{"id":25886,"date":"2026-07-06T17:31:00","date_gmt":"2026-07-06T15:31:00","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&#038;p=25886"},"modified":"2026-07-07T22:37:36","modified_gmt":"2026-07-07T20:37:36","slug":"jak-prawidlowo-usunac-kleszcza-praktyczny-poradnik","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/jak-prawidlowo-usunac-kleszcza-praktyczny-poradnik\/","title":{"rendered":"Jak prawid\u0142owo usun\u0105\u0107 kleszcza? Praktyczny poradnik"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uk\u0105szenie kleszcza zdarza si\u0119 zar\u00f3wno podczas spaceru po lesie, jak i w miejskim parku czy przydomowym ogrodzie. Najwa\u017cniejsze jest szybkie i prawid\u0142owe usuni\u0119cie paso\u017cyta. Wiele os\u00f3b nadal korzysta z domowych sposob\u00f3w, takich jak smarowanie kleszcza mas\u0142em czy przypalanie go, jednak metody te mog\u0105 przynie\u015b\u0107 wi\u0119cej szkody ni\u017c po\u017cytku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym poradniku wyja\u015bniamy, jak bezpiecznie usun\u0105\u0107 kleszcza krok po kroku, jakich narz\u0119dzi u\u017cy\u0107 oraz czego zdecydowanie unika\u0107. Dowiesz si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, co zrobi\u0107 po usuni\u0119ciu kleszcza i kiedy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Dlaczego warto szybko usun\u0105\u0107 kleszcza?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Im kr\u00f3cej kleszcz pozostaje wbity w sk\u00f3r\u0119, tym mniejsze ryzyko przeniesienia niekt\u00f3rych drobnoustroj\u00f3w, zw\u0142aszcza bakterii wywo\u0142uj\u0105cych borelioz\u0119. W przypadku tej choroby zaka\u017cenie zwykle nast\u0119puje po d\u0142u\u017cszym \u017cerowaniu paso\u017cyta, dlatego szybkie usuni\u0119cie ma ogromne znaczenie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie oznacza to jednak, \u017ce ka\u017cda choroba odkleszczowa rozwija si\u0119 dopiero po wielu godzinach. Wirus kleszczowego zapalenia m\u00f3zgu mo\u017ce zosta\u0107 przeniesiony znacznie szybciej, dlatego po zauwa\u017ceniu kleszcza nale\u017cy dzia\u0142a\u0107 od razu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Warto r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce nie ka\u017cde ugryzienie kleszcza powoduje zaka\u017cenie, a pierwsze objawy chor\u00f3b odkleszczowych mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 dopiero po kilku dniach lub nawet tygodniach.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Czym usun\u0105\u0107 kleszcza?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do usuni\u0119cia kleszcza najlepiej wykorzysta\u0107 narz\u0119dzia przeznaczone w\u0142a\u015bnie do tego celu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najcz\u0119\u015bciej polecane s\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>cienka p\u0119seta o w\u0105skich zako\u0144czeniach,<\/li>\n\n\n\n<li>lasso do usuwania kleszczy,<\/li>\n\n\n\n<li>kleszczo\u0142apka lub specjalny haczyk,<\/li>\n\n\n\n<li>karta z wyci\u0119ciem do usuwania kleszczy,<\/li>\n\n\n\n<li>pompka ss\u0105ca przeznaczona do usuwania paso\u017cyt\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niezale\u017cnie od wybranego narz\u0119dzia najwa\u017cniejsze jest uchwycenie kleszcza jak najbli\u017cej sk\u00f3ry, bez \u015bciskania jego odw\u0142oka.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Jak bezpiecznie usun\u0105\u0107 kleszcza krok po kroku?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prawid\u0142owe usuni\u0119cie kleszcza zajmuje zaledwie kilka minut.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Post\u0119puj wed\u0142ug poni\u017cszych krok\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Umyj r\u0119ce i przygotuj dobre o\u015bwietlenie.<\/li>\n\n\n\n<li>Przygotuj p\u0119set\u0119 lub inne odpowiednie narz\u0119dzie.<\/li>\n\n\n\n<li>Uchwy\u0107 kleszcza jak najbli\u017cej sk\u00f3ry.<\/li>\n\n\n\n<li>Podczas wyci\u0105gania kleszcza wyci\u0105gnij kleszcza ze sk\u00f3ry zdecydowanym, r\u00f3wnym, p\u0142ynnym ruchem pionowo do g\u00f3ry.<\/li>\n\n\n\n<li>Nie szarp ani nie zgniataj paso\u017cyta.<\/li>\n\n\n\n<li>Po usuni\u0119ciu zdezynfekuj miejsce uk\u0105szenia.<\/li>\n\n\n\n<li>Dok\u0142adnie umyj r\u0119ce.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podczas tego procesu nie wykr\u0119caj kleszcza. Po usuni\u0119ciu kleszcza nale\u017cy te\u017c dok\u0142adnie obejrze\u0107 miejsce wk\u0142ucia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po zako\u0144czeniu obserwuj miejsce wk\u0142ucia przez kolejne tygodnie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Jak usun\u0105\u0107 kleszcza za pomoc\u0105 p\u0119sety?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u0119seta jest jednym z najcz\u0119\u015bciej stosowanych narz\u0119dzi, a je\u015bli chcesz wyj\u0105\u0107 kleszcza, najlepiej u\u017cy\u0107 modelu o cienkich ko\u0144c\u00f3wkach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nale\u017cy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>przy\u0142o\u017cy\u0107 ko\u0144c\u00f3wki p\u0119sety jak najbli\u017cej sk\u00f3ry,<\/li>\n\n\n\n<li>chwyci\u0107 aparat g\u0119bowy kleszcza jak najbli\u017cej powierzchni sk\u00f3ry,<\/li>\n\n\n\n<li>unika\u0107 \u015bciskania odw\u0142oka,<\/li>\n\n\n\n<li>wyci\u0105gn\u0105\u0107 kleszcza zdecydowanym ruchem ku g\u00f3rze.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie ma potrzeby wykonywania gwa\u0142townych ruch\u00f3w ani wielokrotnego obracania p\u0119sety.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Jak usun\u0105\u0107 kleszcza za pomoc\u0105 lassa?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lasso umo\u017cliwia bardzo precyzyjne usuni\u0119cie kleszcza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najpierw nale\u017cy za\u0142o\u017cy\u0107 p\u0119tl\u0119 jak najbli\u017cej sk\u00f3ry, nast\u0119pnie delikatnie j\u0105 zacisn\u0105\u0107 wok\u00f3\u0142 paso\u017cyta.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po pewnym uchwyceniu wykonuje si\u0119 delikatny ruch zgodny z instrukcj\u0105 producenta, jednocze\u015bnie wyci\u0105gaj\u0105c kleszcza ku g\u00f3rze.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Metoda ta sprawdza si\u0119 szczeg\u00f3lnie w przypadku ma\u0142ych nimf.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Jak usun\u0105\u0107 kleszcza za pomoc\u0105 kleszczo\u0142apki lub pompki?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Specjalne haczyki pozwalaj\u0105 wsun\u0105\u0107 narz\u0119dzie mi\u0119dzy sk\u00f3r\u0119 a kleszcza, aby bez \u015bciskania odw\u0142oka bezpiecznie usun\u0105\u0107 kleszcza ze sk\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po odpowiednim ustawieniu delikatnie unosi si\u0119 paso\u017cyta zgodnie z instrukcj\u0105 producenta, a\u017c do jego wyj\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na rynku dost\u0119pne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c pompki ss\u0105ce wykorzystuj\u0105ce podci\u015bnienie. Ich skuteczno\u015b\u0107 zale\u017cy od prawid\u0142owego u\u017cycia, dlatego zawsze nale\u017cy post\u0119powa\u0107 zgodnie z instrukcj\u0105 do\u0142\u0105czon\u0105 do urz\u0105dzenia.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Jak usun\u0105\u0107 kleszcza palcami?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To rozwi\u0105zanie powinno by\u0107 stosowane wy\u0142\u0105cznie wtedy, gdy nie mamy dost\u0119pu do \u017cadnych narz\u0119dzi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi jest to konieczne:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>za\u0142\u00f3\u017c jednorazowe r\u0119kawiczki lub dok\u0142adnie umyj r\u0119ce,<\/li>\n\n\n\n<li>chwy\u0107 kleszcza jak najbli\u017cej sk\u00f3ry,<\/li>\n\n\n\n<li>nie zgniataj jego odw\u0142oka,<\/li>\n\n\n\n<li>wyci\u0105gnij go zdecydowanym ruchem,<\/li>\n\n\n\n<li>zdezynfekuj miejsce uk\u0105szenia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po zako\u0144czeniu dok\u0142adnie umyj r\u0119ce wod\u0105 z myd\u0142em.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Czego nie robi\u0107 podczas usuwania kleszcza?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wci\u0105\u017c funkcjonuje wiele mit\u00f3w dotycz\u0105cych usuwania kleszczy, a jednym z b\u0142\u0119d\u00f3w jest smarowa\u0107 t\u0142ustymi substancjami paso\u017cyta przed wyj\u0119ciem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nigdy nie nale\u017cy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>przypala\u0107 kleszcza zapa\u0142k\u0105 ani zapalniczk\u0105; nie nale\u017cy kleszcza przypala\u0107,<\/li>\n\n\n\n<li>smarowa\u0107 go mas\u0142em, olejem lub t\u0142uszczem, czyli t\u0142ustymi substancjami,<\/li>\n\n\n\n<li>polewa\u0107 alkoholem przed wyj\u0119ciem,<\/li>\n\n\n\n<li>nak\u0142ada\u0107 lakieru do paznokci,<\/li>\n\n\n\n<li>zgniata\u0107 paso\u017cyta, bo stwarza to du\u017ce ryzyko,<\/li>\n\n\n\n<li>wykonywa\u0107 gwa\u0142townych ruch\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Takie dzia\u0142ania zwi\u0119ksza ryzyko zachorowania, a ka\u017cdy z tych typu metod doprowadza wprawdzie do obumarcia lub zabicia kleszcza, ale jednocze\u015bnie mo\u017ce nasila\u0107 uwalnianie materia\u0142u zaka\u017anego do organizmu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Co zrobi\u0107, je\u015bli g\u0142owa kleszcza zosta\u0142a w sk\u00f3rze?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zdarza si\u0119, \u017ce podczas usuwania pozostaje niewielki fragment aparatu g\u0119bowego lub cz\u0119\u015b\u0107 g\u0142owy kleszcza, ale nie nale\u017cy wtedy panikowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najcz\u0119\u015bciej pozostawienie niewielkiej cz\u0119\u015bci nie zwi\u0119ksza ryzyka zaka\u017cenia borelioz\u0105, a organizm usuwa tak\u0105 pozosta\u0142o\u015b\u0107 samoistnie po jakim\u015b czasie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Miejsce nale\u017cy zdezynfekowa\u0107 i obserwowa\u0107, czy nie rozwija si\u0119 stan zapalny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do lekarza warto zg\u0142osi\u0107 si\u0119, je\u015bli pojawi\u0105 si\u0119:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>nasilony b\u00f3l,<\/li>\n\n\n\n<li>obrz\u0119k,<\/li>\n\n\n\n<li>ropa,<\/li>\n\n\n\n<li>zaczerwienienie utrzymuj\u0105ce si\u0119 przez wiele dni.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Co robi\u0107 po usuni\u0119ciu kleszcza?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po wyj\u0119ciu paso\u017cyta nie ko\u0144czy si\u0119 obserwacja.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po ugryzieniu kleszcza przez oko\u0142o 30 dni nale\u017cy kontrolowa\u0107 \u015blad w miejscu uk\u0142ucia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dobrym pomys\u0142em jest wykonywanie zdj\u0119\u0107 zmiany sk\u00f3rnej co kilka dni, aby \u0142atwo oceni\u0107, czy si\u0119 powi\u0119ksza, oraz obserwowa\u0107 inne zmian sk\u00f3rnych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 na to, jak wygl\u0105da rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy \u2013 zwykle ma obr\u0105czkowaty kszta\u0142t, stopniowo rozszerza si\u0119 obwodowo, cz\u0119sto przekracza 5 cm \u015brednicy i mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 od kilku dni do kilku tygodni, nawet do 30 dni po uk\u0105szeniu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi pojawi si\u0119 gor\u0105czka, <a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/lekarze\/objawy\/bole-miesni-bez-zwiazku-z-wysilkiem\">b\u00f3le mi\u0119\u015bni<\/a>, silne zm\u0119czenie lub <a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/czeste-bole-glowy-czym-moga-byc-spowodowane\/\">b\u00f3l g\u0142owy<\/a>, nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Choroby po uk\u0105szeniu kleszcza<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najcz\u0119\u015bciej m\u00f3wi si\u0119 o dw\u00f3ch chorobach odkleszczowych, bo kleszcze przenosz\u0105 borelioz\u0119 i kleszczowe zapalenie m\u00f3zgu, czyli dwie gro\u017ane choroby.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\">Borelioza<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ryzyko zaka\u017cenia borelioz\u0105 ro\u015bnie wraz z czasem \u017cerowania kleszcza. W przypadku boreliozy zaka\u017cony kleszcz zwykle potrzebuje 12\u201324 godzin na przeniesienie bakterii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do typowych objaw\u00f3w nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy,<\/li>\n\n\n\n<li>gor\u0105czka,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3le mi\u0119\u015bni,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3le staw\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n<li>os\u0142abienie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie ka\u017cdy zaka\u017cony kleszcz wywo\u0142uje objawy boreliozy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Badania serologiczne zwykle wykonuje si\u0119 dopiero po odpowiednim czasie od uk\u0105szenia, poniewa\u017c zbyt wczesne badanie mo\u017ce da\u0107 wynik fa\u0142szywie ujemny.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\">Kleszczowe zapalenie m\u00f3zgu<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wirus KZM mo\u017ce zosta\u0107 przeniesiony bardzo szybko po wk\u0142uciu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najskuteczniejsz\u0105 metod\u0105 zapobiegania tej chorobie pozostaje szczepienie ochronne, szczeg\u00f3lnie zalecane osobom cz\u0119sto przebywaj\u0105cym na terenach zielonych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Jak usun\u0105\u0107 kleszcza z trudno dost\u0119pnych miejsc?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/kiedy-nalezy-spodziewac-sie-aktywnosci-kleszczy-i-jak-sie-przed-nimi-chronic\/\">Kleszcze s\u0105 aktywne<\/a> od wiosny do jesieni.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi kleszcz znajduje si\u0119:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>na plecach,<\/li>\n\n\n\n<li>na karku,<\/li>\n\n\n\n<li>za uchem,<\/li>\n\n\n\n<li>na ow\u0142osionej sk\u00f3rze g\u0142owy,<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">warto popro\u015b kogo\u015b o pomoc. Po powrocie z teren\u00f3w kleszczowych wykonaj dok\u0142adne obejrzenie ca\u0142ego cia\u0142a. Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zwr\u00f3\u0107 na plecy, kark, okolice za uszami i ow\u0142osion\u0105 sk\u00f3r\u0119 g\u0142owy, bo dok\u0142adne obejrzenie tych miejsc u\u0142atwia wykrycie paso\u017cyta. Wa\u017cne jest te\u017c dok\u0142adne obejrzenie miejsca wk\u0142ucia oraz kontrola cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi paso\u017cyt znajduje si\u0119 bardzo blisko oka, w przewodzie s\u0142uchowym lub innym trudno dost\u0119pnym miejscu, najlepiej zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">U ma\u0142ych, niespokojnych dzieci samodzielne usuwanie kleszcza r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce by\u0107 utrudnione. W takich sytuacjach bezpieczniej skorzysta\u0107 z pomocy personelu medycznego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">FAQ<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\">Czy kleszcz odpadnie sam?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tak, po zako\u0144czeniu \u017cerowania mo\u017ce odpa\u015b\u0107 samoistnie, jednak nie nale\u017cy na to czeka\u0107. Im szybciej zostanie usuni\u0119ty, tym lepiej.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\">Czy uk\u0105szenie kleszcza boli?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najcz\u0119\u015bciej nie. W \u015blinie kleszcza znajduje si\u0119 miejscowy \u015brodek znieczulaj\u0105cy, dlatego wiele os\u00f3b zauwa\u017ca paso\u017cyta dopiero po kilku godzinach.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\">Czy niewielkie zaczerwienienie jest powodem do niepokoju?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie zawsze. Ma\u0142e zaczerwienienie lub grudka o \u015brednicy mniejszej ni\u017c 5 cm to cz\u0119sto naturalna reakcja sk\u00f3ry po uk\u0105szeniu. Niepok\u00f3j powinien wzbudzi\u0107 rumie\u0144, kt\u00f3ry stopniowo si\u0119 powi\u0119ksza.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\">Kiedy pilnie zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak najszybciej skontaktuj si\u0119 z lekarzem \u2014 na pocz\u0105tek mo\u017ce to by\u0107 lekarz rodzinny \u2014 je\u015bli po uk\u0105szeniu pojawi\u0105 si\u0119:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy,<\/li>\n\n\n\n<li>gor\u0105czka,<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/silne-bole-glowy-przyczyny-rodzaje-leczenie\/\">silny b\u00f3l g\u0142owy<\/a>,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3le staw\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n<li>zaburzenia neurologiczne,<\/li>\n\n\n\n<li>objawy przypominaj\u0105ce gryp\u0119 po uk\u0105szeniu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prawid\u0142owe usuni\u0119cie kleszcza jest najwa\u017cniejszym krokiem po jego zauwa\u017ceniu. Najlepiej zrobi\u0107 to jak najszybciej, u\u017cywaj\u0105c p\u0119sety lub specjalnego przyrz\u0105du, chwytaj\u0105c paso\u017cyta jak najbli\u017cej sk\u00f3ry i wyci\u0105gaj\u0105c go r\u00f3wnym ruchem ku g\u00f3rze. Po usuni\u0119ciu nale\u017cy zdezynfekowa\u0107 miejsce uk\u0105szenia oraz obserwowa\u0107 sk\u00f3r\u0119 przez oko\u0142o miesi\u0105c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi pojawi si\u0119 rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy, gor\u0105czka lub inne niepokoj\u0105ce objawy, konieczna jest konsultacja lekarska. Szybka reakcja pozwala skutecznie ograniczy\u0107 ryzyko powik\u0142a\u0144 chor\u00f3b odkleszczowych.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":0,"template":"","tags":[11234],"guide_category":[11233],"class_list":["post-25886","tm-guide","type-tm-guide","status-publish","hentry","tag-t-zdrowe-lato","guide_category-zdrowe-lato"],"acf":[],"lang":"pl","translations":{"pl":25886},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide\/25886","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide"}],"about":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/types\/tm-guide"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/users\/34"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media?parent=25886"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tags?post=25886"},{"taxonomy":"guide_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/guide_category?post=25886"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}