{"id":7802,"date":"2021-10-27T12:39:00","date_gmt":"2021-10-27T12:39:00","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&#038;p=7802"},"modified":"2024-11-12T23:45:26","modified_gmt":"2024-11-12T22:45:26","slug":"zapalenie-wyrostka-robaczkowego","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/zapalenie-wyrostka-robaczkowego\/","title":{"rendered":"Zapalenie wyrostka robaczkowego"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\"><strong>Jak TELEMEDICO mo\u017ce pom\u00f3c Ci w przypadku zapalenia wyrostka robaczkowego?&nbsp;<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Przy podejrzeniu zapalenia wyrostka robaczkowego w ka\u017cdym przypadku nale\u017cy skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem! Je\u015bli zapalenie wyrostka robaczkowego nie jest w por\u0119 leczone, mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 jego p\u0119kni\u0119cie i rozlanie zawarto\u015bci, co stwarza bezpo\u015brednie zagro\u017cenie dla \u017cycia. B\u0142yskawiczny kontakt z lekarzem zapewnia wideokonsultacja ze specjalist\u0105 TELEMEDICO, kt\u00f3ry w rozmowie z pacjentem potwierdzi diagnoz\u0119 i zaproponuje dalsze kroki post\u0119powania.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"informacje\"><strong>Podstawowe informacje<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Objawy<\/strong>: K\u0142uj\u0105cy lub \u201eci\u0105gn\u0105cy\u201d b\u00f3l brzucha \u2013 zwykle w prawej cz\u0119\u015bci podbrzusza, utrata apetytu, nudno\u015bci, wymioty, biegunka lub zaparcia, ob\u0142o\u017cony j\u0119zyk, gor\u0105czka, czasem podwy\u017cszone t\u0119tno i nocne poty.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Przyczyny<\/strong>: Zablokowanie wyrostka robaczkowego przez stwardnia\u0142y ka\u0142 (kamienie ka\u0142owe) lub nieprawid\u0142ow\u0105 jego pozycj\u0119 (zagi\u0119cie), rzadziej przez cia\u0142a obce lub robaki jelitowe. Inne choroby zapalne jelit, takie jak zaka\u017cenie enterokokami, choroba Le\u015bniowskiego-Crohna czy wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Leczenie<\/strong>: Ca\u0142kowite usuni\u0119cie zmienionego zapalnie wyrostka robaczkowego za pomoc\u0105 klasycznej operacji lub laparoskopii (wziernikowanie jamy otrzewnej).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Mo\u017cliwe powik\u0142ania<\/strong>: Je\u015bli zapalenie wyrostka robaczkowego nie jest leczone, mo\u017ce doj\u015b\u0107 do perforacji jelita, a nast\u0119pnie do zagra\u017caj\u0105cego \u017cyciu zapalenia otrzewnej. Parali\u017c jelit, niedro\u017cno\u015b\u0107 jelit. Zapalenie mo\u017ce rozprzestrzeni\u0107 si\u0119 tak\u017ce na inne cz\u0119\u015bci jelita. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 powstania przetoki u pacjent\u00f3w z chorob\u0105 Le\u015bniowskiego-Crohna.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Rokowanie<\/strong>: Je\u015bli zapalenie wyrostka robaczkowego jest szybko leczone, zwykle dochodzi do ca\u0142kowitego wyleczenia, bez wywo\u0142ywania trwa\u0142ych uszkodze\u0144.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"objawy\"><strong>Zapalenie wyrostka robaczkowego \u2013 objawy<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Lekarze dziel\u0105 zapalenie wyrostka robaczkowego na dwie g\u0142\u00f3wne formy, w zale\u017cno\u015bci od stopnia jego zaawansowania:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>proste ostre zapalenie wyrostka robaczkowego,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>perforacj\u0119 (przedziurawienie) wyrostka robaczkowego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>W prostym ostrym zapaleniu wyrostka robaczkowego (appendicitis simplex) tkanka jest zmieniona zapalnie, ale nie jest uszkodzona. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 tu dwa etapy choroby.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>W pierwszym stadium wyrostek jest obrz\u0119kni\u0119ty i zaczerwieniony, ale nie tworzy si\u0119 jeszcze w nim ropa. Stan zapalny mo\u017ce ust\u0105pi\u0107 samoistnie.<\/li>\n\n\n\n<li>W drugim stadium wyrostek robaczkowy jest w stanie zapalnym i gromadzi si\u0119 w nim ropa. W ci\u0105gu 24 do 48 godzin mo\u017ce si\u0119 to przerodzi\u0107 w perforacj\u0119 wyrostka robaczkowego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Przy perforacji wyrostka robaczkowego (appendicitis destructiva) zmieniona zapalnie tkanka ulega stopniowemu rozpadowi. Wyrostek robaczkowy mo\u017ce p\u0119kn\u0105\u0107 (perforacja jelita). W procesie tym do jamy brzusznej przedostaje si\u0119 tre\u015b\u0107 zapalna (bakterie), kt\u00f3ra mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c spowodowa\u0107 zapalenie otrzewnej.<\/p>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<p><strong>UWAGA<\/strong>: Zapalenie otrzewnej mo\u017ce zagra\u017ca\u0107 \u017cyciu! Ryzyko tego powik\u0142ania wzrasta gwa\u0142townie po oko\u0142o 48 godzinach od momentu wyst\u0105pienia zapalenia wyrostka robaczkowego. Je\u015bli podejrzewasz u siebie zapalenie wyrostka robaczkowego, powiniene\u015b natychmiast skontaktowa\u0107 si\u0119 z lekarzem!<\/p>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<p><strong>Zapalenie wyrostka robaczkowego: objawy we wczesnym stadium<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Na pocz\u0105tku zapalenia wyrostka robaczkowego pojawiaj\u0105 si\u0119 zwykle niespecyficzne dolegliwo\u015bci, kt\u00f3re mog\u0105 wskazywa\u0107 tak\u017ce na inne choroby. Na przyk\u0142ad wielu pacjent\u00f3w pocz\u0105tkowo odczuwa k\u0142uj\u0105ce lub ci\u0105gn\u0105ce b\u00f3le w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci brzucha lub na wysoko\u015bci p\u0119pka, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo mog\u0105 by\u0107 mylnie interpretowane jako dolegliwo\u015bci \u017co\u0142\u0105dkowe. W ci\u0105gu kilku godzin pojawiaj\u0105 si\u0119 inne objawy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zapalenie wyrostka robaczkowego: objawy w fazie ostrej<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W fazie ostrej zapalenia wyrostka robaczkowego b\u00f3l przesuwa si\u0119 do rejonu prawego podbrzusza i tam stopniowo si\u0119 nasila. Mo\u017ce te\u017c promieniowa\u0107 na lew\u0105 stron\u0119 podbrzusza lub obejmowa\u0107 ca\u0142\u0105 jam\u0119 brzuszn\u0105. To, gdzie dok\u0142adnie odczuwany jest b\u00f3l, zale\u017cy od umiejscowienia wyrostka robaczkowego, kt\u00f3re mo\u017ce by\u0107 r\u00f3\u017cne u r\u00f3\u017cnych os\u00f3b. Ponadto wyrostek robaczkowy mo\u017ce zmienia\u0107 swoje po\u0142o\u017cenie, na przyk\u0142ad podczas ci\u0105\u017cy.<\/p>\n\n\n\n<p>Typowe dla ostrej fazy zapalenia wyrostka robaczkowego jest to, \u017ce b\u00f3l nagle si\u0119 nasila, zw\u0142aszcza podczas chodzenia. Osoby dotkni\u0119te tym schorzeniem nie s\u0105 w stanie podnie\u015b\u0107 prawej nogi bez b\u00f3lu, co sprawia, \u017ce podci\u0105gaj\u0105 j\u0105 sztywno podczas chodzenia (kulej\u0105c). Dlatego, w przypadku podejrzenia zapalenia wyrostka robaczkowego cz\u0119\u015bci\u0105 diagnostycznej rutyny medycznej jest sprawdzenie, czy pacjent mo\u017ce skaka\u0107 bez odczuwania b\u00f3lu.<\/p>\n\n\n\n<p>Innymi objawami zapalenia wyrostka robaczkowego w fazie ostrej s\u0105:<\/p>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>gor\u0105czka do 39 stopni, rzadko jeszcze wy\u017csza gor\u0105czka,<\/li>\n\n\n\n<li>utrata apetytu,<\/li>\n\n\n\n<li>nudno\u015bci,<\/li>\n\n\n\n<li>wymioty,<\/li>\n\n\n\n<li>biegunka lub zaparcia,<\/li>\n\n\n\n<li>ob\u0142o\u017cony j\u0119zyk,<\/li>\n\n\n\n<li>czasami podwy\u017cszone t\u0119tno i nocne poty.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<p><strong>Zapalenie wyrostka robaczkowego u dzieci, kobiet w ci\u0105\u017cy i os\u00f3b starszych<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zapalenie wyrostka robaczkowego cz\u0119sto rozwija si\u0119 inaczej u dzieci, kobiet w ci\u0105\u017cy i os\u00f3b starszych, co mo\u017ce utrudnia\u0107 prawid\u0142ow\u0105 diagnostyk\u0119.<\/p>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Dzieci<\/strong> zwykle cierpi\u0105 z powodu bardziej nasilonych objaw\u00f3w ni\u017c osoby starsze. Ponadto u m\u0142odych pacjent\u00f3w b\u00f3l cz\u0119sto rozci\u0105ga si\u0119 na ca\u0142\u0105 jam\u0119 brzuszn\u0105 i towarzysz\u0105 mu silne md\u0142o\u015bci.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Z kolei u os\u00f3b starszych<\/strong> objawy zapalenia wyrostka robaczkowego, takie jak b\u00f3l i wymioty, s\u0105 zwykle mniej intensywne. Gor\u0105czka r\u00f3wnie\u017c wyst\u0119puje rzadko.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>U kobiet w ci\u0105\u017cy<\/strong> wyrostek robaczkowy jest przemieszczany, przez rosn\u0105cy p\u0142\u00f3d, z podbrzusza do prawej g\u00f3rnej i \u015brodkowej cz\u0119\u015bci brzucha. B\u00f3l charakterystyczny dla zapalenia wyrostka robaczkowego pojawia si\u0119 wtedy w nietypowych miejscach, cz\u0119sto nawet na plecach.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<p><strong>Przewlek\u0142e zapalenie wyrostka robaczkowego: objawy<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Przewlek\u0142e zapalenie wyrostka robaczkowego nie jest ograniczone do pewnego okresu, ale powtarza si\u0119 ci\u0105gle. Typowe objawy pojawiaj\u0105 si\u0119 tylko na kr\u00f3tko w ci\u0105gu kilku lat i ust\u0119puj\u0105 po kilku godzinach. Lekarze nazywaj\u0105 to r\u00f3wnie\u017c przewlek\u0142ym nawracaj\u0105cym zapaleniem wyrostka robaczkowego.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"leczenie\"><strong>Zapalenie wyrostka robaczkowego: leczenie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>W przypadku zapalenia wyrostka robaczkowego zwykle wykonuje si\u0119 operacj\u0119. Chirurg usuwa uszkodzony wyrostek robaczkowy (appendektomia).<\/p>\n\n\n\n<p>Obecnie zapalenie wyrostka robaczkowego rzadko jest leczone nieoperacyjnie (zachowawczo, poprzez powstrzymanie si\u0119 od jedzenia, odpoczynek w \u0142\u00f3\u017cku, antybiotyki). Nieleczone zapalenie wyrostka mo\u017ce stosunkowo szybko doprowadzi\u0107 do powa\u017cnych powik\u0142a\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p>Dost\u0119pne s\u0105 dwie metody appendektomii (chirurgicznego usuni\u0119cia wyrostka robaczkowego):&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>klasyczna appendektomia, z du\u017cym ci\u0119ciem brzusznym (laparotomia),&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>metoda ma\u0142oinwazyjna (laparoskopowa).&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Oba zabiegi wykonywane s\u0105 w znieczuleniu og\u00f3lnym i trwaj\u0105 oko\u0142o 20 minut.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Klasyczna appendektomia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W klasycznej, otwartej operacji chirurg otwiera prawe podbrzusze przez naci\u0119cie o d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o pi\u0119ciu centymetr\u00f3w (laparotomia). Wycina on zaka\u017cony wyrostek robaczkowy, a nast\u0119pnie zaszywa brzegi rany. Ta metoda mo\u017ce pozostawia\u0107 blizn\u0119 na podbrzuszu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Appendektomia laparoskopowa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W tym zabiegu wykonuje si\u0119 trzy bardzo ma\u0142e naci\u0119cia brzucha. Przez jedno z tych naci\u0119\u0107 chirurg wprowadza do jamy brzusznej laparoskop, do kt\u00f3rego pod\u0142\u0105czone jest \u017ar\u00f3d\u0142o \u015bwiat\u0142a oraz kamera. Kamera przesy\u0142a obraz wn\u0119trza jamy brzusznej do monitora, aby chirurg m\u00f3g\u0142 widzie\u0107, co robi. Przez pozosta\u0142e dwa naci\u0119cia chirurg wprowadza niezb\u0119dne narz\u0119dzia. Za ich pomoc\u0105 usuwa wyrostek robaczkowy, tak jak w klasycznej operacji, a nast\u0119pnie zszywa ran\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Dla lepszej widoczno\u015bci jama brzuszna na czas zabiegu wype\u0142niana jest gazem oboj\u0119tnym (dwutlenkiem w\u0119gla).<\/p>\n\n\n\n<p>Metoda laparoskopowa ma kilka zalet, na przyk\u0142ad ma\u0142e naci\u0119cia na brzuchu zazwyczaj nie pozostawiaj\u0105 widocznych blizn. B\u00f3l po operacji laparoskopowej jest zazwyczaj mniejszy ni\u017c po operacji na otwartej jamie brzusznej. Ponadto rzadziej dochodzi do zaka\u017cenia ran. Nie mo\u017cna jednak zatrzyma\u0107 krwawienia wewn\u0119trznego tak skutecznie, jak ma to miejsce w przypadku operacji klasycznej. Co wi\u0119cej, czas operacji jest nieco d\u0142u\u017cszy ni\u017c w przypadku zabiegu klasycznego.<\/p>\n\n\n\n<p>Metoda laparoskopowa jest szczeg\u00f3lnie przydatna we wczesnych stadiach zapalenia wyrostka robaczkowego. Je\u015bli stan zapalny jest bardziej zaawansowany, lekarze zazwyczaj preferuj\u0105 klasyczn\u0105 metod\u0119 chirurgiczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Po operacji<\/strong><\/p>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Po zabiegu usuni\u0119cia wyrostka robaczkowego pacjent musi zazwyczaj pozosta\u0107 w szpitalu jeszcze przez kilka dni. W tym czasie lekarze monitoruj\u0105 prac\u0119 jego jelit: sprawdzaj\u0105, czy jelita szybko wznawiaj\u0105 swoj\u0105 normaln\u0105 aktywno\u015b\u0107. Czasami pacjent otrzymuje infuzje, aby upewni\u0107 si\u0119, \u017ce jego organizm ma zapewnion\u0105 odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych i p\u0142yn\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li>Zwykle pacjent mo\u017ce co\u015b wypi\u0107 ju\u017c wieczorem po operacji. Nie powinien jednak je\u015b\u0107 sta\u0142ych pokarm\u00f3w a\u017c do nast\u0119pnego dnia po operacji.<\/li>\n\n\n\n<li>Po operacji chodzenie mo\u017ce by\u0107 pocz\u0105tkowo bolesne i przez kilka dni pacjent nie powinien si\u0119 przem\u0119cza\u0107. Zwykle b\u0119dzie on przebywa\u0142 na zwolnieniu lekarskim przez dwa do trzech tygodni.<\/li>\n\n\n\n<li>Wielu chirurg\u00f3w do zszycia \u015bciany brzucha u\u017cywa obecnie szw\u00f3w rozpuszczalnych. Szwy, kt\u00f3re nie rozpuszcz\u0105 si\u0119 same, s\u0105 zwykle usuwane tydzie\u0144 po operacji. Mo\u017cna to robi\u0107 tak\u017ce w warunkach ambulatoryjnych.<\/li>\n\n\n\n<li>Czasami podczas appendektomii chirurg zak\u0142ada dren, czyli cienk\u0105 rurk\u0119, kt\u00f3ra odprowadza p\u0142yn z rany lub rop\u0119 z jamy brzusznej na zewn\u0105trz. Rurka ta jest usuwana kilka dni po operacji.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<p><strong>Mo\u017cliwe powik\u0142ania pooperacyjne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Jak po ka\u017cdej innej operacji, tak i po appendektomii mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 krwawienie lub infekcja. Ryzyko jest jednak stosunkowo niskie, poniewa\u017c operacja ta jest wykonywana bardzo cz\u0119sto i dlatego jest dla wielu chirurg\u00f3w dobrze opanowanym dzia\u0142aniem rutynowym.<\/p>\n\n\n\n<p>Kilka dni po operacji pod pow\u0142ok\u0105 brzuszn\u0105 mo\u017ce zbiera\u0107 si\u0119 ropa, kt\u00f3r\u0105 trzeba drenowa\u0107. Lekarze m\u00f3wi\u0105 wtedy o ropniu \u015bciany jamy brzusznej.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli oko\u0142o tygodnia po operacji pojawi si\u0119 nag\u0142a gor\u0105czka i b\u00f3l w okolicy jelit, mo\u017ce to oznacza\u0107 tzw. ropie\u0144 jamy brzusznej. W tym przypadku ropa zbiera si\u0119 w najg\u0142\u0119bszej cz\u0119\u015bci jamy brzusznej. Ropie\u0144 w jamie brzusznej jest leczony za pomoc\u0105 kolejnej operacji chirurgicznej.<\/p>\n\n\n\n<p>Rzadkimi, ale powa\u017cnymi powik\u0142aniami po usuni\u0119ciu wyrostka robaczkowego s\u0105 blizny (zrosty) w jamie brzusznej. Sklejaj\u0105 one narz\u0105dy jamy brzusznej, takie jak p\u0119tle jelitowe, przez co stolec nie mo\u017ce by\u0107 ju\u017c swobodnie transportowany. Powik\u0142anie to pojawia si\u0119 w ci\u0105gu pierwszych trzech tygodni po operacji. Zwykle konieczna jest wtedy kolejna operacja.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"przyczyny\"><strong>Zapalenie wyrostka robaczkowego: przyczyny i czynniki ryzyka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Do zapalenia wyrostka robaczkowego dochodzi zazwyczaj wtedy, gdy zablokowane zostaje po\u0142\u0105czenie pomi\u0119dzy jelitem \u015blepym a wyrostkiem robaczkowym. Blokada ta mo\u017ce by\u0107 spowodowana przez kamienie ka\u0142owe (stwardnia\u0142y ka\u0142) lub, rzadziej, przez cia\u0142a obce, takie jak pestki wi\u015bni czy melona. W tym przypadku wydzieliny gromadz\u0105 si\u0119 w wyrostku robaczkowym, co pozwala bakteriom jelita grubego namna\u017ca\u0107 si\u0119 tam i wywo\u0142ywa\u0107 stany zapalne. Tak\u017ce, je\u015bli wyrostek jest w niekorzystnej pozycji i np. zagina si\u0119, mog\u0105 si\u0119 w nim gromadzi\u0107 wydzieliny powoduj\u0105ce stany zapalne.<\/p>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<p>Tylko bardzo rzadko za zapalenie wyrostka robaczkowego odpowiedzialne s\u0105 nowotwory lub paso\u017cyty jelitowe.<\/p>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<p>Zapalenie wyrostka robaczkowego mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c towarzyszy\u0107 przewlek\u0142ym chorobom zapalnym jelit (choroba Le\u015bniowskiego-Crohna, wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego). Dzieje si\u0119 tak dlatego, \u017ce zapalenie mo\u017ce rozprzestrzenia\u0107 si\u0119 z miejsca pochodzenia (pierwotnego ogniska zapalenia) na wyrostek robaczkowy.<\/p>\n\n\n\n<p>Infekcje bakteryjne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliw\u0105 przyczyn\u0105 zapalenia wyrostka robaczkowego. Mog\u0105 one dotyczy\u0107 r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bci jelita, w tym wyrostka robaczkowego.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"badania\"><strong>Zapalenie wyrostka robaczkowego: badania i diagnostyka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Pierwszym krokiem jest zebranie historii choroby pacjenta (anamneza): lekarz prosi pacjenta o szczeg\u00f3\u0142owe opisanie objaw\u00f3w i pyta o wszelkie istniej\u0105ce choroby lub schorzenia wyst\u0119puj\u0105ce w przesz\u0142o\u015bci. Mo\u017cliwe pytania, kt\u00f3re mo\u017ce zada\u0107 lekarz, to m.in.:<\/p>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Gdzie dok\u0142adnie odczuwasz b\u00f3l brzucha?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy mo\u017cesz bardziej szczeg\u00f3\u0142owo opisa\u0107 rodzaj b\u00f3lu (k\u0142ucie, szczypanie itp.)?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy masz jakie\u015b inne dolegliwo\u015bci, takie jak md\u0142o\u015bci, wymioty lub brak apetytu?<\/li>\n\n\n\n<li>Od jak dawna masz te objawy?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy masz jakie\u015b wcze\u015bniejsze choroby?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy mia\u0142e\u015b kiedy\u015b operacj\u0119 na jamie brzusznej?<\/li>\n\n\n\n<li>W przypadku kobiet: Czy jeste\u015b w ci\u0105\u017cy?<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<p><strong>Badanie fizykalne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Po przeprowadzeniu wywiadu nast\u0119puje badanie fizykalne: najpierw lekarz bada palpacyjnie podbrzusze w poszukiwaniu punkt\u00f3w spustowych (bolesnych) typowych dla ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego.<\/p>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Punkt McBurneya<\/strong>: le\u017cy na \u015brodku linii \u0142\u0105cz\u0105cej p\u0119pek z prawym wyst\u0119pem ko\u015bci biodrowej.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Punkt Lanza<\/strong>: Znajduje si\u0119 pomi\u0119dzy praw\u0105 a \u015brodkow\u0105 trzeci\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 linii \u0142\u0105cz\u0105cej dwa wyst\u0119py ko\u015bci biodrowych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<p>Je\u015bli lekarz lekko naciska na te dwa punkty, zdrowy cz\u0142owiek nie odczuwa \u017cadnego szczeg\u00f3lnego b\u00f3lu. Natomiast w przypadku ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego ucisk wywo\u0142uje silny b\u00f3l, tak \u017ce pacjent odruchowo napina \u015bcian\u0119 brzucha \u2013 jest to prawie pewny znak wyst\u0119powania ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Poza tym r\u00f3wnie\u017c inne rodzaje b\u00f3lu mog\u0105 wskazywa\u0107 na zapalenie wyrostka robaczkowego.<\/p>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Objaw Rovsinga<\/strong>: silny b\u00f3l, kiedy jelito grube jest z lekkim uciskiem rozci\u0105gane w kierunku prawego podbrzusza.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Objaw Blumberga<\/strong>: b\u00f3l powstaje, kiedy lekarz naciska na podbrzusze, a potem nagle puszcza je ponownie.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Znak Rosensteina<\/strong>: rozci\u0105gaj\u0105cy si\u0119 b\u00f3l w prawym podbrzuszu, powstaj\u0105cy, gdy pacjent le\u017cy na lewym boku.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Objaw Jaworskiego<\/strong>: silny b\u00f3l, kiedy pacjent jest proszony o uniesienie prawej nogi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<p>Poniewa\u017c zapaleniu wyrostka robaczkowego cz\u0119sto towarzyszy gor\u0105czka, temperatur\u0119 zwykle mierzy si\u0119 pod pach\u0105 oraz w odbycie (rektalnie). R\u00f3\u017cnica tych temperatur jest typowa dla zapalenia wyrostka robaczkowego \u2013 temperatura mierzona w odbycie jest o co najmniej jeden stopie\u0144 wy\u017csza ni\u017c temperatura mierzona pod pach\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Badanie krwi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli podejrzewa si\u0119 ostre zapalenie wyrostka robaczkowego, przeprowadza si\u0119 badanie krwi. Je\u017celi okre\u015blone warto\u015bci badania, takie jak liczba bia\u0142ych krwinek (leukocyt\u00f3w) s\u0105 podwy\u017cszone, mo\u017ce to wskazywa\u0107 na istnienie stanu zapalnego w organizmie. To samo dotyczy podwy\u017cszonego wska\u017anika sedymentacji krwinek (ESR) i podwy\u017cszonej warto\u015bci CRP (bia\u0142ka C-reaktywnego).<\/p>\n\n\n\n<p>Badanie krwi nie wskazuje jednak, gdzie dok\u0142adnie w organizmie znajduje si\u0119 stan zapalny. Na to pytanie udzieli\u0107 odpowiedzi mo\u017ce tylko badanie fizykalne.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Inne badania<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Cz\u0119sto trudniej jest zdiagnozowa\u0107 zapalenie wyrostka robaczkowego u dzieci, kobiet w ci\u0105\u017cy i os\u00f3b starszych, poniewa\u017c objawy nie zawsze s\u0105 jednoznaczne. W tym przypadku pomocne mo\u017ce by\u0107 badanie moczu, kt\u00f3re wykluczy choroby nerek i dr\u00f3g moczowych jako przyczyn\u0119 objaw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Przydatne mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c procedury obrazowania medycznego, szczeg\u00f3lnie je\u015bli diagnoza jest niejasna: USG pokazuje zapalenie wyrostka robaczkowego jako cie\u0144 w jego obrazie. W skomplikowanych przypadkach, gdy nie mo\u017cna jednoznacznie przypisa\u0107 objaw\u00f3w i nale\u017cy si\u0119 spodziewa\u0107 powik\u0142a\u0144, wskazana mo\u017ce by\u0107 tomografia komputerowa.<\/p>\n\n\n\n<p>Choroby ginekologiczne, takie jak zapalenie jajnik\u00f3w czy jajowod\u00f3w, mog\u0105 powodowa\u0107 objawy podobne do ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego. Dlatego u pacjentek z podejrzeniem zapalenia wyrostka robaczkowego wskazane jest przeprowadzenie badania ginekologicznego.<\/p>\n\n\n\n<p>Niemniej jednak wy\u0142\u0105cznie laparoskopia mo\u017ce da\u0107 ostateczn\u0105 pewno\u015b\u0107 w przypadku w\u0105tpliwej diagnozy ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego: wgl\u0105d do jamy brzusznej pozwala lekarzowi jednoznacznie stwierdzi\u0107, czy zapalenie wyrostka jest obecne, czy nie. Je\u015bli tak jest, mo\u017ce on usun\u0105\u0107 zmienion\u0105 zapalnie tkank\u0119 podczas zabiegu laparoskopii (appendektomia laparoskopowa).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"przebieg\"><strong>Zapalenie wyrostka robaczkowego: przebieg i rokowanie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>W zasadzie ostre zapalenie wyrostka robaczkowego mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 w ka\u017cdym wieku. Najcz\u0119\u015bciej jednak dotyka m\u0142odych ludzi w wieku od 10 do 19 lat. Ma\u0142e dzieci i osoby starsze s\u0105 mniej nara\u017cone na zapalenie wyrostka robaczkowego. Ka\u017cdego roku \u015brednio 110 na 100 000 os\u00f3b zapada na zapalenie wyrostka robaczkowego. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, oko\u0142o siedmiu procent populacji raz w \u017cyciu przechodzi zapalenie wyrostka robaczkowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Rokowanie w przypadku ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego zale\u017cy od tego, jak wcze\u015bnie zostanie ono rozpoznane i leczone. Je\u015bli zmieniony zapalnie wyrostek robaczkowy zostanie wcze\u015bnie i ca\u0142kowicie usuni\u0119ty, rokowania s\u0105 zazwyczaj dobre \u2013 zapalenie wyrostka robaczkowego zwykle goi si\u0119 bez dodatkowych szk\u00f3d.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli jednak zapalenie wyrostka robaczkowego zostanie rozpoznane i b\u0119dzie leczone zbyt p\u00f3\u017ano, mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 zagro\u017ceniem dla \u017cycia. Rosn\u0105ce ci\u015bnienie w wyrostku robaczkowym mo\u017ce doprowadzi\u0107 do perforacji jelita. Tworzy to otw\u00f3r w \u015bcianie jelita, przez kt\u00f3ry ka\u0142 i bakterie przedostaj\u0105 si\u0119 do jamy brzusznej. Mo\u017ce to prowadzi\u0107 do zagra\u017caj\u0105cego \u017cyciu zapalenia otrzewnej, kt\u00f3re zawsze musi by\u0107 natychmiast operowane.<\/p>\n\n\n\n<p>Nieleczone zapalenie wyrostka robaczkowego mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c rozprzestrzeni\u0107 si\u0119 na otaczaj\u0105c\u0105 go tkank\u0119 jelitow\u0105. Zazwyczaj konieczna jest wtedy wi\u0119ksza i trudniejsza operacja. Rzadko zapalenie wyrostka robaczkowego mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c prowadzi\u0107 do pora\u017cenia jelit lub niedro\u017cno\u015bci jelit (ileus). U pacjent\u00f3w z chorob\u0105 Le\u015bniowskiego-Crohna mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c powstawa\u0107 przetoki. S\u0105 to rurkowate po\u0142\u0105czenia pomi\u0119dzy organami, w tym przypadku pomi\u0119dzy wyrostkiem robaczkowym a innymi cz\u0119\u015bciami jelita.<\/p>\n\n\n\n<p>Takie powik\u0142ania zapalenia wyrostka robaczkowego zdarzaj\u0105 si\u0119 jednak bardzo rzadko.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"pytania\"><strong>Pytania i odpowiedzi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Czy zapalenie wyrostka robaczkowego mo\u017ce ust\u0105pi\u0107 samoistnie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Niekt\u00f3re przypadki zapalenia wyrostka robaczkowego mog\u0105 ust\u0105pi\u0107 bez leczenia, ale je\u015bli podejrzewasz, \u017ce masz problemy z wyrostkiem robaczkowym, rozs\u0105dniej jest skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem, ni\u017c czeka\u0107 w nadziei, \u017ce problem sam si\u0119 rozwi\u0105\u017ce.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jakie jest uczucie b\u00f3lu przy zapaleniu wyrostka robaczkowego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Najbardziej charakterystycznym objawem zapalenia wyrostka robaczkowego jest nag\u0142y, ostry b\u00f3l, kt\u00f3ry zaczyna si\u0119 po prawej stronie podbrzusza. Mo\u017ce te\u017c zaczyna\u0107 si\u0119 w okolicy p\u0119pka, a nast\u0119pnie przesuwa\u0107 si\u0119 ni\u017cej po prawej stronie. Na pocz\u0105tku b\u00f3l mo\u017ce przypomina\u0107 skurcz i mo\u017ce si\u0119 nasila\u0107, kiedy kaszlesz, kichasz lub poruszasz si\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jak d\u0142ugo mo\u017ce bole\u0107 wyrostek robaczkowy, zanim p\u0119knie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Objawy zapalenia wyrostka robaczkowego mog\u0105 utrzymywa\u0107 si\u0119 od 36 do 72 godzin przed jego p\u0119kni\u0119ciem. Objawy ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego rozwijaj\u0105 si\u0119 szybko od momentu pojawienia si\u0119 dolegliwo\u015bci. Wczesne symptomy obejmuj\u0105 b\u00f3l w okolicy p\u0119pka, utrat\u0119 apetytu, nudno\u015bci i <a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/wymioty\/\">wymioty <\/a>oraz nisk\u0105 gor\u0105czk\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jak wysokie jest ryzyko \u015bmierci przy p\u0119kni\u0119ciu wyrostka robaczkowego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Przed wprowadzeniem leczenia chirurgicznego umiera\u0142o ponad 50% os\u00f3b z zapaleniem wyrostka robaczkowego. Dzi\u0119ki leczeniu chirurgicznemu \u015bmiertelno\u015b\u0107 zmniejszy\u0142a si\u0119 do 15%. Dzi\u015b tylko oko\u0142o 1-3% ludzi umiera z powodu zapalenia wyrostka robaczkowego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jakie pokarmy mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 zapalenie wyrostka robaczkowego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Istniej\u0105 doniesienia o przypadkach zapalenia wyrostka robaczkowego wywo\u0142anego przez nasiona warzyw i owoc\u00f3w takich jak: kakao, pomara\u0144cze, melony, j\u0119czmie\u0144, owies, figi, winogrona, daktyle, kminek i orzechy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Co powoduje p\u0119kni\u0119cie wyrostka robaczkowego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Prawdopodobn\u0105 przyczyn\u0105 zapalenia wyrostka robaczkowego jest zablokowanie wy\u015bci\u00f3\u0142ki wyrostka robaczkowego, kt\u00f3re prowadzi do infekcji. Bakterie namna\u017caj\u0105 si\u0119 bardzo szybko, powoduj\u0105c, \u017ce wyrostek staje si\u0119 zapalony, spuchni\u0119ty i wype\u0142niony rop\u0105. Je\u015bli stan zapalny nie zostanie szybko wyleczony, mo\u017ce doj\u015b\u0107 do p\u0119kni\u0119cia wyrostka.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Co si\u0119 stanie, je\u015bli zapalenie wyrostka robaczkowego nie b\u0119dzie leczone?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli zapalenie wyrostka robaczkowego nie jest leczone, mo\u017ce doj\u015b\u0107 do jego p\u0119kni\u0119cia (rozerwania). Je\u015bli wyrostek p\u0119knie, jego zaka\u017cona zawarto\u015b\u0107 wylewa si\u0119 do jamy brzusznej. Mo\u017ce to spowodowa\u0107 znacznie powa\u017cniejsze konsekwencje zdrowotne, znane jako zapalenie otrzewnej, kt\u00f3re jest zapaleniem b\u0142ony wy\u015bcie\u0142aj\u0105cej \u015bcian\u0119 jamy brzusznej i znajduj\u0105cych si\u0119 w niej narz\u0105d\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jakie s\u0105 d\u0142ugoterminowe skutki uboczne usuni\u0119cia wyrostka robaczkowego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dla wi\u0119kszo\u015bci os\u00f3b nie ma d\u0142ugoterminowych konsekwencji usuni\u0119cia wyrostka robaczkowego. U niekt\u00f3rych os\u00f3b mo\u017ce jednak wzrosn\u0105\u0107 ryzyko wyst\u0105pienia przepukliny pachwinowej, zapalenia kikuta wyrostka robaczkowego oraz niedro\u017cno\u015bci jelit.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jak odr\u00f3\u017cni\u0107 objawy grypy \u017co\u0142\u0105dkowej od objaw\u00f3w ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f3l przy ostrym zapaleniu wyrostka robaczkowego mo\u017ce by\u0107 na pocz\u0105tku niejednoznaczny i mylony z objawem grypy \u017co\u0142\u0105dkowej. Z regu\u0142y jednak grypa ust\u0119puje po 24 godzinach. W zapaleniu wyrostka robaczkowego b\u00f3l b\u0119dzie si\u0119 nasila\u0142 i cz\u0119sto b\u0119dzie powodowa\u0142 unieruchomienie pacjenta, poniewa\u017c ruch mo\u017ce nasila\u0107 b\u00f3l.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy usuwanie wyrostka robaczkowego odbywa si\u0119 w narkozie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zabieg usuni\u0119cia wyrostka robaczkowego jest wykonywany po podaniu pacjentowi lek\u00f3w wprowadzaj\u0105cych go w g\u0142\u0119boki sen (w znieczuleniu og\u00f3lnym).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy mo\u017cna prze\u017cy\u0107 p\u0119kni\u0119cie wyrostka robaczkowego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku p\u0119kni\u0119tego wyrostka robaczkowego rokowanie jest powa\u017cne. Jeszcze kilkadziesi\u0105t lat temu p\u0119kni\u0119cie wyrostka robaczkowego by\u0142o cz\u0119sto \u015bmiertelne. Operacje chirurgiczne i antybiotyki obni\u017cy\u0142y \u015bmiertelno\u015b\u0107 niemal do zera, ale nadal konieczne mog\u0105 by\u0107 wielokrotne operacje i d\u0142uga rekonwalescencja pacjenta z p\u0119kni\u0119tym wyrostkiem robaczkowym.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy b\u00f3l przy zapaleniu wyrostka robaczkowego jest podobny do b\u00f3lu wyst\u0119puj\u0105cego przy wzd\u0119ciach?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mo\u017ce to by\u0107 uczucie bardzo podobne do tych obecnych przy wzd\u0119ciach. Jednak w przeciwie\u0144stwie do wzd\u0119\u0107, zapalenie wyrostka robaczkowego jest stanem nag\u0142ym, wymagaj\u0105cym natychmiastowej pomocy medycznej.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy b\u00f3l wyrostka robaczkowego mo\u017ce pojawia\u0107 si\u0119 i znika\u0107 przez kilka dni?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W ostrych przypadkach zapalenia wyrostka robaczkowego objawy s\u0105 zazwyczaj silne i pojawiaj\u0105 si\u0119 nagle. W przypadkach przewlek\u0142ych objawy mog\u0105 by\u0107 \u0142agodniejsze i mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 i znika\u0107 przez kilka tygodni, miesi\u0119cy, a nawet lat. Stan ten mo\u017ce by\u0107 prosty lub skomplikowany. W prostych przypadkach zapalenia wyrostka robaczkowego nie wyst\u0119puj\u0105 \u017cadne komplikacje.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy zapalenie wyrostka robaczkowego nasila si\u0119 po jedzeniu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Poniewa\u017c wyrostek robaczkowy jest cz\u0119\u015bci\u0105 uk\u0142adu trawiennego, jedzenie mo\u017ce sprawi\u0107, \u017ce objawy ulegn\u0105 nasileniu. Jednak z regu\u0142y, ludzie z zapaleniem wyrostka robaczkowego zazwyczaj nie maj\u0105 apetytu i ju\u017c nawet sama my\u015bl o jedzeniu sprawia, \u017ce czuj\u0105 si\u0119 gorzej.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"zrodla\"><strong>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Wojciech Noszczyk: Chirurgia repetytorium. Warszawa: PZWL, 2009.<\/li>\n\n\n\n<li>Wangensteen OH, Bowers WF. Significance of the obstructive factor in the genesis of acute appendicitis. \u201eArch Surg\u201d. 34.<\/li>\n\n\n\n<li>Hollerman, J.; Bernstein, MA; Kottamasu, SR; Sirr, SA (1988). &#8222;Acute recurrent appendicitis with appendicolith&#8221;. The American Journal of Emergency Medicine. 6.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Przeczytaj tak\u017ce o:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"E0r4fcbiuw\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/czarne-wymioty-oznaka-krwawienia-z-przewodu-pokarmowego\/\">Czarne wymioty &#8211; oznaka krwawienia z przewodu pokarmowego<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Czarne wymioty &#8211; oznaka krwawienia z przewodu pokarmowego&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/czarne-wymioty-oznaka-krwawienia-z-przewodu-pokarmowego\/embed\/#?secret=wAPDGRUj2x#?secret=E0r4fcbiuw\" data-secret=\"E0r4fcbiuw\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"5iT3nPmJK5\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/krew-w-kale\/\">Krew w kale<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Krew w kale&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/krew-w-kale\/embed\/#?secret=px3UvWkIwx#?secret=5iT3nPmJK5\" data-secret=\"5iT3nPmJK5\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"VywminxDVw\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bialkomocz-co-oznacza-obecnosc-bialka-w-moczu\/\">Bia\u0142komocz &#8211; co oznacza obecno\u015b\u0107 bia\u0142ka w moczu?<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Bia\u0142komocz &#8211; co oznacza obecno\u015b\u0107 bia\u0142ka w moczu?&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bialkomocz-co-oznacza-obecnosc-bialka-w-moczu\/embed\/#?secret=DiEGCwRAzd#?secret=VywminxDVw\" data-secret=\"VywminxDVw\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"Up26RNjBDR\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/badanie-crp-norma\/\">Badanie CRP norma<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Badanie CRP norma&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/badanie-crp-norma\/embed\/#?secret=2wUTouLo4Y#?secret=Up26RNjBDR\" data-secret=\"Up26RNjBDR\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"sm31u9AgA9\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bol-odbytu\/\">B\u00f3l odbytu<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;B\u00f3l odbytu&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bol-odbytu\/embed\/#?secret=B3tQC4zTK2#?secret=sm31u9AgA9\" data-secret=\"sm31u9AgA9\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"00H3zZTOoL\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/leukocyty-i-erytrocyty-w-moczu\/\">Leukocyty i&nbsp;erytrocyty w&nbsp;moczu<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Leukocyty i&nbsp;erytrocyty w&nbsp;moczu&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/leukocyty-i-erytrocyty-w-moczu\/embed\/#?secret=5R8scyhjsv#?secret=00H3zZTOoL\" data-secret=\"00H3zZTOoL\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":7803,"template":"","tags":[4,285],"guide_category":[77],"class_list":["post-7802","tm-guide","type-tm-guide","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-poradnik","tag-zapalenie-wyrostka-robaczkowego","guide_category-brzuch"],"acf":[],"lang":"pl","translations":{"pl":7802},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide\/7802","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide"}],"about":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/types\/tm-guide"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/users\/6"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media\/7803"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media?parent=7802"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tags?post=7802"},{"taxonomy":"guide_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/guide_category?post=7802"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}