{"id":9292,"date":"2022-05-15T20:00:00","date_gmt":"2022-05-15T20:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&p=9292"},"modified":"2023-01-21T11:31:05","modified_gmt":"2023-01-21T11:31:05","slug":"padaczka-epilepsja","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/padaczka-epilepsja\/","title":{"rendered":"Padaczka (epilepsja)"},"content":{"rendered":"\n

Jak TELEMEDI mo\u017ce pom\u00f3c Ci w przypadku padaczki? <\/strong><\/h3>\n\n\n\n

W celu zapobiegania napadom padaczkowym konieczne jest stosowanie odpowiednich lek\u00f3w. Z pomoc\u0105 tych lek\u00f3w wielu pacjent\u00f3w mo\u017ce \u017cy\u0107 bez napad\u00f3w epilepsji. Dzi\u0119ki wideokonsultacji ze specjalist\u0105 TELEMEDI mo\u017cna otrzyma\u0107 odpowiedni\u0105 recept\u0119 na leki przeciwpadaczkowe.<\/p>\n\n\n\n

Podstawowe informacje<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n \n\n
    \n
  • Opis<\/strong>: Epilepsja charakteryzuje si\u0119 wyst\u0119powaniem napad\u00f3w padaczkowych. S\u0105 to kr\u00f3tkotrwa\u0142e dysfunkcje m\u00f3zgu, w kt\u00f3rych kom\u00f3rki nerwowe wy\u0142adowuj\u0105 si\u0119 elektrycznie i to w ekstremalnej formie.<\/li>\n\n\n\n
  • Formy epilepsji<\/strong>: Istniej\u0105 r\u00f3\u017cne rodzaje napad\u00f3w i form padaczki, na przyk\u0142ad napady uog\u00f3lnione (takie jak nieobecno\u015bci lub \u201egrand mal\u201d \u2013 napad toniczno-kloniczy), napady ogniskowe, padaczka Rolanda, zesp\u00f3\u0142 Lennoxa-Gastauta, zesp\u00f3\u0142 Westa itp.<\/li>\n\n\n\n
  • Przyczyny<\/strong>: Cz\u0119\u015bciowo nieznane, cz\u0119\u015bciowo spowodowane inn\u0105 chorob\u0105 (uszkodzenie m\u00f3zgu lub zapalenie opon m\u00f3zgowych, wstrz\u0105s m\u00f3zgu, udar m\u00f3zgu, cukrzyca itp.). Eksperci uwa\u017caj\u0105, \u017ce cz\u0119sto to po\u0142\u0105czenie predyspozycji genetycznych i innej choroby prowadzi do padaczki.<\/li>\n\n\n\n
  • Leczenie<\/strong>: Zazwyczaj za pomoc\u0105 lek\u00f3w (leki przeciwpadaczkowe). Je\u015bli te dzia\u0142ania nie przynosz\u0105 wystarczaj\u0105cych rezultat\u00f3w, czasami rozwa\u017ca si\u0119 leczenie chirurgiczne lub elektryczn\u0105 stymulacj\u0119 uk\u0142adu nerwowego (np. stymulacj\u0119 nerwu b\u0142\u0119dnego).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

    Co to jest epilepsja?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    Epilepsja (padaczka) jest jednym z najcz\u0119stszych tymczasowych zaburze\u0144 czynno\u015bciowych m\u00f3zgu. Charakteryzuje si\u0119 ona napadami padaczkowymi. W tych napadach kom\u00f3rki nerwowe (neurony) w m\u00f3zgu nagle wyzwalaj\u0105 impulsy, w spos\u00f3b nieskoordynowany i niekontrolowany, przez kr\u00f3tki czas.<\/p>\n\n\n\n

    Napady takie mog\u0105 mie\u0107 r\u00f3\u017cn\u0105 intensywno\u015b\u0107. Ich skutki s\u0105 zr\u00f3\u017cnicowane. Na przyk\u0142ad, niekt\u00f3rzy pacjenci odczuwaj\u0105 jedynie lekkie dr\u017cenie lub mrowienie poszczeg\u00f3lnych mi\u0119\u015bni. Inni s\u0105 przez chwil\u0119 \u201enieobecni\u201d. W najgorszym przypadku dochodzi do niekontrolowanego napadu drgawek ca\u0142ego cia\u0142a i kr\u00f3tkotrwa\u0142ej utraty przytomno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

    Epilepsja \u2013 definicja<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Wed\u0142ug International League Against Epilepsy (ILAE) padaczk\u0119 rozpoznaje si\u0119 w nast\u0119puj\u0105cych przypadkach:<\/p>\n\n\n\n

    \n
    \n
    \n
    \n
    \n
    \n \n\n
      \n
    • Co najmniej dwa napady padaczkowe wyst\u0119puj\u0105 w odst\u0119pie ponad 24 godzin. Napady te zazwyczaj pojawiaj\u0105 si\u0119 \u201eznik\u0105d\u201d (napady niesprowokowane). Z kolei w rzadszych postaciach padaczki mo\u017cna zidentyfikowa\u0107 czynniki wyzwalaj\u0105ce napady, takie jak bod\u017ace \u015bwietlne, d\u017awi\u0119ki lub ciep\u0142a woda (napady odruchowe).<\/li>\n\n\n\n
    • Mimo wyst\u0105pienia tylko jednego niesprowokowanego napadu lub napadu odruchowego, prawdopodobie\u0144stwo wyst\u0105pienia kolejnych napad\u00f3w w ci\u0105gu nast\u0119pnych 10 lat wynosi co najmniej 60 procent. Ryzyko to jest tak samo wysokie, jak og\u00f3lne ryzyko nawrotu choroby po dw\u00f3ch nieprowokowanych napadach.<\/li>\n\n\n\n
    • Wyst\u0119puje tzw. zesp\u00f3\u0142 padaczkowy, np. zesp\u00f3\u0142 Lennoxa-Gastauta (LGS). Zespo\u0142y padaczkowe rozpoznaje si\u0119 na podstawie okre\u015blonych ustale\u0144, do kt\u00f3rych nale\u017c\u0105 m.in. rodzaj napad\u00f3w, elektryczna czynno\u015b\u0107 m\u00f3zgu (EEG), wyniki bada\u0144 obrazowych oraz wiek wyst\u0105pienia choroby.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

      Nale\u017cy odr\u00f3\u017cni\u0107 tzw. napady sporadyczne od \u201eprawdziwej\u201d padaczki. S\u0105 to pojedyncze napady padaczkowe, kt\u00f3re mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 w przebiegu r\u00f3\u017cnych chor\u00f3b. Jak tylko w\u0142a\u015bciwa choroba ust\u0105pi, te sporadyczne napady r\u00f3wnie\u017c si\u0119 ko\u0144cz\u0105. Jednym z przyk\u0142ad\u00f3w s\u0105 drgawki gor\u0105czkowe \u2013 te napady padaczkowe wyst\u0119puj\u0105 w po\u0142\u0105czeniu z gor\u0105czk\u0105, szczeg\u00f3lnie u ma\u0142ych dzieci. Jednocze\u015bnie nie ma dowod\u00f3w na istnienie infekcji m\u00f3zgu lub innej konkretnej przyczyny.<\/p>\n\n\n\n

      Ponadto sporadycznie mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 drgawki np. w przypadku ci\u0119\u017ckich zaburze\u0144 kr\u0105\u017cenia, zatru\u0107 (lekami, metalami ci\u0119\u017ckimi), stan\u00f3w zapalnych (np. zapalenie opon m\u00f3zgowych), wstrz\u0105su m\u00f3zgu lub zaburze\u0144 metabolicznych.<\/p>\n\n\n\n

      Padaczka \u2013 cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      W krajach uprzemys\u0142owionych, takich jak Polska, od pi\u0119ciu do dziewi\u0119ciu na ka\u017cde 1000 os\u00f3b cierpi na epilepsj\u0119. Co roku zapada na ni\u0105 oko\u0142o 40 do 70 os\u00f3b na 100 000. Ryzyko rozwoju choroby jest najwi\u0119ksze w dzieci\u0144stwie i po 50-60 roku \u017cycia. Padaczka mo\u017ce jednak wyst\u0105pi\u0107 w ka\u017cdym wieku. W Polsce na padaczk\u0119 cierpi oko\u0142o 400 tysi\u0119cy os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

      Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, ryzyko zachorowania na padaczk\u0119 w ci\u0105gu \u017cycia wynosi obecnie od trzech do czterech procent, przy czym tendencja jest rosn\u0105ca, poniewa\u017c w populacji wzrasta odsetek os\u00f3b starszych.<\/p>\n\n\n\n

      Formy epilepsji<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Istnieje wiele r\u00f3\u017cnych form i przejaw\u00f3w epilepsji. Klasyfikacje w literaturze s\u0105 jednak r\u00f3\u017cne. Cz\u0119sto stosowana (przybli\u017cona) klasyfikacja jest nast\u0119puj\u0105ca:<\/p>\n\n\n\n

      \n
      \n
      \n
      \n
      \n
      \n \n\n
        \n
      • Napady padaczkowe uog\u00f3lnione<\/strong> i zespo\u0142y padaczkowe: W tym przypadku napady padaczkowe dotycz\u0105 ca\u0142ego m\u00f3zgu. W zale\u017cno\u015bci od rodzaju napadu napady uog\u00f3lnione s\u0105 dalej dzielone, na przyk\u0142ad na napad toniczny (ko\u0144czyny kurcz\u0105 si\u0119 i sztywniej\u0105), napad kloniczny (powolne drgawki du\u017cych grup mi\u0119\u015bni) lub napad toniczno-kloniczny (\u201egrand mal\u201d).<\/li>\n\n\n\n
      • Napady padaczkowe ogniskowe (cz\u0119\u015bciowe)<\/strong> i zespo\u0142y padaczkowe: W tym przypadku napady s\u0105 ograniczone do pewnego obszaru m\u00f3zgu. Objawy napadu zale\u017c\u0105 od funkcji tego obszaru. Na przyk\u0142ad mo\u017cliwe s\u0105 drgawki r\u0119ki (napad ruchowy) lub zmiany w widzeniu (napad wzrokowy). Padaczka mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 ogniskowo, ale nast\u0119pnie rozprzestrzeni\u0107 si\u0119 na ca\u0142y m\u00f3zg. W ten spos\u00f3b rozwija si\u0119 napad padaczkowy uog\u00f3lniony.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

        Obok tych dw\u00f3ch du\u017cych kategorii napad\u00f3w padaczkowych wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 napady o niejasnej przyczynie oraz napady padaczkowe, kt\u00f3rych nie mo\u017cna sklasyfikowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

        Napad padaczkowy<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

        W napadzie padaczkowym ca\u0142y m\u00f3zg (napad uog\u00f3lniony) lub ograniczona cz\u0119\u015b\u0107 m\u00f3zgu (napad ogniskowy) nagle staje si\u0119 nadmiernie aktywny. Ca\u0142y taki napad trwa cz\u0119sto tylko kilka sekund, czasem troch\u0119 d\u0142u\u017cej. Z regu\u0142y jednak napad padaczkowy ko\u0144czy si\u0119 najp\u00f3\u017aniej po dw\u00f3ch minutach.<\/p>\n\n\n\n

        Po napadzie padaczkowym bardzo cz\u0119sto nast\u0119puje faza wt\u00f3rna: mimo \u017ce kom\u00f3rki m\u00f3zgowe nie wy\u0142adowuj\u0105 si\u0119 ju\u017c w spos\u00f3b nieprawid\u0142owy, zaburzenia mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 jeszcze przez kilka godzin. Nale\u017c\u0105 do nich np. zaburzenia uwagi, zaburzenia mowy, zaburzenia pami\u0119ci lub nastroje agresywne. Zdarza si\u0119 jednak, \u017ce po napadzie padaczkowym cz\u0142owiek odzyskuje przytomno\u015b\u0107 ju\u017c po kilku minutach.<\/p>\n\n\n\n

        Napad padaczkowy \u2013 pierwsza pomoc<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

        W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w napad padaczkowy nie jest gro\u017any i ko\u0144czy si\u0119 samoistnie w ci\u0105gu kilku minut. Je\u015bli jeste\u015b \u015bwiadkiem takiego napadu, powiniene\u015b post\u0119powa\u0107 zgodnie z poni\u017cszymi zasadami, aby pom\u00f3c pacjentowi:<\/p>\n\n\n\n

        \n
        \n
        \n
        \n
        \n
        \n \n\n
          \n
        • Zachowaj spok\u00f3j!<\/li>\n\n\n\n
        • Nie zostawiaj chorego samego, uspok\u00f3j go!<\/li>\n\n\n\n
        • Chro\u0144 chorego przed obra\u017ceniami!<\/li>\n\n\n\n
        • Nie przytrzymuj chorego!<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

          Poza tym pami\u0119taj, aby podj\u0105\u0107 nast\u0119puj\u0105ce czynno\u015bci:<\/p>\n\n\n\n

          \n
          \n
          \n
          \n
          \n
          \n \n\n
            \n
          • Usu\u0144 niebezpieczne przedmioty<\/strong>: Na przyk\u0142ad usu\u0144 z najbli\u017cszego otoczenia chorego szklanki, sztu\u0107ce, st\u00f3\u0142, krzes\u0142a lub wazony. Je\u015bli chory trzyma w r\u0119ku co\u015b potencjalnie niebezpiecznego, nie nale\u017cy odbiera\u0107 mu tego si\u0142\u0105. Zamiast tego mo\u017cesz roz\u0142adowa\u0107 niebezpiecze\u0144stwo w inny spos\u00f3b. Mo\u017cesz na przyk\u0142ad owin\u0105\u0107 n\u00f3\u017c szmatk\u0105 lub od\u0142ama\u0107 pal\u0105cy si\u0119 papieros.<\/li>\n\n\n\n
          • Chro\u0144 g\u0142ow\u0119 chorego<\/strong>: Je\u015bli kto\u015b doznaje powa\u017cnego napadu padaczkowego lub traci przytomno\u015b\u0107 podczas napadu, najwa\u017cniejsz\u0105 rzecz\u0105 jest ochrona jego g\u0142owy. Mo\u017cna na przyk\u0142ad pod\u0142o\u017cy\u0107 pod g\u0142ow\u0119 chorego kurtk\u0119 lub poduszk\u0119. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c poluzowa\u0107 wszystkie kr\u0119puj\u0105ce jego ruchy ubrania.<\/li>\n\n\n\n
          • Nie wk\u0142adaj niczego mi\u0119dzy z\u0119by chorego<\/strong>! Niekt\u00f3rzy ludzie podczas napadu epileptycznego gryz\u0105 si\u0119 w j\u0119zyk. Nie nale\u017cy jednak nigdy wpycha\u0107 niczego mi\u0119dzy z\u0119by pacjenta, a ju\u017c na pewno nie na si\u0142\u0119! Zar\u00f3wno chory, jak i Ty mo\u017cecie zosta\u0107 przy tym poszkodowani.<\/li>\n\n\n\n
          • Nie przytrzymuj chorego<\/strong>! Bardzo wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c, aby nie przytrzymywa\u0107 pacjenta podczas skurcz\u00f3w i drgawek mi\u0119\u015bniowych. W przeciwnym razie mo\u017ce doj\u015b\u0107 do z\u0142amania jego ko\u015bci.<\/li>\n\n\n\n
          • Dodawaj otuchy choremu<\/strong>: Zar\u00f3wno podczas napadu, jak i po jego zako\u0144czeniu, chorzy mog\u0105 by\u0107 bardzo niespokojni i czu\u0107 si\u0119 \u017ale. Wspieraj ich i spraw, by czuli si\u0119 bezpiecznie.<\/li>\n\n\n\n
          • Uwzgl\u0119dnij uczucie wstydu u chorego<\/strong>: Podczas napad\u00f3w padaczkowych w miejscach publicznych nale\u017cy zapobiega\u0107 gromadzeniu si\u0119 os\u00f3b postronnych. Je\u015bli podczas napadu chory wydali mocz lub ka\u0142, nale\u017cy przykry\u0107 miejsce zdarzenia kurtk\u0105 lub kocem.<\/li>\n\n\n\n
          • Zmierz czas trwania napad\u00f3w<\/strong>: Podczas napadu nale\u017cy zwraca\u0107 uwag\u0119 na czas. Dzi\u0119ki temu dowiesz si\u0119, czy napad padaczkowy trwa wyj\u0105tkowo d\u0142ugo i czy nale\u017cy wezwa\u0107 karetk\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

            Po napadzie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            \n
            \n
            \n
            \n
            \n
            \n \n\n
              \n
            • Sprawd\u017a dro\u017cno\u015b\u0107 dr\u00f3g oddechowych chorego<\/strong>: Po napadzie nale\u017cy sprawdzi\u0107, czy drogi oddechowe chorego s\u0105 dro\u017cne.<\/li>\n\n\n\n
            • Pozycja le\u017c\u0105ca<\/strong>: Niekt\u00f3rzy chorzy po napadzie padaczkowym s\u0105 bardzo wyczerpani i chc\u0105 odpocz\u0105\u0107. Wtedy najlepiej jest u\u0142o\u017cy\u0107 ich w stabilnej pozycji le\u017c\u0105cej bocznej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

              Kiedy nale\u017cy wezwa\u0107 lekarza?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

              Wiele os\u00f3b z padaczk\u0105 czuje si\u0119 znowu zupe\u0142nie dobrze ju\u017c kilka minut po napadzie. Nie potrzebuj\u0105 pomocy medycznej. Jednak w przypadku wyst\u0105pienia napadu padaczkowego w nast\u0119puj\u0105cych sytuacjach nale\u017cy zadzwoni\u0107 na pogotowie ratunkowe:<\/p>\n\n\n\n

              \n
              \n
              \n
              \n
              \n
              \n \n\n
                \n
              • Napad trwa d\u0142u\u017cej ni\u017c pi\u0119\u0107 minut. Jest to potencjalnie zagra\u017caj\u0105cy \u017cyciu stan padaczkowy. Nale\u017cy niezw\u0142ocznie podj\u0105\u0107 leczenie farmakologiczne!<\/li>\n\n\n\n
              • Wkr\u00f3tce po pierwszym napadzie nast\u0119puje drugi napad, przy czym pacjent w mi\u0119dzyczasie nie odzyskuje przytomno\u015bci. Taka seria napad\u00f3w musi by\u0107 r\u00f3wnie\u017c leczona farmakologicznie!<\/li>\n\n\n\n
              • Pacjent zrani\u0142 si\u0119 podczas napadu lub podejrzewasz, \u017ce dosz\u0142o do zranienia.<\/li>\n\n\n\n
              • Je\u015bli nie jeste\u015b pewien, czy rzeczywi\u015bcie jest to napad padaczkowy.<\/li>\n\n\n\n
              • Je\u015bli chory po raz pierwszy ma napad padaczkowy.<\/li>\n\n\n\n
              • Je\u015bli pacjent jest zdiagnozowanym epileptykiem, ale jego obecny napad padaczkowy jest nietypowy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

                Epilepsja u dzieci<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

                Padaczka bardzo cz\u0119sto pojawia si\u0119 w dzieci\u0144stwie lub w wieku m\u0142odzie\u0144czym. Jest to jedna z najcz\u0119stszych chor\u00f3b o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego w tej grupie wiekowej. W Polsce i innych krajach uprzemys\u0142owionych co roku na 100 000 dzieci oko\u0142o 50 zapada na padaczk\u0119.<\/p>\n\n\n\n

                Regularne przyjmowanie lek\u00f3w mo\u017ce zazwyczaj zapobiec kolejnym napadom padaczkowym u m\u0142odych pacjent\u00f3w. Wa\u017cny jest r\u00f3wnie\u017c zdrowy tryb \u017cycia: je\u015bli napady padaczkowe s\u0105 \u201ewyzwalane\u201d przez pewne czynniki (np. brak snu, migocz\u0105ce \u015bwiat\u0142o, pewne ha\u0142asy itp.), nale\u017cy ich w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci unika\u0107.<\/p>\n\n\n\n

                Podsumowuj\u0105c, padaczka u dzieci jest w wielu przypadkach \u0142atwo uleczalna, a obawy wielu rodzic\u00f3w, \u017ce padaczka mo\u017ce upo\u015bledza\u0107 rozw\u00f3j dziecka, s\u0105 zwykle bezpodstawne.<\/p>\n\n\n\n

                Epilepsja \u2013 objawy<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

                Dok\u0142adne objawy epilepsji zale\u017c\u0105 od postaci choroby i nasilenia napad\u00f3w padaczkowych. Na przyk\u0142ad naj\u0142agodniejsza odmiana napadu uog\u00f3lnionego polega jedynie na kr\u00f3tkotrwa\u0142ej \u201enieobecno\u015bci\u201d psychicznej.<\/p>\n\n\n\n

                Na drugim ko\u0144cu skali znajduje si\u0119 tzw. grand mal seizure: najpierw ca\u0142e cia\u0142o kurczy si\u0119 i sztywnieje (faza toniczna). Nast\u0119pnie zaczyna drga\u0107 w spos\u00f3b niekontrolowany (faza kloniczna). Podczas takiego napadu toniczno-klonicznego pacjenci s\u0105 nieprzytomni.<\/p>\n\n\n\n

                Inn\u0105 ci\u0119\u017ck\u0105 postaci\u0105 padaczki jest tak zwany status epilepticus: jest to napad padaczkowy, kt\u00f3ry trwa d\u0142u\u017cej ni\u017c pi\u0119\u0107 minut. Czasami wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c seria kilku napad\u00f3w w kr\u00f3tkim odst\u0119pie czasu, pomi\u0119dzy kt\u00f3rymi pacjent nie odzyskuje pe\u0142nej \u015bwiadomo\u015bci. Takie sytuacje s\u0105 nag\u0142ymi przypadkami, kt\u00f3re musz\u0105 by\u0107 jak najszybciej leczone przez lekarza pogotowia ratunkowego!<\/p>\n\n\n\n

                Padaczka \u2013 przyczyny i czynniki ryzyka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

                Rozw\u00f3j padaczki jest zr\u00f3\u017cnicowany i z\u0142o\u017cony. Cz\u0119sto r\u00f3wnie\u017c dok\u0142adny przebieg choroby pozostaje ukryty. Na przyk\u0142ad w niekt\u00f3rych przypadkach mimo nowoczesnych metod diagnostycznych nie udaje si\u0119 ustali\u0107 konkretnej przyczyny napad\u00f3w padaczkowych, chocia\u017c istniej\u0105 wyra\u017ane przes\u0142anki wskazuj\u0105ce na przyczyn\u0119 w m\u00f3zgu. Jest to tzw. padaczka niewyja\u015bniona (kryptogenna).<\/p>\n\n\n\n

                Czasami nie potrafimy w og\u00f3le wyja\u015bni\u0107, dlaczego pacjent ma napady padaczkowe. Nie ma \u017cadnych wskaz\u00f3wek co do przyczyny, takich jak patologiczne zmiany w m\u00f3zgu lub zaburzenia metaboliczne. Tak\u0105 sytuacj\u0119 lekarze nazywaj\u0105 padaczk\u0105 idiopatyczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

                Ostatnio jednak termin ten zosta\u0142 zast\u0105piony terminem \u201epadaczki genetycznej\u201d: u wielu os\u00f3b z padaczk\u0105 przypuszczalnie lub w spos\u00f3b oczywisty wyst\u0119puj\u0105 zmiany genetyczne, na przyk\u0142ad w neuroreceptorach. Zdaniem ekspert\u00f3w takie zmiany genetyczne mog\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 do rozwoju padaczki. Niemniej jednak zazwyczaj nie jest to choroba dziedziczna. Rodzice najcz\u0119\u015bciej przekazuj\u0105 swoim dzieciom jedynie sk\u0142onno\u015b\u0107 do zapadni\u0119cia na epilepsj\u0119. Choroba rozwija si\u0119 dopiero wtedy, gdy zadzia\u0142aj\u0105 czynniki zewn\u0119trzne (takie jak brak snu lub zmiany hormonalne).<\/p>\n\n\n\n

                Wreszcie \u2013 w odniesieniu do przyczyn istnieje jeszcze inna grupa padaczek: jako przyczyn\u0119 napad\u00f3w padaczkowych u wielu pacjent\u00f3w mo\u017cna w tym wypadku wskaza\u0107 na przyk\u0142ad zmiany strukturalne w m\u00f3zgu lub pewne choroby podstawowe. Lekarze nazywaj\u0105 to padaczk\u0105 objawow\u0105 lub \u2013 wed\u0142ug nowszej terminologii \u2013 padaczk\u0105 strukturaln\u0105\/metaboliczn\u0105. Dotyczy to na przyk\u0142ad napad\u00f3w padaczkowych spowodowanych przez wrodzone wady rozwojowe m\u00f3zgu lub uszkodzenia m\u00f3zgu nabyte przy urodzeniu. Do mo\u017cliwych przyczyn padaczki nale\u017c\u0105 r\u00f3wnie\u017c urazy czaszkowo-m\u00f3zgowe, guzy m\u00f3zgu, udar m\u00f3zgu, zapalenie m\u00f3zgu lub opon m\u00f3zgowych, jak r\u00f3wnie\u017c zaburzenia metaboliczne (cukrzyca, choroby tarczycy itp.).<\/p>\n\n\n\n

                \n
                \n
                \n
                \n
                \n
                \n \n\n

                UWAGA<\/strong>: Czasami padaczka ma zar\u00f3wno pod\u0142o\u017ce genetyczne, jak i strukturalne\/metaboliczne. Na przyk\u0142ad u niekt\u00f3rych os\u00f3b z genetyczn\u0105 sk\u0142onno\u015bci\u0105 do napad\u00f3w padaczkowych dopiero udar m\u00f3zgu, zapalenie opon m\u00f3zgowych, zatrucie lub inna specyficzna choroba wyzwala zaburzenia padaczkowe.<\/p>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

                Padaczka \u2013 badania i diagnostyka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

                W przypadku wyst\u0105pienia napadu padaczkowego po raz pierwszy pacjent powinien zosta\u0107 zbadany przez lekarza. Lekarz mo\u017ce ustali\u0107, czy napad by\u0142 istotnie spowodowany padaczk\u0105, czy te\u017c mia\u0142 inne przyczyny. Osob\u0105 pierwszego kontaktu jest tutaj zazwyczaj lekarz rodzinny. W razie potrzeby skieruje on pacjenta do specjalisty zajmuj\u0105cego si\u0119 zaburzeniami uk\u0142adu nerwowego (neurologa).<\/p>\n\n\n\n

                Rozmowa wst\u0119pna z lekarzem<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Pierwszym krokiem na drodze do rozpoznania padaczki jest zebranie wywiadu chorobowego (anamnezy). W tym celu lekarz przeprowadza szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 rozmow\u0119 z pacjentem (je\u015bli jest pe\u0142noletni) i osobami towarzysz\u0105cymi (np. jego rodzicami, partnerem). Lekarz poprosi chorego o szczeg\u00f3\u0142owe opisanie napadu padaczkowego. Korzystnie jest, gdy obecne s\u0105 przy tym osoby, kt\u00f3re by\u0142y \u015bwiadkami napadu. Osoba dotkni\u0119ta chorob\u0105 cz\u0119sto nie pami\u0119ta dobrze, jaki by\u0142 przebieg napadu. Lekarz mo\u017ce wykorzysta\u0107 te informacje do oceny wzorca napad\u00f3w (historia napad\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n

                \n
                \n
                \n
                \n
                \n
                \n \n\n

                UWAGA<\/strong>: Czasami dost\u0119pne s\u0105 zdj\u0119cia lub nagrania wideo z napadu padaczkowego. Mog\u0105 one by\u0107 bardzo pomocne dla lekarza, zw\u0142aszcza je\u015bli skupiaj\u0105 si\u0119 na twarzy pacjenta, bowiem jego oczy s\u0105 wa\u017cnym elementem objaw\u00f3w napadu i pomagaj\u0105 lekarzowi w odr\u00f3\u017cnieniu napadu padaczkowego od innych mo\u017cliwych schorze\u0144.<\/p>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

                Podczas wywiadu lekarz zapyta r\u00f3wnie\u017c o mo\u017cliwe czynniki wyzwalaj\u0105ce napad (np. migocz\u0105ce \u015bwiat\u0142o), wszelkie choroby podstawowe oraz znane przypadki padaczki w rodzinie.<\/p>\n\n\n\n

                Badania<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Po przeprowadzeniu wywiadu nast\u0119puje badanie fizykalne. Stan uk\u0142adu nerwowego sprawdzany jest r\u00f3wnie\u017c za pomoc\u0105 r\u00f3\u017cnych test\u00f3w i bada\u0144 (badanie neurologiczne). Obejmuje to pomiar fal m\u00f3zgowych (elektroencefalografia, EEG) \u2013 czasami padaczka mo\u017ce by\u0107 rozpoznana na podstawie typowych zmian krzywej w EEG. Jednak w padaczce EEG mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c niejednoznaczne.<\/p>\n\n\n\n

                Obrazowanie metod\u0105 rezonansu magnetycznego (MRI) jest bardzo wa\u017cne w diagnostyce napad\u00f3w padaczkowych. W ten spos\u00f3b uzyskuje si\u0119 szczeg\u00f3\u0142owe obrazy przekrojowe m\u00f3zgu. Pozwala to lekarzowi zidentyfikowa\u0107 ewentualne uszkodzenia lub wady rozwojowe m\u00f3zgu jako mo\u017cliw\u0105 przyczyn\u0119 napadu.<\/p>\n\n\n\n

                Opr\u00f3cz MRI wykonuje si\u0119 czasem tomografi\u0119 komputerow\u0105 czaszki (CCT). Szczeg\u00f3lnie w ostrej fazie (kr\u00f3tko po napadzie) tomografia komputerowa mo\u017ce pom\u00f3c wykry\u0107 np. krwotok m\u00f3zgowy jako czynnik sprawczy napadu.<\/p>\n\n\n\n

                Je\u015bli jako przyczyn\u0119 napadu padaczkowego podejrzewa si\u0119 zapalenie m\u00f3zgu (encephalitis) lub inn\u0105 chorob\u0119 podstawow\u0105, badania laboratoryjne mog\u0105 tutaj dostarczy\u0107 dodatkowych wyja\u015bnie\u0144. Na przyk\u0142ad badanie krwi mo\u017ce da\u0107 wskaz\u00f3wki dotycz\u0105ce istniej\u0105cego w organizmie stanu zapalnego lub zmian metabolicznych. Je\u015bli lekarz podejrzewa, \u017ce przyczyn\u0105 napadu jest za\u017cywanie narkotyk\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c zostan\u0105 wykonane odpowiednie badania krwi.<\/p>\n\n\n\n

                Ponadto lekarz mo\u017ce pobra\u0107 pr\u00f3bk\u0119 p\u0142ynu m\u00f3zgowo-rdzeniowego z kana\u0142u kr\u0119gowego za pomoc\u0105 cienkiej ig\u0142y (punkcja p\u0142ynu m\u00f3zgowo-rdzeniowego lub nak\u0142ucie l\u0119d\u017awiowe). Analiza w laboratorium pomaga np. wykry\u0107 lub wykluczy\u0107 istnienie zapalenia m\u00f3zgu, zapalenia opon m\u00f3zgowych lub guza m\u00f3zgu.<\/p>\n\n\n\n

                W indywidualnych przypadkach mog\u0105 by\u0107 konieczne dalsze badania, na przyk\u0142ad w celu wykluczenia innych rodzaj\u00f3w napad\u00f3w lub wyja\u015bnienia podejrzenia pewnych chor\u00f3b podstawowych.<\/p>\n\n\n\n

                Padaczka \u2013 leczenie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

                D\u0142ugotrwa\u0142e leczenie pacjent\u00f3w z padaczk\u0105 jest zwykle prowadzone przez neurologa lub neurologa dzieci\u0119cego i m\u0142odzie\u017cowego. Niekiedy sensowne mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c zwr\u00f3cenie si\u0119 do plac\u00f3wki lub kliniki specjalizuj\u0105cej si\u0119 w leczeniu padaczki. Dotyczy to np. sytuacji, gdy diagnoza jest niejasna, napady padaczkowe wyst\u0119puj\u0105 mimo leczenia lub z padaczk\u0105 zwi\u0105zane s\u0105 szczeg\u00f3lne problemy.<\/p>\n\n\n\n

                Padaczka \u2013 terapia nie zawsze jest konieczna<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Je\u015bli kto\u015b mia\u0142 tylko jeden napad padaczkowy (jak dot\u0105d), cz\u0119sto mo\u017cna poczeka\u0107 z leczeniem. W niekt\u00f3rych przypadkach wystarczy, aby pacjenci unikali znanych czynnik\u00f3w wyzwalaj\u0105cych (takich jak g\u0142o\u015bna muzyka, migocz\u0105ce \u015bwiat\u0142o, gry komputerowe) i prowadzili odpowiedni styl \u017cycia. Obejmuje to m.in. regularny tryb \u017cycia, regularny i wystarczaj\u0105cy sen oraz powstrzymanie si\u0119 od spo\u017cywania alkoholu.<\/p>\n\n\n\n

                Ponadto pacjenci powinni zachowa\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107 w sytuacjach, w kt\u00f3rych nag\u0142y atak mo\u017ce mie\u0107 tragiczne konsekwencje. Dotyczy to na przyk\u0142ad sport\u00f3w ekstremalnych, pracy na rusztowaniach i obs\u0142ugi ci\u0119\u017ckich maszyn. Je\u015bli to mo\u017cliwe, epileptycy powinni unika\u0107 takich sytuacji.<\/p>\n\n\n\n

                W przypadku padaczki strukturalnej\/metabolicznej lekarz leczy najpierw chorob\u0119 podstawow\u0105 (zapalenie opon m\u00f3zgowych, cukrzyca, choroby w\u0105troby itp.). R\u00f3wnie\u017c w tym przypadku pacjenci powinni unika\u0107 wszelkich czynnik\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 napad padaczkowy.<\/p>\n\n\n\n

                Niekiedy jednak leczenie lekami przeciwpadaczkowymi jest wskazane nawet po wyst\u0105pieniu pojedynczego napadu. Tak mo\u017ce by\u0107 na przyk\u0142ad w przypadku, gdy u pacjenta istnieje wysokie ryzyko wyst\u0105pienia kolejnych napad\u00f3w. W przypadku bardzo specyficznych postaci padaczki (np. zespo\u0142u Lennoxa-Gastauta, padaczki p\u0142ata skroniowego itp.) leczenie farmakologiczne r\u00f3wnie\u017c powinno by\u0107 rozpocz\u0119te natychmiast.<\/p>\n\n\n\n

                Na og\u00f3\u0142 lekarze zalecaj\u0105 leczenie padaczki najp\u00f3\u017aniej po drugim napadzie.<\/p>\n\n\n\n

                Na og\u00f3\u0142 jednak to, kiedy i jak leczy si\u0119 padaczk\u0119, zale\u017cy zawsze od sytuacji danego pacjenta. Na przyk\u0142ad niekt\u00f3rzy pacjenci maj\u0105 napady padaczkowe tylko co kilka lat. U innych napady wyst\u0119puj\u0105 cz\u0119\u015bciej, ale s\u0105 mniej dokuczliwe (np. tylko kr\u00f3tkie \u201estany nieobecno\u015bci\u201d). W takich przypadkach lekarz starannie rozwa\u017cy korzy\u015bci i ryzyko zwi\u0105zane z leczeniem padaczki. Bierze przy tym pod uwag\u0119 r\u00f3wnie\u017c gotowo\u015b\u0107 pacjenta do przestrzegania zalece\u0144 lekarza (adherence to therapy). Nie ma wi\u0119kszego sensu przepisywanie lek\u00f3w, je\u015bli pacjent nie przyjmuje ich regularnie.<\/p>\n\n\n\n

                Leczenie farmakologiczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Wi\u0119kszo\u015bci pacjent\u00f3w z padaczk\u0105 leki pomagaj\u0105 prowadzi\u0107 \u017cycie bez napad\u00f3w. Stosuje si\u0119 tutaj tak zwane leki przeciwpadaczkowe. Hamuj\u0105 one nadmiern\u0105 aktywno\u015b\u0107 kom\u00f3rek nerwowych w m\u00f3zgu. W ten spos\u00f3b mog\u0105 one zmniejszy\u0107 ryzyko wyst\u0105pienia napadu. Z tego powodu s\u0105 one r\u00f3wnie\u017c nazywane lekami przeciwdrgawkowymi (anticonvulsant drugs). Jednak\u017ce leki nie mog\u0105 nic poradzi\u0107 na przyczyn\u0119 epilepsji. Oznacza to, \u017ce leki przeciwpadaczkowe dzia\u0142aj\u0105 tylko objawowo, ale nie lecz\u0105 padaczki.<\/p>\n\n\n\n

                Jako leki przeciwpadaczkowe stosowane s\u0105 r\u00f3\u017cne substancje czynne, na przyk\u0142ad lewetyracetam lub kwas walproinowy. Dla ka\u017cdego pacjenta lekarz wybierze lek, kt\u00f3ry prawdopodobnie b\u0119dzie dzia\u0142a\u0142 najlepiej w danym przypadku. Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywa tutaj rodzaj napad\u00f3w lub forma epilepsji. Ponadto przy wyborze leku przeciwpadaczkowego i jego dawki lekarz bierze pod uwag\u0119 mo\u017cliwe dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane. Celem leczenia jest zapobieganie dalszym napadom (lub przynajmniej zmniejszenie ich liczby). Jednocze\u015bnie lek nie powinien powodowa\u0107 \u017cadnych lub tylko tolerowane skutki uboczne.<\/p>\n\n\n\n

                W padaczce lekarz zazwyczaj przepisuje tylko jeden lek przeciwpadaczkowy (monoterapia). Je\u015bli lek ten nie przynosi po\u017c\u0105danego efektu lub powoduje ci\u0119\u017ckie dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane, lekarz mo\u017ce, na zasadzie pr\u00f3by, zmieni\u0107 lek na inny. Czasami trzeba wypr\u00f3bowa\u0107 kilka preparat\u00f3w, a\u017c do znalezienia indywidualnie \u201enajlepszego\u201d leku przeciwpadaczkowego.<\/p>\n\n\n\n

                U niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w padaczka nie mo\u017ce by\u0107 odpowiednio kontrolowana za pomoc\u0105 monoterapii. W takim przypadku lekarz mo\u017ce przepisa\u0107 dwa (lub wi\u0119cej) rodzaj\u00f3w lek\u00f3w przeciwpadaczkowych. Taka terapia kombinowana jest starannie zaplanowana i monitorowana. Og\u00f3lna zasada jest taka, \u017ce im wi\u0119cej r\u00f3\u017cnych lek\u00f3w kto\u015b przyjmuje, tym bardziej prawdopodobne jest, \u017ce wyst\u0105pi\u0105 niepo\u017c\u0105dane interakcje. Mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c wzrosn\u0105\u0107 ryzyko wyst\u0105pienia dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych.<\/p>\n\n\n\n

                Leki na padaczk\u0119 s\u0105 cz\u0119sto przyjmowane w postaci tabletek, kapsu\u0142ek lub napoj\u00f3w. Niekt\u00f3re z nich mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c podawane w formie zastrzyku, infuzji lub czopka.<\/p>\n\n\n\n

                \n
                \n
                \n
                \n
                \n
                \n \n\n

                UWAGA<\/strong>: Leki przeciwpadaczkowe mog\u0105 pom\u00f3c tylko wtedy, gdy s\u0105 stosowane regularnie. Dlatego bardzo wa\u017cne jest, aby dok\u0142adnie przestrzega\u0107 zalece\u0144 lekarza!<\/p>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

                Jak d\u0142ugo trzeba stosowa\u0107 leki przeciwpadaczkowe?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Leki przeciwpadaczkowe przyjmowane s\u0105 zwykle przez kilka lat. Je\u015bli dzi\u0119ki leczeniu przez d\u0142ugi czas nie wyst\u0119puj\u0105 napady padaczkowe, pacjenci mog\u0105 czasami w porozumieniu z lekarzem spr\u00f3bowa\u0107 odstawi\u0107 lek. Nie nale\u017cy jednak robi\u0107 tego gwa\u0142townie. Zamiast tego nale\u017cy stopniowo zmniejsza\u0107 dawk\u0119 leku, zgodnie z zaleceniami lekarza.<\/p>\n\n\n\n

                U niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w napady padaczkowe powracaj\u0105 (czasami dopiero po miesi\u0105cach lub latach). Nale\u017cy wtedy ponownie przyjmowa\u0107 leki przeciwpadaczkowe. W przypadku innych pacjent\u00f3w nawet po odstawieniu lek\u00f3w przeciwpadaczkowych nie wyst\u0119puj\u0105 napady padaczki. Mo\u017ce si\u0119 tak zdarzy\u0107, je\u015bli w mi\u0119dzyczasie przyczyna napad\u00f3w (np. zapalenie opon m\u00f3zgowych) zosta\u0142a wyleczona.<\/p>\n\n\n\n

                Nie da si\u0119 tego przewidzie\u0107 w poszczeg\u00f3lnych przypadkach. Lekarz prowadz\u0105cy pacjenta mo\u017ce jedynie oceni\u0107, jak du\u017ce jest ryzyko wyst\u0105pienia napad\u00f3w bez lek\u00f3w, na podstawie indywidualnej sytuacji pacjenta. W niekt\u00f3rych przypadkach epileptycy musz\u0105 by\u0107 od pocz\u0105tku przygotowani na to, \u017ce prawdopodobnie b\u0119d\u0105 potrzebowa\u0107 lek\u00f3w przez ca\u0142e \u017cycie \u2013 na przyk\u0142ad je\u015bli przyczyn\u0105 padaczki jest trwa\u0142e uszkodzenie m\u00f3zgu.<\/p>\n\n\n\n

                \n
                \n
                \n
                \n
                \n
                \n \n\n

                UWAGA<\/strong>: Nigdy nie nale\u017cy samodzielnie przerywa\u0107 przyjmowania lek\u00f3w na padaczk\u0119 \u2013 mo\u017ce to zagra\u017ca\u0107 \u017cyciu! <\/p>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

                Leczenie operacyjne padaczki<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                U niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w padaczki nie mo\u017cna odpowiednio leczy\u0107 za pomoc\u0105 lek\u00f3w. Je\u015bli napady powstaj\u0105 zawsze w okre\u015blonym obszarze m\u00f3zgu (napady ogniskowe), mo\u017ce by\u0107 mo\u017cliwe chirurgiczne usuni\u0119cie tej cz\u0119\u015bci m\u00f3zgu (resekcja, operacja resekcyjna). W wielu przypadkach mo\u017ce to zapobiec przysz\u0142ym napadom padaczkowym.<\/p>\n\n\n\n

                Jednak operacja resekcyjna mo\u017ce by\u0107 rozwa\u017cana tylko w okre\u015blonych warunkach. Na przyk\u0142ad wyci\u0119cie dotkni\u0119tego chorob\u0105 obszaru m\u00f3zgu musi by\u0107 stosunkowo bezpieczne. Ponadto nie mo\u017ce ona powodowa\u0107 \u017cadnych niemo\u017cliwych do zaakceptowania niekorzystnych skutk\u00f3w dla pacjenta, takich jak powa\u017cne upo\u015bledzenie niekt\u00f3rych funkcji m\u00f3zgu.<\/p>\n\n\n\n

                \n
                \n
                \n
                \n
                \n
                \n \n\n

                UWAGA<\/strong>: <\/strong>Operacje resekcyjne m\u00f3zgu wykonywane s\u0105 g\u0142\u00f3wnie u pacjent\u00f3w, u kt\u00f3rych napady padaczkowe maj\u0105 swoje \u017ar\u00f3d\u0142o w p\u0142acie skroniowym m\u00f3zgu. <\/p>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

                Znacznie rzadziej wykonuje si\u0119 w przypadku ci\u0119\u017ckiej padaczki inne zabiegi chirurgiczne. Tak mo\u017ce by\u0107 na przyk\u0142ad w przypadku pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy cz\u0119sto do\u015bwiadczaj\u0105 ci\u0119\u017ckich napad\u00f3w padaczkowych, podczas kt\u00f3rych mog\u0105 si\u0119 powa\u017cnie zrani\u0107. W tym przypadku mo\u017cna rozwa\u017cy\u0107 przeci\u0119cie spoid\u0142a wielkiego m\u00f3zgu (kalozotomia). Chirurg przecina ca\u0142o\u015b\u0107 lub cz\u0119\u015b\u0107 tzw. cia\u0142a modzelowatego (spoid\u0142a p\u00f3\u0142kul m\u00f3zgowych). Jest to element \u0142\u0105cz\u0105cy praw\u0105 i lew\u0105 p\u00f3\u0142kul\u0119 m\u00f3zgu. Ta interwencja mo\u017ce znacz\u0105co zmniejszy\u0107 liczb\u0119 napad\u00f3w padaczkowych. Istnieje jednak ryzyko wyst\u0105pienia, jako efektu ubocznego, zaburze\u0144 funkcji poznawczych. Dlatego nale\u017cy bardzo dok\u0142adnie rozwa\u017cy\u0107 korzy\u015bci i ryzyko zwi\u0105zane z zabiegiem kalozotomii.<\/p>\n\n\n\n

                Procedury stymulacyjne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Je\u015bli leki przeciwpadaczkowe nie s\u0105 wystarczaj\u0105co skuteczne, opr\u00f3cz operacji mo\u017cna zastosowa\u0107 tzw. zabiegi stymulacyjne. Polegaj\u0105 one na stymulowaniu pewnych struktur w m\u00f3zgu lub tych, kt\u00f3re do niego prowadz\u0105 (nerw b\u0142\u0119dny) za pomoc\u0105 pr\u0105du o niskim nat\u0119\u017ceniu. Mo\u017ce to pom\u00f3c w walce z napadami padaczkowymi.<\/p>\n\n\n\n

                W leczeniu epilepsji stosuje si\u0119 r\u00f3\u017cne metody. Najcz\u0119stsz\u0105 z nich jest stymulacja nerwu b\u0142\u0119dnego (vagus nerve stimulation \u2013 VNS), w kt\u00f3rej ma\u0142e, zasilane bateriami urz\u0105dzenie jest wszczepiane pod sk\u00f3r\u0119 lewego obojczyka pacjenta. Jest to rodzaj stymulatora serca, kt\u00f3ry jest pod\u0142\u0105czony do lewego nerwu b\u0142\u0119dnego w szyi za pomoc\u0105 kabla, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c przebiega pod sk\u00f3r\u0105. W okre\u015blonych odst\u0119pach czasu (np. co pi\u0119\u0107 minut przez 30 sekund) urz\u0105dzenie dostarcza \u0142agodnych impuls\u00f3w elektrycznych do nerwu. Mo\u017ce to znacznie zmniejszy\u0107 cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 wyst\u0119powania napad\u00f3w padaczkowych. W przypadku niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w potrzeba jednak kilku miesi\u0119cy, aby ten efekt si\u0119 pojawi\u0142.<\/p>\n\n\n\n

                Podczas oddzia\u0142ywania impuls\u00f3w pr\u0105dowych u niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w wyst\u0119puje wra\u017cenie chrypki, ch\u0119\u0107 kaszlu lub uczucie dyskomfortu.<\/p>\n\n\n\n

                \n
                \n
                \n
                \n
                \n
                \n \n\n

                UWAGA<\/strong>: <\/strong>Stymulacja nerwu b\u0142\u0119dnego mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c pozytywnie wp\u0142ywa\u0107 na wsp\u00f3\u0142istniej\u0105c\u0105 depresj\u0119. <\/p>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

                Inn\u0105 metod\u0105 stymulacji jest g\u0142\u0119boka stymulacja m\u00f3zgu, DBS (od ang. deep brain stimulation). W tym przypadku ma\u0142e elektrody s\u0105 wszczepiane pacjentowi w okre\u015blonych miejscach w m\u00f3zgu. Stymuluj\u0105 one tkank\u0119 nerwow\u0105 za pomoc\u0105 impuls\u00f3w elektrycznych. W wyniku tego u wielu pacjent\u00f3w zmniejsza si\u0119 liczba napad\u00f3w padaczkowych. Mo\u017cliwe skutki uboczne tego zabiegu to depresje i problemy z pami\u0119ci\u0105. G\u0142\u0119boka stymulacja m\u00f3zgu powinna by\u0107 wykonywana tylko w wyspecjalizowanych o\u015brodkach. W Polsce nie jest ona jeszcze zbyt rozpowszechniona jako metoda leczenia padaczki. Zabieg ten jest znacznie cz\u0119\u015bciej stosowany u pacjent\u00f3w z chorob\u0105 Parkinsona.<\/p>\n\n\n\n

                Leczenie stanu padaczkowego<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Je\u015bli kto\u015b cierpi na stan padaczkowy (Status epilepticus), osoby postronne powinny natychmiast wezwa\u0107 pogotowie ratunkowe \u2013 istnieje bowiem powa\u017cne zagro\u017cenie \u017cycia! Pacjentowi podaje si\u0119 najpierw \u015brodek uspokajaj\u0105cy (benzodiazepin\u0119). Lek mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c podawany przez osoby postronne. Je\u015bli epileptyk ma przy sobie lek, jest on umieszczany pod policzkiem lub wprowadzany w postaci kremu do odbytu pacjenta, przez ma\u0142\u0105 rurk\u0119. Przyby\u0142y na miejsce lekarz pogotowia mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c poda\u0107 \u015brodek uspokajaj\u0105cy w formie zastrzyku do\u017cylnego. Nast\u0119pnie lekarz szybko zabiera pacjenta do szpitala. Tam kontynuuje si\u0119 jego leczenie.<\/p>\n\n\n\n

                \n
                \n
                \n
                \n
                \n
                \n \n\n

                UWAGA<\/strong>: Je\u015bli po 30-60 minutach nadal nie udaje si\u0119 zako\u0144czy\u0107 stanu padaczkowego, wielu chorych otrzymuje znieczulenie i jest sztucznie wentylowana.<\/p>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

                Padaczka \u2013 przebieg i rokowanie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

                Przebieg i rokowanie w padaczce zale\u017c\u0105 od rodzaju napad\u00f3w i formy padaczki. Istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c r\u00f3\u017cnice w zale\u017cno\u015bci od pacjenta. Z regu\u0142y u oko\u0142o po\u0142owy pacjent\u00f3w wyst\u0119puje tylko jeden napad padaczkowy. W drugiej po\u0142owie przypadk\u00f3w wcze\u015bniej lub p\u00f3\u017aniej dochodzi do kolejnego napadu. Po tym czasie, ryzyko wyst\u0105pienia napad\u00f3w nadal wzrasta: oko\u0142o siedmiu na dziesi\u0119ciu pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy mieli ju\u017c dwa ataki, b\u0119dzie mia\u0142o kolejny napad padaczkowy w ci\u0105gu roku.<\/p>\n\n\n\n

                Szczeg\u00f3lnie zagro\u017cone s\u0105 osoby, u kt\u00f3rych padaczka jest spowodowana chorob\u0105 podstawow\u0105, np. chorob\u0105 m\u00f3zgu. Ryzyko wyst\u0105pienia kolejnych napad\u00f3w jest u nich oko\u0142o dwukrotnie wi\u0119ksze ni\u017c u pacjent\u00f3w, u kt\u00f3rych padaczka wynika z predyspozycji genetycznych lub nie ma ustalonej przyczyny.<\/p>\n\n\n\n

                Unikanie napad\u00f3w padaczkowych<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Dzi\u0119ki w\u0142a\u015bciwemu i konsekwentnemu leczeniu w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w mo\u017cna unikn\u0105\u0107 kolejnych napad\u00f3w padaczkowych. Jednak pacjenci, aby zapobiec napadom, mog\u0105 zrobi\u0107 jeszcze wi\u0119cej. Na przyk\u0142ad wiele os\u00f3b odczuwa korzystny wp\u0142yw wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci snu i regularnego k\u0142adzenia si\u0119 spa\u0107 (higiena snu).<\/p>\n\n\n\n

                Czasami napady padaczkowe s\u0105 prowokowane przez pewne czynniki wyzwalaj\u0105ce. W tym przypadku pacjenci powinni w jak najwi\u0119kszym stopniu ich unika\u0107. Jest to jednak mo\u017cliwe tylko wtedy, gdy znane s\u0105 te czynniki wyzwalaj\u0105ce. Pomocny mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 kalendarz napad\u00f3w: pacjent zapisuje w nim dzie\u0144, godzin\u0119 i rodzaj ka\u017cdego napadu, wraz z informacjami o aktualnie przyjmowanych lekach. Ponadto rejestrowane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c okoliczno\u015bci towarzysz\u0105ce i mo\u017cliwe czynniki wyzwalaj\u0105ce, np. praca przy komputerze, g\u0142o\u015bna muzyka, spo\u017cywanie alkoholu, brak snu, stres emocjonalny lub widok pewnych wzor\u00f3w wizualnych (np. szachownicy). Pomaga to lekarzowi i pacjentowi w identyfikacji czynnik\u00f3w wyzwalaj\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n

                \u017bycie z padaczk\u0105<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

                Je\u015bli epilepsja jest dobrze kontrolowana przez leczenie, pacjent mo\u017ce prowadzi\u0107 w du\u017cej mierze normalne \u017cycie. Nale\u017cy jednak podj\u0105\u0107 pewne \u015brodki ostro\u017cno\u015bci, aby unikn\u0105\u0107 niebezpiecznych sytuacji:<\/p>\n\n\n\n

                  \n
                • Nie nale\u017cy u\u017cywa\u0107 no\u017cy elektrycznych ani maszyn do krojenia.<\/li>\n\n\n\n
                • Powstrzymaj si\u0119 od k\u0105pieli i zamiast tego we\u017a prysznic. Nigdy nie p\u0142ywaj bez towarzystwa. \u015amier\u0107 w wyniku utoni\u0119cia jest oko\u0142o 20 razy cz\u0119stsza w\u015br\u00f3d epileptyk\u00f3w ni\u017c w normalnej populacji!<\/li>\n\n\n\n
                • Zasadniczo nale\u017cy je\u017adzi\u0107 na rowerze tylko w kasku i wybiera\u0107 trasy o ma\u0142ym nat\u0119\u017ceniu ruchu.<\/li>\n\n\n\n
                • Wybieraj niskie \u0142\u00f3\u017cka (ryzyko upadku).<\/li>\n\n\n\n
                • Zabezpiecz ostre kraw\u0119dzie w domu.<\/li>\n\n\n\n
                • Zachowaj bezpieczn\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107 od dr\u00f3g i zbiornik\u00f3w wodnych.<\/li>\n\n\n\n
                • Nie zamykaj si\u0119 w toalecie. Zamiast tego umie\u015b\u0107 na toalecie tabliczk\u0119 \u201eZaj\u0119te\u201d.<\/li>\n\n\n\n
                • Nie pal papieros\u00f3w w \u0142\u00f3\u017cku!<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
                  \n
                  \n
                  \n
                  \n
                  \n
                  \n \n\n

                  UWAGA<\/strong>: <\/strong>Mo\u017cliwo\u015b\u0107 prowadzenia pojazd\u00f3w lub zachowania prawa jazdy przez osob\u0119 chor\u0105 na padaczk\u0119 zale\u017cy od tego, czy jest ona zdolna do prowadzenia pojazd\u00f3w. Popro\u015b swojego neurologa o rad\u0119. On mo\u017ce najlepiej oceni\u0107, jak du\u017ce jest ryzyko wyst\u0105pienia u Ciebie napad\u00f3w. Chorzy na padaczk\u0119, kt\u00f3rzy wsiadaj\u0105 za kierownic\u0119, mimo \u017ce nie s\u0105 zdolni do prowadzenia pojazd\u00f3w, stwarzaj\u0105 zagro\u017cenie dla siebie i innych! \u0141ami\u0105 r\u00f3wnie\u017c warunki ubezpieczenia auta. <\/strong><\/p>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

                  Wi\u0119kszo\u015b\u0107 zawod\u00f3w i sport\u00f3w jest w zasadzie mo\u017cliwa do wykonywania tak\u017ce przez epileptyk\u00f3w \u2013 zw\u0142aszcza je\u015bli dzi\u0119ki terapii napady padaczkowe ju\u017c nie wyst\u0119puj\u0105. W indywidualnych przypadkach lekarz prowadz\u0105cy mo\u017ce najlepiej oceni\u0107, czy pacjent powinien raczej zrezygnowa\u0107 z okre\u015blonej aktywno\u015bci lub rodzaju sportu. Mo\u017ce on r\u00f3wnie\u017c zaleci\u0107 specjalne \u015brodki ostro\u017cno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

                  Epilepsja \u2013 antykoncepcja i pragnienie posiadania dzieci<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                  Niekt\u00f3re leki przeciwpadaczkowe os\u0142abiaj\u0105 dzia\u0142anie tabletek antykoncepcyjnych. I odwrotnie, tabletka antykoncepcyjna mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c os\u0142abia\u0107 skuteczno\u015b\u0107 niekt\u00f3rych lek\u00f3w przeciwpadaczkowych. Kobiety z padaczk\u0105 powinny om\u00f3wi\u0107 takie interakcje ze swoim lekarzem. Lekarz mo\u017ce zaleci\u0107 stosowanie innego \u015brodka antykoncepcyjnego.<\/p>\n\n\n\n

                  Je\u015bli kobiety z padaczk\u0105 chc\u0105 mie\u0107 dzieci, powinny zdecydowanie om\u00f3wi\u0107 to ze swoim neurologiem \u2013 najlepiej jeszcze przed zaj\u015bciem w ci\u0105\u017c\u0119. Mo\u017ce by\u0107 konieczne dostosowanie lek\u00f3w na padaczk\u0119 w czasie ci\u0105\u017cy. Leki przeciwpadaczkowe w wi\u0119kszych dawkach mog\u0105 zaburza\u0107 rozw\u00f3j dziecka lub powodowa\u0107 u niego wady rozwojowe (do 12 tygodnia ci\u0105\u017cy). Ryzyko to jest r\u00f3wnie\u017c wi\u0119ksze w przypadku terapii kombinowanej (kilka lek\u00f3w przeciwpadaczkowych) ni\u017c w przypadku monoterapii (leczenie jednym lekiem przeciwpadaczkowym). Lekarz we\u017amie to pod uwag\u0119 przy planowaniu terapii.<\/p>\n\n\n\n

                  Szczeg\u00f3lne w\u0142a\u015bciwo\u015bci maj\u0105 w tym wypadku r\u00f3wnie\u017c preparaty kwasu foliowego, kt\u00f3re s\u0105 zalecane wszystkim kobietom w okresie ci\u0105\u017cy \u2013 niekt\u00f3re leki przeciwpadaczkowe obni\u017caj\u0105 poziom kwasu foliowego w organizmie. Z tego powodu kobiety z padaczk\u0105 mog\u0105 potrzebowa\u0107 wi\u0119kszej dawki kwasu foliowego.<\/p>\n\n\n\n

                  Je\u015bli napad padaczkowy wyst\u0105pi w czasie ci\u0105\u017cy, zazwyczaj nie ma powodu do obaw: napad zazwyczaj nie szkodzi nienarodzonemu dziecku \u2013 chyba \u017ce jest to d\u0142ugotrwa\u0142y, uog\u00f3lniony napad lub przysz\u0142a matka, w jego wyniku dozna powa\u017cnego urazu, ale zdarza si\u0119 to bardzo rzadko. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, napady padaczkowe w czasie ci\u0105\u017cy nie s\u0105 zbyt cz\u0119ste; oko\u0142o dwie trzecie kobiet z padaczk\u0105 nie ma ich przez ca\u0142e dziewi\u0119\u0107 miesi\u0119cy ci\u0105\u017cy. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kobiet z padaczk\u0105 rodzi zupe\u0142nie zdrowe dzieci.<\/p>\n\n\n\n

                  Pytania i odpowiedzi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

                  Czy epilepsja jest powa\u017cn\u0105 chorob\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                  Padaczki s\u0105 trudne do leczenia. Istnieje nie jeden, ale ponad 30 rodzaj\u00f3w padaczki. Oko\u0142o 60-70% wszystkich padaczek mo\u017cna dobrze leczy\u0107 farmakologicznie (ca\u0142kowite ust\u0105pienie napad\u00f3w lub bardzo ma\u0142a liczba napad\u00f3w przy dobrej tolerancji leku). Epilepsja jest chorob\u0105 psychiczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

                  Jak mo\u017cna dosta\u0107 epilepsji?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                  W zasadzie ka\u017cdy mo\u017ce mie\u0107 napady padaczkowe. O epilepsji m\u00f3wimy tylko wtedy, gdy napady powtarzaj\u0105 si\u0119 bez \u017cadnej konkretnej przyczyny.<\/p>\n\n\n\n

                  Co nasila napady padaczkowe?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                  U niekt\u00f3rych os\u00f3b z epilepsj\u0105 bod\u017ace takie jak migocz\u0105ce \u015bwiat\u0142a w dyskotece mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 napad. Pewne okre\u015blone okoliczno\u015bci mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c czasami prowadzi\u0107 do napad\u00f3w: na przyk\u0142ad zbyt ma\u0142a ilo\u015b\u0107 snu, brak tlenu, zatrucie, alkohol lub \u2013 szczeg\u00f3lnie u dzieci \u2013 wysoka gor\u0105czka.<\/p>\n\n\n\n

                  Jakich pokarm\u00f3w unika\u0107 przy padaczce?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                  Napady nie s\u0105 wywo\u0142ywane przez okre\u015blone pokarmy lub dodatki do \u017cywno\u015bci, ale niekt\u00f3rzy chorzy \u017ale reaguj\u0105 na gluten, produkty sojowe, przetworzony cukier, glutaminian sodu (MSG) i sztuczne s\u0142odziki (zw\u0142aszcza aspartam).<\/p>\n\n\n\n

                  Czy kawa mo\u017ce powodowa\u0107 epilepsj\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                  W bardzo du\u017cych dawkach lub u dzieci kofeina powoduje podniecenie i stany podobne do odurzenia. U dzieci opisywano r\u00f3wnie\u017c napady l\u0119ku i halucynacje. U os\u00f3b z odpowiedni\u0105 sk\u0142onno\u015bci\u0105 kofeina mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 lub nasila\u0107 napady padaczkowe.<\/p>\n\n\n\n

                  Czy niedob\u00f3r magnezu mo\u017ce powodowa\u0107 padaczk\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                  Magnez jest blokerem pobudzaj\u0105cego receptora NMDA w m\u00f3zgu. Je\u015bli brakuje magnezu, receptor ten jest zahamowany, co prowadzi do zwi\u0119kszonego pobudzenia kom\u00f3rek nerwowych. W skrajnych przypadkach mo\u017ce to doprowadzi\u0107 do napadu padaczkowego.<\/p>\n\n\n\n

                  \u0179r\u00f3d\u0142a<\/strong><\/h3>\n\n\n\n