{"id":6221,"date":"2021-09-08T09:11:00","date_gmt":"2021-09-08T09:11:00","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&p=6221"},"modified":"2024-10-15T22:17:22","modified_gmt":"2024-10-15T20:17:22","slug":"kamienie-zolciowe","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/kamienie-zolciowe\/","title":{"rendered":"Kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe"},"content":{"rendered":"\n

Jak TELEMEDI mo\u017ce pom\u00f3c Ci w przypadku kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Chorzy powinni zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza, kiedy wyst\u0105pi\u0105 objawy choroby kamicy \u017c\u00f3\u0142ciowej. W przypadku ostrego b\u00f3lu brzucha, kt\u00f3remu mo\u017ce towarzyszy\u0107 nawet gor\u0105czka lub dreszcze, warto szybko zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza. Wygodnym sposobem kontaktu ze specjalist\u0105 jest videokonsultacja z lekarzem TELEMDI, kt\u00f3ry przeprowadzi wywiad lekarski i u\u015bci\u015bli diagnoz\u0119, a w razie potrzeby wystawi zwolnienie lekarskie i recept\u0119 na potrzebne leki.<\/p>\n\n\n\n

Podstawowe informacje<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n \n\n
    \n
  • Co to s\u0105 kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe? S\u0105 to skrystalizowane sk\u0142adniki p\u0142ynu \u017c\u00f3\u0142ciowego w postaci bardzo drobnych lub wi\u0119kszych kamieni. W zale\u017cno\u015bci od ich umiejscowienia rozr\u00f3\u017cnia si\u0119 kamienie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego i dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych. Kobiety cierpi\u0105 na kamic\u0119 \u017c\u00f3\u0142ciow\u0105 cz\u0119\u015bciej ni\u017c m\u0119\u017cczy\u017ani.<\/li>\n\n\n\n
  • Czynniki ryzyka: G\u0142\u00f3wnie kobiety, z nadwag\u0105 (fat), p\u0142odne (fertile), 40 lat i wi\u0119cej (forty), jasnow\u0142ose (fair), predyspozycje rodzinne (family).<\/li>\n\n\n\n
  • Objawy: Brak objaw\u00f3w lub mniej lub bardziej nasilone objawy, w zale\u017cno\u015bci od lokalizacji i wielko\u015bci kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych, np. b\u00f3l w prawej, g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci brzucha a\u017c do ci\u0119\u017ckiej kolki \u017c\u00f3\u0142ciowej, zapalenie p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego (cholecystitis), zast\u00f3j \u017c\u00f3\u0142ci z zapaleniem dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych (cholangitis), \u017c\u00f3\u0142taczka (icterus) i\/lub zapalenie innych narz\u0105d\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n
  • Mo\u017cliwe konsekwencje: Zapalenie trzustki (ostre zapalenie trzustki); uszkodzenie \u015bciany p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego z wyciekiem \u017c\u00f3\u0142ci do jamy brzusznej i wynikaj\u0105cym z tego zapaleniem otrzewnej; zwi\u0119kszone ryzyko raka p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego i dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych.<\/li>\n\n\n\n
  • Leczenie: operacja, leki, terapia fal\u0105 uderzeniow\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

    Opis<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    Kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe s\u0105 skrystalizowanymi sk\u0142adnikami p\u0142ynu \u017c\u00f3\u0142ciowego (w skr\u00f3cie \u017c\u00f3\u0142ci). P\u0142yn ten jest wytwarzany w w\u0105trobie i gromadzony w p\u0119cherzyku \u017c\u00f3\u0142ciowym, kt\u00f3ry le\u017cy bezpo\u015brednio pod ni\u0105 i ma zaledwie kilka centymetr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci. W razie potrzeby \u017c\u00f3\u0142\u0107 jest przekazywana przez przew\u00f3d \u017c\u00f3\u0142ciowy do jelita cienkiego, gdzie wspomaga trawienie t\u0142uszcz\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

    G\u0142\u00f3wnym sk\u0142adnikiem \u017c\u00f3\u0142ci jest woda, oko\u0142o 80 procent. Zawiera r\u00f3wnie\u017c kwasy \u017c\u00f3\u0142ciowe, bia\u0142ka i bilirubin\u0119 (\u017c\u00f3\u0142tawy produkt rozpadu czerwonego barwnika krwi \u2013 hemoglobiny). W sk\u0142ad \u017c\u00f3\u0142ci wchodzi r\u00f3wnie\u017c cholesterol. Zar\u00f3wno bilirubina, jak i cholesterol mog\u0105 si\u0119 krystalizowa\u0107, w wyniku czego powstaj\u0105 bardzo drobne, ma\u0142e kamienie lub wi\u0119ksze kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe o wielko\u015bci dochodz\u0105cej nawet do kilku centymetr\u00f3w. Lekarze m\u00f3wi\u0105 wtedy o kamicy \u017c\u00f3\u0142ciowej.<\/p>\n\n\n\n

    Rodzaje kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    W zale\u017cno\u015bci od tego, jaka substancja dominuje w kamieniach \u017c\u00f3\u0142ciowych, lekarze rozr\u00f3\u017cniaj\u0105 dwie g\u0142\u00f3wne grupy:<\/p>\n\n\n\n

    \n
    \n
    \n
    \n
    \n
    \n \n\n
      \n
    • Kamienie cholesterolowe<\/strong>: Sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 one g\u0142\u00f3wnie z cholesterolu i s\u0105 odpowiedzialne za oko\u0142o 80 procent wszystkich przypadk\u00f3w kamicy \u017c\u00f3\u0142ciowej.<\/li>\n\n\n\n
    • Kamienie bilirubinowe (pigmentowe):<\/strong> Sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 one z cholesterolowego rdzenia, do kt\u00f3rego przylgn\u0119\u0142a bilirubina. Kamienie bilirubiny powoduj\u0105 oko\u0142o 20 procent chor\u00f3b dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

      Innym kryterium r\u00f3\u017cnicuj\u0105cym jest lokalizacja kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych. Rozr\u00f3\u017cnia si\u0119 tu:<\/p>\n\n\n\n

      \n
      \n
      \n
      \n
      \n
      \n \n\n
        \n
      • Kamienie w p\u0119cherzyku \u017c\u00f3\u0142ciowym<\/strong> (kamica p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego): Tworz\u0105 si\u0119 w p\u0119cherzyku \u017c\u00f3\u0142ciowym, kt\u00f3ry jest zbiornikiem \u017c\u00f3\u0142ci.<\/li>\n\n\n\n
      • Kamienie w przewodach \u017c\u00f3\u0142ciowych<\/strong> (kamica \u017c\u00f3\u0142ciowa): Znajduj\u0105 si\u0119 w przewodzie \u0142\u0105cz\u0105cym p\u0119cherzyk \u017c\u00f3\u0142ciowy z jelitem cienkim. Czasami tworz\u0105 si\u0119 one w przewodzie \u017c\u00f3\u0142ciowym, ale cz\u0119sto s\u0105 to w rzeczywisto\u015bci kamienie z p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego, kt\u00f3re zosta\u0142y wyp\u0142ukane do dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych (wt\u00f3rne kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

        Cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Szacuje si\u0119, \u017ce od 5 do 25 procent populacji cierpi na kamic\u0119 \u017c\u00f3\u0142ciow\u0105. Kobiety s\u0105 dotkni\u0119te chorob\u0105 dwa do trzech razy cz\u0119\u015bciej ni\u017c m\u0119\u017cczy\u017ani. Ponadto ryzyko wyst\u0105pienia kamicy \u017c\u00f3\u0142ciowej wzrasta znacz\u0105co po 40. roku \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

        \n
        \n
        \n
        \n
        \n
        \n \n\n

        Wiele os\u00f3b dotkni\u0119tych t\u0105 chorob\u0105 nawet nie wie, \u017ce ma kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe, poniewa\u017c nie powoduj\u0105 one (jeszcze) \u017cadnych objaw\u00f3w.<\/p>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

        Przyczyny i czynniki ryzyka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

        Kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe powstaj\u0105, gdy \u017c\u00f3\u0142\u0107 zmienia si\u0119 w taki spos\u00f3b, \u017ce jej mniej rozpuszczalne sk\u0142adniki, takie jak cholesterol czy bilirubina, ulegaj\u0105 zbryleniu. Tworz\u0105 si\u0119 w\u00f3wczas drobne kryszta\u0142ki, kt\u00f3re z czasem ulegaj\u0105 koalescencji i dalej si\u0119 powi\u0119kszaj\u0105, tworz\u0105c kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe. U wi\u0119kszo\u015bci os\u00f3b do powstawania kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych przyczynia si\u0119 kilka czynnik\u00f3w (geneza wieloczynnikowa). Tylko bardzo rzadko wyst\u0119puje jeden czynnik wywo\u0142uj\u0105cy (np. wada genetyczna, kt\u00f3ra nieuchronnie prowadzi do tworzenia si\u0119 kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych).<\/p>\n\n\n\n

        Czynniki ryzyka wed\u0142ug regu\u0142y 6-f<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Pewne czynniki ryzyka sprzyjaj\u0105 rozwojowi kamicy \u017c\u00f3\u0142ciowej. Najwa\u017cniejsze z nich mo\u017cna podsumowa\u0107 w tzw. regule 6-F:<\/p>\n\n\n\n

        \n
        \n
        \n
        \n
        \n
        \n \n\n
          \n
        • kobieta (F<\/strong>emine)<\/li>\n\n\n\n
        • oty\u0142o\u015b\u0107 (F<\/strong>at)<\/li>\n\n\n\n
        • p\u0142odna (F<\/strong>ertile)<\/li>\n\n\n\n
        • wiek 40 lat i wi\u0119cej (F<\/strong>orty)<\/li>\n\n\n\n
        • blond ((F<\/strong>air)<\/li>\n\n\n\n
        • predyspozycje rodzinne (F<\/strong>amily)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

          Fakt, \u017ce w niekt\u00f3rych rodzinach kamica \u017c\u00f3\u0142ciowa wyst\u0119puje cz\u0119\u015bciej ni\u017c w pozosta\u0142ych rodzinach, wskazuje na wp\u0142yw czynnik\u00f3w genetycznych. Na przyk\u0142ad pewien wariant genu ABCB4 mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko wyst\u0105pienia kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych. Gen ten zawiera schemat pompy molekularnej, kt\u00f3ra transportuje cholesterol z kom\u00f3rek w\u0105troby do dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych. U nosicieli wspomnianego wariantu genu sk\u0142ad p\u0142ynu \u017c\u00f3\u0142ciowego jest zmieniony w taki spos\u00f3b, \u017ce \u0142atwiej tworz\u0105 si\u0119 kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe.<\/p>\n\n\n\n

          \n
          \n
          \n
          \n
          \n
          \n \n\n

          Bardzo rzadko wyst\u0119puje wada genetyczna, kt\u00f3ra zawsze i w ka\u017cdym przypadku prowadzi do powstawania kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych.<\/p>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

          Inne czynniki ryzyka<\/strong><\/p>\n\n\n\n

          Inne czynniki ryzyka rozwoju kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych to:<\/p>\n\n\n\n

          \n
          \n
          \n
          \n
          \n
          \n \n\n