{"id":25901,"date":"2026-07-08T13:37:00","date_gmt":"2026-07-08T11:37:00","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&#038;p=25901"},"modified":"2026-07-08T22:43:49","modified_gmt":"2026-07-08T20:43:49","slug":"jak-skutecznie-chronic-sie-przed-kleszczami-kompletny-poradnik","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/jak-skutecznie-chronic-sie-przed-kleszczami-kompletny-poradnik\/","title":{"rendered":"Jak skutecznie chroni\u0107 si\u0119 przed kleszczami? Kompletny poradnik"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak skutecznie chroni\u0107 si\u0119 przed kleszczami? Najlepiej po\u0142\u0105czy\u0107 kilka prostych zasad: zak\u0142ada\u0107 d\u0142ugie spodnie, bluzk\u0119 z d\u0142ugim r\u0119kawem i pe\u0142ne obuwie, stosowa\u0107 repelenty, unika\u0107 g\u0119stych zaro\u015bli, a po powrocie dok\u0142adnie obejrze\u0107 sk\u00f3r\u0119 i szybko usun\u0105\u0107 kleszcza, je\u015bli dosz\u0142o do uk\u0105szenia. Kleszcze s\u0105 aktywne nie tylko w lasach, ale r\u00f3wnie\u017c w parkach miejskich, na \u0142\u0105kach, dzia\u0142kach i przydomowych ogrodach, dlatego ten poradnik przyda si\u0119 osobom sp\u0119dzaj\u0105cym czas na terenach zielonych, rodzicom dbaj\u0105cym o bezpiecze\u0144stwo dzieci oraz w\u0142a\u015bcicielom zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ich uk\u0105szenie nie zawsze prowadzi do zaka\u017cenia, jednak mog\u0105 przenosi\u0107 gro\u017ane choroby, takie jak borelioza czy kleszczowe zapalenie m\u00f3zgu (KZM), wi\u0119c szybka reakcja i dobra profilaktyka realnie zmniejszaj\u0105 ryzyko powa\u017cnych konsekwencji zdrowotnych. W dalszej cz\u0119\u015bci znajdziesz praktyczne wskaz\u00f3wki dotycz\u0105ce siedlisk kleszczy, miejsc na ciele szczeg\u00f3lnie nara\u017conych na uk\u0105szenia, profilaktyki, bezpiecznego usuwania kleszczy, objaw\u00f3w chor\u00f3b odkleszczowych oraz tego, co zrobi\u0107 po uk\u0105szeniu, tak\u017ce kiedy potrzebna jest konsultacja lekarska.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Dlaczego ochrona przed kleszczami jest tak wa\u017cna?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cho\u0107 nie ka\u017cdy kleszcz jest zaka\u017cony, ka\u017cde uk\u0105szenie wymaga odpowiedniej uwagi. Paso\u017cyty mog\u0105 przenosi\u0107 bakterie, wirusy i inne drobnoustroje odpowiedzialne za rozw\u00f3j chor\u00f3b odkleszczowych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najwi\u0119kszym zagro\u017ceniem s\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>borelioza,<\/li>\n\n\n\n<li>kleszczowe zapalenie m\u00f3zgu,<\/li>\n\n\n\n<li>anaplazmoza,<\/li>\n\n\n\n<li>babeszjoza.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wczesne zauwa\u017cenie kleszcza i jego szybkie usuni\u0119cie mo\u017ce zmniejszy\u0107 ryzyko zaka\u017cenia niekt\u00f3rymi patogenami. R\u00f3wnie wa\u017cne jest dok\u0142adne obejrzenie sk\u00f3ry po ka\u017cdym spacerze.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Gdzie mo\u017cna spotka\u0107 kleszcze?<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\">Typowe siedliska kleszczy<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kleszcze najlepiej rozwijaj\u0105 si\u0119 w miejscach wilgotnych i zacienionych, cz\u0119sto tak\u017ce na skrajach las\u00f3w. Wbrew popularnym mitom nie spadaj\u0105 z drzew \u2013 najcz\u0119\u015bciej czekaj\u0105 na swojego \u017cywiciela na trawach i niskiej ro\u015blinno\u015bci, bytuj\u0105c r\u00f3wnie\u017c w wysokich trawach i zaro\u015blach na wysoko\u015bci do 1,5 metra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>w lasach,<\/li>\n\n\n\n<li>parkach miejskich,<\/li>\n\n\n\n<li>na \u0142\u0105kach,<\/li>\n\n\n\n<li>w zaro\u015blach,<\/li>\n\n\n\n<li>na dzia\u0142kach,<\/li>\n\n\n\n<li>w pobli\u017cu zbiornik\u00f3w wodnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najaktywniej szukaj\u0105 \u017cywiciela rano i po godzinie 16:00.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Larwy i nimfy zwykle przebywaj\u0105 nisko nad ziemi\u0105, natomiast doros\u0142e osobniki mog\u0105 \u017cerowa\u0107 na wy\u017cszych \u017ad\u017ab\u0142ach trawy i krzewach. To wa\u017cne zw\u0142aszcza podczas wypoczynku na \u015bwie\u017cym powietrzu. Kleszcze s\u0105 aktywne od marca do listopada.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\">Miejsca na ciele najbardziej nara\u017cone<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po spacerze warto dok\u0142adnie obejrze\u0107 ca\u0142e cia\u0142o, zwracaj\u0105c szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na miejsca na ciele nara\u017cone na uk\u0142ucie:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>pachy,<\/li>\n\n\n\n<li>pachwiny,<\/li>\n\n\n\n<li>zgi\u0119cia kolan,<\/li>\n\n\n\n<li>okolice pasa,<\/li>\n\n\n\n<li>kark,<\/li>\n\n\n\n<li>uszy,<\/li>\n\n\n\n<li>ow\u0142osion\u0105 sk\u00f3r\u0119 g\u0142owy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kleszcze cz\u0119sto wybieraj\u0105 ukrwione obszary sk\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">U dzieci kleszcze cz\u0119\u015bciej lokalizuj\u0105 si\u0119 na g\u0142owie, szyi oraz za uszami, natomiast u doros\u0142ych cz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 w okolicach n\u00f3g, pachwin i tu\u0142owia. W przypadku ma\u0142ych dzieci warto dodatkowo os\u0142ania\u0107 g\u0142ow\u0119, bo czapka lub kapelusz chroni j\u0105 przed kleszczami.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Jak skutecznie zapobiega\u0107 uk\u0105szeniom?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najlepsz\u0105 ochron\u0105 jest po\u0142\u0105czenie odpowiedniego ubioru i w\u0142a\u015bciwych nawyk\u00f3w. Podczas wypoczynku na <strong>\u015bwie\u017cym powietrzu<\/strong> <strong>nale\u017cy pami\u0119ta\u0107<\/strong> o kilku prostych zasadach ochrony.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przed wyj\u015bciem na teren zielony warto:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>za\u0142o\u017cy\u0107 d\u0142ugie spodnie,<\/li>\n\n\n\n<li>wybra\u0107 bluzk\u0119 z d\u0142ugim r\u0119kawem,<\/li>\n\n\n\n<li>nosi\u0107 pe\u0142ne obuwie,<\/li>\n\n\n\n<li>wybiera\u0107 jasne ubrania, na kt\u00f3rych \u0142atwiej zauwa\u017cy\u0107 kleszcza,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>unikaj wysokich traw<\/strong> i w\u0142\u00f3\u017c nogawki spodni do skarpet podczas spacer\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podczas spaceru najlepiej porusza\u0107 si\u0119 wyznaczonymi \u015bcie\u017ckami i unika\u0107 przedzierania si\u0119 przez g\u0119ste zaro\u015bla. Przed wej\u015bciem w zaro\u015bla i na \u0142\u0105ki <strong>stosuj repelenty<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po powrocie do domu nale\u017cy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>dok\u0142adnie obejrze\u0107 ca\u0142e cia\u0142o,<\/li>\n\n\n\n<li>sprawdzi\u0107 dzieci,<\/li>\n\n\n\n<li>obejrze\u0107 zwierz\u0119ta domowe,<\/li>\n\n\n\n<li>mo\u017cliwie szybko wzi\u0105\u0107 prysznic po powrocie z teren\u00f3w zielonych,<\/li>\n\n\n\n<li>wypra\u0107 lub wytrzepa\u0107 odzie\u017c.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Repelenty i domowe sposoby ochrony<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\">Repelenty dost\u0119pne w sklepach<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Repelenty odstraszaj\u0105 kleszcze i zmniejszaj\u0105 ryzyko uk\u0105szenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najcz\u0119\u015bciej zawieraj\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>DEET,<\/li>\n\n\n\n<li>ikarydyn\u0119,<\/li>\n\n\n\n<li>IR3535 w st\u0119\u017ceniu 10%.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">DEET zosta\u0142 opracowany dla armii ameryka\u0144skiej i zapewnia ochron\u0119 nawet do 9 godzin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dost\u0119pne s\u0105 w postaci:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>spray\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n<li>aerozoli,<\/li>\n\n\n\n<li>p\u0142yn\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n<li>chusteczek.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dost\u0119pny jest te\u017c Tickless, kt\u00f3ry dzia\u0142a przez emisj\u0119 ultrad\u017awi\u0119k\u00f3w, zak\u0142\u00f3caj\u0105cych wykrywanie potencjalnego \u017cywiciela, i jest bezpieczny dla zwierz\u0105t domowych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nale\u017cy stosowa\u0107 je zgodnie z zaleceniami producenta, zwracaj\u0105c szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na ograniczenia dotycz\u0105ce dzieci, poniewa\u017c niekt\u00f3re substancje przy niew\u0142a\u015bciwym u\u017cyciu stanowi\u0105 zagro\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\">Domowe sposoby<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niekt\u00f3re osoby stosuj\u0105 olejki eteryczne, mi\u0119dzy innymi:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>lawendowy,<\/li>\n\n\n\n<li>eukaliptusowy,<\/li>\n\n\n\n<li>z drzewa herbacianego,<\/li>\n\n\n\n<li>cytronelowy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przed u\u017cyciem nale\u017cy je odpowiednio rozcie\u0144czy\u0107 zgodnie z zaleceniami producenta.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce skuteczno\u015b\u0107 domowych metod nie zosta\u0142a potwierdzona w takim stopniu jak dzia\u0142anie zarejestrowanych repelent\u00f3w, dlatego nie powinny one zast\u0119powa\u0107 sprawdzonych \u015brodk\u00f3w ochrony.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Jak prawid\u0142owo usun\u0105\u0107 kleszcza?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi zauwa\u017cysz kleszcza, usu\u0144 go jak najszybciej po tym, jak rozpoznasz ugryzienie kleszcza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najlepiej u\u017cy\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>cienkiej p\u0119sety,<\/li>\n\n\n\n<li>specjalnego lassa,<\/li>\n\n\n\n<li>kleszczo\u0142apki,<\/li>\n\n\n\n<li>haczyka do usuwania kleszczy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Krok po kroku:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Chwy\u0107 kleszcza jak najbli\u017cej sk\u00f3ry.<\/li>\n\n\n\n<li>Wyci\u0105gnij go zdecydowanym, r\u00f3wnym ruchem ku g\u00f3rze.<\/li>\n\n\n\n<li>Zdezynfekuj miejsce uk\u0105szenia, czyli dok\u0142adnie tak\u017ce miejsce uk\u0142ucia.<\/li>\n\n\n\n<li>Dok\u0142adnie umyj r\u0119ce.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie nale\u017cy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>nat\u0142uszcza\u0107 kleszcza mas\u0142em ani olejem,<\/li>\n\n\n\n<li>przypala\u0107 go,<\/li>\n\n\n\n<li>zgniata\u0107,<\/li>\n\n\n\n<li>polewa\u0107 alkoholem przed usuni\u0119ciem.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podczas usuwania kleszcza nie wolno go \u015bciska\u0107, bo jego \u015blina i tre\u015b\u0107 pokarmowa mog\u0105 zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko zaka\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Co robi\u0107 po usuni\u0119ciu kleszcza?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po usuni\u0119ciu paso\u017cyta:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>zdezynfekuj miejsce uk\u0142ucia,<\/li>\n\n\n\n<li>obserwuj sk\u00f3r\u0119 przez oko\u0142o 30 dni,<\/li>\n\n\n\n<li>wykonuj zdj\u0119cia ewentualnych zmian.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po wyj\u0119ciu kleszcza warto obserwowa\u0107 miejsce uk\u0142ucia pod k\u0105tem niepokoj\u0105cych objaw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi planujesz odda\u0107 kleszcza do badania, umie\u015b\u0107 go w szczelnym pojemniku lub woreczku zgodnie z zaleceniami laboratorium.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do lekarza nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 si\u0119, gdy pojawi\u0105 si\u0119:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy,<\/li>\n\n\n\n<li>gor\u0105czka,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3le staw\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3le mi\u0119\u015bni,<\/li>\n\n\n\n<li>silny b\u00f3l g\u0142owy,<\/li>\n\n\n\n<li>objawy neurologiczne, a w niekt\u00f3rych przypadkach tak\u017ce innych objaw\u00f3w wymagaj\u0105ce oceny lekarza.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Objawy boreliozy<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwsze objawy boreliozy mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 po 10\u201314 dniach od uk\u0105szenia, cho\u0107 czasem wyst\u0119puj\u0105 dopiero p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy,<\/li>\n\n\n\n<li>gor\u0105czka,<\/li>\n\n\n\n<li>zm\u0119czenie,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3le mi\u0119\u015bni,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3le staw\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3le g\u0142owy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W Polsce najwi\u0119cej zaka\u017ce\u0144 borelioz\u0105 wyst\u0119puje od maja do pa\u017adziernika.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy stopniowo si\u0119 powi\u0119ksza i zwykle osi\u0105ga \u015brednic\u0119 przekraczaj\u0105c\u0105 5 cm.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Badania serologiczne wykonuje si\u0119 dopiero po odpowiednim czasie od zaka\u017cenia, zgodnie z zaleceniami lekarza.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Objawy kleszczowego zapalenia m\u00f3zgu<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kleszczowe zapalenie m\u00f3zgu cz\u0119sto przebiega dwuetapowo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwsza faza przypomina infekcj\u0119 wirusow\u0105 i obejmuje:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>gor\u0105czk\u0119,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3le mi\u0119\u015bni,<\/li>\n\n\n\n<li>os\u0142abienie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">U cz\u0119\u015bci pacjent\u00f3w rozwija si\u0119 druga faza z zaj\u0119ciem uk\u0142ad nerwowy, a zaka\u017cenie mo\u017ce prowadzi\u0107 do zapalenia opon m\u00f3zgowo rdzeniowych oraz zaj\u0119cia rdzenia kr\u0119gowego. KZM mo\u017ce te\u017c powodowa\u0107 powa\u017cne choroby i ci\u0119\u017ckie powik\u0142ania neurologiczne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Objawy alarmowe to:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>silny b\u00f3l g\u0142owy,<\/li>\n\n\n\n<li>sztywno\u015b\u0107 karku,<\/li>\n\n\n\n<li>zaburzenia \u015bwiadomo\u015bci,<\/li>\n\n\n\n<li>drgawki,<\/li>\n\n\n\n<li>pora\u017cenia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najskuteczniejsz\u0105 metod\u0105 zapobiegania KZM pozostaje szczepienie ochronne \u2014 skuteczne szczepionki s\u0105 dost\u0119pne, a szczepienie przeciwko kzm stanowi wa\u017cn\u0105 form\u0119 profilaktyki. Nie ma natomiast szczepionki przeciw boreliozie dla ludzi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Profilaktyka medyczna<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Osobom cz\u0119sto przebywaj\u0105cym na terenach zielonych, zw\u0142aszcza na \u0142onie natury, a tak\u017ce zawodowo nara\u017conym na kontakt z kleszczami zaleca si\u0119 szczepienie przeciw kleszczowemu zapaleniu m\u00f3zgu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W przypadku podejrzenia boreliozy lekarz mo\u017ce zleci\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>badanie ELISA,<\/li>\n\n\n\n<li>badanie Western blot.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce przy utrzymuj\u0105cych si\u0119 objawach decyzj\u0119 o dalszych badaniach powinien podejmowa\u0107 lekarz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W plac\u00f3wce medycznej lekarz oceni miejsce uk\u0105szenia, objawy oraz zdecyduje o ewentualnym leczeniu lub dalszej diagnostyce.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Lepiej zapobiega\u0107 ni\u017c leczy\u0107<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najwa\u017cniejsze dzia\u0142ania profilaktyczne to:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>stosuj repelenty, a wiele preparat\u00f3w s\u0142u\u017cy r\u00f3wnie\u017c do odstraszania komar\u00f3w i innych owad\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n<li>odpowiedni ubi\u00f3r,<\/li>\n\n\n\n<li>unikanie wysokich traw,<\/li>\n\n\n\n<li>szybkie usuwanie kleszczy,<\/li>\n\n\n\n<li>kontrola sk\u00f3ry po ka\u017cdym spacerze,<\/li>\n\n\n\n<li>szczepienie przeciw KZM u os\u00f3b z grup ryzyka.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W Polsce kleszcze najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 od marca do pa\u017adziernika, dlatego wtedy profilaktyka jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cna.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\">Checklista przed wyj\u015bciem<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2714 Za\u0142\u00f3\u017c d\u0142ugie spodnie, pe\u0142ne buty oraz czapk\u0119 lub kapelusz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2714 Zastosuj preparat odstraszaj\u0105ce kleszcze.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2714 Zabierz p\u0119set\u0119 lub przyrz\u0105d do usuwania kleszczy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2714 Po powrocie obejrzyj ca\u0142e cia\u0142o i obserwuj miejsce uk\u0142ucia, je\u015bli dosz\u0142o do kontaktu z paso\u017cytem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2714 Sprawd\u017a dzieci oraz zwierz\u0119ta domowe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2714 Pami\u0119taj o terminach szczepie\u0144 przeciw KZM.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Skuteczna ochrona przed kleszczami opiera si\u0119 przede wszystkim na profilaktyce. Odpowiedni ubi\u00f3r, stosowanie repelent\u00f3w oraz dok\u0142adne ogl\u0105danie sk\u00f3ry po ka\u017cdym pobycie na terenach zielonych znacz\u0105co zmniejszaj\u0105 ryzyko chor\u00f3b odkleszczowych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi mimo zachowania ostro\u017cno\u015bci dojdzie do uk\u0105szenia, nale\u017cy jak najszybciej usun\u0105\u0107 kleszcza, zdezynfekowa\u0107 miejsce wk\u0142ucia i obserwowa\u0107 sk\u00f3r\u0119 przez kolejne tygodnie. Pojawienie si\u0119 rumienia w\u0119druj\u0105cego, gor\u0105czki lub objaw\u00f3w neurologicznych wymaga pilnej konsultacji z lekarzem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wiarygodnych informacji na temat profilaktyki i chor\u00f3b odkleszczowych szukaj na stronach G\u0142\u00f3wnego Inspektoratu Sanitarnego (GIS), Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH, Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chor\u00f3b (ECDC) oraz \u015awiatowej Organizacji Zdrowia (WHO).<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":0,"template":"","tags":[11234],"guide_category":[11233],"class_list":["post-25901","tm-guide","type-tm-guide","status-publish","hentry","tag-t-zdrowe-lato","guide_category-zdrowe-lato"],"acf":[],"lang":"pl","translations":{"pl":25901},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide\/25901","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide"}],"about":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/types\/tm-guide"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/users\/34"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media?parent=25901"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tags?post=25901"},{"taxonomy":"guide_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/guide_category?post=25901"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}