawia\/\">zanik mi\u0119\u015bni<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Dzi\u0119ki wczesnemu wykryciu tych chor\u00f3b i wykonaniu tych bada\u0144 mo\u017cna szybko rozpocz\u0105\u0107 odpowiednie leczenie i zapobiec rozwojowi powik\u0142a\u0144.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Skuteczno\u015b\u0107 bada\u0144 przesiewowych<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Badania przesiewowe<\/strong> odgrywaj\u0105 istotn\u0105 rol\u0119 w profilaktyce wielu chor\u00f3b, w tym nowotwor\u00f3w. Je\u015bli chodzi o osoby doros\u0142e, badania przesiewowe powinny wykonywa\u0107 szczeg\u00f3lnie te osoby, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w grupie podwy\u017cszonego ryzyka rozwoju danej choroby, np. w bliskiej rodzinie wyst\u0119powa\u0142y przypadki <strong>raka piersi<\/strong>. Badaniem przesiewowym w tym wypadku jest USG piersi lub mammografia. W <strong>raku szyjki macicy<\/strong> badaniem przesiewowym jest cytologia &#8211; ka\u017cda kobieta w wieku rozrodczym powinna wykonywa\u0107 je raz na 3 lata, a najlepiej raz w roku.<strong> Rak jelita grubego<\/strong> mo\u017ce by\u0107 szybko wykryty przez kolonoskopi\u0119 &#8211;<strong> Program bada\u0144 przesiewowych<\/strong> dla wczesnego wykrywania raka jelita grubego dzia\u0142a od 2000 roku i zak\u0142ada badania endoskopowe dla os\u00f3b powy\u017cej 50 roku \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce badania przesiewowe nie s\u0105 gwarancj\u0105 zdrowia, ale s\u0105 doskona\u0142ym narz\u0119dziem do wczesnego wykrycia choroby i zwi\u0119kszenia szans na skuteczne leczenie. Dlatego tak wa\u017cne jest, aby regularnie korzysta\u0107 z program\u00f3w bada\u0144 przesiewowych i zg\u0142asza\u0107 si\u0119 na <\/strong><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/badania-kontrolne-do-pracy-co-warto-wiedziec\/\"><strong>badania kontrolne<\/strong><\/a><strong>.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"template":"","tags":[7321,7319,7327,7325,6811,2531,7323,6793,1686],"guide_category":[507],"class_list":["post-21121","tm-guide","type-tm-guide","status-publish","hentry","tag-badania-profilaktyczne","tag-badania-przesiewowe","tag-badanie-przesiewowe-sma","tag-badanie-sluchu-noworodkow","tag-cytologia","tag-kolonoskopia","tag-mammografia","tag-profilaktyka-nowotworow","tag-usg-piersi","guide_category-przydatne-informacje"],"acf":[],"lang":"pl","translations":{"pl":21121},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide\/21121","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide"}],"about":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/types\/tm-guide"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/users\/1"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media?parent=21121"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tags?post=21121"},{"taxonomy":"guide_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/guide_category?post=21121"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}