{"id":7800,"date":"2021-10-25T12:17:00","date_gmt":"2021-10-25T12:17:00","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&p=7800"},"modified":"2023-08-10T15:56:29","modified_gmt":"2023-08-10T13:56:29","slug":"zaburzenia-lekowe","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/zaburzenia-lekowe\/","title":{"rendered":"Zaburzenia l\u0119kowe"},"content":{"rendered":"\n

Jak TELEMEDICO mo\u017ce pom\u00f3c Ci w przypadku zaburze\u0144 l\u0119kowych? <\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Zaburzenia l\u0119kowe cz\u0119sto powoduj\u0105 ogromne dolegliwo\u015bci fizyczne i psychiczne, wysoki poziom cierpienia, powa\u017cne ograniczenia w \u017cyciu codziennym. Wideokonsultacja z lekarzem specjalist\u0105 TELEMEDICO pozwala na szybkie postawienie w\u0142a\u015bciwej diagnozy i ustalenia sposobu dalszego leczenia. Lekarz TELEMEDICO mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c wystawi\u0107 recept\u0119 na potrzebne leki oraz zwolnienie lekarskie.<\/p>\n\n\n\n

Podstawowe informacje<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n \n\n
    \n
  • Czym jest l\u0119k?<\/strong> Jest to w zasadzie normalna reakcja na sytuacje zagro\u017cenia. Jednak niekt\u00f3rzy ludzie s\u0105 bardziej boja\u017aliwi ni\u017c inni ze wzgl\u0119du na ich usposobienie i do\u015bwiadczenia. L\u0119k jest patologiczny, gdy wyst\u0119puje bez konkretnej przyczyny, staje si\u0119 cz\u0119stym\/trwa\u0142ym zjawiskiem i upo\u015bledza jako\u015b\u0107 \u017cycia.<\/li>\n\n\n\n
  • Formy l\u0119ku patologicznego<\/strong>: Zaburzenie l\u0119kowe uog\u00f3lnione, zaburzenie paniczne, zaburzenie obsesyjno-kompulsywne, fobie (takie jak klaustrofobia, arachnofobia, fobia spo\u0142eczna), zesp\u00f3\u0142 stresu pourazowego, nerwica serca, hipochondria, l\u0119k w schizofrenii i depresji.<\/li>\n\n\n\n
  • Przyczyny patologicznego l\u0119ku<\/strong>: Istniej\u0105 r\u00f3\u017cne podej\u015bcia wyja\u015bniaj\u0105ce (psychoanalityczne, terapii behawioralnej i neurobiologiczne). Czynniki, kt\u00f3re wyzwalaj\u0105 l\u0119k to stres, trauma, spo\u017cywanie alkoholu i za\u017cywanie narkotyk\u00f3w, niekt\u00f3re leki, zaburzenia czynno\u015bci tarczycy, choroby serca i choroby m\u00f3zgu.<\/li>\n\n\n\n
  • Kiedy nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza?<\/strong> W przypadku nadmiernego l\u0119ku, l\u0119ku, kt\u00f3ry staje si\u0119 coraz cz\u0119stszy lub bardziej dotkliwy i nie mo\u017ce by\u0107 przezwyci\u0119\u017cony samodzielnie, l\u0119ku bez obiektywnej przyczyny lub powa\u017cnie obni\u017conej jako\u015bci \u017cycia z powodu l\u0119ku.<\/li>\n\n\n\n
  • Objawy<\/strong>: Palpitacje, przyspieszony puls, pocenie si\u0119, dr\u017cenie, trudno\u015bci w oddychaniu, zawroty g\u0142owy. W ci\u0119\u017ckich przypadkach: b\u00f3l w klatce piersiowej, wymioty, biegunka, uczucie niepokoju, zaburzenia \u015bwiadomo\u015bci, poczucie bycia obok siebie lub utraty przytomno\u015bci, strach przed \u015bmierci\u0105 w napadach paniki, b\u00f3l w l\u0119ku og\u00f3lnym.<\/li>\n\n\n\n
  • Diagnoza<\/strong>: Szczeg\u00f3\u0142owy wywiad, kwestionariusze, ewentualnie dalsze badania.<\/li>\n\n\n\n
  • Terapia<\/strong>: Terapia poznawczo-behawioralna, metody psychologii g\u0142\u0119bi, leki.<\/li>\n\n\n\n
  • Profilaktyka<\/strong>: Techniki relaksacyjne, zdrowy tryb \u017cycia z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 ruchu i zdrow\u0105 diet\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

    L\u0119k \u2013 opis<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    Strach, podobnie jak rado\u015b\u0107, przyjemno\u015b\u0107 i gniew, jest jedn\u0105 z podstawowych ludzkich emocji. Ma to zasadnicze znaczenie dla przetrwania: ci, kt\u00f3rzy si\u0119 boj\u0105, zachowuj\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3lnie ostro\u017cnie i uwa\u017cnie w krytycznych sytuacjach \u2013 lub w og\u00f3le nie nara\u017caj\u0105 si\u0119 na niebezpiecze\u0144stwo. Ponadto l\u0119k powoduje, \u017ce organizm mobilizuje wszystkie rezerwy, kt\u00f3rych potrzebuje do walki lub ucieczki.<\/p>\n\n\n\n

    L\u0119k \u2013 objawy<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    L\u0119k jest zwi\u0105zany z r\u00f3\u017cnymi objawami fizycznymi. Nale\u017c\u0105 do nich:<\/p>\n\n\n\n

    \n
    \n
    \n
    \n
    \n
    \n \n\n
      \n
    • palpitacje serca,<\/li>\n\n\n\n
    • przyspieszony puls,<\/li>\n\n\n\n
    • pocenie si\u0119,<\/li>\n\n\n\n
    • dr\u017cenie,<\/li>\n\n\n\n
    • trudno\u015bci w oddychaniu,<\/li>\n\n\n\n
    • zawroty g\u0142owy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

      W przypadku du\u017cego niepokoju mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 r\u00f3wnie\u017c b\u00f3l w klatce piersiowej, wymioty, biegunka, uczucie niepokoju, a nawet utrata przytomno\u015bci. Pacjenci maj\u0105 wra\u017cenie depersonalizacji, jakby byli obok siebie lub zupe\u0142nie trac\u0105 zmys\u0142y. Podczas atak\u00f3w paniki osoby cierpi\u0105ce na nie cz\u0119sto odczuwaj\u0105 strach przed \u015bmierci\u0105. Z drugiej strony l\u0119ki og\u00f3lne cz\u0119sto wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z b\u00f3lem.<\/p>\n\n\n\n

      Kiedy l\u0119k jest normalny, a kiedy patologiczny?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

      To, jak l\u0119kliwa jest dana osoba, zale\u017cy od r\u00f3\u017cnych czynnik\u00f3w. Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 predyspozycje wrodzone. Tak\u017ce prze\u017cyte do\u015bwiadczenia, zw\u0142aszcza te z wczesnego dzieci\u0144stwa, maj\u0105 wp\u0142yw na kszta\u0142towanie gotowo\u015bci do odczuwania l\u0119ku. Jest wi\u0119c zupe\u0142nie normalne, \u017ce niekt\u00f3rzy ludzie s\u0105 bardziej nie\u015bmiali, szybciej si\u0119 martwi\u0105 i s\u0105 bardziej ostro\u017cni ni\u017c inni.<\/p>\n\n\n\n

      O patologicznym l\u0119ku m\u00f3wimy dopiero wtedy, gdy l\u0119k pojawia si\u0119 bez konkretnego powodu lub gdy staje si\u0119 objawem ci\u0105g\u0142ym. W\u00f3wczas l\u0119k mo\u017ce znacznie ograniczy\u0107 jako\u015b\u0107 \u017cycia osoby nim dotkni\u0119tej. Tego rodzaju l\u0119ki nie s\u0105 normaln\u0105 reakcj\u0105 na konkretne zagro\u017cenie, ale niezale\u017cnym schorzeniem, kt\u00f3re powinno by\u0107 leczone psychoterapeutycznie.<\/p>\n\n\n\n

      Formy zaburze\u0144 l\u0119kowych<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

      Termin \u201ezaburzenie l\u0119kowe\u201d odnosi si\u0119 do grupy zaburze\u0144 psychicznych, w kt\u00f3rych objawy l\u0119kowe wyst\u0119puj\u0105 bez udzia\u0142u zewn\u0119trznego zagro\u017cenia. Objawy l\u0119ku mog\u0105 by\u0107 fizyczne (przyspieszone bicie serca, pocenie si\u0119 itp.) i psychologiczne (my\u015blenie katastroficzne, zachowania unikaj\u0105ce, takie jak odmowa wyj\u015bcia z domu). Zaburzenia l\u0119kowe mog\u0105 objawia\u0107 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych formach.<\/p>\n\n\n\n

      Zaburzenia l\u0119kowe uog\u00f3lnione<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Dla os\u00f3b z uog\u00f3lnionym zaburzeniem l\u0119kowym zmartwienia i obawy s\u0105 sta\u0142ymi towarzyszami \u017cycia. Cz\u0119sto l\u0119ki te nie maj\u0105 konkretnej przyczyny (nieokre\u015blone zmartwienia, l\u0119ki i og\u00f3lna nerwowo\u015b\u0107). Mog\u0105 one jednak odnosi\u0107 si\u0119 tak\u017ce do realnych zagro\u017ce\u0144 (mo\u017cliwo\u015b\u0107 wypadku samochodowego, choroby bliskich os\u00f3b itp.), cho\u0107 i w tym przypadku objawy l\u0119kowe s\u0105 wyolbrzymione. Cz\u0119sto uczucie l\u0119ku jest tak silne, \u017ce codzienne \u017cycie jest powa\u017cnie ograniczone w wielu jego dziedzinach.<\/p>\n\n\n\n

      Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      S\u0105 to zaburzenia l\u0119kowe charakteryzuj\u0105ce si\u0119 obsesyjnymi my\u015blami lub dzia\u0142aniami. Na przyk\u0142ad osoby cierpi\u0105ce na ten rodzaj zaburze\u0144 l\u0119kowych reaguj\u0105 napi\u0119ciem i niepokojem, gdy uniemo\u017cliwia si\u0119 im wykonywanie pewnych rytua\u0142\u00f3w. Dotyczy to np. przymusu mycia si\u0119, liczenia przedmiot\u00f3w lub wielokrotnego sprawdzania, czy okna s\u0105 zamkni\u0119te. Obsesyjne my\u015bli mog\u0105 mie\u0107 tre\u015b\u0107 agresywn\u0105, obra\u017aliw\u0105 lub przera\u017caj\u0105c\u0105.<\/p>\n\n\n\n

      Fobie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Ludzie z fobi\u0105 odczuwaj\u0105 nadmierny l\u0119k przed pewnymi sytuacjami lub przedmiotami. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z os\u00f3b, kt\u00f3rych to dotyczy, zdaje sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce ich obawy s\u0105 w gruncie rzeczy bezpodstawne. Mimo to odpowiednie kluczowe bod\u017ace wyzwalaj\u0105ce wywo\u0142uj\u0105 niekiedy bardzo gwa\u0142towne reakcje l\u0119kowe. Takimi kluczowymi bod\u017acami mog\u0105 by\u0107 okre\u015blone sytuacje (podr\u00f3\u017c samolotem, du\u017ca wysoko\u015b\u0107, podr\u00f3\u017c wind\u0105 itp.), zjawiska naturalne (burze, zbiorniki wodne itp.) lub okre\u015blone zwierz\u0119ta (np. paj\u0105ki, szczury). Czasami fobi\u0119 wywo\u0142uj\u0105 przedmioty zwi\u0105zane z chorobami i urazami (krew, zastrzyki itp.).<\/p>\n\n\n\n

      Specjali\u015bci rozr\u00f3\u017cniaj\u0105 trzy g\u0142\u00f3wne typy fobii:<\/p>\n\n\n\n

      \n
      \n
      \n
      \n
      \n
      \n \n\n
        \n
      • Agorafobia<\/strong>: Pacjenci z agorafobi\u0105 boj\u0105 si\u0119 \u015bwiata zewn\u0119trznego, szczeg\u00f3lnie nieznanych miejsc lub t\u0142um\u00f3w. Boj\u0105 si\u0119 sytuacji, z kt\u00f3rych nie mog\u0105 uciec lub kt\u00f3rych nie mog\u0105 kontrolowa\u0107. L\u0119k mo\u017ce si\u0119 nasili\u0107 a\u017c do ataku paniki (zaburzenie paniczne z agorafobi\u0105). W perspektywie \u015brednioterminowej osoby dotkni\u0119te chorob\u0105 cz\u0119sto ze strachu ca\u0142kowicie wycofuj\u0105 si\u0119 z \u017cycia i nie wychodz\u0105 ju\u017c z domu.<\/li>\n\n\n\n
      • Fobia spo\u0142eczna<\/strong>: Osoby dotkni\u0119te t\u0105 chorob\u0105 obawiaj\u0105 si\u0119 by\u0107 w centrum uwagi, znale\u017a\u0107 si\u0119 w niezr\u0119cznej sytuacji lub ponie\u015b\u0107 pora\u017ck\u0119. Dlatego coraz bardziej wycofuj\u0105 si\u0119 z \u017cycia spo\u0142ecznego.<\/li>\n\n\n\n
      • Fobia specyficzna<\/strong>: Fobia w tym przypadku ma w\u0105sko zdefiniowany czynnik wyzwalaj\u0105cy. Tak jest na przyk\u0142ad w przypadku arachnofobii (l\u0119k przed paj\u0105kami), trypanofobii (l\u0119k przed ig\u0142ami), awiofobii (l\u0119k przed lataniem), klaustrofobii (l\u0119ku przed zamkni\u0119tymi pomieszczeniami) i akrofobii (l\u0119k wysoko\u015bci).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

        <\/p>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

        UWAGA<\/strong>: Nie ka\u017cda fobia wymaga leczenia. Terapia jest wskazana tylko wtedy, gdy zaburzenie znacznie ogranicza jako\u015b\u0107 \u017cycia os\u00f3b nim dotkni\u0119tych.<\/p>\n\n\n\n

        Zesp\u00f3\u0142 stresu pourazowego (PTSD)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Zesp\u00f3\u0142 stresu pourazowego (PTSD) rozwija si\u0119 w wyniku niezwykle stresuj\u0105cego lub gro\u017anego do\u015bwiadczenia (traumy). Mo\u017ce to by\u0107 na przyk\u0142ad do\u015bwiadczenie wojny, kl\u0119ski \u017cywio\u0142owej, powa\u017cnego wypadku, \u015bmierci bliskiej osoby, wykorzystywania seksualnego lub innych do\u015bwiadcze\u0144 zwi\u0105zanych z przemoc\u0105. Nie tylko osoby bezpo\u015brednio poszkodowane, ale tak\u017ce \u015bwiadkowie takich traumatycznych wydarze\u0144 mog\u0105 p\u00f3\u017aniej zachorowa\u0107 na zesp\u00f3\u0142 stresu pourazowego.<\/p>\n\n\n\n

        Typowe dla PTSD s\u0105 tak zwane retrospekcje. S\u0105 to nagle pojawiaj\u0105ce si\u0119, niezwykle stresuj\u0105ce fragmenty pami\u0119ci, w kt\u00f3rych osoba dotkni\u0119ta chorob\u0105 prze\u017cywa traumatyczne do\u015bwiadczenie wci\u0105\u017c na nowo. Te tzw. flashbacki wywo\u0142ywane s\u0105 np. przez d\u017awi\u0119ki, zapachy lub pewne s\u0142owa, kt\u00f3re s\u0105 \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z traumatycznym prze\u017cyciem. Aby unikn\u0105\u0107 tych bod\u017ac\u00f3w, wiele os\u00f3b po traumatycznych prze\u017cyciach wycofuje si\u0119 z aktywnego \u017cycia. S\u0105 one bardzo nerwowe i dra\u017cliwe, cierpi\u0105 na zaburzenia snu i koncentracji, ale jednocze\u015bnie wydaj\u0105 si\u0119 coraz bardziej oboj\u0119tne uczuciowo.<\/p>\n\n\n\n

        Zaburzenia paniczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Pacjenci z zaburzeniami panicznymi maj\u0105 powtarzaj\u0105ce si\u0119 ci\u0119\u017ckie ataki l\u0119ku z silnymi objawami fizycznymi i psychicznymi. Nale\u017c\u0105 do nich duszno\u015bci, przyspieszone bicie serca, ucisk w gardle lub uczucie duszenia si\u0119, pocenie si\u0119, md\u0142o\u015bci, strach przed \u015bmierci\u0105 lub utrat\u0105 kontroli oraz poczucie nierealno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

        Atak paniki trwa zazwyczaj kr\u00f3cej ni\u017c p\u00f3\u0142 godziny. Mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 ca\u0142kiem niespodziewanie lub zosta\u0107 wywo\u0142any przez pewne sytuacje. Zaburzenie paniczne bardzo cz\u0119sto po\u0142\u0105czone jest z agorafobi\u0105: osoby cierpi\u0105ce na to zaburzenie odczuwaj\u0105 panik\u0119 w pewnych sytuacjach (takich jak znajdowanie si\u0119 w t\u0142umie ludzkim) lub w pewnych miejscach (np. w miejscach u\u017cyteczno\u015bci publicznej, \u015brodkach transportu publicznego). Odczuwaj\u0105 one l\u0119k przed tym, \u017ce nie b\u0119d\u0105 w stanie uciec wystarczaj\u0105co szybko lub \u017ce zwr\u00f3c\u0105 na siebie zawstydzaj\u0105c\u0105 uwag\u0119 z powodu w\u0142asnych objaw\u00f3w paniki.<\/p>\n\n\n\n

        \n
        \n
        \n
        \n
        \n
        \n \n\n

        UWAGA<\/strong>: Kobiety zapadaj\u0105 na zaburzenia paniczne oko\u0142o dw\u00f3ch razy cz\u0119\u015bciej ni\u017c m\u0119\u017cczy\u017ani.<\/p>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

        Inne rodzaje l\u0119ku patologicznego<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Osoby cierpi\u0105ce na hipochondri\u0119 \u017cyj\u0105 w ci\u0105g\u0142ym strachu przed powa\u017cn\u0105, a nawet \u015bmierteln\u0105 chorob\u0105. Czyni\u0105c to, b\u0142\u0119dnie interpretuj\u0105 nieszkodliwe objawy fizyczne. Nawet zapewnienia lekarzy, \u017ce s\u0105 zdrowi, nie mog\u0105 ich przekona\u0107 ani uspokoi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

        Hipochondria jest jednym z tak zwanych zaburze\u0144 somatoformicznych \u2013 podobnie jak nerwica serca: w tym przypadku osoby dotkni\u0119te chorob\u0105 cierpi\u0105 na ko\u0142atanie serca i duszno\u015bci oraz obawiaj\u0105 si\u0119 ataku serca, nie mog\u0105c znale\u017a\u0107 organicznej przyczyny tych dolegliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

        Czasami l\u0119k wyst\u0119puje jako objaw innych chor\u00f3b. Na przyk\u0142ad osoby chore na schizofreni\u0119 cz\u0119sto cierpi\u0105 z powodu silnych l\u0119k\u00f3w. Postrzegaj\u0105 one sw\u00f3j \u015bwiat zewn\u0119trzny jako zagra\u017caj\u0105cy im, maj\u0105 halucynacje lub urojenia prze\u015bladowcze. Cz\u0119sto tak\u017ce depresji towarzysz\u0105 obiektywnie nieuzasadnione l\u0119ki.<\/p>\n\n\n\n

        Przyczyny zaburze\u0144 l\u0119kowych<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

        Istniej\u0105 r\u00f3\u017cne teorie na temat rozwoju patologicznego l\u0119ku lub zaburze\u0144 l\u0119kowych:<\/p>\n\n\n\n

        \n
        \n
        \n
        \n
        \n
        \n \n\n
          \n
        • Podej\u015bcie psychoanalityczne zak\u0142ada, \u017ce zaburzenia l\u0119kowe wyst\u0119puj\u0105 u os\u00f3b, kt\u00f3re nie nauczy\u0142y si\u0119 radzi\u0107 sobie z normalnym l\u0119kiem. W sytuacjach konfliktowych s\u0105 przyt\u0142oczeni, co powoduje niekontrolowane, dziecinne uczucie niepokoju.<\/li>\n\n\n\n
        • Z drugiej strony podej\u015bcie terapii behawioralnej traktuje l\u0119ki jako reakcje wyuczone. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 strach przed lataniem. Mo\u017ce si\u0119 on rozwin\u0105\u0107, gdy dana osoba do\u015bwiadczy\u0142a na pok\u0142adzie samolotu sytuacji zagro\u017cenia, takiej jak silne turbulencje. Zgodnie z tym podej\u015bciem l\u0119ki mog\u0105 rozwija\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c poprzez zwyk\u0142\u0105 obserwacj\u0119 \u2013 na przyk\u0142ad gdy dziecko widzi, \u017ce jego matka boi si\u0119 paj\u0105k\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n
        • Z kolei podej\u015bcie neurobiologiczne zak\u0142ada, \u017ce autonomiczny uk\u0142ad nerwowy u pacjent\u00f3w z zaburzeniami l\u0119kowymi jest mniej stabilny ni\u017c u os\u00f3b zdrowych i dlatego szczeg\u00f3lnie szybko i gwa\u0142townie reaguje on na bod\u017ace zewn\u0119trzne.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

          Czynniki, kt\u00f3re mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 zaburzenia l\u0119kowe:<\/p>\n\n\n\n

          \n
          \n
          \n
          \n
          \n
          \n \n\n
            \n
          • Stres<\/strong>: Silny stres psychiczny mo\u017ce prowadzi\u0107 do sta\u0142ego uczucia niepokoju lub atak\u00f3w paniki.<\/li>\n\n\n\n
          • Trauma<\/strong>: Traumatyczne prze\u017cycia, takie jak wojna, wypadki komunikacyjne, zn\u0119canie si\u0119 czy kl\u0119ski \u017cywio\u0142owe mog\u0105 wywo\u0142ywa\u0107 nawracaj\u0105ce stany l\u0119kowe.<\/li>\n\n\n\n
          • Alkohol i za\u017cywanie narkotyk\u00f3w: <\/strong>Za\u017cywanie narkotyk\u00f3w takich jak alkohol, LSD, amfetamina, kokaina lub marihuana r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce powodowa\u0107 l\u0119k lub panik\u0119.<\/li>\n\n\n\n
          • Leki<\/strong>: Niekt\u00f3re leki mog\u0105 powodowa\u0107 ko\u0142atanie serca, skr\u00f3cenie oddechu i niepok\u00f3j jako efekt uboczny ich dzia\u0142ania. Dotyczy to w szczeg\u00f3lno\u015bci substancji, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na psychik\u0119, funkcje m\u00f3zgu i nerw\u00f3w, wp\u0142ywaj\u0105 na serce i oddychanie lub zak\u0142\u00f3caj\u0105 r\u00f3wnowag\u0119 hormonaln\u0105.<\/li>\n\n\n\n
          • Zaburzenia funkcji tarczycy<\/strong>: Zar\u00f3wno nadczynno\u015b\u0107, jak i niedoczynno\u015b\u0107 tarczycy mog\u0105 prowadzi\u0107 do stan\u00f3w l\u0119kowych i atak\u00f3w paniki.<\/li>\n\n\n\n
          • Choroby serca<\/strong>: Organiczne dolegliwo\u015bci serca, takie jak zaburzenia rytmu serca lub zw\u0119\u017cenie naczy\u0144 krwiono\u015bnych (dusznica bolesna), mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c wywo\u0142ywa\u0107 silne uczucie niepokoju.<\/li>\n\n\n\n
          • Choroby m\u00f3zgu<\/strong>: W rzadkich przypadkach za l\u0119kiem stoi organiczna choroba m\u00f3zgu, np. zapalenie lub nowotw\u00f3r m\u00f3zgu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

            Kiedy nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

            Osoba, u kt\u00f3rej wyst\u0119puje jeden lub wi\u0119cej z poni\u017cszych objaw\u00f3w, powinna skontaktowa\u0107 si\u0119 z lekarzem:<\/p>\n\n\n\n

            \n
            \n
            \n
            \n
            \n
            \n \n\n