Wysokie temperatury mog\u0105 by\u0107 nie tylko uci\u0105\u017cliwe, ale przede wszystkim niebezpieczne dla zdrowia. D\u0142ugotrwa\u0142e przebywanie na s\u0142o\u0144cu, intensywny wysi\u0142ek fizyczny czy niewystarczaj\u0105ce nawodnienie mog\u0105 doprowadzi\u0107 do wyczerpania cieplnego. Jest to stan, kt\u00f3rego nie nale\u017cy bagatelizowa\u0107, poniewa\u017c nieleczony mo\u017ce przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w udar cieplny \u2013 bezpo\u015brednie zagro\u017cenie \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n
Warto wiedzie\u0107, jak rozpozna\u0107 pierwsze objawy przegrzania organizmu, czym r\u00f3\u017cni si\u0119 wyczerpanie cieplne od udaru s\u0142onecznego oraz jak prawid\u0142owo udzieli\u0107 pierwszej pomocy. Szybka reakcja mo\u017ce zapobiec powa\u017cnym powik\u0142aniom i znacz\u0105co poprawi\u0107 rokowanie.<\/p>\n\n\n\n
Wyczerpanie cieplne to stan, w kt\u00f3rym organizm nie radzi sobie z odprowadzaniem nadmiaru ciep\u0142a. Najcz\u0119\u015bciej rozwija si\u0119 po d\u0142u\u017cszym dzia\u0142aniu wysokiej temperatury, podczas upa\u0142\u00f3w lub intensywnego wysi\u0142ku fizycznego wykonywanego w wysokiej temperaturze, jako reakcja organizmu na przegrzanie. Dochodzi w\u00f3wczas do znacznej utraty wody i elektrolit\u00f3w, a nadmierna utrata p\u0142yn\u00f3w i soli powoduje uczucie silnego zm\u0119czenia, co zaburza prawid\u0142owe funkcjonowanie organizmu.<\/p>\n\n\n\n
Organizm ch\u0142odzi si\u0119 poprzez pocenie. W czasie upa\u0142\u00f3w ilo\u015b\u0107 wydzielanego potu znacznie wzrasta; zwi\u0119kszone pocenie to g\u0142\u00f3wny mechanizm odwodnienia, bo oznacza mo\u017cliwa utrata du\u017cych ilo\u015bci p\u0142yn\u00f3w. Je\u017celi nie s\u0105 one regularnie uzupe\u0142niane, pojawia si\u0119 odwodnienie, a w przypadku wyczerpania cieplnego mo\u017ce dochodzi\u0107 tak\u017ce do utraty soli.<\/p>\n\n\n\n
Pierwsze skutki odwodnienia to:<\/p>\n\n\n\n
Wraz z potem organizm traci r\u00f3wnie\u017c s\u00f3d, potas, magnez oraz inne elektrolity, a ten mechanizm mo\u017ce te\u017c obni\u017ca\u0107 ci\u015bnienie t\u0119tnicze krwi. Odpowiadaj\u0105 one za prawid\u0142ow\u0105 prac\u0119 mi\u0119\u015bni, uk\u0142adu nerwowego i serca.<\/p>\n\n\n\n
Ich niedob\u00f3r mo\u017ce powodowa\u0107:<\/p>\n\n\n\n
Ryzyko wyst\u0105pienia wyczerpania cieplnego zwi\u0119kszaj\u0105:<\/p>\n\n\n\n
Szczeg\u00f3lnie nara\u017cone s\u0105 dzieci, seniorzy oraz osoby cierpi\u0105ce na choroby przewlek\u0142e.<\/p>\n\n\n\n
Tak. Je\u017celi organizm nadal si\u0119 przegrzewa i temperatura cia\u0142a stale wzrasta, mamy do czynienia z przej\u015bciem od wyczerpania cieplnego do gro\u017aniejszego stanu, czyli udaru cieplnego. Jest to ci\u0119\u017cszy rodzaj udaru cieplnego i stan przegrzania wymagaj\u0105cy natychmiastowej pomocy medycznej, poniewa\u017c mo\u017ce prowadzi\u0107 do uszkodzenia m\u00f3zgu, serca, nerek oraz innych narz\u0105d\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Cho\u0107 nazwy te cz\u0119sto stosowane s\u0105 zamiennie, oznaczaj\u0105 nieco inne stany.<\/p>\n\n\n\n
Udar cieplny rozwija si\u0119 wtedy, gdy organizm traci zdolno\u015b\u0107 do regulacji temperatury cia\u0142a i temperatura cia\u0142a staje si\u0119 zbyt wysoka, bo organizm nie potrafi ju\u017c samodzielnie jej obni\u017ca\u0107. Temperatura wewn\u0119trzna zwykle przekracza 40\u00b0C; wysoka temperatura cia\u0142a powy\u017cej 39\u00b0C powinna ju\u017c budzi\u0107 du\u017cy niepok\u00f3j, a oko\u0142o 40\u00b0C jest stanem alarmowym, gdy mechanizmy ch\u0142odzenia przestaj\u0105 dzia\u0142a\u0107 prawid\u0142owo. Potocznie takie ci\u0119\u017ckie przegrzanie bywa te\u017c okre\u015blane jako pora\u017cenie cieplne.<\/p>\n\n\n\n
Udar s\u0142oneczny jest szczeg\u00f3ln\u0105 postaci\u0105 udaru cieplnego. Dochodzi do niego wskutek miejscowego dzia\u0142ania promieni s\u0142onecznych przy bezpo\u015brednim nas\u0142onecznieniu g\u0142owy i karku. Takie oddzia\u0142ywanie na sk\u00f3r\u0119 g\u0142owy prowadzi do przekrwienia opon m\u00f3zgowych. Ryzyko wzrasta podczas przebywania na pe\u0142nym s\u0142o\u0144cu bez odpowiedniego nakrycia g\u0142owy. Bywa to okre\u015blane tak\u017ce jako pora\u017cenie s\u0142oneczne.<\/p>\n\n\n\n
Wyczerpanie cieplne zwykle rozwija si\u0119 stopniowo. Osoba jest os\u0142abiona, wyst\u0119puje u niej obfite pocenie, ma wilgotna sk\u00f3ra i odczuwa zawroty g\u0142owy, jednak zachowuje \u015bwiadomo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Udar cieplny pojawia si\u0119 gwa\u0142towniej i towarzysz\u0105 mu zaburzenia neurologiczne, bardzo wysoka temperatura cia\u0142a oraz znacznie wi\u0119ksze ryzyko powa\u017cnych powik\u0142a\u0144; je\u015bli stan neurologiczny si\u0119 pogarsza, istnieje podejrzenie udaru cieplnego.<\/p>\n\n\n\n
Organizm zwykle wysy\u0142a wyra\u017ane sygna\u0142y ostrzegawcze jeszcze przed rozwojem udaru cieplnego; to pierwsza reakcja organizmu na przegrzanie i odwodnienie.<\/p>\n\n\n\n
Najcz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119:<\/p>\n\n\n\n
Typowym objawem wyczerpania cieplnego jest ch\u0142odna, wilgotna i blada sk\u00f3ra pokryta potem. Organizm nadal pr\u00f3buje skutecznie si\u0119 sch\u0142adza\u0107.<\/p>\n\n\n\n
W odpowiedzi na odwodnienie dochodzi do:<\/p>\n\n\n\n
Objawy mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 ju\u017c po kilkudziesi\u0119ciu minutach d\u0142ugiego przebywania w bezpo\u015brednim nas\u0142onecznieniu, ale czasami rozwijaj\u0105 si\u0119 dopiero kilka godzin po zako\u0144czeniu ekspozycji.<\/p>\n\n\n\n
Najcz\u0119\u015bciej obejmuj\u0105:<\/p>\n\n\n\n
Organizm dziecka szybciej si\u0119 przegrzewa, a mechanizmy regulacji temperatury nie s\u0105 jeszcze w pe\u0142ni rozwini\u0119te, przez co zdolno\u015b\u0107 organizmu do oddawania ciep\u0142a jest u dzieci mniejsza. Dzieci cz\u0119sto r\u00f3wnie\u017c nie sygnalizuj\u0105 odpowiednio wcze\u015bnie pragnienia, dlatego \u0142atwiej dochodzi u nich do odwodnienia. Znaczenie ma tak\u017ce niedojrza\u0142a praca gruczo\u0142\u00f3w potowych.<\/p>\n\n\n\n
Udar cieplny jest stanem bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia \u017cycia, dlatego je\u015bli wyst\u0105pi\u0105 wymienione objawy, sytuacj\u0119 nale\u017cy traktowa\u0107 jako nag\u0142\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Do objaw\u00f3w wymagaj\u0105cych natychmiastowej reakcji nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n
W przeciwie\u0144stwie do wyczerpania cieplnego sk\u00f3ra mo\u017ce by\u0107:<\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi podejrzewasz wyczerpanie cieplne lub udar cieplny, nale\u017cy dzia\u0142a\u0107 natychmiast.<\/p>\n\n\n\n
Przede wszystkim:<\/p>\n\n\n\n
Kluczowe znaczenie maj\u0105 ch\u0142odzenie, odpoczynek i nawodnienie; mo\u017cna stosowa\u0107 wilgotne ok\u0142ady na ca\u0142ym ciele, a je\u015bli to mo\u017cliwe tak\u017ce ch\u0142odn\u0105 k\u0105piel lub och\u0142odzenie zimnym prysznicem.<\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi osoba jest przytomna, nie podawaj p\u0142yn\u00f3w zbyt szybko \u2014 pij wod\u0119 ma\u0142ymi \u0142ykami.<\/p>\n\n\n\n
Nigdy nie nale\u017cy podawa\u0107 p\u0142yn\u00f3w osobie nieprzytomnej lub z zaburzeniami \u015bwiadomo\u015bci.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Je\u015bli objawy nie ust\u0119puj\u0105 po 30 minutach ch\u0142odzenia i nawodnienia, nale\u017cy bezzw\u0142ocznie wezwa\u0107 pomoc. Je\u015bli objawy nie ust\u0119puj\u0105 w p\u00f3\u0142 godziny, wezwij pomoc.<\/p>\n\n\n\n W przypadku podejrzenia udaru cieplnego nale\u017cy natychmiast wezwa\u0107 pogotowie ratunkowe.<\/p>\n\n\n\n Regularne nawadnianie to najskuteczniejszy spos\u00f3b zapobiegania wyczerpaniu cieplnemu.<\/p>\n\n\n\n Najlepiej pi\u0107 wod\u0119 systematycznie przez ca\u0142y dzie\u0144, nawet je\u015bli nie odczuwamy jeszcze pragnienia.<\/p>\n\n\n\n Podczas wysokich temperatur warto ograniczy\u0107:<\/p>\n\n\n\n Je\u017celi wysi\u0142ek fizyczny trwa d\u0142u\u017cej ni\u017c oko\u0142o 40 minut lub towarzyszy mu intensywne pocenie, warto uzupe\u0142nia\u0107 nie tylko wod\u0119, ale r\u00f3wnie\u017c elektrolity. Pomocne mog\u0105 by\u0107 napoje izotoniczne lub tabletki elektrolitowe rozpuszczane w wodzie.<\/p>\n\n\n\n Odpowiednia profilaktyka pozwala znacz\u0105co zmniejszy\u0107 ryzyko przegrzania organizmu.<\/p>\n\n\n\n Warto pami\u0119ta\u0107 o kilku podstawowych zasadach, bo dzi\u0119ki nim \u0142atwiej unikn\u0105\u0107 wyczerpania cieplnego podczas wysokiej temperatury:<\/p>\n\n\n\n Podczas upa\u0142\u00f3w nale\u017cy cz\u0119sto przypomina\u0107 dzieciom o piciu wody oraz ogranicza\u0107 ich przebywanie na pe\u0142nym s\u0142o\u0144cu.<\/p>\n\n\n\n Osoby starsze s\u0142abiej odczuwaj\u0105 pragnienie i cz\u0119\u015bciej cierpi\u0105 na choroby przewlek\u0142e. W czasie wysokich temperatur warto przypomina\u0107 im o regularnym nawadnianiu oraz unika\u0107 wychodzenia z domu w godzinach najwi\u0119kszego upa\u0142u.<\/p>\n\n\n\n Lekarz rozpoczyna diagnostyk\u0119 od oceny stanu og\u00f3lnego pacjenta. Mierzy temperatur\u0119 cia\u0142a, ci\u015bnienie t\u0119tnicze oraz t\u0119tno i ocenia stopie\u0144 odwodnienia.<\/p>\n\n\n\n W razie potrzeby wykonywane s\u0105:<\/p>\n\n\n\n Leczenie udaru cieplnego polega przede wszystkim na szybkim obni\u017ceniu temperatury cia\u0142a. W warunkach szpitalnych stosuje si\u0119 intensywne ch\u0142odzenie organizmu, do\u017cylne podawanie p\u0142yn\u00f3w oraz monitorowanie funkcji \u017cyciowych.<\/p>\n\n\n\n Hospitalizacja jest konieczna u os\u00f3b z zaburzeniami \u015bwiadomo\u015bci, ci\u0119\u017ckim odwodnieniem lub temperatur\u0105 cia\u0142a przekraczaj\u0105c\u0105 40\u00b0C.<\/p>\n\n\n\n Brak szybkiego leczenia mo\u017ce prowadzi\u0107 do bardzo powa\u017cnych nast\u0119pstw.<\/p>\n\n\n\n Do kr\u00f3tkoterminowych powik\u0142a\u0144 nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n W d\u0142u\u017cszej perspektywie mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107:<\/p>\n\n\n\n Pilnej konsultacji lekarskiej wymagaj\u0105:<\/p>\n\n\n\n Je\u017celi poszkodowany traci przytomno\u015b\u0107 lub przestaje reagowa\u0107 na polecenia, nale\u017cy natychmiast wezwa\u0107 pogotowie ratunkowe.<\/p>\n\n\n\n Wyczerpanie cieplne jest wcze\u015bniejszym etapem przegrzania organizmu. Udar cieplny oznacza utrat\u0119 zdolno\u015bci regulacji temperatury cia\u0142a i stanowi bezpo\u015brednie zagro\u017cenie \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n Nie istnieje jedna odpowiednia ilo\u015b\u0107 dla wszystkich. Najlepiej pi\u0107 regularnie przez ca\u0142y dzie\u0144 i zwi\u0119ksza\u0107 ilo\u015b\u0107 p\u0142yn\u00f3w podczas wysokich temperatur oraz wysi\u0142ku fizycznego.<\/p>\n\n\n\n Nale\u017cy przenie\u015b\u0107 poszkodowanego do ch\u0142odnego miejsca, rozpocz\u0105\u0107 ch\u0142odzenie organizmu, zastosowa\u0107 zimne ok\u0142ady na szyj\u0119, pachy i pachwiny oraz jak najszybciej wezwa\u0107 pogotowie ratunkowe.<\/p>\n\n\n\n Najwa\u017cniejsze jest regularne nawadnianie, noszenie nakrycia g\u0142owy, unikanie przebywania na s\u0142o\u0144cu w godzinach najwi\u0119kszego nas\u0142onecznienia oraz cz\u0119ste przerwy w cieniu.<\/p>\n\n\n\n Wyczerpanie cieplne jest sygna\u0142em ostrzegawczym, \u017ce organizm nie radzi sobie z wysok\u0105 temperatur\u0105. Szybkie rozpoznanie objaw\u00f3w, odpowiednie nawodnienie i sch\u0142odzenie organizmu pozwalaj\u0105 zapobiec rozwojowi udaru cieplnego. Szczeg\u00f3ln\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107 nale\u017cy zachowa\u0107 w przypadku dzieci, senior\u00f3w oraz os\u00f3b przewlekle chorych. Je\u017celi pojawi si\u0119 wysoka gor\u0105czka<\/a>, zaburzenia \u015bwiadomo\u015bci lub utrata przytomno\u015bci, nie nale\u017cy zwleka\u0107 z wezwaniem pomocy medycznej.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":0,"template":"","tags":[11234],"guide_category":[11233],"class_list":["post-25838","tm-guide","type-tm-guide","status-publish","hentry","tag-t-zdrowe-lato","guide_category-zdrowe-lato"],"acf":[],"lang":"pl","translations":{"pl":25838},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide\/25838","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide"}],"about":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/types\/tm-guide"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/users\/34"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media?parent=25838"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tags?post=25838"},{"taxonomy":"guide_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/guide_category?post=25838"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Jak pozosta\u0107 nawodnionym podczas upa\u0142\u00f3w?<\/h2>\n\n\n\n
Jakich napoj\u00f3w unika\u0107?<\/h3>\n\n\n\n
\n
Kiedy warto si\u0119gn\u0105\u0107 po izotoniki?<\/h3>\n\n\n\n
Jak zapobiega\u0107 wyczerpaniu cieplnemu i udarowi s\u0142onecznemu?<\/h2>\n\n\n\n
\n
Dzieci wymagaj\u0105 szczeg\u00f3lnej ochrony<\/h3>\n\n\n\n
Seniorzy r\u00f3wnie\u017c s\u0105 grup\u0105 wysokiego ryzyka<\/h3>\n\n\n\n
Diagnostyka wyczerpania cieplnego i leczenie udaru cieplnego<\/h2>\n\n\n\n
\n
Mo\u017cliwe powik\u0142ania udaru cieplnego<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
Kiedy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza?<\/h2>\n\n\n\n
\n
FAQ<\/h2>\n\n\n\n
Czym r\u00f3\u017cni si\u0119 wyczerpanie cieplne od udaru cieplnego?<\/h3>\n\n\n\n
Ile nale\u017cy pi\u0107 podczas upa\u0142\u00f3w?<\/h3>\n\n\n\n
Jak wygl\u0105da pierwsza pomoc przy udarze s\u0142onecznym?<\/h3>\n\n\n\n
Jak zapobiega\u0107 wyczerpaniu cieplnemu u dzieci?<\/h3>\n\n\n\n
Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n