{"id":7867,"date":"2021-11-17T09:40:00","date_gmt":"2021-11-17T09:40:00","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&p=7867"},"modified":"2023-08-10T15:16:25","modified_gmt":"2023-08-10T13:16:25","slug":"fobia-spoleczna","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/fobia-spoleczna\/","title":{"rendered":"Fobia spo\u0142eczna"},"content":{"rendered":"\n

Jak TELEMEDIC mo\u017ce pom\u00f3c Ci w przypadku fobii spo\u0142ecznej? <\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Bycie nie\u015bmia\u0142ym jest w pewnych sytuacjach zachowaniem ca\u0142kowicie normalnym. Postawa ta mo\u017ce jednak r\u00f3wnie\u017c przerodzi\u0107 si\u0119 w l\u0119k spo\u0142eczny (fobi\u0119 spo\u0142eczn\u0105). Obawa przed byciem w centrum uwagi w pewnych sytuacjach mo\u017ce skutecznie obni\u017ca\u0107 jako\u015b\u0107 \u017cycia. Dobr\u0105 wiadomo\u015bci\u0105 dla os\u00f3b dotkni\u0119tych tym problemem jest to, \u017ce fobia spo\u0142eczna jest uleczalna. Skuteczne mo\u017ce by\u0107 leczenie psychoterapeutyczne oraz farmakologiczne. Jak wynika z bada\u0144, objawy ulegaj\u0105 poprawie nawet u dw\u00f3ch trzecich leczonych pacjent\u00f3w. Skorzystaj z mo\u017cliwo\u015bci rozmowy z kompetentnym lekarzem w trakcie wideokonsultacji ze specjalist\u0105 TELEMEDICO. <\/p>\n\n\n\n

Podstawowe informacje<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n \n\n
    \n
  • Osoby cierpi\u0105ce na fobi\u0119 spo\u0142eczn\u0105 wykazuj\u0105 du\u017cy l\u0119k przed byciem zauwa\u017conym i negatywnie ocenionym albo poprzez swoje zachowanie, albo poprzez ujawnianie objaw\u00f3w l\u0119kowych, takich jak pocenie si\u0119 lub rumienienie (erytrofobia). Boj\u0105 si\u0119 one bycia przedmiotem obserwacji, os\u0105d\u00f3w lub obiektem drwin ze strony innych. Kontakt z innymi lud\u017ami jest dla nich tortur\u0105. L\u0119k ten jest szczeg\u00f3lnie wyra\u017any wobec przeciwnej p\u0142ci.<\/li>\n\n\n\n
  • Unikanie sytuacji spo\u0142ecznych ma daleko id\u0105ce konsekwencje. Na przyk\u0142ad osoby, kt\u00f3re obawiaj\u0105 si\u0119 oddawania moczu w obecno\u015bci innych os\u00f3b w publicznych toaletach (paruroza), cz\u0119sto nie maj\u0105 odwagi wychodzi\u0107 z domu na d\u0142u\u017cszy czas, bo nie s\u0105 w stanie korzysta\u0107 z publicznych toalet. Zjawisko to nazywane jest r\u00f3wnie\u017c \u201ezespo\u0142em nie\u015bmia\u0142ego p\u0119cherza\u201d i wyst\u0119puje u wielu pacjent\u00f3w z fobi\u0105 spo\u0142eczn\u0105. Osoby dotkni\u0119te chorob\u0105 prowadz\u0105 bardzo samotne \u017cycie i prawie nie bior\u0105 udzia\u0142u w wydarzeniach towarzyskich.<\/li>\n\n\n\n
  • W wielu przypadkach fobia spo\u0142eczna wp\u0142ywa r\u00f3wnie\u017c na \u017cycie zawodowe. Mo\u017cliwo\u015bci awansu czy zmiany pracy nie s\u0105 wykorzystywane z powodu obawy przed spotkaniem z nowymi, obcymi lud\u017ami. Niekt\u00f3rzy ludzie z fobi\u0105 spo\u0142eczn\u0105 nie mog\u0105 ju\u017c w og\u00f3le wykonywa\u0107 pracy. Je\u015bli fobia spo\u0142eczna jest powa\u017cna, prowadzi do ca\u0142kowitej izolacji spo\u0142ecznej.<\/li>\n\n\n\n
  • Ze strachu przed s\u0105dami i opiniami innych ludzi, cierpi\u0105cy na fobi\u0119 spo\u0142eczn\u0105 cz\u0119sto zachowuj\u0105 si\u0119 dziwnie i \u015bci\u0105gaj\u0105 na siebie to, czego w\u0142a\u015bnie najmniej pragn\u0105: uwag\u0119 otoczenia. Skupiaj\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na tym, by nie przynie\u015b\u0107 sobie wstydu, i na strachu, \u017ce objawy fizyczne mog\u0105 ujawni\u0107 ich fobi\u0119. Normalne spo\u017cywanie wsp\u00f3lnych posi\u0142k\u00f3w czy jakiekolwiek publiczne wyst\u0105pienia staj\u0105 si\u0119 w tych okoliczno\u015bciach zupe\u0142nie niemo\u017cliwe.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

    Jak wiele os\u00f3b cierpi na fobi\u0119 spo\u0142eczn\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Oko\u0142o dw\u00f3ch procent populacji cierpi na fobi\u0119 spo\u0142eczn\u0105. Wyst\u0119puje ona prawie dwa razy cz\u0119\u015bciej u kobiet ni\u017c u m\u0119\u017cczyzn. Fobie spo\u0142eczne zwykle zaczynaj\u0105 si\u0119 w okresie dojrzewania i m\u0142odo\u015bci. Fobia spo\u0142eczna nie ma nic wsp\u00f3lnego z \u201enormaln\u0105\u201d nie\u015bmia\u0142o\u015bci\u0105; jej wp\u0142yw na \u017cycie spo\u0142eczne osoby cierpi\u0105cej jest znacznie powa\u017cniejszy.<\/p>\n\n\n\n

    W oko\u0142o 60 procentach przypadk\u00f3w fobia spo\u0142eczna wyst\u0119puje w po\u0142\u0105czeniu z innymi zaburzeniami psychicznymi. Osoby dotkni\u0119te t\u0105 chorob\u0105 cierpi\u0105 r\u00f3wnie\u017c na inne zaburzenia l\u0119kowe, zaburzenia od\u017cywiania lub uzale\u017cnienia. Po\u0142owa z nich cierpi jednocze\u015bnie na depresj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

    Fobia spo\u0142eczna: objawy<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    W fobii spo\u0142ecznej wed\u0142ug klasyfikacji zaburze\u0144 psychicznych ICD-10 wyst\u0119puj\u0105 nast\u0119puj\u0105ce objawy:<\/p>\n\n\n\n

    \n
    \n
    \n
    \n
    \n
    \n \n\n
      \n
    • Cierpi\u0105cy maj\u0105 silny l\u0119k przed znajdowaniem si\u0119 w centrum uwagi lub kompromitacj\u0105. Dlatego unikaj\u0105 sytuacji, w kt\u00f3rych te l\u0119ki mog\u0142yby si\u0119 urzeczywistni\u0107.<\/li>\n\n\n\n
    • L\u0119ki te dotycz\u0105 sytuacji spo\u0142ecznych, takich jak wyj\u015bcie na posi\u0142ek do restauracji czy publiczne wyst\u0105pienie. Obawy budzi konieczno\u015b\u0107 \u0142\u0105czenia si\u0119 w ma\u0142e grupy, na przyk\u0142ad na przyj\u0119ciach lub w klasie, ale tak\u017ce spotykania si\u0119 ze znajomymi w miejscach publicznych.<\/li>\n\n\n\n
    • Objawy fizyczne to: rumienienie si\u0119 lub dr\u017cenie, strach przed wymiotami i silna potrzeba oddania moczu lub stolca. Osoby z fobi\u0105 spo\u0142eczn\u0105 bardzo obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce inni mog\u0105 zauwa\u017cy\u0107 te oznaki ich zaburzenia. Poniewa\u017c silnie koncentruj\u0105 si\u0119 na objawach fizycznych, staj\u0105 si\u0119 one tym silniejsze.<\/li>\n\n\n\n
    • Cierpi\u0105cy na fobi\u0119 spo\u0142eczn\u0105 bardzo cierpi\u0105 z powodu objaw\u00f3w l\u0119kowych i konsekwencji zachowa\u0144 unikaj\u0105cych. Chocia\u017c wiedz\u0105, \u017ce l\u0119k jest wyolbrzymiony, nie potrafi\u0105 samodzielnie zmieni\u0107 swojego zachowania.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

      Fobia spo\u0142eczna: przyczyny i czynniki ryzyka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

      Istniej\u0105 r\u00f3\u017cne wyja\u015bnienia tego, w jaki spos\u00f3b rozwija si\u0119 fobia spo\u0142eczna. Ostatecznie mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce wiele czynnik\u00f3w oddzia\u0142uje tutaj wzajemnie na siebie. Czynniki dziedziczne prawdopodobnie odgrywaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c pewn\u0105 rol\u0119, jednak to \u015brodowisko ma wi\u0119kszy wp\u0142yw na rozw\u00f3j fobii spo\u0142ecznej.<\/p>\n\n\n\n

      Fobia spo\u0142eczna: l\u0119k spo\u0142eczny jako proces uczenia si\u0119<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Wiele os\u00f3b z fobi\u0105 spo\u0142eczn\u0105 opisuje, \u017ce w m\u0142odo\u015bci dokuczano im i upokarzano ich publicznie.  W kontaktach z innymi lud\u017ami obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce zostan\u0105 zdeprecjonowani. Pewien podstawowy rodzaj l\u0119ku mo\u017ce pom\u00f3c im unika\u0107 takich sytuacji w przysz\u0142o\u015bci. W efekcie takiego my\u015blenia coraz bardziej wycofuj\u0105 si\u0119 z \u017cycia spo\u0142ecznego.<\/p>\n\n\n\n

      Dzieci, kt\u00f3re s\u0105 hamowane w swoim zachowaniu, maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c wi\u0119ksze ryzyko rozwoju fobii spo\u0142ecznej w p\u00f3\u017aniejszym czasie. Dzieci zahamowane bardzo szybko czuj\u0105 si\u0119 przyt\u0142oczone nieznanymi sytuacjami i wycofuj\u0105 si\u0119. Dzieci mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c odziedziczy\u0107 tego typu zachowania po swoich rodzicach. Je\u015bli rodzice s\u0105 raczej l\u0119kliwi i \u017cyj\u0105 w izolacji, dziecko wcze\u015bnie uczy si\u0119 obawia\u0107 kontakt\u00f3w spo\u0142ecznych i nieznanych sytuacji. Poniewa\u017c fobia spo\u0142eczna wyst\u0119puje cz\u0119\u015bciej w niekt\u00f3rych rodzinach, trudno jest okre\u015bli\u0107, czy l\u0119k spo\u0142eczny jest bardziej dziedziczony, czy wyuczony.<\/p>\n\n\n\n

      Fobia spo\u0142eczna: negatywne my\u015bli<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Ludzie z fobi\u0105 spo\u0142eczn\u0105 s\u0105 stale zaj\u0119ci swoimi l\u0119kami. Szybko orientuj\u0105 si\u0119, \u017ce s\u0105 obserwowani i cz\u0119sto podejrzewaj\u0105, \u017ce reakcje innych ludzi ich poni\u017caj\u0105. S\u0105 nadmiernie krytyczni wobec siebie. Cz\u0119sto stawiaj\u0105 sobie zbyt wysokie wymagania, kt\u00f3rym nie s\u0105 w stanie sprosta\u0107. Powszechn\u0105 my\u015bl\u0105 os\u00f3b cierpi\u0105cych na fobi\u0119 spo\u0142eczn\u0105 jest: \u201eInni ludzie widz\u0105, \u017ce jestem niezdarny\/g\u0142upi\/z\u0142y\u201d. Osoby z fobi\u0105 spo\u0142eczn\u0105 przeceniaj\u0105 wp\u0142yw, jaki na innych wywieraj\u0105 sytuacje, kt\u00f3re postrzegaj\u0105 jako kr\u0119puj\u0105ce. Zak\u0142adaj\u0105 na przyk\u0142ad, \u017ce ludzie b\u0119d\u0105 nimi gardzi\u0107 i \u017ce ju\u017c nigdy nie b\u0119d\u0105 mogli pokaza\u0107 si\u0119 przed dan\u0105 osob\u0105. Takie negatywne my\u015bli mog\u0105 wyzwala\u0107 l\u0119k spo\u0142eczny, a nast\u0119pnie go utrwala\u0107.<\/p>\n\n\n\n

      Fobia spo\u0142eczna: traumatyczne do\u015bwiadczenia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Traumatyczne prze\u017cycia w dzieci\u0144stwie s\u0105 zasadniczo czynnikiem ryzyka wyst\u0119powania problem\u00f3w ze zdrowiem psychicznym. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c fobii spo\u0142ecznej. Wczesne do\u015bwiadczenie straty, takie jak \u015bmier\u0107 rodzica lub rozw\u00f3d rodzic\u00f3w, mog\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 do rozwoju wyolbrzymionych l\u0119k\u00f3w. Zaniedbanie lub wykorzystywanie to kolejne czynniki ryzyka fobii spo\u0142ecznej. Niekorzystne mechanizmy radzenia sobie z tymi l\u0119kami, wyuczone we wczesnym okresie \u017cycia, cz\u0119sto utrzymuj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w doros\u0142ym \u017cyciu.<\/p>\n\n\n\n

      Fobia spo\u0142eczna: badania i diagnoza<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

      Fobia spo\u0142eczna ma bardzo negatywne konsekwencje dla os\u00f3b ni\u0105 dotkni\u0119tych. Dlatego wa\u017cne jest, aby w por\u0119 zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza, psychologa czy te\u017c terapeuty. Lekarz przeprowadzi najpierw badanie fizykalne, aby sprawdzi\u0107, czy za objawy nie s\u0105 odpowiedzialne przyczyny fizyczne.<\/p>\n\n\n\n

      Aby zdiagnozowa\u0107 fobi\u0119 spo\u0142eczn\u0105, lekarz lub terapeuta wype\u0142nia wraz z pacjentem specjalne kwestionariusze. Procedury badania samooceny mog\u0105 by\u0107 wykonywane samodzielnie przez pacjenta. Daj\u0105 one pe\u0142ny obraz dolegliwo\u015bci pacjenta i pomagaj\u0105 terapeucie w postawieniu trafnej diagnozy. Poni\u017csze pytania mog\u0105 by\u0107 zadane przez lekarza lub terapeut\u0119 w trakcie badania diagnostycznego:<\/p>\n\n\n\n

        \n
      • Czy boisz si\u0119 przemawia\u0107 publicznie?<\/li>\n\n\n\n
      • Czy boisz si\u0119 by\u0107 w centrum uwagi?<\/li>\n\n\n\n
      • Czy boisz si\u0119 do\u0142\u0105czy\u0107 do ma\u0142ych grup ludzi?<\/li>\n\n\n\n
      • Czy obawiasz si\u0119, \u017ce si\u0119 zarumienisz przy innych ludziach?<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

        Po postawieniu diagnozy lekarz lub terapeuta informuje pacjenta o mo\u017cliwych metodach leczenia za pomoc\u0105 psychoterapii i lek\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

        Fobia spo\u0142eczna: leczenie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

        Fobia spo\u0142eczna jest leczona za pomoc\u0105 psychoterapii i \u015brodk\u00f3w farmakologicznych. Eksperci zalecaj\u0105 g\u0142\u00f3wnie terapi\u0119 poznawczo-behawioraln\u0105. Je\u015bli terapia poznawczo-behawioralna nie przynios\u0142a oczekiwanych rezultat\u00f3w, mo\u017cna zastosowa\u0107 psychoterapi\u0119 psychodynamiczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

        Fobia spo\u0142eczna: terapia poznawczo-behawioralna<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Na pocz\u0105tku terapii pacjent jest szczeg\u00f3\u0142owo informowany o charakterze fobii spo\u0142ecznej (psychoedukacja). Terapeuta wyja\u015bnia pacjentowi, jakie czynniki przyczyniaj\u0105 si\u0119 do rozwoju i utrzymania zaburze\u0144 oraz jak\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 nierealistyczne wymagania i my\u015bli, a tak\u017ce zachowania unikaj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n

        Zmiana negatywnych my\u015bli<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Kolejnym krokiem w terapii jest zbadanie i zmiana niekorzystnych my\u015bli (restrukturyzacja poznawcza). Na przyk\u0142ad terapeuta zadaje pacjentowi pytania dotycz\u0105ce jego my\u015bli, kt\u00f3re odnosz\u0105 si\u0119 do tego, jak jest on oceniany przez innych. Czy cz\u0142owiek mo\u017ce naprawd\u0119 wiedzie\u0107, co inni o nim my\u015bl\u0105? Czy mo\u017ce by\u0107 pewien, \u017ce inni uwa\u017caj\u0105 jego zachowanie za \u017cenuj\u0105ce?<\/p>\n\n\n\n

        Dla wielu pacjent\u00f3w takie my\u015bli s\u0105 automatyczne, wi\u0119c nie zdaj\u0105 sobie z nich sprawy. Terapeuta uczy pacjenta rozpoznawania nierealistycznych i wywo\u0142uj\u0105cych l\u0119ki my\u015bli. Tylko wtedy mo\u017ce on zmieni\u0107 sw\u00f3j spos\u00f3b my\u015blenia. Nast\u0119pnie terapeuta motywuje pacjenta do znalezienia realistycznych wzorc\u00f3w my\u015blowych, kt\u00f3re s\u0105 mniej szkodliwe.<\/p>\n\n\n\n

        Odgrywanie r\u00f3l<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        W dalszym przebiegu terapii k\u0142adzie si\u0119 nacisk na odgrywanie r\u00f3l, kt\u00f3re s\u0142u\u017c\u0105 wy\u0107wiczeniu zdolno\u015bci konfrontacji z l\u0119kami. Wiele os\u00f3b cierpi\u0105cych na fobi\u0119 spo\u0142eczn\u0105 z czasem zapomnia\u0142o, jak nawi\u0105zywa\u0107 kontakty z innymi lud\u017ami, poniewa\u017c unika\u0142y one sytuacji o charakterze spo\u0142ecznym. Podczas odgrywania r\u00f3l odtwarzane s\u0105 prawdziwe sytuacje z \u017cycia. Cz\u0119stym \u0107wiczeniem jest wyg\u0142aszanie przez pacjenta przem\u00f3wienia przed innymi uczestnikami terapii. W ten spos\u00f3b pacjent rozwija umiej\u0119tno\u015bci, kt\u00f3re powinny uczyni\u0107 go bardziej pewnym siebie w interakcjach spo\u0142ecznych.<\/p>\n\n\n\n

        Konfrontacja z l\u0119kami<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Kolejny etap konfrontacji z l\u0119kami pacjenta odbywa si\u0119 poza gabinetem lub klinik\u0105 (terapia ekspozycyjna). Pacjent powinien w miejscach publicznych stawia\u0107 si\u0119 w sytuacjach, kt\u00f3re s\u0105 dla niego nieprzyjemne i kr\u0119puj\u0105ce. Wyzwania te powoli s\u0105 coraz wi\u0119ksze.<\/p>\n\n\n\n

        Podczas ekspozycji pacjenci cz\u0119sto do\u015bwiadczaj\u0105, \u017ce reakcje, kt\u00f3rych si\u0119 obawiali, wcale nie wyst\u0119puj\u0105. Inni ludzie reaguj\u0105 na ich zachowania neutralnie lub nawet pozytywnie. Podobnie jak w przypadku innych zaburze\u0144 l\u0119kowych, wyobra\u017ania i l\u0119kliwe my\u015bli s\u0105 wyra\u017anie silniejsze ni\u017c rzeczywisto\u015b\u0107. Dzi\u0119ki tej \u015bwiadomo\u015bci pacjenci mog\u0105 skutecznie przezwyci\u0119\u017cy\u0107 fobi\u0119 spo\u0142eczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

        Fobia spo\u0142eczna: psychoterapia psychodynamiczna<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Psychoterapia psychodynamiczna skupia si\u0119 na nierozwi\u0105zanych konfliktach, kt\u00f3re mog\u0142y przyczyni\u0107 si\u0119 do powstania fobii spo\u0142ecznej. Szczeg\u00f3lnie konflikty w zwi\u0105zkach mog\u0105 by\u0107 tutaj czynnikiem wyzwalaj\u0105cym.<\/p>\n\n\n\n

        Osoby dotkni\u0119te tym problemem szukaj\u0105 wprawdzie uznania, ale tak bardzo boj\u0105 si\u0119 odrzucenia i upokorzenia, \u017ce normalne kontakty spo\u0142eczne staj\u0105 si\u0119 niemo\u017cliwe. Strach przed ujawnieniem w\u0142asnej niepewno\u015bci poprzez rumienienie si\u0119 lub dr\u017cenie cz\u0119sto prowadzi do rozpadu zwi\u0105zk\u00f3w z lud\u017ami. W trakcie psychoterapii psychodynamicznej terapeuta i pacjent odkrywaj\u0105, jak dosz\u0142o do powstania tego niekorzystnego wzorca relacji i czemu on s\u0142u\u017cy\u0142. U niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w okazuje si\u0119 na przyk\u0142ad, \u017ce przyczyn\u0105 s\u0105 nadmierne wymagania ze strony w\u0142asnej rodziny. Niespe\u0142nienie tych wymaga\u0144 mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 ci\u0119\u017carem na ca\u0142e \u017cycie i zosta\u0107 przeniesione na innych ludzi i sytuacje.<\/p>\n\n\n\n

        Fobia spo\u0142eczna: \u015brodki farmakologiczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Fobia spo\u0142eczna jest zwykle leczona selektywnymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny lub noradrenaliny (SSRI\/SNRI), takimi jak paroksetyna lub wenlafaksyna. Zapobiegaj\u0105 one szybkiemu wycofaniu neuroprzeka\u017anik\u00f3w: serotoniny i noradrenaliny z miejsca ich dzia\u0142ania. Jednak\u017ce aby efekt by\u0142 widoczny, potrzeba oko\u0142o dw\u00f3ch do czterech tygodni. Po ust\u0105pieniu objaw\u00f3w leki przepisuje si\u0119 jeszcze przez kilka tygodni, aby zapobiec nawrotowi choroby. Niepo\u017c\u0105dane skutki uboczne obejmuj\u0105 niepok\u00f3j, nudno\u015bci i dysfunkcje seksualne.<\/p>\n\n\n\n

        Fobia spo\u0142eczna: inne metody leczenia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Techniki relaksacyjne pomagaj\u0105 osobom cierpi\u0105cym na fobi\u0119 spo\u0142eczn\u0105 w zmniejszeniu ci\u0105g\u0142ego napi\u0119cia. Zazwyczaj zalecana jest progresywna relaksacja mi\u0119\u015bni Jacobsona. Metoda ta aktywnie relaksuje ca\u0142e cia\u0142o poprzez \u0107wiczenia oddechowe oraz napinanie i rozlu\u017anianie mi\u0119\u015bni.<\/p>\n\n\n\n

        Je\u015bli pacjent opr\u00f3cz fobii spo\u0142ecznej cierpi na inne choroby psychiczne, takie jak depresja, r\u00f3wnie\u017c one musz\u0105 by\u0107 leczone.<\/p>\n\n\n\n

        Fobia spo\u0142eczna: przebieg choroby i rokowanie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

        Nieleczona fobia spo\u0142eczna cz\u0119sto staje si\u0119 chroniczna. Im wcze\u015bniej rozwinie si\u0119 fobia spo\u0142eczna, tym gorsze s\u0105 rokowania. Osoby dotkni\u0119te tym problemem cz\u0119\u015bciej rozwijaj\u0105 inne zaburzenia psychiczne, zw\u0142aszcza depresj\u0119 i r\u00f3\u017cne uzale\u017cnienia. Fobia spo\u0142eczna powa\u017cnie ogranicza jako\u015b\u0107 \u017cycia os\u00f3b ni\u0105 dotkni\u0119tych, zar\u00f3wno zawodowo, jak i w ich prywatnych relacjach interpersonalnych. Je\u015bli ci\u0119\u017car cierpienia staje si\u0119 zbyt du\u017cy, istnieje niebezpiecze\u0144stwo, \u017ce osoby dotkni\u0119te tym problemem, b\u0119d\u0105 pr\u00f3bowa\u0142y odebra\u0107 sobie \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n

        Dzi\u0119ki profesjonalnemu leczeniu osoby dotkni\u0119te fobi\u0105 spo\u0142eczn\u0105 maj\u0105 du\u017ce szanse na pozytywne zako\u0144czenie terapii. Szczeg\u00f3lnie w przypadku terapii poznawczo-behawioralnej istniej\u0105 dobre dowody jej skuteczno\u015bci, nawet je\u015bli fobia spo\u0142eczna istnieje ju\u017c od d\u0142ugiego czasu.<\/p>\n\n\n\n

        Pytania i odpowiedzi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

        Jakie s\u0105 typowe objawy l\u0119ku spo\u0142ecznego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

          \n
        • Rumienienie si\u0119,<\/li>\n\n\n\n
        • md\u0142o\u015bci,<\/li>\n\n\n\n
        • nadmierne pocenie si\u0119,<\/li>\n\n\n\n
        • dr\u017cenie lub trz\u0119sienie si\u0119,<\/li>\n\n\n\n
        • trudno\u015bci w m\u00f3wieniu,<\/li>\n\n\n\n
        • zawroty g\u0142owy lub \u015bwiat\u0142owstr\u0119t,<\/li>\n\n\n\n
        • szybkie bicie serca.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

          Jakie s\u0105 sygna\u0142y, znaki ostrzegawcze wyst\u0119powania fobii spo\u0142ecznej?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            \n
          • Strach przed sytuacjami, w kt\u00f3rych mo\u017cna zosta\u0107 negatywnie ocenionym,<\/li>\n\n\n\n
          • obawa przed zawstydzeniem lub upokorzeniem,<\/li>\n\n\n\n
          • intensywny strach przed interakcj\u0105 lub rozmow\u0105 z nieznajomymi,<\/li>\n\n\n\n
          • obawa, \u017ce inni zauwa\u017c\u0105, \u017ce osoba dotkni\u0119ta fobi\u0105 spo\u0142eczn\u0105 jest zaniepokojona.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

            Jak szybko uspokoi\u0107 objawy l\u0119ku spo\u0142ecznego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

              \n
            • Kontroluj sw\u00f3j oddech,<\/li>\n\n\n\n
            • spr\u00f3buj \u0107wicze\u0144 lub progresywnego relaksacji mi\u0119\u015bni,<\/li>\n\n\n\n
            • przygotuj si\u0119 do wyzwa\u0144 spo\u0142ecznych,<\/li>\n\n\n\n
            • zaczynaj od przezwyci\u0119\u017cania niewielkich wyzwa\u0144,<\/li>\n\n\n\n
            • odwr\u00f3\u0107 w\u0142asn\u0105 uwag\u0119 od siebie,<\/li>\n\n\n\n
            • polemizuj z w\u0142asnymi negatywnymi my\u015blami,<\/li>\n\n\n\n
            • wykorzystuj w\u0142asne zmys\u0142y i w\u0142asne oceny.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

              Co zazwyczaj powoduje fobi\u0119 spo\u0142eczn\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

              Mo\u017ce to by\u0107 zwi\u0105zane z histori\u0105 zn\u0119cania si\u0119, zastraszania lub dokuczania. Nie\u015bmia\u0142e dzieci s\u0105 r\u00f3wnie\u017c bardziej nara\u017cone na fobi\u0119 spo\u0142eczn\u0105 w doros\u0142ym \u017cyciu. Podobnie jest z dzie\u0107mi, kt\u00f3rych rodzice s\u0105 zbyt surowi lub kontroluj\u0105cy. Je\u015bli cierpisz na jakie\u015b schorzenie, kt\u00f3re zwraca uwag\u0119 na tw\u00f3j wygl\u0105d lub bardzo charakterystyczny g\u0142os, mo\u017ce to r\u00f3wnie\u017c wywo\u0142a\u0107 fobi\u0119 spo\u0142eczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

              Czego na przyk\u0142ad nie nale\u017cy m\u00f3wi\u0107 osobie z l\u0119kiem spo\u0142ecznym?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                \n
              • Dlaczego jeste\u015b taki cichy?<\/li>\n\n\n\n
              • Po prostu musisz my\u015ble\u0107 pozytywnie.<\/li>\n\n\n\n
              • Po prostu musisz stawi\u0107 czo\u0142a swoim l\u0119kom.<\/li>\n\n\n\n
              • Wiem, jak si\u0119 czujesz; ja te\u017c jestem nie\u015bmia\u0142y.<\/li>\n\n\n\n
              • Dlaczego nie napijesz si\u0119 drinka, \u017ceby si\u0119 rozlu\u017ani\u0107?<\/li>\n\n\n\n
              • Pozw\u00f3l, \u017ce zam\u00f3wi\u0119 za ciebie.<\/li>\n\n\n\n
              • Och, twoja twarz zrobi\u0142a si\u0119 naprawd\u0119 bardzo czerwona. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                Czy fobia spo\u0142eczna nasila si\u0119 z wiekiem?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Niekt\u00f3rzy ludzie uwa\u017caj\u0105, \u017ce l\u0119k lub nie\u015bmia\u0142o\u015b\u0107 s\u0142abn\u0105 z wiekiem. W rzeczywisto\u015bci, cho\u0107 wykazano, \u017ce cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania zaburze\u0144 l\u0119kowych jest nieco ni\u017csza u starszych os\u00f3b doros\u0142ych, wielu nadal cierpi na l\u0119k spo\u0142eczny lub jest na nowo diagnozowanych tak\u017ce w starszym wieku.<\/p>\n\n\n\n

                Czy izolacja powoduje l\u0119k spo\u0142eczny?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Izolacja jest zar\u00f3wno objawem, jak i przyczyn\u0105 fobii spo\u0142ecznej. Kto\u015b, kto odczuwa silny l\u0119k przed interakcjami z innymi, b\u0119dzie unika\u0142 tych spotka\u0144. A kto\u015b, kto sp\u0119dza czas tylko we w\u0142asnym towarzystwie i w towarzystwie swoich zmartwie\u0144, b\u0119dzie tylko prowokowa\u0142 dalszy rozw\u00f3j swoich l\u0119k\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

                Dlaczego fobia spo\u0142eczna jest teraz tak powszechnym zjawiskiem?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce r\u00f3\u017cne skutki medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych dla zdrowia psychicznego s\u0105 w du\u017cej mierze negatywne. Por\u00f3wnywanie styl\u00f3w \u017cycia przedstawianych w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych i strach przed tym, co mo\u017ce nas omin\u0105\u0107 (fear of missing out \u2013 FOMO) s\u0105 prawdopodobnymi przyczynami powstawania l\u0119k\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

                Co si\u0119 dzieje, gdy nie masz kontaktu z lud\u017ami?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Izolacja spo\u0142eczna mo\u017ce prowadzi\u0107 do poczucia samotno\u015bci, strachu przed innymi lub negatywnej samooceny. Brak sta\u0142ego kontaktu z lud\u017ami mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c powodowa\u0107 konflikty z (ju\u017c i tak peryferyjnymi) przyjaci\u00f3\u0142mi. Osoba odizolowana spo\u0142ecznie mo\u017ce ju\u017c tylko sporadycznie rozmawia\u0107 z cz\u0142onkami w\u0142asnej rodziny lub sprawia\u0107 im powa\u017cne problemy.<\/p>\n\n\n\n

                Jaka osobowo\u015b\u0107 jest bardziej podatna na fobi\u0119 spo\u0142eczn\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Badania sugeruj\u0105, \u017ce osoby o pewnych cechach osobowo\u015bci s\u0105 bardziej nara\u017cone na stany l\u0119kowe. Na przyk\u0142ad u dzieci, kt\u00f3re s\u0105 perfekcjonistami, \u0142atwo si\u0119 denerwuj\u0105, s\u0105 nie\u015bmia\u0142e, zahamowane, brakuje im poczucia w\u0142asnej warto\u015bci lub chc\u0105 mie\u0107 nad wszystkim kontrol\u0119, cz\u0119\u015bciej pojawia si\u0119 l\u0119k w dzieci\u0144stwie, w okresie dojrzewania lub w wieku doros\u0142ym.<\/p>\n\n\n\n

                Czy l\u0119k spo\u0142eczny z czasem mija?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                U niekt\u00f3rych os\u00f3b z wiekiem ich stan poprawia si\u0119. Jednak u wielu innych os\u00f3b fobia spo\u0142eczna nie ust\u0119puje samoistnie bez leczenia. Wa\u017cne jest, aby je\u015bli wyst\u0119puj\u0105 objawy fobii spo\u0142ecznej, uzyska\u0107 profesjonaln\u0105 pomoc. Istniej\u0105 skuteczne metody leczenia, kt\u00f3re mog\u0105 pom\u00f3c w radzeniu sobie z tym problemem.<\/p>\n\n\n\n

                Jakie s\u0105 poziomy l\u0119ku spo\u0142ecznego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Poziomy l\u0119ku s\u0105 zazwyczaj klasyfikowane na podstawie poziomu odczuwanego niepokoju i upo\u015bledzenia w czterech kategoriach: l\u0119k \u0142agodny, l\u0119k umiarkowany, l\u0119k ci\u0119\u017cki i l\u0119k paniczny.<\/p>\n\n\n\n

                Czy osoba pewna siebie mo\u017ce mie\u0107 fobi\u0119 spo\u0142eczn\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Ludzie mog\u0105 przejawia\u0107 fobi\u0119 spo\u0142eczn\u0105 przed r\u00f3\u017cnymi rzeczami.  Ka\u017cdy cz\u0142owiek jest wyj\u0105tkowy. Na przyk\u0142ad niekt\u00f3rzy ludzie s\u0105 bardzo pewni siebie podczas rozm\u00f3w o prac\u0119 i w odniesieniu do w\u0142asnej wydajno\u015bci w pracy, ale s\u0105 przera\u017ceni na my\u015bl o nawi\u0105zaniu niezobowi\u0105zuj\u0105cej rozmowy podczas wydarze\u0144 o charakterze towarzyskim.<\/p>\n\n\n\n

                Czy picie wody jest dobre na stany l\u0119kowe?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Wykazano, \u017ce woda ma naturalne w\u0142a\u015bciwo\u015bci uspokajaj\u0105ce, prawdopodobnie w wyniku oddzia\u0142ywania nawadniaj\u0105cego cia\u0142o i m\u00f3zg. Picie wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci wody jest wa\u017cnym krokiem w radzeniu sobie z l\u0119kiem. Nawet je\u015bli nie odczuwasz l\u0119ku, picie wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci wody mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 uczucie odpr\u0119\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n

                \u0179r\u00f3d\u0142a<\/strong><\/h3>\n\n\n\n