{"id":25902,"date":"2026-07-08T14:44:00","date_gmt":"2026-07-08T12:44:00","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&#038;p=25902"},"modified":"2026-07-08T22:45:29","modified_gmt":"2026-07-08T20:45:29","slug":"kleszczowe-zapalenie-mozgu-co-warto-wiedziec","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/kleszczowe-zapalenie-mozgu-co-warto-wiedziec\/","title":{"rendered":"Kleszczowe zapalenie m\u00f3zgu \u2014 co warto wiedzie\u0107?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kleszczowe zapalenie m\u00f3zgu (KZM) to jedna z najpowa\u017cniejszych chor\u00f3b odkleszczowych wyst\u0119puj\u0105cych w Polsce i Europie: wywo\u0142uje je wirus przenoszony g\u0142\u00f3wnie przez zaka\u017cone kleszcze, mo\u017ce prowadzi\u0107 do gro\u017anych powik\u0142a\u0144 neurologicznych, a poniewa\u017c nie istnieje leczenie przyczynowe, kluczowe znaczenie ma profilaktyka, zw\u0142aszcza szczepienie. Cho\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b kojarzy uk\u0105szenie kleszcza przede wszystkim z borelioz\u0105, w przypadku KZM stawk\u0105 mo\u017ce by\u0107 nie tylko ostra choroba, ale te\u017c d\u0142ugotrwa\u0142e skutki zdrowotne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Znajdziesz tu najwa\u017cniejsze informacje dla os\u00f3b szczeg\u00f3lnie nara\u017conych na kontakt z kleszczami \u2014 m.in. le\u015bnik\u00f3w, rolnik\u00f3w, my\u015bliwych, pracownik\u00f3w park\u00f3w narodowych i turyst\u00f3w \u2014 oraz dla wszystkich, kt\u00f3rzy chc\u0105 lepiej chroni\u0107 si\u0119 przed zaka\u017ceniem. Wyja\u015bniamy, czym jest KZM i sk\u0105d si\u0119 bierze, jakie daje objawy i jak przebiega, jak wygl\u0105da diagnostyka i leczenie, co robi\u0107 po uk\u0105szeniu kleszcza, jakie mog\u0105 by\u0107 powik\u0142ania, czym KZM r\u00f3\u017cni si\u0119 od boreliozy oraz dlaczego szczepienie pozostaje najskuteczniejsz\u0105 metod\u0105 ochrony.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Co to jest kleszczowe zapalenie m\u00f3zgu (KZM)?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kleszczowe zapalenie m\u00f3zgu (KZM) jest wirusow\u0105 chorob\u0105 zaka\u017an\u0105 atakuj\u0105c\u0105 o\u015brodkowy uk\u0142ad nerwowy. Wywo\u0142uje j\u0105 wirus kleszczowego zapalenia m\u00f3zgu (TBEV \u2013 Tick-Borne Encephalitis Virus), nale\u017c\u0105cy do rodziny Flaviviridae.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Skr\u00f3t KZM oznacza w\u0142a\u015bnie <strong>kleszczowe zapalenie m\u00f3zgu<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142\u00f3wnym wektorem zaka\u017cenia s\u0105 zaka\u017cone kleszcze, przede wszystkim kleszcz pospolity (<em>Ixodes ricinus<\/em>). Naturalnym rezerwuarem wirusa s\u0105 drobne gryzonie oraz niekt\u00f3re gatunki dzikich zwierz\u0105t i ptak\u00f3w, kt\u00f3re uczestnicz\u0105 w jego kr\u0105\u017ceniu w \u015brodowisku. W Polsce ro\u015bnie liczba przypadk\u00f3w KZM ka\u017cdego roku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do zaka\u017cenia dochodzi g\u0142\u00f3wnie po uk\u0142uciu zaka\u017conego kleszcza, ale mo\u017cliwe jest te\u017c zaka\u017cenie po spo\u017cyciu niepasteryzowanego mleka od zaka\u017conych zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Kleszczowe zapalenie m\u00f3zgu \u2013 gdzie wyst\u0119puje i kto jest najbardziej nara\u017cony?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">KZM wyst\u0119puje w wielu krajach Europy oraz Azji. W Polsce najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 zachorowa\u0144 odnotowuje si\u0119 w wojew\u00f3dztwach p\u00f3\u0142nocno-wschodnich, szczeg\u00f3lnie na Podlasiu i Warmii oraz Mazurach, jednak przypadki pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w innych regionach kraju.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najwi\u0119ksze ryzyko zaka\u017cenia przypada od wiosny do p\u00f3\u017anej jesieni, kiedy kleszcze s\u0105 najbardziej aktywne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do grup zwi\u0119kszonego ryzyka nale\u017c\u0105 mi\u0119dzy innymi:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>le\u015bnicy,<\/li>\n\n\n\n<li>rolnicy,<\/li>\n\n\n\n<li>my\u015bliwi,<\/li>\n\n\n\n<li>pracownicy park\u00f3w narodowych,<\/li>\n\n\n\n<li>\u017co\u0142nierze,<\/li>\n\n\n\n<li>osoby cz\u0119sto uprawiaj\u0105ce turystyk\u0119 piesz\u0105 i rowerow\u0105,<\/li>\n\n\n\n<li>grzybiarze,<\/li>\n\n\n\n<li>osoby regularnie sp\u0119dzaj\u0105ce czas na \u015bwie\u017cym powietrzu w lasach, parkach i na \u0142\u0105kach.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Pierwsze objawy kleszczowego zapalenia m\u00f3zgu<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Okres wyl\u0119gania choroby wynosi najcz\u0119\u015bciej od 7 do 14 dni od uk\u0105szenia, cho\u0107 mo\u017ce by\u0107 kr\u00f3tszy lub d\u0142u\u017cszy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli chodzi o kleszczowe zapalenie m\u00f3zgu objawy, pierwsza faza choroby przypomina zwyk\u0142\u0105 infekcj\u0119 wirusow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najcz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>gor\u0105czka,<\/li>\n\n\n\n<li>os\u0142abienie,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3le mi\u0119\u015bni,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3le staw\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3l g\u0142owy,<\/li>\n\n\n\n<li>nudno\u015bci,<\/li>\n\n\n\n<li>brak apetytu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pocz\u0105tkowo s\u0105 to objawy grypopodobne, takie jak z\u0142e samopoczucie i gor\u0105czka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">U cz\u0119\u015bci zaka\u017conych os\u00f3b choroba przebiega bezobjawowo lub daje jedynie \u0142agodne objawy przypominaj\u0105ce przezi\u0119bienie. Objawy grypopodobne trwaj\u0105 \u015brednio 1\u20139 dni.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Druga faza choroby \u2013 neuroinfekcja<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po kilku dniach poprawy u cz\u0119\u015bci pacjent\u00f3w rozwija si\u0119 druga, znacznie gro\u017aniejsza faza choroby. Dotyczy ona oko\u0142o 20\u201330% zaka\u017conych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dochodzi wtedy do zaj\u0119cia o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego, a u oko\u0142o 20% pacjent\u00f3w rozwija si\u0119 powa\u017cniejsza faza choroby.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>bardzo silny b\u00f3l g\u0142owy,<\/li>\n\n\n\n<li>wysoka gor\u0105czka,<\/li>\n\n\n\n<li>sztywno\u015b\u0107 karku,<\/li>\n\n\n\n<li>\u015bwiat\u0142owstr\u0119t,<\/li>\n\n\n\n<li>zaburzenia \u015bwiadomo\u015bci,<\/li>\n\n\n\n<li>drgawki,<\/li>\n\n\n\n<li>zaburzenia r\u00f3wnowagi,<\/li>\n\n\n\n<li>niedow\u0142ady,<\/li>\n\n\n\n<li>pora\u017cenia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Objawy neurologiczne wymagaj\u0105 pilnej hospitalizacji. Neuroinfekcja mo\u017ce przybiera\u0107 posta\u0107 zapalenia opon m\u00f3zgowo rdzeniowych, wi\u0105za\u0107 si\u0119 z zapaleniem m\u00f3zgu lub prowadzi\u0107 do zapalenia rdzenia kr\u0119gowego. Oznacza to, \u017ce wirus po wnikni\u0119ciu do organizmu cz\u0142owieka mo\u017ce szerzy\u0107 si\u0119 do opon m\u00f3zgowo rdzeniowych oraz rdzenia kr\u0119gowego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Powik\u0142ania i rokowanie<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kleszczowe zapalenie m\u00f3zgu mo\u017ce pozostawi\u0107 trwa\u0142e nast\u0119pstwa neurologiczne. U oko\u0142o 35\u201358% pacjent\u00f3w po neuroinfekcji wyst\u0119puj\u0105 d\u0142ugotrwa\u0142e skutki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do najcz\u0119stszych nale\u017c\u0105 powik\u0142ania po zapaleniu opon m\u00f3zgowo-rdzeniowych i zaj\u0119ciu rdzenia kr\u0119gowego:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>przewlek\u0142e b\u00f3le g\u0142owy,<\/li>\n\n\n\n<li>zaburzenia pami\u0119ci,<\/li>\n\n\n\n<li>problemy z koncentracj\u0105,<\/li>\n\n\n\n<li>przewlek\u0142e zm\u0119czenie,<\/li>\n\n\n\n<li>niedow\u0142ady,<\/li>\n\n\n\n<li>zaburzenia r\u00f3wnowagi,<\/li>\n\n\n\n<li>zaburzenia mowy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ci\u0119\u017cki przebieg choroby dotyczy przede wszystkim os\u00f3b starszych oraz pacjent\u00f3w z chorobami przewlek\u0142ymi. \u015amiertelno\u015b\u0107 KZM wynosi 1\u20132% w przypadku ci\u0119\u017ckich przypadk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cho\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 chorych wraca do zdrowia, u cz\u0119\u015bci pacjent\u00f3w konieczna jest wielomiesi\u0119czna rehabilitacja neurologiczna. Oko\u0142o 1\/4 takich zachorowa\u0144 ko\u0144czy si\u0119 uszkodzeniem nerw\u00f3w. W ci\u0119\u017ckich przypadkach choroba mo\u017ce prowadzi\u0107 do zgonu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Diagnostyka kleszczowego zapalenia m\u00f3zgu<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozpoznanie KZM opiera si\u0119 na:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>wywiadzie epidemiologicznym,<\/li>\n\n\n\n<li>objawach klinicznych,<\/li>\n\n\n\n<li>badaniach laboratoryjnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najwa\u017cniejsze badania obejmuj\u0105 oznaczenie przeciwcia\u0142:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>IgM,<\/li>\n\n\n\n<li>IgG.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W przypadku podejrzenia zaj\u0119cia o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego lekarz mo\u017ce zleci\u0107 badanie p\u0142ynu m\u00f3zgowo-rdzeniowego, kt\u00f3re pomaga potwierdzi\u0107 rozpoznanie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Leczenie KZM<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Obecnie nie istnieje lek zwalczaj\u0105cy wirusa kleszczowego zapalenia m\u00f3zgu. W przeciwie\u0144stwie do boreliozy, na kt\u00f3r\u0105 stosuje si\u0119 antybiotyki, mo\u017cliwo\u015bci leczenia KZM s\u0105 ograniczone do \u0142agodzenia objaw\u00f3w i terapii wspomagaj\u0105cej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Leczenie ma charakter objawowy i prowadzone jest w warunkach szpitalnych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017ce obejmowa\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>intensywne nawadnianie,<\/li>\n\n\n\n<li>leczenie przeciwgor\u0105czkowe,<\/li>\n\n\n\n<li>leczenie przeciwb\u00f3lowe,<\/li>\n\n\n\n<li>kontrol\u0119 funkcji \u017cyciowych,<\/li>\n\n\n\n<li>rehabilitacj\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W najci\u0119\u017cszych przypadkach, gdy dochodzi do niewydolno\u015bci oddechowej lub zaburze\u0144 \u015bwiadomo\u015bci, konieczne mo\u017ce by\u0107 leczenie na oddziale intensywnej terapii oraz zastosowanie wentylacji mechanicznej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Co robi\u0107 po uk\u0105szeniu kleszcza?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po zauwa\u017ceniu kleszcza nale\u017cy jak najszybciej go usun\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najlepiej u\u017cy\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>cienkiej p\u0119sety,<\/li>\n\n\n\n<li>specjalnego lassa,<\/li>\n\n\n\n<li>kleszczo\u0142apki.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po usuni\u0119ciu nale\u017cy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>zdezynfekowa\u0107 miejsce uk\u0105szenia,<\/li>\n\n\n\n<li>obserwowa\u0107 organizm przez kilka tygodni,<\/li>\n\n\n\n<li>zwraca\u0107 uwag\u0119 na gor\u0105czk\u0119, b\u00f3le g\u0142owy oraz objawy neurologiczne.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi pojawi\u0105 si\u0119 niepokoj\u0105ce objawy, nale\u017cy niezw\u0142ocznie zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Szczepienie przeciw kleszczowemu zapaleniu m\u00f3zgu<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najskuteczniejsz\u0105 metod\u0105 zapobiegania KZM jest szczepienie ochronne, kt\u00f3re wykazuje <strong>wysok\u0105 skuteczno\u015b\u0107<\/strong> \u2014 po dw\u00f3ch dawkach szczepionka zapewnia oko\u0142o 90% ochrony.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podstawowy schemat obejmuje trzy dawki szczepionki. Szczepionki na KZM s\u0105 dost\u0119pne dla doros\u0142ych i dzieci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po zako\u0144czeniu szczepienia podstawowego konieczne s\u0105 dawki przypominaj\u0105ce podawane zgodnie z aktualnymi zaleceniami producenta i lekarza; pierwsz\u0105 <strong>dawk\u0119 przypominaj\u0105c\u0105<\/strong> podaje si\u0119 po 3 latach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szczepienie szczeg\u00f3lnie zaleca si\u0119:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>osobom mieszkaj\u0105cym na terenach endemicznych,<\/li>\n\n\n\n<li>le\u015bnikom,<\/li>\n\n\n\n<li>rolnikom,<\/li>\n\n\n\n<li>turystom,<\/li>\n\n\n\n<li>osobom cz\u0119sto przebywaj\u0105cym w lasach i parkach,<\/li>\n\n\n\n<li>pracownikom terenowym.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chroni nie tylko osob\u0119 zaszczepion\u0105, ale daje te\u017c wi\u0119kszy spok\u00f3j jej i <strong>swoich bliskich<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przed rozpocz\u0119ciem szczepie\u0144 warto skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">KZM a borelioza \u2013 najwa\u017cniejsze r\u00f3\u017cnice<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cho\u0107 obie choroby przenosz\u0105 kleszcze, znacznie si\u0119 od siebie r\u00f3\u017cni\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Borelioza:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>wywo\u0142ywana jest przez bakterie,<\/li>\n\n\n\n<li>leczy si\u0119 j\u0105 antybiotykami,<\/li>\n\n\n\n<li>charakterystycznym objawem jest rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kleszczowe zapalenie m\u00f3zgu:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>wywo\u0142ywane jest przez wirusem KZM,<\/li>\n\n\n\n<li>nie ma leczenia przyczynowego,<\/li>\n\n\n\n<li>mo\u017cna mu skutecznie zapobiega\u0107 dzi\u0119ki szczepieniom.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Diagnostyka obu chor\u00f3b r\u00f3wnie\u017c opiera si\u0119 na innych badaniach laboratoryjnych, a w praktyce na borelioz\u0119 istnieje leczenie przyczynowe antybiotykami, natomiast przy KZM mo\u017cliwo\u015bci leczenia s\u0105 ograniczone.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">\u017bycie po kleszczowym zapaleniu m\u00f3zgu<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pacjenci po ci\u0119\u017ckim przebiegu KZM cz\u0119sto wymagaj\u0105 rehabilitacji neurologicznej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017ce ona obejmowa\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>fizjoterapi\u0119,<\/li>\n\n\n\n<li>terapi\u0119 zaj\u0119ciow\u0105,<\/li>\n\n\n\n<li>rehabilitacj\u0119 neuropsychologiczn\u0105,<\/li>\n\n\n\n<li>\u0107wiczenia poprawiaj\u0105ce r\u00f3wnowag\u0119 i koordynacj\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">U cz\u0119\u015bci os\u00f3b pomocne okazuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wsparcie psychologiczne, szczeg\u00f3lnie gdy choroba pozostawi\u0142a trwa\u0142e ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kontrole neurologiczne pozwalaj\u0105 monitorowa\u0107 ewentualne p\u00f3\u017ane powik\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">FAQ<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\">Czy ka\u017cdy kleszcz przenosi wirusa KZM?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie. Tylko cz\u0119\u015b\u0107 kleszczy jest zaka\u017cona wirusem kleszczowego zapalenia m\u00f3zgu, a na \u015bwiecie odnotowuje si\u0119 zachorowania w wielu krajach Europy i Azji.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\">Czy szybkie usuni\u0119cie kleszcza chroni przed KZM?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szybkie usuni\u0119cie kleszcza jest zawsze zalecane, jednak w przypadku KZM wirus mo\u017ce zosta\u0107 przekazany ju\u017c we wczesnej fazie \u017cerowania. Dlatego najlepsz\u0105 ochron\u0105 pozostaje szczepienie.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\">Czy po przechorowaniu KZM odporno\u015b\u0107 jest trwa\u0142a?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przebycie zaka\u017cenia zwykle prowadzi do wytworzenia d\u0142ugotrwa\u0142ej odporno\u015bci, jednak kwestie indywidualne nale\u017cy om\u00f3wi\u0107 z lekarzem prowadz\u0105cym.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"h2 h2--content-tag wp-block-heading\">Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kleszczowe zapalenie m\u00f3zgu jest powa\u017cn\u0105 chorob\u0105 wirusow\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce prowadzi\u0107 do trwa\u0142ych powik\u0142a\u0144 neurologicznych. Poniewa\u017c nie istnieje leczenie przyczynowe, ogromne znaczenie ma profilaktyka \u2013 stosowanie repelent\u00f3w, odpowiedniej odzie\u017cy ochronnej oraz dok\u0142adne ogl\u0105danie sk\u00f3ry po ka\u017cdym pobycie na terenach zielonych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najskuteczniejsz\u0105 metod\u0105 ochrony pozostaje szczepienie przeciw kleszczowemu zapaleniu m\u00f3zgu, szczeg\u00f3lnie zalecane osobom cz\u0119sto nara\u017conym na kontakt z kleszczami. W razie wyst\u0105pienia gor\u0105czki, silnego b\u00f3lu g\u0142owy lub objaw\u00f3w neurologicznych po uk\u0105szeniu nale\u017cy niezw\u0142ocznie zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":0,"template":"","tags":[11234],"guide_category":[11233],"class_list":["post-25902","tm-guide","type-tm-guide","status-publish","hentry","tag-t-zdrowe-lato","guide_category-zdrowe-lato"],"acf":[],"lang":"pl","translations":{"pl":25902},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide\/25902","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide"}],"about":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/types\/tm-guide"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/users\/34"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media?parent=25902"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tags?post=25902"},{"taxonomy":"guide_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/guide_category?post=25902"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}