{"id":21323,"date":"2024-09-25T11:15:08","date_gmt":"2024-09-25T09:15:08","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&p=21323"},"modified":"2024-09-25T11:15:12","modified_gmt":"2024-09-25T09:15:12","slug":"zaburzenie-osobowosci-czym-jest-jakie-sa-rodzaje-zaburzen-osobowosci","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/zaburzenie-osobowosci-czym-jest-jakie-sa-rodzaje-zaburzen-osobowosci\/","title":{"rendered":"Zaburzenie osobowo\u015bci – czym jest? Jakie s\u0105 rodzaje zaburze\u0144 osobowo\u015bci?"},"content":{"rendered":"\n

Czym s\u0105 zaburzenia osobowo\u015bci?<\/h2>\n\n\n\n

Zaburzenia osobowo\u015bci<\/strong> to trwa\u0142e wzorce my\u015blenia, odczuwania i zachowania, kt\u00f3re znacznie odbiegaj\u0105 od oczekiwa\u0144 kulturowych, norm spo\u0142ecznych, powoduj\u0105 cierpienie i utrudniaj\u0105 funkcjonowanie w r\u00f3\u017cnych obszarach \u017cycia danej osoby. Zaburzenia osobowo\u015bci r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od innych zaburze\u0144 psychicznych<\/strong> tym, \u017ce s\u0105 bardziej utrwalone i obejmuj\u0105 szerszy zakres sytuacji spo\u0142ecznych. Osoby z zaburzeniami osobowo\u015bci <\/strong>cz\u0119sto maj\u0105 spos\u00f3b postrzegania rzeczywisto\u015bci<\/strong>, kt\u00f3ry odbiega od tego, co jest uznawane za normalne.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsze symptomy zaburze\u0144 osobowo\u015bci pojawiaj\u0105 si\u0119 w dzieci\u0144stwie lub m\u0142odo\u015bci. Cechy zaburze\u0144 osobowo\u015bci obejmuj\u0105<\/strong> to, jaki og\u00f3lnie kto\u015b jest, a wi\u0119c uczuciowo\u015b\u0107, pobudliwo\u015b\u0107, sposoby postrzegania rzeczywisto\u015bci, sposoby my\u015blenia, podej\u015bcie do zwi\u0105zk\u00f3w itp. Objawy zaburze\u0144 osobowo\u015bci s\u0105 bardzo r\u00f3\u017cnorodne<\/strong> – bli\u017csze informacje znajdziesz w dalszej cz\u0119\u015bci tekstu.<\/p>\n\n\n\n

Przyczyny zaburze\u0144 osobowo\u015bci<\/strong> s\u0105 bardzo z\u0142o\u017cone i obejmuj\u0105 czynniki \u015brodowiskowe, podatno\u015b\u0107 genetyczn\u0105 i czynniki biologiczne (np. zaburzenia neuroprzeka\u017anictwa, uszkodzenia m\u00f3zgu)<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Rodzaje zaburze\u0144 osobowo\u015bci<\/h2>\n\n\n\n

Klasyfikacja zaburze\u0144 psychicznych, w tym zaburze\u0144 osobowo\u015bci, jest opisana w Mi\u0119dzynarodowej Klasyfikacji Chor\u00f3b (ICD-10). Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 kilka typ\u00f3w zaburze\u0144 osobowo\u015bci, kt\u00f3re mo\u017cna podzieli\u0107 na trzy grupy:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • Zaburzenia osobowo\u015bci typu A:<\/strong> charakteryzuj\u0105 si\u0119 podejrzliwo\u015bci\u0105, izolacj\u0105 spo\u0142eczn\u0105 i dziwacznymi przekonaniami:\n
      \n
    • Osobowo\u015b\u0107 paranoiczna (F60.0):<\/strong> osoby z tym zaburzeniem osobowo\u015bci charakteryzuj\u0105 si\u0119 nadmiern\u0105 podejrzliwo\u015bci\u0105, sk\u0142onno\u015bci\u0105 do interpretowania dzia\u0142a\u0144 innych jako wrogich, oraz tendencj\u0105 do chowania uraz.<\/li>\n\n\n\n
    • Osobowo\u015b\u0107 schizoidalna (F60.1):<\/strong> charakteryzuje si\u0119 brakiem zainteresowania relacjami spo\u0142ecznymi, emocjonaln\u0105 zimno\u015bci\u0105 i ograniczeniem zakresu wyra\u017cania uczu\u0107.<\/li>\n\n\n\n
    • Osobowo\u015b\u0107 schizotypowa (F60.2):<\/strong> \u0142\u0105czy cechy osobowo\u015bci schizoidalnej i schizofrenii, takie jak dziwaczne przekonania, my\u015blenie magiczne i zaburzenia percepcji.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n
    • Zaburzenia osobowo\u015bci typu B:<\/strong> charakteryzuj\u0105 si\u0119 emocjonaln\u0105 labilno\u015bci\u0105, dramatyzacj\u0105 i egocentryzmem:\n
        \n
      • Osobowo\u015b\u0107 dyssocjalna (antyspo\u0142eczna) (F60.2):<\/strong> charakteryzuje si\u0119 lekcewa\u017ceniem praw innych, impulsywno\u015bci\u0105, agresj\u0105 i brakiem wyrzut\u00f3w sumienia.<\/li>\n\n\n\n
      • Zaburzenie osobowo\u015bci z pogranicza (Borderline Personality Disorder) (F60.31):<\/strong> charakteryzuje si\u0119 niestabilno\u015bci\u0105 emocjonaln\u0105, impulsywno\u015bci\u0105, zaburzeniami to\u017csamo\u015bci i relacjami mi\u0119dzyludzkimi.<\/li>\n\n\n\n
      • Osobowo\u015b\u0107 histrioniczna (F60.4):<\/strong> charakteryzuje si\u0119 nadmiern\u0105 emocjonalno\u015bci\u0105, potrzeb\u0105 bycia w centrum uwagi, prowokacyjnym zachowaniem i podatno\u015bci\u0105 na sugesti\u0119.<\/li>\n\n\n\n
      • Osobowo\u015b\u0107 narcystyczna (F60.30):<\/strong> charakteryzuje si\u0119 przekonaniami o w\u0142asnej wyj\u0105tkowo\u015bci, potrzeb\u0105 podziwu, brakiem empatii i wykorzystywaniem innych.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n
      • Zaburzenia osobowo\u015bci typu C:<\/strong> charakteryzuj\u0105 si\u0119 l\u0119kiem, nie\u015bmia\u0142o\u015bci\u0105 i unikaniem sytuacji spo\u0142ecznych:\n
          \n
        • Osobowo\u015b\u0107 unikaj\u0105ca (l\u0119kliwa) (F60.6):<\/strong> charakteryzuje si\u0119 nadmiern\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105 na krytyk\u0119, nisk\u0105 samoocen\u0105 i unikaniem kontakt\u00f3w spo\u0142ecznych z obawy przed odrzuceniem.<\/li>\n\n\n\n
        • Osobowo\u015b\u0107 zale\u017cna (F60.7):<\/strong> charakteryzuje si\u0119 nadmiern\u0105 potrzeb\u0105 opieki, poddawaniem si\u0119 woli innych, l\u0119kiem przed separacj\u0105 i trudno\u015bciami w podejmowaniu decyzji.<\/li>\n\n\n\n
        • Osobowo\u015b\u0107 obsesyjno-kompulsywna (F60.5):<\/strong> charakteryzuje si\u0119 perfekcjonizmem, nadmiern\u0105 dba\u0142o\u015bci\u0105 o szczeg\u00f3\u0142y, sztywno\u015bci\u0105 my\u015blenia i trudno\u015bciami w wyra\u017caniu uczu\u0107.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

          Co robi\u0107, gdy podejrzewasz, \u017ce zmagasz si\u0119 z zaburzeniami osobowo\u015bci?<\/h2>\n\n\n\n

          Je\u015bli masz w\u0105tpliwo\u015bci co do swojego stanu psychicznego, pierwszym krokiem jest skontaktowanie si\u0119 z psychologiem lub psychiatr\u0105<\/strong>. Specjalista przeprowadzi wywiad, przeprowadzi testy psychologiczne<\/strong> i na podstawie zebranych informacji b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 zdiagnozowa\u0107 zaburzenia osobowo\u015bci.<\/strong> W\u0142a\u015bciwe rozpoznanie zaburze\u0144 osobowo\u015bci<\/strong> jest wa\u017cne, poniewa\u017c umo\u017cliwia rozpocz\u0119cie odpowiedniego leczenia. Rokowania w zaburzeniach osobowo\u015bci r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie zale\u017cnie od rodzaju oraz stanu i podej\u015bcia pacjenta.<\/p>\n\n\n\n

          Leczenie zaburze\u0144 osobowo\u015bci<\/strong> jest procesem d\u0142ugotrwa\u0142ym i wymagaj\u0105cym zaanga\u017cowania zar\u00f3wno pacjenta, jak i terapeuty. Najcz\u0119\u015bciej stosowane metody leczenia to d\u0142ugoterminowa psychoterapia psychodynamiczna<\/strong> oraz farmakoterapia. Znaczenie nawi\u0105zania relacji terapeutycznej<\/strong> jest istotne dla powodzenia leczenia.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"template":"","tags":[1989,7962,7964,7960,7958],"guide_category":[6156],"class_list":["post-21323","tm-guide","type-tm-guide","status-publish","hentry","tag-osobowosc-borderline","tag-osobowosc-lekliwa","tag-osobowosc-obsesyjno-kompulsywna","tag-osobowosc-paranoiczna-4","tag-osobowosc-schizoidalna-3","guide_category-psychiatra-online"],"acf":[],"lang":"pl","translations":{"pl":21323},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide\/21323","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide"}],"about":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/types\/tm-guide"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/users\/1"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media?parent=21323"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tags?post=21323"},{"taxonomy":"guide_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/guide_category?post=21323"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}