{"id":7234,"date":"2021-10-01T10:29:00","date_gmt":"2021-10-01T10:29:00","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&#038;p=7234"},"modified":"2024-11-12T23:41:13","modified_gmt":"2024-11-12T22:41:13","slug":"powiekszone-wezly-chlonne","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/powiekszone-wezly-chlonne\/","title":{"rendered":"Powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y ch\u0142onne"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\"><strong>Jak TELEMEDI mo\u017ce pom\u00f3c Ci w przypadku powi\u0119kszonych w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych?&nbsp;<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Je\u015bli w\u0119z\u0142y ch\u0142onne s\u0105 powi\u0119kszone bez \u017cadnych oznak infekcji, obrz\u0119k w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych wyst\u0119puje tylko po jednej stronie cia\u0142a, wyczuwalny lub widoczny obrz\u0119k utrzymuje si\u0119 d\u0142u\u017cej ni\u017c cztery tygodnie bez wyra\u017anej przyczyny, w\u0119z\u0142y ch\u0142onne powi\u0119kszaj\u0105 si\u0119 do rozmiaru ponad dw\u00f3ch centymetr\u00f3w lub s\u0105 twarde, nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza. Najszybszy kontakt zapewnia wideokonsultacja z lekarzem specjalist\u0105 TELEMEDI, kt\u00f3ry postawi diagnoz\u0119, wypisze recept\u0119 na leki i w razie takiej potrzeby wystawi zwolnienie lekarskie.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"informacje\"><strong>Podstawowe informacje<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Opis<\/strong>: Organizm ludzki posiada od 600 do 700 w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych, kt\u00f3re s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 systemu immunologicznego. Filtruj\u0105 one p\u0142yn limfatyczny i \u201ewy\u0142awiaj\u0105\u201d z niego np. patogeny lub kom\u00f3rki nowotworowe. Kiedy w\u0119z\u0142y ch\u0142onne obrzmiewaj\u0105, oznacza to, \u017ce s\u0105 one w danym momencie szczeg\u00f3lnie aktywne. Dzieje si\u0119 tak np. podczas infekcji.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Przyczyny<\/strong>: Obrz\u0119k w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych wyst\u0119puje przy infekcjach wirusowych (takich jak przezi\u0119bienie, grypa, mononukleoza, odra, r\u00f3\u017cyczka), bakteryjnych (takich jak angina, b\u0142onica, gru\u017alica, borelioza), chorobach reumatoidalnych i w przypadku nowotwor\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Kiedy nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza?<\/strong> Zawsze, je\u015bli obrz\u0119k w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych nie zniknie samoistnie najp\u00f3\u017aniej po trzech tygodniach lub je\u015bli nie jest spowodowany widoczn\u0105, niegro\u017an\u0105 infekcj\u0105 grypopodobn\u0105. Wizyta u lekarza wskazana jest r\u00f3wnie\u017c w przypadku jednostronnego powi\u0119kszenia w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych oraz w przypadku wyst\u0105pienia dodatkowych objaw\u00f3w (takich jak niepo\u017c\u0105dana utrata wagi, gor\u0105czka, nocne poty, zm\u0119czenie).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Cechy szczeg\u00f3lne w przypadku dzieci<\/strong>: W pierwszych latach \u017cycia cz\u0119sto obserwuje si\u0119 utrzymuj\u0105cy si\u0119 obrz\u0119k w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych, poniewa\u017c uk\u0142ad odporno\u015bciowy dziecka jest jeszcze w fazie uczenia si\u0119. Wizyta u lekarza jest wskazana, je\u015bli u dziecka wyst\u0119puj\u0105 r\u00f3wnocze\u015bnie problemy z wydolno\u015bci\u0105 i zaburzenia wzrostu, a powi\u0119kszenie w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych utrzymuje si\u0119 d\u0142u\u017cej ni\u017c cztery tygodnie.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Diagnoza<\/strong>: Zebranie wywiadu, badanie fizykalne, w tym badanie palpacyjne w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych obj\u0119tych chorob\u0105, badanie krwi. W przypadku podejrzenia raka: biopsja. Je\u015bli zostanie ustalona przyczyna powi\u0119kszenia w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych, rozpoczyna si\u0119 odpowiednie leczenie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"opis\"><strong>Powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y ch\u0142onne \u2013 opis<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>U zdrowych os\u00f3b w\u0119z\u0142y ch\u0142onne s\u0105 zazwyczaj niezauwa\u017calne, ale osoby, kt\u00f3re s\u0105 na przyk\u0142ad przezi\u0119bione lub cierpi\u0105 na inn\u0105 infekcj\u0119, cz\u0119sto zauwa\u017caj\u0105 obrz\u0119k po bokach szyi. S\u0105 to obrz\u0119kni\u0119te w\u0119z\u0142y ch\u0142onne \u2013 znak, \u017ce uk\u0142ad odporno\u015bciowy prowadzi obecnie intensywn\u0105 walk\u0119 z zarazkami. W\u0119z\u0142y ch\u0142onne mog\u0105 wtedy spuchn\u0105\u0107 do rozmiaru dw\u00f3ch centymetr\u00f3w lub nawet wi\u0119cej.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak powstaj\u0105 takie \u201eguzki\u201d pod sk\u00f3r\u0105? Odpowiedzi dostarcza spojrzenie na anatomi\u0119, zadania i lokalizacj\u0119 w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych w organizmie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Anatomia i zadania w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Uk\u0142ad limfatyczny jest cz\u0119\u015bci\u0105 systemu immunologicznego (obronnego) organizmu. Dzieli si\u0119 na narz\u0105dy limfatyczne (takie jak \u015bledziona i w\u0119z\u0142y ch\u0142onne) oraz uk\u0142ad naczy\u0144 limfatycznych.<\/p>\n\n\n\n<p>Ka\u017cdy cz\u0142owiek posiada oko\u0142o 600 do 700 w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych (nodus lymphoideus). Wyst\u0119puj\u0105 one na ca\u0142ym ciele, np. pod pachami i w pachwinach, na szyi i w pobli\u017cu narz\u0105d\u00f3w wewn\u0119trznych. Filtruj\u0105 one p\u0142yn tkankowy, tzw. limf\u0119. Uk\u0142ad limfatyczny jest wi\u0119c swego rodzaju \u201esieci\u0105 kanalizacyjn\u0105\u201d organizmu, kt\u00f3ra za po\u015brednictwem naczy\u0144 limfatycznych usuwa p\u0142yny z tkanek. W\u0119z\u0142y ch\u0142onne oczyszczaj\u0105 te \u201e\u015bcieki\u201d, zanim dostan\u0105 si\u0119 one z powrotem do krwiobiegu.<\/p>\n\n\n\n<p>W\u0119z\u0142y ch\u0142onne maj\u0105 zazwyczaj wielko\u015b\u0107 od pi\u0119ciu do dziesi\u0119ciu milimetr\u00f3w i s\u0105 otoczone tward\u0105 otoczk\u0105. W ich wn\u0119trzu znajduj\u0105 si\u0119 liczne kom\u00f3rki odporno\u015bciowe, tzw. limfocyty B i T. Ich zadaniem jest wykrywanie i niszczenie obcych intruz\u00f3w (patogen\u00f3w, takich jak bakterie i wirusy) obecnych w p\u0142ynie limfatycznym. Ka\u017cdy w\u0119ze\u0142 ch\u0142onny jest odpowiedzialny za oczyszczanie limfy z okre\u015blonego obszaru cia\u0142a lub konkretnego narz\u0105du.<\/p>\n\n\n\n<p>Tak zwane w\u0119z\u0142y ch\u0142onne wartownicze odgrywaj\u0105 szczeg\u00f3lnie wa\u017cn\u0105 rol\u0119 jako pierwsza stacja filtruj\u0105ca w obszarze drena\u017cu limfatycznego danego narz\u0105du. W przypadku nowotwor\u00f3w s\u0105 one zawsze poddawane badaniu na obecno\u015bci kom\u00f3rek rakowych. Je\u015bli kom\u00f3rki nowotworowe zostan\u0105 wykryte w w\u0119\u017ale wartowniczym, oznacza to, \u017ce kom\u00f3rki nowotworowe ju\u017c \u201ewyruszy\u0142y w podr\u00f3\u017c\u201d i mog\u0142y si\u0119 osiedli\u0107 w innych narz\u0105dach (przerzuty).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Lokalizacja w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Lokalizacja powi\u0119kszonych w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych jest dla lekarza wa\u017cn\u0105 informacj\u0105, poniewa\u017c na jej podstawie mo\u017ce on \u0142atwiej okre\u015bli\u0107 r\u00f3wnie\u017c lokalizacj\u0119 choroby. W niekt\u00f3rych miejscach w\u0119z\u0142y ch\u0142onne le\u017c\u0105 tak daleko na powierzchni, \u017ce mo\u017cna wyra\u017anie wyczu\u0107 ich powi\u0119kszenie poprzez sk\u00f3r\u0119. W zale\u017cno\u015bci od ich po\u0142o\u017cenia w organizmie wyst\u0119puj\u0105 nast\u0119puj\u0105ce nazwy w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych, np.:<\/p>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>szyjne \u2013 na szyi, wzd\u0142u\u017c du\u017cych \u017cy\u0142,<\/li>\n\n\n\n<li>pachowe \u2013 w pachach,<\/li>\n\n\n\n<li>pachwinowe \u2013 w pachwinie,<\/li>\n\n\n\n<li>podkolanowe \u2013 w tylnej cz\u0119\u015bci kolana,<\/li>\n\n\n\n<li>trzewne \u2013 w przedniej cz\u0119\u015bci jamy brzusznej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"przyczyny\"><strong>Powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y ch\u0142onne: przyczyny<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Organizm ka\u017cdego dnia toczy walk\u0119 z wieloma wirusami, bakteriami i innymi intruzami. Najp\u00f3\u017aniej w momencie wybuchu infekcji widoczny staje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c obrz\u0119k w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych. Wiele os\u00f3b pami\u0119ta jeszcze z dzieci\u0144stwa \u015bci\u015bni\u0119te gard\u0142o z opuchni\u0119tymi w\u0119z\u0142ami ch\u0142onnymi, kt\u00f3ry to objaw jest typowy dla przezi\u0119bienia. R\u00f3wnie\u017c niekt\u00f3re choroby wieku dzieci\u0119cego objawiaj\u0105 si\u0119 obrz\u0119kiem w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych, a czasami powa\u017cnymi trudno\u015bciami w prze\u0142ykaniu. Przyczyny powi\u0119kszonych w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych s\u0105 wi\u0119c zazwyczaj niegro\u017ane. Czasami jednak kryje si\u0119 za nimi powa\u017cna choroba. Obrzmia\u0142e w\u0119z\u0142y ch\u0142onne s\u0105 cz\u0119sto pierwszym objawem raka.<\/p>\n\n\n\n<p>Oto przegl\u0105d najwa\u017cniejszych przyczyn powi\u0119kszonych w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Infekcje wirusowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Mononukleoza zaka\u017ana (gor\u0105czka gruczo\u0142owa, angina monocytowa, choroba Pfeiffera, choroba poca\u0142unk\u00f3w): Wirusem Epsteina-Barr zara\u017caj\u0105 si\u0119 przede wszystkim m\u0142odzi doro\u015bli poprzez kontakt z zaka\u017con\u0105 \u015blin\u0105. Choroba ta nazywana jest r\u00f3wnie\u017c \u201echorob\u0105 poca\u0142unk\u00f3w\u201d. Powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y ch\u0142onne, b\u00f3l gard\u0142a spowodowany zapaleniem migda\u0142k\u00f3w, zm\u0119czenie, b\u00f3le g\u0142owy i powi\u0119kszona \u015bledziona to typowe objawy mononukleozy zaka\u017anej.<\/li>\n\n\n\n<li>Cytomegalowirus: Wirus ten jest szczeg\u00f3lnie niebezpieczny dla kobiet w ci\u0105\u017cy, poniewa\u017c mo\u017ce zaszkodzi\u0107 nienarodzonemu dziecku. U os\u00f3b, kt\u00f3re nie s\u0105 odporne, objawy takie jak \u0142agodna gor\u0105czka i obrz\u0119k w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 nawet do kilku tygodni po zaka\u017ceniu.<\/li>\n\n\n\n<li>Odra: Do typowych objaw\u00f3w nale\u017c\u0105 silnie zaczerwienione wysypki sk\u00f3rne, gor\u0105czka, obrz\u0119k w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych i og\u00f3lne z\u0142e samopoczucie. Mo\u017cna si\u0119 zaszczepi\u0107 przeciwko tej chorobie wieku dzieci\u0119cego.<\/li>\n\n\n\n<li>R\u00f3\u017cyczka: Typowym czerwonym wysypkom sk\u00f3rnym towarzyszy gor\u0105czka i obrz\u0119k w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych. Odporno\u015b\u0107 na r\u00f3\u017cyczk\u0119 r\u00f3wnie\u017c zapewnia szczepienie.<\/li>\n\n\n\n<li>HIV\/Aids: Zaka\u017cenie wirusem HIV niszczy wa\u017cne kom\u00f3rki systemu obrony immunologicznej, co prowadzi do trwa\u0142ego niedoboru odporno\u015bci. Wkr\u00f3tce po zaka\u017ceniu mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 objawy grypopodobne. Nale\u017c\u0105 do nich b\u00f3le g\u0142owy i ko\u0144czyn, gor\u0105czka i powi\u0119kszenie w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych na szyi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<p><strong>Infekcje bakteryjne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>redukcja masy cia\u0142a i unikanie nadwagi,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Zapalenie migda\u0142k\u00f3w: W szczeg\u00f3lno\u015bci ropne zapalenie migda\u0142k\u00f3w powoduje miejscowy obrz\u0119k w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych, b\u00f3l gard\u0142a i trudno\u015bci w prze\u0142ykaniu.<\/li>\n\n\n\n<li>B\u0142onica: Obecnie istnieje szczepionka przeciwko tej powa\u017cnej chorobie, w kt\u00f3rej dochodzi do powi\u0119kszenia w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych. Je\u015bli zaatakowane jest gard\u0142o, pojawiaj\u0105 si\u0119 objawy krupu prawdziwego, takie jak kaszel, utrata g\u0142osu, chrypka i problemy z oddychaniem.<\/li>\n\n\n\n<li>Ki\u0142a: W drugim stadium ta choroba przenoszona drog\u0105 p\u0142ciow\u0105 objawia si\u0119 jako objawy grypopodobne z obrz\u0119kiem w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych na ca\u0142ym ciele.<\/li>\n\n\n\n<li>Chlamydioza: Zaka\u017cenie tymi bakteriami jest obecnie jedn\u0105 z najcz\u0119stszych chor\u00f3b przenoszonych drog\u0105 p\u0142ciow\u0105. Jednym z objaw\u00f3w s\u0105 powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y ch\u0142onne w okolicy pachwiny. Nieleczone chlamydie mog\u0105 prowadzi\u0107 do niep\u0142odno\u015bci lub \u015blepoty.<\/li>\n\n\n\n<li>Gru\u017alica: W aktywnej gru\u017alicy pocz\u0105tkowo wyst\u0119puj\u0105 niespecyficzne objawy, takie jak nocne poty, zm\u0119czenie, utrata apetytu, a tak\u017ce lekka gor\u0105czka i powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y ch\u0142onne.<\/li>\n\n\n\n<li>Promienica (aktynomikoza): Promienica jest chroniczn\u0105, post\u0119puj\u0105c\u0105 chorob\u0105 zaka\u017an\u0105. Wywo\u0142uj\u0105 j\u0105 bakterie z rodzaju Actinomyces, kt\u00f3re wywo\u0142uj\u0105 t\u0119 chorob\u0119 wraz z innymi drobnoustrojami (np. gronkowcami). Bakterie te mog\u0105 powodowa\u0107 du\u017ce szkody, szczeg\u00f3lnie na twarzy i w obszarze gard\u0142a\/nosa\/gard\u0142a. Dochodzi tu r\u00f3wnie\u017c do lokalnego obrz\u0119ku w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych.<\/li>\n\n\n\n<li>Borelioza: Czynnikiem wyzwalaj\u0105cym s\u0105 bakterie Borrelia, kt\u00f3re s\u0105 przenoszone poprzez uk\u0105szenia kleszczy. U os\u00f3b dotkni\u0119tych chorob\u0105 pojawia si\u0119 pocz\u0105tkowo wysypka sk\u00f3rna i objawy grypopodobne z nabrzmia\u0142ymi w\u0119z\u0142ami ch\u0142onnymi.<\/li>\n\n\n\n<li>Zaka\u017cenia w obr\u0119bie jamy ustnej i gard\u0142a: Zapalenie przyz\u0119bia lub ropnie w jamie ustnej cz\u0119sto powoduj\u0105 obrz\u0119k w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych w obr\u0119bie szyi i dolnej szcz\u0119ki.<\/li>\n\n\n\n<li>Choroba kociego pazura: Ta przewa\u017cnie niegro\u017ana choroba zaka\u017ana wywo\u0142ywana jest przez patogen z rodzaju Bartonella. Patogen jest przenoszony z kot\u00f3w na ludzi przez rany po zadrapaniach. Najpierw w pobli\u017cu rany tworzy si\u0119 guzek, a nast\u0119pnie puchn\u0105 w\u0119z\u0142y ch\u0142onne znajduj\u0105ce si\u0119 najbli\u017cej rany. S\u0105 to zazwyczaj w\u0119z\u0142y ch\u0142onne na szyi lub pod pachami.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<p><strong>Choroby reumatoidalne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Reumatoidalne zapalenie staw\u00f3w (RZS): Je\u015bli stawy s\u0105 w stanie zapalnym, w\u0119z\u0142y ch\u0142onne w dotkni\u0119tym obszarze mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c nabrzmiewa\u0107.<\/li>\n\n\n\n<li>Tocze\u0144 rumieniowaty: Ta choroba autoimmunologiczna cz\u0119sto pocz\u0105tkowo objawia si\u0119 og\u00f3lnymi symptomami, takimi jak zm\u0119czenie, znu\u017cenie, gor\u0105czka, utrata masy cia\u0142a i powi\u0119kszenie w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<p><strong>Nowotwory<\/strong><\/p>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>reCh\u0142oniak z\u0142o\u015bliwy: Rak gruczo\u0142\u00f3w limfatycznych (ch\u0142oniak z\u0142o\u015bliwy) wyst\u0119puje zazwyczaj dopiero w starszym wieku. Z medycznego punktu widzenia rozr\u00f3\u017cnia si\u0119 ziarnic\u0119 z\u0142o\u015bliw\u0105 (ch\u0142oniak Hodgkina) i ch\u0142oniak nieziarniczy. Oba te schorzenia charakteryzuj\u0105 si\u0119 bezbolesnymi, powi\u0119kszonymi w\u0119z\u0142ami ch\u0142onnymi na szyi, pod pachami i w pachwinach, a tak\u017ce niespecyficznymi objawami, takimi jak utrata wagi, gor\u0105czka i nocne poty.<\/li>\n\n\n\n<li>Bia\u0142aczka: Wzrost liczby bia\u0142ych krwinek w krwi w tej chorobie wp\u0142ywa r\u00f3wnie\u017c na uk\u0142ad limfatyczny \u2013 konsekwencj\u0105 s\u0105 powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y ch\u0142onne, z\u0142e samopoczucie, gor\u0105czka i podatno\u015b\u0107 na infekcje.<\/li>\n\n\n\n<li>Przerzuty nowotworowe: Kom\u00f3rki nowotworowe mog\u0105 migrowa\u0107 z miejsca swojego powstania, np. z guza narz\u0105du, utkn\u0105\u0107 w pobliskich w\u0119z\u0142ach ch\u0142onnych i tam utworzy\u0107 przerzut. Lekarze m\u00f3wi\u0105 wtedy o przerzutach do w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<p><strong>Inne przyczyny powi\u0119kszonych w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych<\/strong><\/p>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Toksoplazmoza: Paso\u017cyty Toxoplasma gondii przenoszone s\u0105 na ludzi najcz\u0119\u015bciej przez zara\u017cone koty. Choroba przebiega zwykle bezobjawowo, ale czasami pojawia si\u0119 b\u00f3l gard\u0142a, obrz\u0119k w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych lub zm\u0119czenie. Toksoplazmoza jest niebezpieczna dla kobiet w ci\u0105\u017cy, poniewa\u017c drobnoustr\u00f3j ten mo\u017ce uszkodzi\u0107 p\u0142\u00f3d.<\/li>\n\n\n\n<li>Obrz\u0119k limfatyczny: Przy os\u0142abieniu naczy\u0144 limfatycznych mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c doj\u015b\u0107 do powi\u0119kszenia w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych. W tym przypadku p\u0142yn limfatyczny nie mo\u017ce by\u0107 ju\u017c wystarczaj\u0105co sprawnie usuwany, przez co gromadzi si\u0119 w tkankach \u2013 efektem s\u0105 opuchni\u0119te nogi i powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y ch\u0142onne, zw\u0142aszcza w pachwinie. Obrz\u0119k limfatyczny mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 po operacji guza nowotworowego, na przyk\u0142ad po usuni\u0119ciu wielu w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"kiedy\"><strong>Powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y ch\u0142onne: Kiedy nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Wiele chor\u00f3b objawia si\u0119 nie tylko powi\u0119kszonymi w\u0119z\u0142ami ch\u0142onnymi, ale tak\u017ce innymi symptomami, takimi jak gor\u0105czka, katar, og\u00f3lne z\u0142e samopoczucie czy b\u00f3l gard\u0142a. Cz\u0119sto przyczyna powi\u0119kszenia si\u0119 w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych jest oczywista: jest to zazwyczaj niegro\u017ana infekcja, kt\u00f3ra sama ust\u0105pi lub mo\u017ce by\u0107 bezproblemowo wyleczona.<\/p>\n\n\n\n<p>Nawet jeszcze kilka dni po ust\u0105pieniu stanu zapalnego (np. anginy) w\u0119z\u0142y ch\u0142onne mog\u0105 by\u0107 nadal powi\u0119kszone.<\/p>\n\n\n\n<p>Pami\u0119taj jednak, aby zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza, je\u017celi:<\/p>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>w\u0119z\u0142y ch\u0142onne s\u0105 powi\u0119kszone bez \u017cadnych oznak infekcji,<\/li>\n\n\n\n<li>obrz\u0119k w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych wyst\u0119puje tylko po jednej stronie (np. tylko pod lew\u0105 pach\u0105, ale nie pod praw\u0105),<\/li>\n\n\n\n<li>wyczuwalny lub widoczny obrz\u0119k wyst\u0119puje od d\u0142u\u017cszego czasu (ponad trzy tygodnie) i bez wyra\u017anej przyczyny,<\/li>\n\n\n\n<li>wyst\u0119puj\u0105 r\u00f3wnie\u017c inne dolegliwo\u015bci, na przyk\u0142ad niepo\u017c\u0105dana utrata wagi, zauwa\u017calny spadek sprawno\u015bci, gor\u0105czka lub nocne poty.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<p><strong>Powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y ch\u0142onne u dzieci<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>U dzieci powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y ch\u0142onne zwykle nie s\u0105 powodem do niepokoju. Szczeg\u00f3lnie w pierwszych latach \u017cycia w\u0119z\u0142y ch\u0142onne dziecka s\u0105 cz\u0119sto stale obrz\u0119kni\u0119te, poniewa\u017c m\u0142ody jeszcze uk\u0142ad odporno\u015bciowy jest stale zaj\u0119ty wieloma nieznanymi mu jeszcze patogenami i obcymi substancjami. Ta zwi\u0119kszona aktywno\u015b\u0107 objawia si\u0119 powi\u0119kszeniem w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli po trzech do czterech tygodniach w\u0119z\u0142y ch\u0142onne s\u0105 nadal powi\u0119kszone, nale\u017cy zabra\u0107 dziecko do pediatry. Szczeg\u00f3ln\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107 zaleca si\u0119 w przypadku, gdy opr\u00f3cz obrz\u0119ku w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych u dziecka wyst\u0119puje upo\u015bledzenie sprawno\u015bci lub wzrostu.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"lekarz\"><strong>Powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y ch\u0142onne: co robi lekarz?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Lekarz przeprowadza najpierw wywiad lekarski (anamneza): zapyta np. o ostatnio przebyte choroby. Informacje o innych dolegliwo\u015bciach, kt\u00f3re na pierwszy rzut oka nie maj\u0105 nic wsp\u00f3lnego z obrz\u0119kiem w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych, mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c dostarczy\u0107 lekarzowi wa\u017cnych wskaz\u00f3wek. Nale\u017c\u0105 do nich na przyk\u0142ad nocne poty, niepo\u017c\u0105dana utrata wagi, gor\u0105czka, utrata energii lub kaszel.<\/p>\n\n\n\n<p>Szczeg\u00f3lnie wa\u017cne jest tak\u017ce badanie palpacyjne w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych. W tym celu lekarz sprawdza konsystencj\u0119 i stan powierzchni, zdolno\u015b\u0107 do poruszania si\u0119 i wra\u017cliwo\u015b\u0107 na b\u00f3l dotkni\u0119tych obrz\u0119kiem w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych. W przypadku \u0142agodnych zmian w\u0119z\u0142y mo\u017cna r\u0119cznie wyczu\u0107 i przesun\u0105\u0107. Je\u015bli badanie palpacyjne jest bolesne i wyst\u0119puje uczucie ucisku, wskazuje to na obecno\u015b\u0107 zapalnej, ale \u0142agodnej infekcji. Du\u017ce, bezbolesne w\u0119z\u0142y ch\u0142onne, kt\u00f3re nie pozwalaj\u0105 si\u0119 przesuwa\u0107, s\u0105 uwa\u017cane za oznak\u0119 wyst\u0119powania choroby nowotworowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli w badaniu fizykalnym nie mo\u017cna ustali\u0107 przyczyny, wykonuje si\u0119 badanie krwi. Warto\u015bci laboratoryjne mog\u0105 sygnalizowa\u0107 stany zapalne, infekcje wirusowe (przeciwcia\u0142a!) lub bia\u0142aczk\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Szczeg\u00f3lnie w przypadku jednostronnego, nag\u0142ego obrz\u0119ku w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych bez wyra\u017anego \u017ar\u00f3d\u0142a infekcji lekarz mo\u017ce pobra\u0107 pr\u00f3bk\u0119 tkanki z obrz\u0119kni\u0119tych w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych i wys\u0142a\u0107 j\u0105 do laboratorium w celu analizy (biopsja). Tam pr\u00f3bka jest badana pod mikroskopem w poszukiwaniu kom\u00f3rek nowotworowych.<\/p>\n\n\n\n<p>W celu wykluczenia podejrzenia nowotworu lekarz mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c zbada\u0107 pacjenta za pomoc\u0105 procedur diagnostyki obrazowej. Szczeg\u00f3lnie odpowiednie s\u0105: obrazowanie metod\u0105 rezonansu magnetycznego (MRI) i tomografii komputerowej (CT). Z ich pomoc\u0105 mo\u017cna stwierdzi\u0107, czy i jakie organy s\u0105 dotkni\u0119te chorob\u0105 oraz czy kom\u00f3rki nowotworowe rozprzestrzeni\u0142y si\u0119 ju\u017c w organizmie.<\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku raka piersi, raka prostaty i raka sk\u00f3ry nacisk k\u0142adzie si\u0119 przede wszystkim na wartownicze w\u0119z\u0142y ch\u0142onne. S\u0105 one usuwane razem z guzem i badane pod k\u0105tem zmian z\u0142o\u015bliwych. Je\u015bli s\u0105 one dotkni\u0119te rakiem, oznacza to, \u017ce kom\u00f3rki nowotworowe rozprzestrzeni\u0142y si\u0119 ju\u017c w organizmie.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"samodzielnie\"><strong>Powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y ch\u0142onne: co mo\u017cesz zrobi\u0107 samodzielnie?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Je\u015bli w\u0119z\u0142y ch\u0142onne s\u0105 obrz\u0119kni\u0119te przez kilka tygodni, zawsze nale\u017cy skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem. Tylko lekarz mo\u017ce zdiagnozowa\u0107 chorob\u0119 podstawow\u0105 i rozpocz\u0105\u0107 odpowiednie leczenie.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli obrz\u0119k w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych jest niegro\u017any, mo\u017cesz sam zrobi\u0107 co\u015b, aby z\u0142agodzi\u0107 objawy. Na przyk\u0142ad je\u015bli w\u0119z\u0142y ch\u0142onne na szyi s\u0105 powi\u0119kszone z powodu przezi\u0119bienia lub grypy, nale\u017cy utrzymywa\u0107 szyj\u0119 w cieple. W tym przypadku ch\u0142\u00f3d nie z\u0142agodzi obrz\u0119ku.<\/p>\n\n\n\n<p>Cz\u0119sto jednak w\u0119ze\u0142 ch\u0142onny jest nabrzmia\u0142y i wra\u017cliwy na ucisk bez wyra\u017anego powodu. Przyczyn\u0105 mo\u017ce by\u0107 miejscowa reakcja zapalna, kt\u00f3ra mo\u017ce nawet ju\u017c ust\u0105pi\u0142a. W takim przypadku nale\u017cy zachowa\u0107 spok\u00f3j. Nawet je\u015bli czujesz si\u0119 fizycznie zdrowy, to oznacza, \u017ce uk\u0142ad odporno\u015bciowy jest zaj\u0119ty zwalczaniem infekcji. Aby unikn\u0105\u0107 rozprzestrzeniania si\u0119 bakterii i niepotrzebnego os\u0142abiania organizmu w przypadku infekcji bakteryjnej, nale\u017cy powstrzyma\u0107 si\u0119 od uprawiania sportu i innych forsownych zaj\u0119\u0107. Poczekaj, a\u017c obrz\u0119k w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych ust\u0105pi i znowu odzyskasz pe\u0142n\u0105 sprawno\u015b\u0107 fizyczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"pytania\"><strong>Pytania i odpowiedzi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Co oznaczaj\u0105 powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y ch\u0142onne w okolicach brzucha?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zwykle podejrzewa si\u0119 zwi\u0105zek z infekcjami bakteryjnymi lub wirusowymi. Na przyk\u0142ad zaka\u017cenie wirusem EBV (mononukleoza zaka\u017ana) lub CMV (wirus cytomegalii) mo\u017ce prowadzi\u0107 do powi\u0119kszenia w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Co si\u0119 dzieje, gdy w\u0119z\u0142y ch\u0142onne s\u0105 usuwane?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Jak w przypadku wszystkich operacji mo\u017ce doj\u015b\u0107 do uszkodzenia nerw\u00f3w, uraz\u00f3w naczyniowych, infekcji lub problem\u00f3w z gojeniem si\u0119 ran. Po rozleg\u0142ym usuni\u0119ciu w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych drena\u017c p\u0142ynu limfatycznego mo\u017ce by\u0107 utrudniony i mo\u017ce doj\u015b\u0107 do powstania obrz\u0119ku limfatycznego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kt\u00f3ry lekarz jest odpowiedzialny za w\u0119z\u0142y ch\u0142onne?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Jest to lekarz laryngolog, kt\u00f3ry szuka przede wszystkim zgrubie\u0144 lub guzk\u00f3w w bocznej cz\u0119\u015bci szyi, na tarczycy i \u015bliniankach. Oczywi\u015bcie zwraca on r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na wielko\u015b\u0107, wra\u017cliwo\u015b\u0107 na b\u00f3l i ruchomo\u015b\u0107 w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych po bokach szyi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy mo\u017cna wyczu\u0107 powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y ch\u0142onne w jamie brzusznej?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y ch\u0142onne mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 w okolicy g\u0142owy, szyi i gard\u0142a, na r\u0119kach i nogach, w pachach, w pachwinach lub w kilku miejscach jednocze\u015bnie. Choroba mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 w w\u0119z\u0142ach ch\u0142onnych, kt\u00f3re nie s\u0105 widoczne lub wyczuwalne z zewn\u0105trz, na przyk\u0142ad w klatce piersiowej lub w jamie brzusznej.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy przerzuty do w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych s\u0105 uleczalne?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tak. Nawet rozleg\u0142e przerzuty do w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych mog\u0105 by\u0107 potencjalnie wyleczalne.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ile w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych znajduje si\u0119 w dole pachowym?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W\u0119z\u0142y ch\u0142onne znajduj\u0105ce si\u0119 w okolicy pachy nazywane s\u0105 w\u0119z\u0142ami ch\u0142onnymi pachowymi. U cz\u0142owieka jest to 20 do 30 w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych, kt\u00f3re dzieli si\u0119 na w\u0119z\u0142y ch\u0142onne pachowe g\u0142\u0119bokie i powierzchowne.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy stres mo\u017ce powodowa\u0107 powi\u0119kszenie w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Stresuj\u0105ce sytuacje i zwi\u0105zany z nimi ci\u0105g\u0142y wyrzut adrenaliny os\u0142abiaj\u0105 uk\u0142ad odporno\u015bciowy. W rezultacie powstaj\u0105 powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y ch\u0142onne, sta\u0142e infekcje, zaostrzenie si\u0119 przebiegu pewnych chor\u00f3b, takich jak astma, reumatyzm, alergie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Co si\u0119 dzieje, gdy w\u0119z\u0142y ch\u0142onne s\u0105 usuwane?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Jak w przypadku wszystkich operacji, mo\u017ce doj\u015b\u0107 do uszkodzenia nerw\u00f3w, uraz\u00f3w naczyniowych, infekcji lub problem\u00f3w z gojeniem si\u0119 ran. Po rozleg\u0142ym usuni\u0119ciu w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych drena\u017c p\u0142ynu limfatycznego mo\u017ce by\u0107 utrudniony i mo\u017ce doj\u015b\u0107 do powstania obrz\u0119ku limfatycznego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Co oznaczaj\u0105 spuchni\u0119te w\u0119z\u0142y ch\u0142onne w pachwinie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W\u0119z\u0142y ch\u0142onne w pachwinie mog\u0105 wskazywa\u0107 na chorob\u0119 zapaln\u0105 miednicy, zapalenie dr\u00f3g moczowych, przepuklin\u0119 lub zbieranie si\u0119 ropy w pachwinie, zakrzepic\u0119, zapalenie wyrostka robaczkowego i nowotwory, takie jak ziarnica z\u0142o\u015bliwa (ch\u0142oniak Hodgkina) lub bia\u0142aczka.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jak d\u0142ugo po szczepieniu na COVID-19 utrzymuje si\u0119 obrz\u0119k w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Po szczepieniu szczepionk\u0105 COVID-19 opisywano zwi\u0119kszony obrz\u0119k w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych w okolicy pachy i cz\u0119\u015bci pachowej gruczo\u0142u sutkowego (w\u0119z\u0142y ch\u0142onne \u015br\u00f3dpiersiowe). Obrz\u0119k ten zwykle znika w ci\u0105gu 1-2 tygodni.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy w\u0119z\u0142y ch\u0142onne mog\u0105 si\u0119 owrzodzi\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tak. Je\u015bli w\u0119ze\u0142 ch\u0142onny bardzo boli lub s\u0105czy si\u0119 z niego ropa lub inne substancje, osoba dotkni\u0119ta chorob\u0105 powinna natychmiast zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jaka jest oczekiwana d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia w przypadku ch\u0142oniaka, raka w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Rak w\u0119z\u0142a ch\u0142onnego jest z\u0142o\u015bliw\u0105 chorob\u0105 uk\u0142adu limfatycznego, kt\u00f3ra wyst\u0119puje w postaci ch\u0142oniaka Hodgkina lub ch\u0142oniaka nieziarniczego. Rak w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych jest stosunkowo rzadki. Je\u015bli zostanie w por\u0119 wykryty, szanse na wyleczenie wynosz\u0105 od 70 do 90 procent. Nieleczona choroba prowadzi do \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przeczytaj tak\u017ce o:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"qqgT42LKm2\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bole-menstruacyjne-bol-piersi-oznaki-miesiaczki-i-ciazy\/\">B\u00f3le menstruacyjne, b\u00f3l piersi &#8211; oznaki miesi\u0105czki i ci\u0105\u017cy<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;B\u00f3le menstruacyjne, b\u00f3l piersi &#8211; oznaki miesi\u0105czki i ci\u0105\u017cy&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bole-menstruacyjne-bol-piersi-oznaki-miesiaczki-i-ciazy\/embed\/#?secret=UO76w35dTW#?secret=qqgT42LKm2\" data-secret=\"qqgT42LKm2\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"U31cGYdhSD\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/zolty-katar-jaki-rodzaj-infekcji-oznacza\/\">\u017b\u00f3\u0142ty katar &#8211; jaki rodzaj infekcji oznacza?<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;\u017b\u00f3\u0142ty katar &#8211; jaki rodzaj infekcji oznacza?&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/zolty-katar-jaki-rodzaj-infekcji-oznacza\/embed\/#?secret=ZW9wzrDmLy#?secret=U31cGYdhSD\" data-secret=\"U31cGYdhSD\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"P0tnR5ol4V\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bole-glowy-w-skroniach-przyczyny-i-leczenie\/\">B\u00f3le g\u0142owy w&nbsp;skroniach &#8211; przyczyny i&nbsp;leczenie<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;B\u00f3le g\u0142owy w&nbsp;skroniach &#8211; przyczyny i&nbsp;leczenie&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bole-glowy-w-skroniach-przyczyny-i-leczenie\/embed\/#?secret=9jQUH9leUT#?secret=P0tnR5ol4V\" data-secret=\"P0tnR5ol4V\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"2GeQBlNDX5\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bol-w-pachwinie\/\">B\u00f3l w&nbsp;pachwinie<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;B\u00f3l w&nbsp;pachwinie&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bol-w-pachwinie\/embed\/#?secret=uZwOSRwY4H#?secret=2GeQBlNDX5\" data-secret=\"2GeQBlNDX5\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"jpKv4oZXb5\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bol-po-prawej-stronie-brzucha-co-moze-oznaczac\/\">B\u00f3l po&nbsp;prawej stronie brzucha &#8211; co&nbsp;mo\u017ce oznacza\u0107?<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;B\u00f3l po&nbsp;prawej stronie brzucha &#8211; co&nbsp;mo\u017ce oznacza\u0107?&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bol-po-prawej-stronie-brzucha-co-moze-oznaczac\/embed\/#?secret=KsUndvTkpT#?secret=jpKv4oZXb5\" data-secret=\"jpKv4oZXb5\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"zrodla\"><strong>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Kazimierz Ostrowski, Wojciech Bem: Histologia. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1995.<\/li>\n\n\n\n<li>Jakub Go\u0142\u0105b, Marek Jak\u00f3bisiak, Witold Lasek, Tomasz Stok\u0142osa: Immunologia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007.<\/li>\n\n\n\n<li>Vinay Kumar [Red.], Ramzi S. Cotran [Red.], Stanley L. Robbins [Red.]: Patologia. Wroc\u0142aw: Elsevier Urban &amp; Partner, 2005.<\/li>\n\n\n\n<li><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":7235,"template":"","tags":[4,252],"guide_category":[70],"class_list":["post-7234","tm-guide","type-tm-guide","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-poradnik","tag-powiekszone-wezly-chlonne","guide_category-gardlo"],"acf":[],"lang":"pl","translations":{"pl":7234},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide\/7234","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide"}],"about":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/types\/tm-guide"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/users\/6"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media\/7235"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media?parent=7234"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tags?post=7234"},{"taxonomy":"guide_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/guide_category?post=7234"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}