{"id":5130,"date":"2021-10-14T09:12:11","date_gmt":"2021-10-14T09:12:11","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&p=5130"},"modified":"2022-10-18T16:12:43","modified_gmt":"2022-10-18T16:12:43","slug":"pieprzyki-i-znamiona","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/pieprzyki-i-znamiona\/","title":{"rendered":"Pieprzyki i znamiona"},"content":{"rendered":"\n

Pieprzyki i znamiona \u2013 jak powstaj\u0105 te zmiany sk\u00f3rne?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Pieprzyki, piegi i znamiona to zmiany barwnikowe, kt\u00f3re powstaj\u0105 w wyniku nieprawid\u0142owego rozk\u0142adu w sk\u00f3rze pigmentu \u2013 melaniny. Dzieje si\u0119 tak najcz\u0119\u015bciej pod wp\u0142ywem oddzia\u0142ywania na sk\u00f3r\u0119 promieni s\u0142onecznych UV (UVB), kt\u00f3re pobudzaj\u0105 kom\u00f3rki o nazwie melanocyty do produkcji melaniny, pigmentu odpowiedzialnego za kolor sk\u00f3ry, w\u0142os\u00f3w oraz t\u0119cz\u00f3wek. Osoby o jasnej karnacji z regu\u0142y silniej reaguj\u0105 na promieniowanie UV, dlatego prawdopodobie\u0144stwo pojawienia si\u0119 u nich zmian sk\u00f3rnych w wyniku ekspozycji na s\u0142o\u0144ce jest wi\u0119ksza. Niekt\u00f3re znamiona i pieprzyki mog\u0105 by\u0107 te\u017c integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 urody \u2013 przychodzimy z nimi na \u015bwiat. Ich ilo\u015b\u0107, wygl\u0105d, kolor i wielko\u015b\u0107 mog\u0105 si\u0119 jednak zmienia\u0107 pod wp\u0142ywem r\u00f3\u017cnych czynnik\u00f3w, w tym ekspozycji na promieniowanie UV, czynniki chemiczne i promieniowanie jonizuj\u0105ce, a tak\u017ce uwarunkowania genetyczne. Ka\u017cda zmiana to sygna\u0142, by skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem dermatologiem.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Pieprzyki i znamiona, kt\u00f3re zmieniaj\u0105 si\u0119 w nowotwory \u2013 jak je rozpozna\u0107?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Nowotwory sk\u00f3ry stanowi\u0105 75 procent wszystkich rozpoznawanych nowotwor\u00f3w z\u0142o\u015bliwych [1]. Na wczesnym etapie zmiany nowotworowe sk\u00f3ry, w tym owiany z\u0142\u0105 s\u0142aw\u0105 czerniak, s\u0105 jednak mo\u017cliwe do wyleczenia. Z tego wzgl\u0119du niezmiernie wa\u017cna jest wczesna diagnoza i jak najszybsze podj\u0119cie leczenia. Jak jednak rozpozna\u0107 zmiany nowotworowe sk\u00f3ry i odr\u00f3\u017cni\u0107 je od zwyk\u0142ych pieprzyk\u00f3w? W wielu przypadkach jest to trudne, dlatego lekarz zaleca czasem profilaktyczne usuni\u0119cie zmiany, kt\u00f3ra mog\u0142aby przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w nowotw\u00f3r lub mo\u017ce by\u0107 rakiem we wczesnym stadium. Nale\u017cy raz jeszcze podkre\u015bli\u0107, \u017ce rak sk\u00f3ry mo\u017ce mie\u0107 wygl\u0105d pieprzyka, ale nie ka\u017cdy pieprzyk czy znami\u0119 jest zmian\u0105 nowotworow\u0105. Je\u015bli jednak na sk\u00f3rze pojawia si\u0119 w kr\u00f3tkim czasie du\u017ca ilo\u015b\u0107 zmian barwnikowych lub te ju\u017c istniej\u0105ce zmieniaj\u0105 wygl\u0105d, powinni\u015bmy jak najszybciej zg\u0142osi\u0107 si\u0119 na konsultacj\u0119 lekarsk\u0105. Nasz niepok\u00f3j powinny wzbudzi\u0107:<\/p>\n\n\n\n

  • zmiany barwnikowe o asymetrycznych kszta\u0142tach \u2013 zwyk\u0142e pieprzyki maj\u0105 kszta\u0142t regularny, zazwyczaj kolisty;<\/li>
  • zmiany barwnikowe o nieregularnych brzegach;<\/li>
  • niejednolity kolor zmiany barwnikowej \u2013 na przyk\u0142ad ciemniejszy na brzegach i ja\u015bniejszy w \u015brodku lub na odwr\u00f3t;<\/li>
  • nag\u0142e powi\u0119kszenie si\u0119 pieprzyka \u2013 to charakterystyczna cecha czerniaka;<\/li>
  • pieprzyki i znamiona o wypuk\u0142ej powierzchni, zw\u0142aszcza gdy przedtem ich powierzchnia by\u0142a g\u0142adka.<\/li><\/ul>\n\n\n
    \n
    \"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

    Czerniak \u2013 najgro\u017aniejszy z nowotwor\u00f3w sk\u00f3ry<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    Czerniak z\u0142o\u015bliwy to najgro\u017aniejszy nowotw\u00f3r sk\u00f3ry. Ka\u017cdego roku rozpoznaje si\u0119 na \u015bwiecie ok. 130 tys. nowych przypadk\u00f3w tej choroby, najwi\u0119cej w Australii I Nowej Zelandii, co zwi\u0105zane jest z nas\u0142onecznieniem w tych rejonach. W Polsce na czerniaka zapada statystycznie co sz\u00f3sta osoba na 100 tys. mieszka\u0144c\u00f3w, ale liczba nowych przypadk\u00f3w stale ro\u015bnie [2]. Najwi\u0119cej zachorowa\u0144 odnotowuje si\u0119 u m\u0142odych ludzi, w wieku 25\u201329 lat [2]. Ponad 90 procent chorych ma szanse prze\u017cy\u0107 5 lat od momentu, gdy zmiana zostanie wykryta i usuni\u0119ta, ale tylko w\u00f3wczas, gdy diagnoza i leczenie przeprowadzone s\u0105 odpowiednio wcze\u015bnie, a guz ma mniej ni\u017c 1 mm [2]. W sytuacji, gdy obecne s\u0105 przerzuty, tylko 15 procent chorych ma szanse na prze\u017cycie kolejnych 5 lat.<\/p>\n\n\n

    \n
    \"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

    Czerniak powstaje z kom\u00f3rek barwnikowych, czyli melanocyt\u00f3w. Najcz\u0119\u015bciej pojawia si\u0119 na sk\u00f3rze, ale mo\u017ce zaatakowa\u0107 tak\u017ce ga\u0142k\u0119 oczn\u0105, b\u0142ony \u015bluzowe i narz\u0105dy wewn\u0119trzne. W przebiegu czerniaka do\u015b\u0107 szybko pojawiaj\u0105 si\u0119 przerzuty do w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych, a tak\u017ce p\u0142uc i m\u00f3zgu. Najbardziej nara\u017cone na t\u0119 chorob\u0119 s\u0105 osoby o jasnej sk\u00f3rze i w\u0142osach, ale czynnikiem ryzyka s\u0105 nie tylko uwarunkowania genetyczne. Tak\u017ce czynniki \u015brodowiskowe, a konkretnie d\u0142ugotrwa\u0142a i intensywna ekspozycja na promieniowanie UV czy promieniowanie jonizuj\u0105ce znacz\u0105co zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko zachorowania na czerniaka. Leczenie czerniaka polega na wyci\u0119ciu budz\u0105cych niepok\u00f3j zmian barwnikowych.<\/p>\n\n\n\n

    Co zrobi\u0107, gdy niepokoi nas wygl\u0105d pieprzyk\u00f3w i znamion?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    Zmiany barwnikowe na sk\u00f3rze dobrze jest pokaza\u0107 lekarzowi, nawet gdy nic w ich wygl\u0105dzie nas nie niepokoi. Metod\u0105 diagnozowania podejrzanych pieprzyk\u00f3w i znamion jest dermatoskopia, czyli ogl\u0105danie ich w specjalnym powi\u0119kszeniu. Mo\u017cna zrobi\u0107 to, nie wychodz\u0105c z domu, poprzez system Telemedico. To nowoczesna platforma telemedyczna, kt\u00f3ra pozwala na zdalne konsultacje z lekarzami r\u00f3\u017cnych specjalno\u015bci przez Internet lub telefon 7 dni w tygodniu, 24 godziny na dob\u0119. To doskona\u0142e rozwi\u0105zanie, gdy potrzebna jest pilna porada medyczna. Konsultacja jest mo\u017cliwa w kraju i za granic\u0105, r\u00f3wnie\u017c w ramach ubezpieczenia turystycznego. Dzi\u0119ki platformie telemedycznej mamy dost\u0119p do porady niemal natychmiast, a lekarz mo\u017ce zleci\u0107 niezb\u0119dne badania i na bie\u017c\u0105co interpretowa\u0107 ich wyniki. Zdalne konsultacje pozwalaj\u0105 zaoszcz\u0119dzi\u0107 czas potrzebny na diagnoz\u0119, zmniejszaj\u0105 te\u017c ryzyko przypadkowej infekcji, do kt\u00f3rej mog\u0142oby doj\u015b\u0107 podczas wizyty w przychodni. Lekarz ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 obejrzenia niepokoj\u0105cych znamion poprzez kamerk\u0119 internetow\u0105 i w razie podejrzenia zmian nowotworowych lub stan\u00f3w przedrakowych mo\u017ce zleci\u0107 dodatkowe badania lub zabieg. Pobrany podczas zabiegu materia\u0142 jest badany histopatologicznie, a wyniki dost\u0119pne s\u0105 na Indywidualnym Koncie Pacjenta. Nie ma potrzeby wychodzenia z domu po ich odbi\u00f3r, co znacznie zwi\u0119ksza komfort, tak\u017ce psychiczny. Podczas kolejnych konsultacji lekarz zaleca dalszy spos\u00f3b post\u0119powania, nale\u017cy jednak podkre\u015bli\u0107, \u017ce przy wczesnym wykryciu zmian nowotworowych sk\u00f3ry rzadko stosowana jest chemioterapia.<\/p>\n\n\n

    \n
    \"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

    Z lekarzem nale\u017cy skontaktowa\u0107 si\u0119 niezw\u0142ocznie, gdy zmiana barwnikowa zaczyna bole\u0107 lub sw\u0119dzie\u0107, krwawi, pojawia si\u0119 wok\u00f3\u0142 niej owrzodzenie lub zaczerwienienie. Niestety, b\u00f3l i pozosta\u0142e wymienione powy\u017cej symptomy najcz\u0119\u015bciej oznaczaj\u0105, \u017ce choroba jest w zaawansowanym stadium i prawdopodobnie dosz\u0142o do przerzut\u00f3w. Dlatego nie zwlekajmy z konsultacj\u0105 lekarsk\u0105 i zg\u0142o\u015bmy si\u0119 na ni\u0105 w momencie, gdy znami\u0119 lub pieprzyk jedynie delikatnie zmieni\u0142y wygl\u0105d.<\/p>\n\n\n\n

    Jak unikn\u0105\u0107 nowotwor\u00f3w sk\u00f3ry?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    Do podstawowych metod profilaktyki przed rakiem sk\u00f3ry nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n