{"id":25887,"date":"2026-07-07T13:38:00","date_gmt":"2026-07-07T11:38:00","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&#038;p=25887"},"modified":"2026-07-07T22:39:28","modified_gmt":"2026-07-07T20:39:28","slug":"borelioza-pierwsze-objawy-rumien-i-diagnostyka","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/borelioza-pierwsze-objawy-rumien-i-diagnostyka\/","title":{"rendered":"Borelioza \u2013 pierwsze objawy, rumie\u0144 i diagnostyka"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Borelioza to najcz\u0119\u015bciej diagnozowana choroba odkleszczowa w Polsce, a jej pierwsze objawy to zwykle zm\u0119czenie, gor\u0105czka lub <a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/stan-podgoraczkowy-przyczyny-stanu-podgoraczkowego\/\">stan podgor\u0105czkowy<\/a>, <a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/lekarze\/objawy\/bol-miesni\">b\u00f3le mi\u0119\u015bni<\/a> i staw\u00f3w, <a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/czeste-bole-glowy-czym-moga-byc-spowodowane\/\">b\u00f3l g\u0142owy<\/a>, <a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/powiekszone-wezly-chlonne\/\">powi\u0119kszenie w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych<\/a> i uczucie rozbicia. Wywo\u0142uj\u0105 j\u0105 bakterie z rodzaju <em>Borrelia<\/em>, przenoszone przez zaka\u017cone kleszcze podczas \u017cerowania, dlatego szybkie rozpoznanie i leczenie ma du\u017ce znaczenie i pozwala unikn\u0105\u0107 powa\u017cnych powik\u0142a\u0144 dotycz\u0105cych staw\u00f3w, uk\u0142adu nerwowego czy serca.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najbardziej charakterystycznym objawem boreliozy jest rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy, kt\u00f3ry mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 od 3 do 30 dni po uk\u0105szeniu kleszcza, jednak nie wyst\u0119puje u wszystkich zaka\u017conych. Je\u015bli jeste\u015b po uk\u0105szeniu kleszcza albo chcesz wiedzie\u0107, jak wcze\u015bnie rozpozna\u0107 borelioz\u0119 i kiedy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza, znajdziesz tu najwa\u017cniejsze informacje o przebiegu zaka\u017cenia, pierwszych objawach, wygl\u0105dzie <a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/rumien-wedrujacy\/\">rumienia w\u0119druj\u0105cego<\/a>, diagnostyce \u2014 w tym te\u015bcie ELISA \u2014 leczeniu oraz post\u0119powaniu po uk\u0105szeniu kleszcza.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Co to jest borelioza i czym jest <em>Borrelia burgdorferi<\/em>?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Borelioza, nazywana r\u00f3wnie\u017c chorob\u0105 z Lyme, jest bakteryjn\u0105 chorob\u0105 zaka\u017an\u0105 przenoszon\u0105 przez kleszcze.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czynnikiem wywo\u0142uj\u0105cym zaka\u017cenie s\u0105 kr\u0119tki z kompleksu <em>Borrelia burgdorferi sensu lato<\/em>. W Europie za wi\u0119kszo\u015b\u0107 zachorowa\u0144 odpowiadaj\u0105 przede wszystkim:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><em>Borrelia afzelii<\/em>,<\/li>\n\n\n\n<li><em>Borrelia garinii<\/em>,<\/li>\n\n\n\n<li><em>Borrelia burgdorferi sensu stricto<\/em>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do zaka\u017cenia dochodzi podczas uk\u0142ucia przez zaka\u017conego kleszcza. Borelioza nie przenosi si\u0119 z cz\u0142owieka na cz\u0142owieka przez kontakt, kaszel czy drog\u0105 kropelkow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Jak dochodzi do zaka\u017cenia po uk\u0142uciu kleszcza?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podczas \u017cerowania kleszcz wprowadza do sk\u00f3ry \u015blin\u0119 zawieraj\u0105c\u0105 substancje u\u0142atwiaj\u0105ce pobieranie krwi. Je\u017celi jest zaka\u017cony, mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c przekaza\u0107 bakterie <em>Borrelia<\/em>, kt\u00f3re bytuj\u0105 w <strong>jelicie \u015brodkowym kleszcza<\/strong> i <strong>potrzebuj\u0105 czasu<\/strong>, by przemie\u015bci\u0107 si\u0119 do <strong>gruczo\u0142\u00f3w \u015blinowych<\/strong>, a nast\u0119pnie do <strong>organizmu cz\u0142owieka<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ryzyko zaka\u017cenia zale\u017cy od kilku czynnik\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>czasu przyczepienia kleszcza,<\/li>\n\n\n\n<li>stopnia jego wype\u0142nienia krwi\u0105,<\/li>\n\n\n\n<li>stadium rozwojowego paso\u017cyta,<\/li>\n\n\n\n<li>odsetka zaka\u017conych kleszczy w danym regionie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W przypadku boreliozy ryzyko wzrasta wraz z d\u0142ugo\u015bci\u0105 \u017cerowania kleszcza, dlatego jego szybkie usuni\u0119cie ma bardzo du\u017ce znaczenie, a usuni\u0119cie kleszcza w ci\u0105gu 12 godzin zmniejsza ryzyko zaka\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Pierwsze objawy boreliozy<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wczesne objawy mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 po kilku dniach, ale r\u00f3wnie\u017c po kilku tygodniach od uk\u0105szenia, a pierwsza faza boreliozy trwa od 3 do 40 dni i w tym wczesnym stadium bywa \u0142atwa do przeoczenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do najcz\u0119stszych nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>zm\u0119czenie,<\/li>\n\n\n\n<li>gor\u0105czka lub stan podgor\u0105czkowy,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3le mi\u0119\u015bni,<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/lekarze\/objawy\/bol-stawow\">b\u00f3le staw\u00f3w<\/a>,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3l g\u0142owy,<\/li>\n\n\n\n<li>powi\u0119kszenie w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych,<\/li>\n\n\n\n<li>uczucie rozbicia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0105 to nieswoiste dolegliwo\u015bci, a powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y ch\u0142onne mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 tak\u017ce w pobli\u017cu miejsca uk\u0105szenia. Cz\u0119sto s\u0105 to objawy grypopodobne i przypominaj\u0105 zwyk\u0142\u0105 infekcj\u0119 wirusow\u0105, dlatego \u0142atwo je przeoczy\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy \u2013 najbardziej charakterystyczny objaw<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy jest najbardziej charakterystycznym objawem wczesnej boreliozy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najcz\u0119\u015bciej rumie\u0144 pojawia si\u0119 zwykle 7\u201310 dni po uk\u0105szeniu kleszcza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Typowy rumie\u0144:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>stopniowo si\u0119 powi\u0119ksza,<\/li>\n\n\n\n<li>osi\u0105ga \u015brednic\u0119 wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c 5 cm,<\/li>\n\n\n\n<li>cz\u0119sto ma ja\u015bniejszy \u015brodek,<\/li>\n\n\n\n<li>zwykle nie boli i nie sw\u0119dzi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rumie\u0144 r\u00f3\u017cni si\u0119 od zwyk\u0142ego odczynu po uk\u0105szeniu tym, \u017ce stale zwi\u0119ksza swoj\u0105 powierzchni\u0119. Niewielkie zaczerwienienie pojawiaj\u0105ce si\u0119 bezpo\u015brednio po usuni\u0119ciu kleszcza, kt\u00f3re si\u0119 nie powi\u0119ksza, najcz\u0119\u015bciej jest naturaln\u0105 reakcj\u0105 sk\u00f3ry i zwykle nie \u015bwiadczy o boreliozie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pojawienie si\u0119 rumienia w\u0119druj\u0105cego jest wskazaniem do pilnej konsultacji lekarskiej. W typowych przypadkach nie ma potrzeby oczekiwania na wyniki bada\u0144 laboratoryjnych \u2013 lekarz mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 leczenie na podstawie obrazu klinicznego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Objawy sk\u00f3rne poza rumieniem<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cho\u0107 rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy jest najbardziej znanym objawem, borelioza mo\u017ce powodowa\u0107 tak\u017ce inne <a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/lekarze\/objawy\/zmiany-skorne-lub-wysypka\">zmiany sk\u00f3rne<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nale\u017c\u0105 do nich:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>mnogie rumienie wt\u00f3rne,<\/li>\n\n\n\n<li>miejscowe zaczerwienienie,<\/li>\n\n\n\n<li>obrz\u0119k sk\u00f3ry.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W p\u00f3\u017anym stadium choroby mo\u017ce rozwin\u0105\u0107 si\u0119 przewlek\u0142e zanikowe zapalenie sk\u00f3ry ko\u0144czyn (ACA), czyli p\u00f3\u017ane przewlek\u0142e zapalenie sk\u00f3ry, kt\u00f3re objawia si\u0119 \u015bcie\u0144czeniem sk\u00f3ry oraz zmian\u0105 jej zabarwienia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ka\u017cda niejasna lub d\u0142ugo utrzymuj\u0105ca si\u0119 zmiana sk\u00f3rna po uk\u0105szeniu kleszcza powinna zosta\u0107 oceniona przez lekarza, a w razie potrzeby r\u00f3wnie\u017c dermatologa.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Objawy neurologiczne i p\u00f3\u017ane postacie boreliozy<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nieleczona borelioza mo\u017ce zajmowa\u0107 uk\u0142ad nerwowy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najcz\u0119stsze objawy neurologiczne to:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/silne-bole-glowy-przyczyny-rodzaje-leczenie\/\">silne b\u00f3le g\u0142owy<\/a>,<\/li>\n\n\n\n<li>zapalenie opon m\u00f3zgowo-rdzeniowych,<\/li>\n\n\n\n<li>zaburzenia czucia,<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/lekarze\/objawy\/dretwienie-konczyn\">dr\u0119twienie ko\u0144czyn<\/a>,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3le korzeni nerwowych,<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/lekarze\/objawy\/zaburzenia-rownowagi\">zaburzenia r\u00f3wnowagi<\/a>,<\/li>\n\n\n\n<li>zaburzenia psychiczne.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Charakterystycznym objawem neuroboreliozy mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c pora\u017cenie nerwu twarzowego, objawiaj\u0105ce si\u0119 opadaniem k\u0105cika ust oraz trudno\u015bciami z zamykaniem oka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pojawienie si\u0119 takich objaw\u00f3w wymaga pilnej konsultacji neurologicznej, dlatego zwr\u00f3\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na symptomy sugeruj\u0105ce zaj\u0119cie uk\u0142adu nerwowego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Choroby odkleszczowe \u2013 nie tylko borelioza<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jedno uk\u0105szenie kleszcza mo\u017ce prowadzi\u0107 nie tylko do boreliozy, ale tak\u017ce do zaka\u017cenia wywo\u0142uj\u0105cego inne choroby odkleszczowe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W Polsce najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>kleszczowe zapalenie m\u00f3zgu, kt\u00f3re mo\u017ce dawa\u0107 sztywno\u015b\u0107 karku jako objaw alarmowy,<\/li>\n\n\n\n<li>anaplazmoza,<\/li>\n\n\n\n<li>babeszjoza,<\/li>\n\n\n\n<li>riketsjozy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cliwe s\u0105 r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142zaka\u017cenia, dlatego lekarz w uzasadnionych przypadkach mo\u017ce zleci\u0107 diagnostyk\u0119 r\u00f3wnie\u017c w kierunku innych patogen\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Diagnostyka boreliozy \u2013 badania krwi i test ELISA<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozpoznanie boreliozy opiera si\u0119 przede wszystkim na obrazie klinicznym oraz wynikach bada\u0144 laboratoryjnych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podstawowym badaniem s\u0105 badania na borelioz\u0119 testem ELISA, kt\u00f3ry wykrywa przeciwcia\u0142a IgM i IgG przeciwko bakteriom <em>Borrelia<\/em>, w tym przeciwcia\u0142a w klasie IgM we wczesnym etapie zaka\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi wynik ELISA jest dodatni lub w\u0105tpliwy, wykonuje si\u0119 badanie potwierdzaj\u0105ce metod\u0105 Western blot.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Takie post\u0119powanie okre\u015bla si\u0119 jako diagnostyk\u0119 dwustopniow\u0105. Test PCR mo\u017ce wykrywa\u0107 DNA bakterii boreliozy nawet bezpo\u015brednio po uk\u0105szeniu, ale nie zast\u0119puje standardowej diagnostyki serologicznej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Badania krwi najlepiej wykonywa\u0107 po odpowiednim czasie od zaka\u017cenia, poniewa\u017c organizm potrzebuje czasu na wytworzenie przeciwcia\u0142. Zbyt wczesne wykonanie testu mo\u017ce skutkowa\u0107 wynikiem fa\u0142szywie ujemnym. Badania kleszczy nie s\u0105 uznawane za metod\u0119 diagnostyczn\u0105 boreliozy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce przy obecno\u015bci typowego rumienia w\u0119druj\u0105cego badania serologiczne nie s\u0105 konieczne do rozpocz\u0119cia leczeniu, a przeciwcia\u0142a IgG i IgM mog\u0105 utrzymywa\u0107 si\u0119 jeszcze przez miesi\u0105ce po terapii.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Leczenie boreliozy<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podstaw\u0105 leczenia boreliozy jest antybiotykoterapia, a we wczesnym stadium stosuje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie antybiotyki doustne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dob\u00f3r antybiotyku oraz d\u0142ugo\u015b\u0107 leczenia zale\u017c\u0105 od:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>stadium choroby,<\/li>\n\n\n\n<li>wieku pacjenta,<\/li>\n\n\n\n<li>zaj\u0119tych narz\u0105d\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n<li>obecno\u015bci powik\u0142a\u0144.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W przypadku wczesnej boreliozy decyzje o doborze antybiotyk\u00f3w i podawaniu antybiotyk\u00f3w opieraj\u0105 si\u0119 o najnowsze rekomendacje, a antybiotykoterapia trwa zazwyczaj od 14 do 28 dni.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">U cz\u0119\u015bci pacjent\u00f3w konieczne jest r\u00f3wnie\u017c leczenie objawowe oraz rehabilitacja, szczeg\u00f3lnie gdy dosz\u0142o do zaj\u0119cia staw\u00f3w lub uk\u0142adu nerwowego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po zako\u0144czeniu terapii warto pozostawa\u0107 pod kontrol\u0105 lekarza prowadz\u0105cego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Co robi\u0107 po uk\u0105szeniu kleszcza?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po zauwa\u017ceniu kleszcza nale\u017cy usun\u0105\u0107 go jak najszybciej. Mo\u017cna go spotka\u0107 w lasach, parkach i ogrodach, a aktywno\u015b\u0107 zaczyna ju\u017c przy temperaturze powy\u017cej 5\u20137\u00b0C, dlatego po czasie sp\u0119dzonym na \u0142onie natury warto dok\u0142adnie obejrze\u0107 sk\u00f3r\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najlepiej u\u017cy\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>cienkiej p\u0119sety,<\/li>\n\n\n\n<li>lassa do usuwania kleszczy,<\/li>\n\n\n\n<li>specjalnej kleszczo\u0142apki.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po usuni\u0119ciu nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce jasna odzie\u017c u\u0142atwia dostrzeganie kleszczy i sprawdza si\u0119 jako prosta forma prewencji, a nast\u0119pnie:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>zdezynfekowa\u0107 miejsce wk\u0142ucia,<\/li>\n\n\n\n<li>obserwowa\u0107 sk\u00f3r\u0119 przez oko\u0142o 30 dni,<\/li>\n\n\n\n<li>zwraca\u0107 uwag\u0119 na pojawienie si\u0119 rumienia lub objaw\u00f3w og\u00f3lnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Antybiotykoprofilaktyka po ka\u017cdym uk\u0105szeniu nie jest rutynowo zalecana. O jej ewentualnym zastosowaniu decyduje lekarz w okre\u015blonych sytuacjach klinicznych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Kiedy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie nale\u017cy zwleka\u0107 z konsultacj\u0105 lekarsk\u0105, je\u015bli po uk\u0105szeniu pojawi\u0105 si\u0119 objawy \u2014 nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cnorodne, takie jak:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy,<\/li>\n\n\n\n<li>gor\u0105czka,<\/li>\n\n\n\n<li>silny b\u00f3l g\u0142owy,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3le mi\u0119\u015bni i staw\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n<li>pora\u017cenie nerwu twarzowego,<\/li>\n\n\n\n<li>zaburzenia czucia,<\/li>\n\n\n\n<li>objawy przypominaj\u0105ce gryp\u0119 utrzymuj\u0105ce si\u0119 kilka dni.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Warto r\u00f3wnie\u017c zapisa\u0107 dat\u0119 uk\u0105szenia oraz wykonywa\u0107 zdj\u0119cia zmian sk\u00f3rnych, co u\u0142atwi ocen\u0119 ich rozwoju podczas wizyty lekarskiej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">FAQ<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\">Czy ka\u017cde uk\u0105szenie kleszcza powoduje borelioz\u0119?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie. Tylko cz\u0119\u015b\u0107 kleszczy jest zaka\u017cona bakteriami <em>Borrelia burgdorferi<\/em>, a samo uk\u0105szenie nie oznacza zachorowania.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\">Czy rumie\u0144 zawsze pojawia si\u0119 przy boreliozie?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie. Rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy wyst\u0119puje u wielu, ale nie u wszystkich os\u00f3b zaka\u017conych.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\">Czy test ELISA wykrywa borelioz\u0119 od razu po uk\u0105szeniu?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie. Przeciwcia\u0142a pojawiaj\u0105 si\u0119 dopiero po pewnym czasie, dlatego zbyt wcze\u015bnie wykonane badanie mo\u017ce da\u0107 wynik fa\u0142szywie ujemny.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\">Czy nale\u017cy smarowa\u0107 kleszcza t\u0142uszczem przed usuni\u0119ciem?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie. To jeden z najcz\u0119\u015bciej powtarzanych mit\u00f3w. Kleszcza nale\u017cy usun\u0105\u0107 mechanicznie, bez stosowania t\u0142uszczu, alkoholu czy przypalania.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Borelioza jest najcz\u0119stsz\u0105 chorob\u0105 odkleszczow\u0105 w Polsce, jednak jej wczesne rozpoznanie pozwala na skuteczne leczenie i zapobiega gro\u017anym powik\u0142aniom. Najbardziej charakterystycznym objawem jest rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy, ale choroba mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c przebiega\u0107 z objawami grypopodobnymi lub neurologicznymi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po ka\u017cdym uk\u0105szeniu kleszcza warto obserwowa\u0107 miejsce wk\u0142ucia przez kilka tygodni i zwraca\u0107 uwag\u0119 na swoje samopoczucie. W razie pojawienia si\u0119 rumienia lub innych niepokoj\u0105cych objaw\u00f3w nale\u017cy jak najszybciej zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":0,"template":"","tags":[11234],"guide_category":[11233],"class_list":["post-25887","tm-guide","type-tm-guide","status-publish","hentry","tag-t-zdrowe-lato","guide_category-zdrowe-lato"],"acf":[],"lang":"pl","translations":{"pl":25887},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide\/25887","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide"}],"about":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/types\/tm-guide"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/users\/34"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media?parent=25887"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tags?post=25887"},{"taxonomy":"guide_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/guide_category?post=25887"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}