{"id":7833,"date":"2021-11-10T14:12:00","date_gmt":"2021-11-10T14:12:00","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&#038;p=7833"},"modified":"2024-10-02T20:13:11","modified_gmt":"2024-10-02T18:13:11","slug":"sarkoidoza","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/sarkoidoza\/","title":{"rendered":"Sarkoidoza"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\"><strong>Jak TELEMEDICO mo\u017ce pom\u00f3c Ci w przypadku sarkoidozy?&nbsp;<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Charakterystyczn\u0105 cech\u0105 sarkoidozy jest niejednorodny, niejasny obraz kliniczny. Cz\u0119sto pacjenci wygl\u0105daj\u0105 na zupe\u0142nie zdrowych. Pacjenci cz\u0119sto zg\u0142aszaj\u0105 objawy grypy, silne zm\u0119czenie lub wyczerpanie, duszno\u015b\u0107 przy niewielkim wysi\u0142ku, napady kaszlu i gor\u0105czk\u0119. Dlatego, je\u017celi zauwa\u017casz u siebie podobne objawy, to zawsze warto om\u00f3wi\u0107 je z do\u015bwiadczonym lekarzem. Wideokonsultacja ze specjalist\u0105 TELEMEDICO to najprostszy i najszybszy spos\u00f3b na zasi\u0119gni\u0119cie fachowej opinii lekarskiej.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"informacje\"><strong>Podstawowe informacje<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"color: initial\">Czym jest sarkoidoza? To choroba zapalna zwi\u0105zana z powstawaniem guzkowych zmian tkankowych. Zwykle dotyka ona p\u0142uc, ale mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 r\u00f3wnie\u017c w innych tkankach i narz\u0105dach.<\/span><\/li>\n\n\n\n<li><span style=\"color: initial\">Objawy: zale\u017c\u0105 od zaatakowanych organ\u00f3w i przebiegu choroby (ostry lub przewlek\u0142y). Typowe objawy przewlek\u0142ej sarkoidozy p\u0142uc (najcz\u0119stsza posta\u0107) to nasilaj\u0105cy si\u0119 dra\u017cliwy kaszel, duszno\u015b\u0107 przy wysi\u0142ku oraz obrz\u0119k w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych w okolicy p\u0142uc.<\/span><\/li>\n\n\n\n<li><span style=\"color: initial\">Przyczyna: nieznana. Jednak w rozwoju choroby prawdopodobnie bierze udzia\u0142 kilka czynnik\u00f3w. Opr\u00f3cz czynnik\u00f3w genetycznych podejrzewa si\u0119 r\u00f3wnie\u017c udzia\u0142 szkodliwych substancji, kt\u00f3re by\u0142y wdychane przez chorego.<\/span><\/li>\n\n\n\n<li><span style=\"color: initial\">Leczenie: nie zawsze konieczne, poniewa\u017c sarkoidoza cz\u0119sto leczy si\u0119 sama (szczeg\u00f3lnie ostra sarkoidoza). Jednak\u017ce pacjenci z ci\u0119\u017ckimi objawami lub upo\u015bledzon\u0105 czynno\u015bci\u0105 p\u0142uc powinni by\u0107 profesjonalnie leczeni. Preparaty kortyzonu s\u0105 lekiem pierwszego wyboru.<\/span><\/li>\n\n\n\n<li><span style=\"color: initial\">Rokowanie: przewa\u017cnie korzystne, zw\u0142aszcza w ostrej sarkoidozie. Im bardziej zaawansowana jest przewlek\u0142a sarkoidoza, tym mniejsze s\u0105 szanse na wyleczenie. U niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w czynno\u015b\u0107 p\u0142uc pozostaje trwale upo\u015bledzona. Oko\u0142o pi\u0119ciu procent pacjent\u00f3w z sarkoidoz\u0105 umiera z powodu powik\u0142a\u0144.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"opis\"><strong>Sarkoidoza: opis<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Sarkoidoza jest chorob\u0105 zapaln\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce dotyczy\u0107 r\u00f3\u017cnych narz\u0105d\u00f3w i tkanek w organizmie. Z tego powodu nazywana jest r\u00f3wnie\u017c chorob\u0105 wielouk\u0142adow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w sarkoidoza dotyka p\u0142uc. Cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105 r\u00f3wnie\u017c problemy z oczami, sercem i sk\u00f3r\u0105. Zasadniczo jednak sarkoidoza mo\u017ce dotyczy\u0107 tak\u017ce innych cz\u0119\u015bci cia\u0142a, takich jak ko\u015bci, nerki, \u015blinianki przyuszne, trzustka i centralny uk\u0142ad nerwowy. W zwi\u0105zku z tym mo\u017cliwe objawy sarkoidozy s\u0105 wielorakie.<\/p>\n\n\n\n<p>Sarkoidoza jest jedn\u0105 z tzw. chor\u00f3b ziarniniakowych. Jej klasyczn\u0105 cech\u0105 jest wyst\u0119powanie drobnych, guzkowatych zmian tkankowych. Te tak zwane ziarniniaki s\u0105 widoczne pod mikroskopem. Nie jest jeszcze jasne, w wyniku czego powstaj\u0105. Lekarze podejrzewaj\u0105 jednak, \u017ce sarkoidoz\u0119 mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 czynniki dziedziczne w po\u0142\u0105czeniu z pewnymi czynnikami \u015brodowiskowymi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sarkoidoza: cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Szacuje si\u0119, \u017ce w Europie na sarkoidoz\u0119 choruje oko\u0142o 40 do 50 na ka\u017cde 100 000 os\u00f3b. Najwy\u017csze wska\u017aniki zachorowa\u0144 wyst\u0119puj\u0105 w Szwecji i Islandii oraz u os\u00f3b o ciemnej karnacji sk\u00f3ry mieszkaj\u0105cych w USA.<\/p>\n\n\n\n<p>Choroba pojawia si\u0119 zwykle mi\u0119dzy 20 a 40 rokiem \u017cycia. Kobiety s\u0105 dotkni\u0119te chorob\u0105 nieco cz\u0119\u015bciej ni\u017c m\u0119\u017cczy\u017ani.<\/p>\n\n\n\n<p>Niekiedy na sarkoidoz\u0119 choruj\u0105 r\u00f3wnie\u017c dzieci. Choroba wyst\u0119puj\u0105ca do czwartego roku \u017cycia nazywana jest \u201esarkoidoz\u0105 dzieci\u0119c\u0105\u201d (early onset sarcoidosis, EOS). Ta rzadka posta\u0107 sarkoidozy jest zwykle spowodowana wadami genetycznymi.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"objawy\"><strong>Sarkoidoza: objawy<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Lekarze w zale\u017cno\u015bci od przebiegu choroby rozr\u00f3\u017cniaj\u0105 sarkoidoz\u0119 ostr\u0105 i przewlek\u0142\u0105. Wyst\u0119puj\u0105ce objawy zale\u017c\u0105 od przebiegu choroby, stopnia jej zaawansowania oraz dotkni\u0119tych chorob\u0105 narz\u0105d\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ostra sarkoidoza<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ostra sarkoidoza stanowi tylko oko\u0142o dziesi\u0119ciu procent wszystkich przypadk\u00f3w choroby. Objawy pojawiaj\u0105 si\u0119 tu do\u015b\u0107 nagle. Najcz\u0119\u015bciej dotkni\u0119te chorob\u0105 s\u0105 p\u0142uca. Typowe s\u0105 tutaj nast\u0119puj\u0105ce objawy:<\/p>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>gor\u0105czka i wyczerpanie,<\/li>\n\n\n\n<li>bolesne, pocz\u0105tkowo czerwone, p\u00f3\u017aniej niebieskawe guzki pod sk\u00f3r\u0105 (rumie\u0144 guzowaty),<\/li>\n\n\n\n<li>bolesny obrz\u0119k i zapalenie staw\u00f3w (zapalenie staw\u00f3w),<\/li>\n\n\n\n<li>obrz\u0119k w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych w okolicach obu p\u0142uc.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<p>W sarkoidozie rumie\u0144 guzowaty wyst\u0119puje g\u0142\u00f3wnie na przedniej stronie ko\u0144czyn dolnych. Obszary te s\u0105 bardzo wra\u017cliwe na b\u00f3l. W ci\u0119\u017ckich przypadkach nawet ci\u0119\u017car ubrania na zmienionej chorobowo sk\u00f3rze mo\u017ce powodowa\u0107 silny b\u00f3l. Guzki sk\u00f3rne powstaj\u0105 w wyniku zapalenia tkanki t\u0142uszczowej znajduj\u0105cej si\u0119 tu\u017c pod sk\u00f3r\u0105. Mo\u017cliwe przyczyny tego zapalenia to sarkoidoza, choroby zaka\u017ane i choroby autoimmunologiczne.<\/p>\n\n\n\n<p>Zapalenie staw\u00f3w (artretyzm) w ostrej sarkoidozie dotyczy najcz\u0119\u015bciej staw\u00f3w skokowych. Pacjenci odczuwaj\u0105 b\u00f3l g\u0142\u00f3wnie podczas chodzenia. Mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c doj\u015b\u0107 do zapalenia kilku staw\u00f3w jednocze\u015bnie (zapalenie wielostawowe).<\/p>\n\n\n\n<p>W ostrej sarkoidozie stwierdza si\u0119 obrz\u0119k w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych w okolicy oskrzeli i du\u017cych naczy\u0144 p\u0142ucnych. Obrz\u0119ki zwykle nie powoduj\u0105 \u017cadnych objaw\u00f3w, ale s\u0105 dobrze widoczne na zdj\u0119ciu rentgenowskim. Obrz\u0119k w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych jest bardzo typow\u0105 cech\u0105 sarkoidozy. U os\u00f3b, kt\u00f3re poza tym nie maj\u0105 \u017cadnych objaw\u00f3w, sarkoidoza jest cz\u0119sto rozpoznawana wy\u0142\u0105cznie na podstawie powi\u0119kszenia w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych widocznego na zdj\u0119ciu rentgenowskim.<\/p>\n\n\n\n<p>Trzy objawy: obrz\u0119k w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych w okolicy p\u0142uc, rumie\u0144 guzowaty i zapalenie staw\u00f3w (artretyzm) nazywane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c triad\u0105 ostrej sarkoidozy lub zespo\u0142em L\u00f6fgrena.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przewlek\u0142a sarkoidoza<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Oko\u0142o 90 procent wszystkich pacjent\u00f3w cierpi na przewlek\u0142\u0105 posta\u0107 sarkoidozy. Najcz\u0119\u015bciej dotkni\u0119te s\u0105 p\u0142uca i s\u0105siaduj\u0105ce z nimi w\u0119z\u0142y ch\u0142onne. Niekt\u00f3rzy pacjenci nie zauwa\u017caj\u0105 u siebie \u017cadnych objaw\u00f3w choroby. U innych objawy rozwijaj\u0105 si\u0119 powoli i podst\u0119pnie; wyst\u0119puj\u0105: coraz bardziej dokuczliwy kaszel i duszno\u015bci, w zale\u017cno\u015bci od intensywno\u015bci wysi\u0142ku. Na zdj\u0119ciu rentgenowskim obrz\u0119kni\u0119te w\u0119z\u0142y ch\u0142onne widoczne s\u0105 w tzw. wn\u0119kach p\u0142ucnych. Inne objawy przewlek\u0142ej sarkoidozy to:<\/p>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>lekka gor\u0105czka,<\/li>\n\n\n\n<li>utrata wagi,<\/li>\n\n\n\n<li>zm\u0119czenie,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3l staw\u00f3w (zapalenie staw\u00f3w).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<p>W zasadzie sarkoidoza mo\u017ce atakowa\u0107 ca\u0142y organizm (sarkoidoza pozap\u0142ucna). Powoduje to zr\u00f3\u017cnicowane objawy:<\/p>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Sarkoidoza \u2013 oczy<\/strong>: Choroba mo\u017ce dotyczy\u0107 r\u00f3\u017cnych struktur w oku. U wielu pacjent\u00f3w dochodzi do zapalenia zar\u00f3wno t\u0119cz\u00f3wki, jak i tzw. cia\u0142a rz\u0119skowego (na kt\u00f3rym zawieszona jest soczewka oka). To tak zwane zapalenie b\u0142ony naczyniowej powoduje b\u00f3l oczu, kt\u00f3ry wyst\u0119puje g\u0142\u00f3wnie przy jasnym \u015bwietle.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Sarkoidoza \u2013 sk\u00f3ra<\/strong>: Przewlek\u0142a sarkoidoza w sk\u00f3rze wywo\u0142uje pewne zmiany sk\u00f3rne. Nale\u017c\u0105 do nich wspomniane wy\u017cej bolesne guzki pod sk\u00f3r\u0105 (rumie\u0144 guzowaty). Tworz\u0105 si\u0119 one najch\u0119tniej na przedniej stronie ko\u0144czyn dolnych. Ponadto, mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 niebiesko-fioletowe przebarwienia sk\u00f3ry (lupus pernio), szczeg\u00f3lnie na policzkach i nosie.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Sarkoidoza \u2013 serce<\/strong>: Serce mo\u017ce by\u0107 w r\u00f3\u017cnym stopniu dotkni\u0119te sarkoidoz\u0105. \u0141agodna posta\u0107 choroby nie powoduje \u017cadnych objaw\u00f3w. W ci\u0119\u017cszych przypadkach mo\u017ce doj\u015b\u0107 do niewydolno\u015bci serca lub zaburze\u0144 rytmu serca. Istnieje wtedy ryzyko wyst\u0105pienia powa\u017cnych powik\u0142a\u0144!<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Sarkoidoza \u2013 nerki<\/strong>: Je\u015bli sarkoidoza wp\u0142ywa na nerki, wydalaj\u0105 one z moczem wi\u0119cej wapnia. Sprzyja to tworzeniu si\u0119 kamieni nerkowych.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Sarkoidoza \u2013 o\u015brodkowy uk\u0142ad nerwowy (neurosarkoidoza): <\/strong>Sarkoidoza rzadko dotyka o\u015brodkowy uk\u0142ad nerwowy (m\u00f3zgu i rdzenia kr\u0119gowego). Cz\u0119sto powoduje to uszkodzenie nerw\u00f3w czaszkowych. Je\u015bli dotyczy to na przyk\u0142ad nerwu twarzowego, mi\u0119\u015bnie twarzy ulegaj\u0105 w rezultacie parali\u017cowi. Ten niedow\u0142ad twarzy wyst\u0119puje zwykle po jednej stronie. Neurosarkoidoza cz\u0119sto prowadzi r\u00f3wnie\u017c do zapalenia opon m\u00f3zgowych. Mo\u017cliwymi objawami s\u0105 tutaj b\u00f3le g\u0142owy i wymioty.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Sarkoidoza \u2013 w\u0105troba i \u015bledziona<\/strong>: Sarkoidoza w\u0105troby i \u015bledziony zazwyczaj nie powoduje \u017cadnych objaw\u00f3w. Funkcja tych dw\u00f3ch narz\u0105d\u00f3w praktycznie nie jest zaburzona. W wyniku sarkoidozy w\u0105troby podwy\u017cszone mog\u0105 by\u0107 tylko warto\u015bci w\u0105trobowe we krwi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Zesp\u00f3\u0142 Heerfordta (przewlek\u0142e zapalenie \u015blinianek i narz\u0105d\u00f3w \u0142zowych)<\/strong>: W tej szczeg\u00f3lnej postaci sarkoidozy dochodzi do zapalenia \u015blinianek przyusznych i oczu oraz do obrz\u0119ku w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych piersi. Dodatkowo jedna strona twarzy mo\u017ce by\u0107 sparali\u017cowana (niedow\u0142ad twarzy).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Zesp\u00f3\u0142 J\u00fcnglinga<\/strong>: Termin ten odnosi si\u0119 do przewlek\u0142ej sarkoidozy obejmuj\u0105cej ko\u015bci. Bardzo cz\u0119sto dotkni\u0119te s\u0105 ko\u015bci palc\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li>Rzadko wyst\u0119puj\u0105ca <strong>sarkoidoza dzieci\u0119ca (EOS) <\/strong>powoduje mniej wyra\u017ane objawy ni\u017c choroba w wieku doros\u0142ym. Mo\u017cliwe objawy obejmuj\u0105 gor\u0105czk\u0119, utrat\u0119 apetytu i zm\u0119czenie, a\u017c do powi\u0119kszenia w\u0105troby i \u015bledziony (hepatosplenomegalia).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"przyczyny\"><strong>Sarkoidoza: przyczyny i czynniki ryzyka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Dok\u0142adna przyczyna wyst\u0119powania sarkoidozy jest niejasna. Jednak w rozwoju choroby prawdopodobnie odgrywaj\u0105 rol\u0119 r\u00f3\u017cne czynniki.<\/p>\n\n\n\n<p>U wi\u0119kszo\u015bci pacjent\u00f3w sarkoidoza dotyka p\u0142uc. Naukowcy podejrzewaj\u0105 wi\u0119c, \u017ce wdychanie szkodliwych substancji aktywuje system immunologiczny w p\u0142ucach. Mo\u017ce to spowodowa\u0107 powstanie guzk\u00f3w tkankowych (ziarniniak\u00f3w). Mo\u017cliwe szkodliwe substancje to py\u0142ki, wirusy, bakterie, zarodniki grzyb\u00f3w, kurz i chemikalia.<\/p>\n\n\n\n<p>Ponadto w rozwoju sarkoidozy bior\u0105 udzia\u0142 czynniki genetyczne. Naukowcy odkryli geny w ludzkim genomie, kt\u00f3re s\u0105 cz\u0119sto zmienione w przebiegu sarkoidozy. Wykazano, \u017ce niekt\u00f3re z tych zmian (mutacji) gen\u00f3w zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko rozwoju sarkoidozy. Dotkni\u0119te geny przypuszczalnie maj\u0105 co\u015b wsp\u00f3lnego z funkcjonowaniem uk\u0142adu odporno\u015bciowego. Z powodu mutacji pewne substancje, kt\u00f3re s\u0105 wa\u017cne dla uk\u0142adu odporno\u015bciowego, prawdopodobnie nie s\u0105 ju\u017c produkowane lub s\u0105 produkowane w zmienionej formie. Mo\u017ce to wywo\u0142a\u0107 b\u0142\u0119dn\u0105 komunikacj\u0119 w uk\u0142adzie immunologicznym, co w konsekwencji prowadzi do rozwoju sarkoidozy.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"badanie\"><strong>Sarkoidoza: badania i diagnostyka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Rozpoznanie sarkoidozy cz\u0119sto nie jest \u0142atwe. Objawy mog\u0105 by\u0107 tak r\u00f3\u017cnorodne, \u017ce choroba cz\u0119sto objawia si\u0119 bardzo r\u00f3\u017cnie u poszczeg\u00f3lnych pacjent\u00f3w. Ponadto przyczyn\u0105 r\u00f3\u017cnych objaw\u00f3w mog\u0105 by\u0107 inne choroby. Dlatego te\u017c, zanim sarkoidoza zostanie rozpoznana z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105, konieczne jest przeprowadzenie kilku etap\u00f3w diagnostycznych.<\/p>\n\n\n\n<p>Osob\u0105 pierwszego kontaktu w przypadku podejrzenia sarkoidozy jest zazwyczaj lekarz rodzinny. W razie potrzeby skieruje on pacjenta do specjalisty, np. specjalisty od chor\u00f3b p\u0142uc.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pierwsza rozmowa z lekarzem<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W pierwszej kolejno\u015bci lekarz przeprowadza szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 rozmow\u0119 na temat historii choroby (anamneza). Typowe pytania zadawane przez lekarza w wywiadzie medycznym to na przyk\u0142ad:<\/p>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Czy cierpisz na kaszel?<\/li>\n\n\n\n<li>Jakie masz inne dolegliwo\u015bci (zmiany sk\u00f3rne, gor\u0105czka itp.)?<\/li>\n\n\n\n<li>Od jak dawna wyst\u0119puj\u0105 objawy?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy mia\u0142e\u015b wcze\u015bniej takie objawy?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy mia\u0142e\u015b ostatnio robione zdj\u0119cie rentgenowskie p\u0142uc?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy w twojej rodzinie wyst\u0119powa\u0142y lub wyst\u0119puj\u0105 choroby p\u0142uc?<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<p><strong>Badanie fizykalne&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Po przeprowadzeniu wywiadu lekarskiego nast\u0119puje badanie fizykalne. G\u0142\u00f3wny nacisk k\u0142adzie si\u0119 w nim na p\u0142uca i sk\u00f3r\u0119. S\u0105 to dwa narz\u0105dy najcz\u0119\u015bciej dotkni\u0119te sarkoidoz\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Lekarz os\u0142uchuje i opukuje klatk\u0119 piersiow\u0105. To daje mu informacj\u0119 o mo\u017cliwych zmianach wyst\u0119puj\u0105cych w p\u0142ucach.<\/p>\n\n\n\n<p>Lekarz przyjrzy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wszelkim zmianom sk\u00f3rnym, w razie potrzeby pobierze r\u00f3wnie\u017c pr\u00f3bk\u0119 tkanki (biopsja), aby zbada\u0107 j\u0105 pod mikroskopem. W przypadku sarkoidozy w pr\u00f3bce widoczne s\u0105 guzki tkankowe (ziarniniaki) powsta\u0142e w wyniku zapalenia.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Badanie rentgenowskie<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sarkoidoza prawie zawsze dotyka p\u0142uc i w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych w okolicy p\u0142uc. Mo\u017cna to ustali\u0107 na podstawie badania rentgenowskiego klatki piersiowej (RTG klatki piersiowej). W sarkoidozie na zdj\u0119ciu rentgenowskim p\u0142uc widoczne s\u0105 m.in. powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y ch\u0142onne w okolicy oskrzeli g\u0142\u00f3wnych i du\u017cych naczy\u0144 p\u0142ucnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Na podstawie wynik\u00f3w bada\u0144 rentgenowskich lekarz mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c okre\u015bli\u0107, w jakim stadium znajduje si\u0119 sarkoidoza. To stadium ma wp\u0142yw na rokowanie:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><th><strong>Stadium<\/strong><\/th><th><strong>Opis<\/strong><\/th><\/tr><tr><td><strong>Typ 0<\/strong><\/td><td>Oznaki sarkoidozy poza klatk\u0105 piersiow\u0105, ale bez rozpoznawalnych zmian w p\u0142ucach.<\/td><\/tr><tr><td><strong>Typ I<\/strong><\/td><td>Obrz\u0119k w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych w rejonie p\u0142uca. Sama tkanka p\u0142ucna nie wykazuje \u017cadnych nieprawid\u0142owo\u015bci. Samoistne wyleczenie nast\u0119puje w ok. 70 procentach przypadk\u00f3w.<\/td><\/tr><tr><td><strong>Typ II<\/strong><\/td><td>Obrz\u0119k w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych w pobli\u017cu p\u0142uc i zapalenie p\u0142uc. Samoistne wyleczenie nast\u0119puje w ok. 50 procentach przypadk\u00f3w.<\/td><\/tr><tr><td><strong>Typ III<\/strong><\/td><td>Nie wyst\u0119puje obrz\u0119k w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych w okolicach p\u0142uc, a jedynie infekcja p\u0142uc. Samoistne wyleczenie nast\u0119puje w ok. 20 procentach przypadk\u00f3w.<\/td><\/tr><tr><td><strong>Typ IV<\/strong><\/td><td>Zw\u0142\u00f3knienie p\u0142uc widoczne na zdj\u0119ciu rentgenowskim (przekszta\u0142cenie tkanki zapalnej p\u0142uc w bliznowat\u0105 tkank\u0119 \u0142\u0105czn\u0105). W wyniku tego dochodzi do nieodwracalnego ograniczenia funkcji p\u0142uc. Ca\u0142kowite wyleczenie nie jest ju\u017c mo\u017cliwe.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Badanie czynno\u015bci p\u0142uc<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sarkoidoza p\u0142uc mo\u017ce znacznie ograniczy\u0107 czynno\u015b\u0107 p\u0142uc. Na przyk\u0142ad je\u015bli tkanka p\u0142ucna uleg\u0142a stwardnieniu w wyniku choroby (zw\u0142\u00f3knienie p\u0142uc), jest ona mniej elastyczna podczas wdechu. Mo\u017cna to jednoznacznie stwierdzi\u0107 na podstawie badania czynno\u015bci p\u0142uc.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bronchoskopia i biopsja<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Podczas bronchoskopii lekarz wprowadza do p\u0142uc gi\u0119tk\u0105, cienk\u0105 rurk\u0119. Do jej ko\u0144c\u00f3wki przymocowana jest ma\u0142a kamera. Pozwala to lekarzowi na bezpo\u015brednie ogl\u0119dziny stanu tkanki p\u0142ucnej.<\/p>\n\n\n\n<p>Przez rurk\u0119 mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c wprowadzi\u0107 male\u0144kie instrumenty w celu pobrania pr\u00f3bki tkanki p\u0142ucnej (biopsja). Jest ona nast\u0119pnie badana w laboratorium pod k\u0105tem wyst\u0119powania w niej typowych ziarniniak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Badanie krwi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Badania krwi nie s\u0105 tak cz\u0119sto wykorzystywane do diagnozowania sarkoidozy. Jednak pewne warto\u015bci krwi pomagaj\u0105 w ocenie przebiegu choroby. Na przyk\u0142ad pacjenci z sarkoidoz\u0105 maj\u0105 podwy\u017cszony poziom pewnego enzymu we krwi, zwanego enzymem konwertuj\u0105cym angiotensyn\u0119 (ACE). Na podstawie poziomu zmierzonej warto\u015bci lekarz mo\u017ce oceni\u0107, jak zaawansowana jest w danym momencie choroba. Wysoka warto\u015b\u0107 ACE wskazuje na du\u017c\u0105 aktywno\u015b\u0107 choroby. Kiedy terapia sarkoidozy jest skuteczna lub choroba ust\u0119puje samoistnie, st\u0119\u017cenie ACE we krwi spada.<\/p>\n\n\n\n<p>Ponadto parametry stanu zapalnego, takie jak wska\u017anik sedymentacji erytrocyt\u00f3w (ESR) lub bia\u0142ko C-reaktywne (CRP), mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c podwy\u017cszone. Zwykle wskazuje to na reakcje zapalne w organizmie \u2013 innymi s\u0142owy: na zwi\u0119kszon\u0105 aktywno\u015b\u0107 choroby u pacjent\u00f3w z sarkoidoz\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pozosta\u0142e badania<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Poniewa\u017c sarkoidoza mo\u017ce dotyczy\u0107 praktycznie wszystkich narz\u0105d\u00f3w organizmu, w zale\u017cno\u015bci od objaw\u00f3w konieczne mo\u017ce by\u0107 wykonanie dalszych bada\u0144. Oto kilka przyk\u0142ad\u00f3w takich bada\u0144:<\/p>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Je\u015bli lekarz podejrzewa, \u017ce problem dotyczy nerek, okre\u015bli warto\u015bci parametr\u00f3w nerkowych we krwi. Mo\u017ce on r\u00f3wnie\u017c zbada\u0107 nerki za pomoc\u0105 ultrad\u017awi\u0119k\u00f3w (sonografii).<\/li>\n\n\n\n<li>Funkcja serca mo\u017ce by\u0107 oceniona za pomoc\u0105 elektrokardiogramu (EKG). Lekarz mo\u017ce sprawdzi\u0107 wielko\u015b\u0107 i czynno\u015b\u0107 serca za pomoc\u0105 badania ultrasonograficznego serca (echokardiografii).<\/li>\n\n\n\n<li>Je\u015bli podejrzewana jest neurosarkoidoza, lekarz mo\u017ce pobra\u0107 pr\u00f3bk\u0119 p\u0142ynu m\u00f3zgowo-rdzeniowego (nak\u0142ucie p\u0142ynu m\u00f3zgowo-rdzeniowego) i podda\u0107 j\u0105 analizie laboratoryjnej.<\/li>\n\n\n\n<li>Je\u015bli sarkoidoza (przypuszczalnie) dotyka oczu, konieczne mo\u017ce by\u0107 badanie przez okulist\u0119.<\/li>\n\n\n\n<li>Tomografia komputerowa (CT) mo\u017ce pokaza\u0107 narz\u0105dy klatki piersiowej w spos\u00f3b bardziej szczeg\u00f3\u0142owy ni\u017c zdj\u0119cie rentgenowskie. Pozwala to na dok\u0142adniejsz\u0105 ocen\u0119 zmian w tkankach. Przede wszystkim jednak tomografia komputerowa pozwala wykluczy\u0107 inne choroby jako przyczyn\u0119 objaw\u00f3w. Nale\u017c\u0105 do nich na przyk\u0142ad rak p\u0142uc i gru\u017alica.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"leczenie\"><strong>Sarkoidoza: leczenie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Sarkoidoza nie musi by\u0107 leczona w ka\u017cdym przypadku. Mo\u017ce si\u0119 wyleczy\u0107 samoistnie. Dotyczy to zw\u0142aszcza ostrej sarkoidozy. Przewlek\u0142a sarkoidoza mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c ulec samoistnemu wyleczeniu. Zale\u017cy to jednak w du\u017cej mierze od stadium choroby. Im wy\u017csze stadium, tym ni\u017csze prawdopodobie\u0144stwo samoregeneracji.<\/p>\n\n\n\n<p>Opr\u00f3cz przebiegu choroby na decyzj\u0119 wp\u0142ywa r\u00f3wnie\u017c nasilenie objaw\u00f3w. Czy podejmowa\u0107 leczenie? Je\u015bli objawy nie s\u0105 nasilone, cz\u0119sto mo\u017cliwe jest przeczekanie i regularne monitorowanie dalszego przebiegu choroby. Je\u015bli jednak objawy s\u0105 powa\u017cne, zmniejsza si\u0119 wydolno\u015b\u0107 p\u0142uc lub dochodzi do uszkodzenia wa\u017cnych narz\u0105d\u00f3w, takich jak serce, nerki czy o\u015brodkowy uk\u0142ad nerwowy, sarkoidoza powinna by\u0107 leczona. Na przyk\u0142ad choroba mo\u017ce znacznie zwi\u0119kszy\u0107 poziom wapnia we krwi. Ta tak zwana hiperkalcemia mo\u017ce powodowa\u0107 powstawanie kamieni nerkowych i uszkadza\u0107 nerki. W przypadku zaburze\u0144 pracy serca mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 niebezpieczne zaburzenia rytmu serca.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jak leczy si\u0119 sarkoidoz\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Spos\u00f3b leczenia jest zale\u017cny od aktualnych objaw\u00f3w pacjenta. W przypadku wyst\u0105pienia ci\u0119\u017ckich objaw\u00f3w w ostrej sarkoidozie stosuje si\u0119 przede wszystkim tzw. niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). Nale\u017c\u0105 do nich kwas acetylosalicylowy i ibuprofen. Dzia\u0142aj\u0105 przeciwgor\u0105czkowo, \u0142agodnie przeciwzapalnie i przeciwb\u00f3lowo. Je\u015bli objawy s\u0105 ci\u0119\u017ckie, przez kr\u00f3tki czas mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c stosowa\u0107 kortyzon (\u201eglikokortykoidy\u201d, takie jak prednizolon). Jest on bardzo skuteczny w zwalczaniu stan\u00f3w zapalnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Kortyzon jest lekiem pierwszego wyboru w przewlek\u0142ej sarkoidozie. Zwykle stosuje si\u0119 go przez kilka miesi\u0119cy. Nast\u0119pnie dawka jest powoli ponownie zmniejszana (dose tapering).<\/p>\n\n\n\n<p>Wielu pacjent\u00f3w obawia si\u0119 skutk\u00f3w ubocznych stosowania kortyzonu. Lek mo\u017ce m.in. powodowa\u0107 utrat\u0119 masy kostnej (osteoporoz\u0119). Takie dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane wyst\u0119puj\u0105 zw\u0142aszcza przy d\u0142u\u017cszym stosowaniu lub wi\u0119kszych dawkach. Lekarz we\u017amie to pod uwag\u0119 przy planowaniu terapii. Dla ka\u017cdego pacjenta z sarkoidoz\u0105 dobiera si\u0119 dawk\u0119 i czas trwania terapii tak, aby by\u0142y one jak najmniejsze, ale jednocze\u015bnie dawa\u0142y wystarczaj\u0105cy efekt. Pacjenci powinni dok\u0142adnie przestrzega\u0107 tych zalece\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p>W ci\u0119\u017ckich przypadkach sarkoidozy mo\u017ce by\u0107 konieczne leczenie innymi lekami. Niekt\u00f3rzy pacjenci otrzymuj\u0105 na przyk\u0142ad metotreksat lub azatiopryn\u0119. Oba leki nale\u017c\u0105 do tzw. lek\u00f3w immunosupresyjnych. Skutecznie t\u0142umi\u0105 one uk\u0142ad odporno\u015bciowy (w inny spos\u00f3b ni\u017c kortyzon). Zatrzymuje to reakcj\u0119 zapaln\u0105 w sarkoidozie.<\/p>\n\n\n\n<p>Czasami lekarz przepisuje r\u00f3wnie\u017c chlorochin\u0119. Lek ten jest zwykle stosowany do zapobiegania i leczenia malarii. Jest on odpowiedni do leczenia sarkoidozy, poniewa\u017c mo\u017ce hamowa\u0107 reakcje immunologiczne w spos\u00f3b podobny do lek\u00f3w immunosupresyjnych.<\/p>\n\n\n\n<p>W przewlek\u0142ej sarkoidozie typu IV (nieodwracalne zw\u0142\u00f3knienie p\u0142uc) mo\u017ce by\u0107 konieczne dalsze post\u0119powanie terapeutyczne. W zale\u017cno\u015bci od stopnia nasilenia trudno\u015bci w oddychaniu lekarz mo\u017ce przepisa\u0107 dalsze leki (takie jak leki rozszerzaj\u0105ce oskrzela) lub tlenoterapi\u0119. W rzadkich przypadkach p\u0142uca s\u0105 tak uszkodzone, \u017ce nie s\u0105 ju\u017c w stanie dostarcza\u0107 organizmowi wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci tlenu. W tym przypadku jedyn\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce pom\u00f3c osobom dotkni\u0119tym chorob\u0105, jest przeszczep p\u0142uc.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"przebieg\"><strong>Sarkoidoza: przebieg choroby i rokowanie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Rokowanie w sarkoidozie zale\u017cy przede wszystkim od tego, czy jest to jej posta\u0107 ostra, czy przewlek\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Rokowanie w ostrej sarkoidozie jest w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w dobre. U oko\u0142o 95 procent pacjent\u00f3w choroba goi si\u0119 samoistnie w ci\u0105gu kilku miesi\u0119cy i bez \u017cadnego leczenia.<\/li>\n\n\n\n<li>W przewlek\u0142ej sarkoidozie mo\u017cliwe jest r\u00f3wnie\u017c spontaniczne wyleczenie, ale rzadziej ni\u017c w ostrej postaci choroby. Szanse na samowyleczenie zale\u017c\u0105 tutaj od stadium choroby. Najlepiej rokowania wygl\u0105daj\u0105 we wczesnych stadiach sarkoidozy. Im bardziej zaawansowana jest sarkoidoza, tym gorsze s\u0105 rokowania \u2013 nawet przy zastosowaniu terapii. U oko\u0142o po\u0142owy wszystkich pacjent\u00f3w z przewlek\u0142\u0105 sarkoidoz\u0105 dochodzi do trwa\u0142ego uszkodzenia p\u0142uc. Cz\u0119sto jednak uszkodzenia te nie s\u0105 zbyt wyra\u017ane.<\/li>\n\n\n\n<li>Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, w przypadku ostrej i przewlek\u0142ej sarkoidozy obowi\u0105zuje nast\u0119puj\u0105ca zasada: u 20 do 30 procent wszystkich pacjent\u00f3w czynno\u015b\u0107 p\u0142uc pozostaje trwale upo\u015bledzona. U oko\u0142o dziesi\u0119ciu procent pacjent\u00f3w dochodzi nawet do zw\u0142\u00f3knienia p\u0142uc, co oznacza, \u017ce zmieniona zapalnie tkanka p\u0142ucna przekszta\u0142ca si\u0119 w zbliznowacia\u0142\u0105 tkank\u0119 \u0142\u0105czn\u0105 i w ten spos\u00f3b traci swoj\u0105 funkcj\u0119.<\/li>\n\n\n\n<li>Oko\u0142o pi\u0119ciu procent pacjent\u00f3w z sarkoidoz\u0105 umiera z powodu powik\u0142a\u0144, takich jak nag\u0142a \u015bmier\u0107 sercowa lub ca\u0142kowite upo\u015bledzenie funkcji p\u0142uc (terminalne zw\u0142\u00f3knienie p\u0142uc).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"pytania\"><strong>Pytania i odpowiedzi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Jak dochodzi do zachorowania na sarkoidoz\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Przyczyna sarkoidozy p\u0142ucnej nie jest znana. Eksperci uwa\u017caj\u0105, \u017ce chorob\u0119 mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 bakterie, wirusy lub substancje chemiczne. Mo\u017ce ona mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c pod\u0142o\u017ce genetyczne. Oznacza to, \u017ce dana osoba jest bardziej nara\u017cona na rozw\u00f3j sarkoidozy, je\u015bli kto\u015b z jej bliskiej rodziny na ni\u0105 choruje.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jaka jest oczekiwana d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia osoby z sarkoidoz\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b z sarkoidoz\u0105 prowadzi normalne \u017cycie. Oko\u0142o 60% os\u00f3b z sarkoidoz\u0105 zdrowieje samodzielnie bez \u017cadnego leczenia, 30% ma uporczyw\u0105 chorob\u0119, kt\u00f3ra mo\u017ce wymaga\u0107 lub nie wymaga\u0107 leczenia, a do 10% z post\u0119puj\u0105c\u0105 d\u0142ugotrwa\u0142\u0105 chorob\u0105 ma powa\u017cne uszkodzenia narz\u0105d\u00f3w lub tkanek, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 \u015bmiertelne.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy sarkoidoza jest powa\u017cn\u0105 chorob\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dla niewielkiej liczby os\u00f3b sarkoidoza jest chorob\u0105 przewlek\u0142\u0105. U niekt\u00f3rych os\u00f3b choroba mo\u017ce prowadzi\u0107 do pogorszenia stanu chorego narz\u0105du. Rzadko sarkoidoza mo\u017ce by\u0107 \u015bmiertelna. \u015amier\u0107 jest zazwyczaj wynikiem komplikacji zwi\u0105zanych z p\u0142ucami, sercem lub m\u00f3zgiem.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy mo\u017cna wyzdrowie\u0107 z sarkoidozy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nie ma lekarstwa na sarkoidoz\u0119, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi radzi sobie z chorob\u0105 bardzo dobrze bez leczenia lub z ograniczonym leczeniem. W niekt\u00f3rych przypadkach sarkoidoza ust\u0119puje samoistnie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy mo\u017cna pi\u0107 alkohol przy sarkoidozie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Unikaj alkoholu! Niekt\u00f3re z lek\u00f3w stosowanych w leczeniu sarkoidozy mog\u0105 powodowa\u0107 uszkodzenie w\u0105troby, a alkohol mo\u017ce nasila\u0107 ten efekt. Lekarze zalecaj\u0105 ograniczenie spo\u017cycia alkoholu lub ca\u0142kowite jego unikanie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jakie substancje chemiczne mog\u0105 powodowa\u0107 sarkoidoz\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Niekt\u00f3re metale, kt\u00f3re maj\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci antygenowe sprzyjaj\u0105ce tworzeniu si\u0119 ziarniniak\u00f3w i objaw\u00f3w sarkoidozy, to: aluminium, bar, beryl, kobalt, mied\u017a, z\u0142oto, metale ziem rzadkich (lantanowce), tytan i cyrkon.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jakie witaminy powinienem przyjmowa\u0107 przy sarkoidozie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dla niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w z sarkoidoz\u0105 wa\u017cne jest, aby zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na poziom wapnia i witaminy D.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dlaczego sarkoidoza powoduje kaszel?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W miejscach wyst\u0119powania zapalenia ziarniniakowego w drogach oddechowych pacjent\u00f3w z sarkoidoz\u0105 powstaje zwi\u0119kszony poziom neurotrofin, co potencjalnie mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 wra\u017cliwo\u015b\u0107 neuron\u00f3w i powodowa\u0107 kaszel.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy s\u0142o\u0144ce ma wp\u0142yw na sarkoidoz\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Istnieje bezpo\u015bredni zwi\u0105zek pomi\u0119dzy ekspozycj\u0105 na s\u0142o\u0144ce a hiperkalcemi\u0105 w sarkoidozie. W zwi\u0105zku z tym odradza si\u0119 pacjentom nadmiern\u0105 ekspozycj\u0119 na s\u0142o\u0144ce i opalanie si\u0119. Dodatkowo zaleca si\u0119 ograniczenie pokarm\u00f3w bogatych w wap\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy kurkuma jest dobra na sarkoidoz\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Chocia\u017c nie przeprowadzono \u017cadnych bada\u0144 nad zastosowaniem kurkumy w sarkoidozie, wiadomo, \u017ce mo\u017ce ona zmniejsza\u0107 mediatory stanu zapalnego, kt\u00f3re s\u0105 zwi\u0105zane z sarkoidoz\u0105. Kurkuma jest r\u00f3wnie\u017c silnym antyoksydantem, kt\u00f3ry pomaga zmniejszy\u0107 uszkodzenia wywo\u0142ane przez wolne rodniki i zapewnia wsparcie funkcji w\u0105troby.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jaki lekarz zajmuje si\u0119 sarkoidoz\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pulmonolog. Jest to lekarz specjalizuj\u0105cy si\u0119 w diagnozowaniu i leczeniu zaburze\u0144 p\u0142uc i problem\u00f3w z oddychaniem. Jest to lekarz cz\u0119sto odwiedzany przez pacjent\u00f3w z sarkoidoz\u0105, poniewa\u017c sarkoidoza dotyka p\u0142uc u ponad 90% pacjent\u00f3w. Pulmonolodzy mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c leczy\u0107 astm\u0119, POChP, mukowiscydoz\u0119 i gru\u017alic\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kto jest szczeg\u00f3lnie nara\u017cony na sarkoidoz\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Chocia\u017c ka\u017cdy mo\u017ce zachorowa\u0107 na sarkoidoz\u0119, osoby pochodzenia afryka\u0144skiego i skandynawskiego s\u0105 nara\u017cone na wi\u0119ksze ryzyko ni\u017c inni. Zar\u00f3wno m\u0119\u017cczy\u017ani, jak i kobiety mog\u0105 by\u0107 zdiagnozowani z sarkoidoz\u0105, ale jest ona bardziej powszechna u kobiet. Ludzie w wieku od 20 do 40 lat s\u0105 bardziej nara\u017ceni na rozw\u00f3j sarkoidozy ni\u017c pozosta\u0142e grupy wiekowe.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy stres mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 sarkoidoz\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Naukowcy z Instytutu Chor\u00f3b P\u0142uc w Belgradzie doszli do wniosku, \u017ce \u201estresory psychologiczne mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na rozw\u00f3j i ekspresj\u0119 sarkoidozy\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy sarkoidoza pogarsza si\u0119 z wiekiem?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>U wielu os\u00f3b z sarkoidoz\u0105 objawy cz\u0119sto ust\u0119puj\u0105 bez leczenia w ci\u0105gu kilku miesi\u0119cy lub lat. U tych os\u00f3b objawy nie s\u0105 zazwyczaj szczeg\u00f3lnie ci\u0119\u017ckie. Jednak u niekt\u00f3rych os\u00f3b objawy rozwijaj\u0105 si\u0119 stopniowo i pogarszaj\u0105 si\u0119 z czasem, a\u017c do momentu, w kt\u00f3rym staj\u0105 si\u0119 bardzo powa\u017cne.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jak sarkoidoza wp\u0142ywa na oczy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Typowe objawy sarkoidozy oczu to niewyra\u017ane widzenie lub utrata wzroku, nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 na \u015bwiat\u0142o (\u015bwiat\u0142owstr\u0119t), \u0142zawienie (czarne plamki lub linie w polu widzenia), sucho\u015b\u0107 lub sw\u0119dzenie oczu, zaczerwienienie oczu, uczucie pieczenia w oczach lub b\u00f3l oczu. Objawy te mog\u0105 poprzedza\u0107 lub wyst\u0119powa\u0107 wraz z innymi typowymi objawami sarkoidozy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jaka jest prawid\u0142owa dieta przy sarkoidozie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>W\u0142\u0105czaj do diety du\u017co owoc\u00f3w i warzyw.<\/li>\n\n\n\n<li>Wybieraj pokarmy zawieraj\u0105ce antyoksydanty, takie jak pomidory, papryka, bor\u00f3wki i kabaczki.<\/li>\n\n\n\n<li>Wybieraj chude mi\u0119so, takie jak ryby i dr\u00f3b.<\/li>\n\n\n\n<li>Wybieraj pokarmy zawieraj\u0105ce zdrowe t\u0142uszcze, takie jak awokado, orzechy i t\u0142uste ryby.<\/li>\n\n\n\n<li>Jedz pokarmy o niskiej zawarto\u015bci wapnia, ale wysokiej zawarto\u015bci magnezu, w tym banany, ziemniaki, j\u0119czmie\u0144, soj\u0119, kukurydz\u0119, owies i br\u0105zowy ry\u017c.<\/li>\n\n\n\n<li>B\u0105d\u017a nawodniony, pij\u0105c co najmniej 6 szklanek wody ka\u017cdego dnia.<\/li>\n\n\n\n<li>Powstrzymuj si\u0119 od jedzenia pokarm\u00f3w zawieraj\u0105cych rafinowane w\u0119glowodany, takich jak bia\u0142y chleb i makaron.<\/li>\n\n\n\n<li>Ogranicz spo\u017cywanie czerwonego mi\u0119sa.<\/li>\n\n\n\n<li>Unikaj pokarm\u00f3w zawieraj\u0105cych kwasy t\u0142uszczowe trans, takich jak komercyjnie przetworzone pieczywo, frytki i margaryna.<\/li>\n\n\n\n<li>Trzymaj si\u0119 z dala od kofeiny, tytoniu i alkoholu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Przeczytaj tak\u017ce o:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"xO3qReaH6Z\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bialkomocz-co-oznacza-obecnosc-bialka-w-moczu\/\">Bia\u0142komocz &#8211; co oznacza obecno\u015b\u0107 bia\u0142ka w moczu?<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Bia\u0142komocz &#8211; co oznacza obecno\u015b\u0107 bia\u0142ka w moczu?&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bialkomocz-co-oznacza-obecnosc-bialka-w-moczu\/embed\/#?secret=QLq2hbaknh#?secret=xO3qReaH6Z\" data-secret=\"xO3qReaH6Z\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"5dmVnFOC0v\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/podwyzszone-ob\/\">Podwy\u017cszone OB<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Podwy\u017cszone OB&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/podwyzszone-ob\/embed\/#?secret=LQmVjKGIoN#?secret=5dmVnFOC0v\" data-secret=\"5dmVnFOC0v\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"I3e9B7HLye\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/badanie-crp-norma\/\">Badanie CRP norma<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Badanie CRP norma&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/badanie-crp-norma\/embed\/#?secret=TzHmzrQ4Gc#?secret=I3e9B7HLye\" data-secret=\"I3e9B7HLye\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"EFCsv92nsU\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bol-glowy-z-przodu-czego-jest-objawem-i-jak-sobie-z-nim-radzic\/\">B\u00f3l g\u0142owy z&nbsp;przodu &#8211; czego jest objawem i&nbsp;jak sobie z&nbsp;nim radzi\u0107?<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;B\u00f3l g\u0142owy z&nbsp;przodu &#8211; czego jest objawem i&nbsp;jak sobie z&nbsp;nim radzi\u0107?&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bol-glowy-z-przodu-czego-jest-objawem-i-jak-sobie-z-nim-radzic\/embed\/#?secret=9k1Y7VdVL7#?secret=EFCsv92nsU\" data-secret=\"EFCsv92nsU\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"zrodla\"><strong>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Stefania Jab\u0142o\u0144ska, S\u0142awomir Majewski Choroby sk\u00f3ry i choroby przenoszone drog\u0105 p\u0142ciow\u0105 PZWL 2005.<\/li>\n\n\n\n<li>Nunes H, Bouvry D, Soler P, Valeyre D. Sarcoidosis. \u201eOrphanet J Rare Dis\u201d. 2, 2007.<\/li>\n\n\n\n<li>Wijsenbeek MS, Culver DA (December 2015). &#8222;Treatment of Sarcoidosis&#8221;. Clinics in Chest Medicine. 36.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":7834,"template":"","tags":[4,297],"guide_category":[226],"class_list":["post-7833","tm-guide","type-tm-guide","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-poradnik","tag-sarkoidoza","guide_category-immunologia"],"acf":[],"lang":"pl","translations":{"pl":7833},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide\/7833","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide"}],"about":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/types\/tm-guide"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/users\/6"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media\/7834"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media?parent=7833"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tags?post=7833"},{"taxonomy":"guide_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/guide_category?post=7833"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}