Duszno\u015b\u0107 to uczucie braku powietrza, kt\u00f3re mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 przy wysi\u0142ku lub nawet w spoczynku. Je\u015bli pojawia si\u0119 mimo dobrej kondycji fizycznej, mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 o chorobie. Warto j\u0105 skonsultowa\u0107 z lekarzem, szczeg\u00f3lnie gdy towarzysz\u0105 jej inne objawy, np. ucisk w klatce piersiowej<\/a>, \u015bwiszcz\u0105cy oddech<\/a> czy zm\u0119czenie.<\/p>\n\n\n\n Duszno\u015bci mo\u017cna podzieli\u0107 na kilka rodzaj\u00f3w, w zale\u017cno\u015bci od ich przebiegu i fazy oddechu, w kt\u00f3rej si\u0119 pojawiaj\u0105. Duszno\u015b\u0107 ostra rozwija si\u0119 nagle, w ci\u0105gu minut lub godzin, i cz\u0119sto wymaga pilnej interwencji medycznej \u2013 mo\u017ce by\u0107 objawem takich stan\u00f3w jak zatorowo\u015b\u0107 p\u0142ucna, odma op\u0142ucnowa czy zawa\u0142 mi\u0119\u015bnia sercowego. Z kolei duszno\u015b\u0107 przewlek\u0142a narasta powoli, przez tygodnie lub miesi\u0105ce, i najcz\u0119\u015bciej towarzyszy schorzeniom uk\u0142adu oddechowego, takim jak przewlek\u0142a obturacyjna choroba p\u0142uc<\/a> (POChP) czy astma oskrzelowa.<\/p>\n\n\n\n Wa\u017cny jest tak\u017ce podzia\u0142 ze wzgl\u0119du na faz\u0119 oddechu. Duszno\u015b\u0107 wdechowa to trudno\u015b\u0107 z nabraniem powietrza, cz\u0119sto zwi\u0105zana ze zw\u0119\u017ceniem g\u00f3rnych dr\u00f3g oddechowych, np. przy obecno\u015bci cia\u0142a obcego lub zapaleniu krtani. Natomiast duszno\u015b\u0107 wydechowa objawia si\u0119 problemem z wypuszczeniem powietrza z p\u0142uc i jest typowa dla obturacyjnych chor\u00f3b uk\u0142adu oddechowego, takich jak obturacyjna choroba oskrzelowa czy przewlek\u0142a obturacyjna choroba p\u0142uc. Rozpoznanie rodzaju duszno\u015bci pomaga lekarzowi ustali\u0107 jej przyczyn\u0119 i wdro\u017cy\u0107 odpowiednie leczenie.<\/p>\n\n\n\n W niekt\u00f3rych przypadkach duszno\u015b\u0107 wi\u0105\u017ce si\u0119 z anga\u017cowaniem dodatkowych mi\u0119\u015bni oddechowych, co jest objawem nasilonych problem\u00f3w z oddychaniem.<\/p>\n\n\n\n Zatorowo\u015b\u0107 p\u0142ucna, anemia, stres, l\u0119k, a nawet refluks \u017co\u0142\u0105dkowo-prze\u0142ykowy mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 duszno\u015b\u0107. Duszno\u015b\u0107 psychogenna mo\u017ce by\u0107 wywo\u0142ana silnymi emocjami i stresem, b\u0119d\u0105c reakcj\u0105 organizmu na czynniki psychogenne. Anemia oznacza zbyt ma\u0142\u0105 ilo\u015b\u0107 czerwonych krwinek transportuj\u0105cych tlen. Poza tym czynniki psychogenne, takie jak stres czy l\u0119k, mog\u0105 wywo\u0142ywa\u0107 duszno\u015b\u0107 i ko\u0142atanie serca. Duszno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce wywo\u0142ana przez zimne powietrze lub intensywny wysi\u0142ek fizyczny.<\/p>\n\n\n\n Czasem przyczyn\u0105 jest nieprawid\u0142owa wentylacja (np. hiperwentylacja przy napadach paniki). Duszno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 spowodowana przez stres, co cz\u0119sto towarzyszy szybkiemu biciu serca<\/a> i uczuciu l\u0119ku.<\/p>\n\n\n\n Nag\u0142e trudno\u015bci z oddychaniem, b\u00f3l w klatce piersiowej<\/a> i zawroty g\u0142owy mog\u0105 by\u0107 sygna\u0142ami zatoru p\u0142ucnego lub zawa\u0142u serca.<\/p>\n\n\n\n Takie objawy wymagaj\u0105 szybkiej konsultacji medycznej.<\/p>\n\n\n\n Pierwszym krokiem w diagnostyce duszno\u015bci przy wysi\u0142ku, kiedy to nie kondycja, powinna by\u0107 konsultacja z lekarzem rodzinnym lub lekarzem pierwszego kontaktu<\/a>. To w\u0142a\u015bnie lekarz rodzinny ocenia stan pacjenta, zleca podstawowe badania i decyduje o dalszym post\u0119powaniu lub skierowaniu do odpowiedniego specjalisty.<\/p>\n\n\n\n W zale\u017cno\u015bci od podejrze\u0144 lekarz mo\u017ce zleci\u0107:<\/p>\n\n\n\n Celem diagnostyki jest wykluczenie stan\u00f3w nag\u0142ych i ustalenie \u017ar\u00f3d\u0142a duszno\u015bci. Jak wygl\u0105da leczenie? W zale\u017cno\u015bci od przyczyny duszno\u015bci, leczenie mo\u017ce obejmowa\u0107 farmakoterapi\u0119, rehabilitacj\u0119 oddechow\u0105, leczenie chor\u00f3b serca lub skierowanie do specjalisty.<\/p>\n\n\n\n Leczenie duszno\u015bci zawsze zale\u017cy od jej przyczyny i powinno by\u0107 prowadzone pod kontrol\u0105 lekarza. W przypadku przewlek\u0142ej obturacyjnej choroby p\u0142uc oraz astmy oskrzelowej stosuje si\u0119 przede wszystkim leki rozszerzaj\u0105ce oskrzela, kt\u00f3re u\u0142atwiaj\u0105 oddychanie i zmniejszaj\u0105 objawy duszno\u015bci. W niekt\u00f3rych przypadkach konieczne jest tak\u017ce podanie glikokortykosteroid\u00f3w lub adrenaliny, zw\u0142aszcza podczas nag\u0142ego ataku duszno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli duszno\u015b\u0107 jest spowodowana odma op\u0142ucnow\u0105, niezb\u0119dny mo\u017ce by\u0107 chirurgiczny drena\u017c jamy op\u0142ucnej, kt\u00f3ry pozwala na usuni\u0119cie powietrza z jamy op\u0142ucnej i przywr\u00f3cenie prawid\u0142owej pracy p\u0142uc. W przypadku zatorowo\u015bci p\u0142ucnej lub zawa\u0142u serca leczenie polega na szybkim przywr\u00f3ceniu dro\u017cno\u015bci naczy\u0144 krwiono\u015bnych i wsparciu uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. Duszno\u015bci zwi\u0105zane z niewydolno\u015bci\u0105 serca wymagaj\u0105 stosowania lek\u00f3w moczop\u0119dnych, kt\u00f3re pomagaj\u0105 usun\u0105\u0107 nadmiar p\u0142yn\u00f3w z organizmu i odci\u0105\u017caj\u0105 serce.<\/p>\n\n\n\nRodzaje duszno\u015bci<\/h3>\n\n\n\n
Potencjalne przyczyny duszno\u015bci<\/h3>\n\n\n\n
\ud83d\udd39 Choroby uk\u0142adu oddechowego<\/h4>\n\n\n\n
\n
\ud83d\udd39 Choroby serca i kr\u0105\u017cenia<\/h4>\n\n\n\n
\n
\ud83d\udd39 Astma wysi\u0142kowa<\/h4>\n\n\n\n
\n
\ud83d\udd39 Inne przyczyny<\/h4>\n\n\n\n
Objawy towarzysz\u0105ce, na kt\u00f3re warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119<\/h3>\n\n\n\n
\n
Diagnostyka duszno\u015bci<\/h3>\n\n\n\n
\n
Leczenie duszno\u015bci<\/h3>\n\n\n\n