{"id":9294,"date":"2022-05-16T11:28:00","date_gmt":"2022-05-16T11:28:00","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&#038;p=9294"},"modified":"2024-04-07T21:29:17","modified_gmt":"2024-04-07T19:29:17","slug":"anemia-niedokrwistosc","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/anemia-niedokrwistosc\/","title":{"rendered":"Anemia (niedokrwisto\u015b\u0107)"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\"><strong>Jak TELEMEDI mo\u017ce pom\u00f3c Ci w przypadku anemii?&nbsp;<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>U wielu pacjent\u00f3w anemia jest wykrywana przypadkowo, podczas rutynowego badania krwi lub innego typu badania. Ka\u017cdy, kto podejrzewa, \u017ce cierpi na anemi\u0119, powinien podda\u0107 si\u0119 badaniu lekarskiemu. Jest to szczeg\u00f3lnie istotne, gdy istniej\u0105 ju\u017c inne choroby, takie jak cukrzyca czy choroby serca. Anemia mo\u017ce bowiem jeszcze bardziej os\u0142abi\u0107 pacjenta. Je\u015bli wyst\u0105pi\u0105 takie objawy jak krew w stolcu lub moczu, lub je\u015bli krew zostanie zauwa\u017cona w wymiocinach, w\u00f3wczas wizyta u lekarza jest pilnie wskazana. Praktycznym rozwi\u0105zaniem jest tutaj wideokonsultacja ze specjalist\u0105 TELEMEDI, kt\u00f3ry na podstawie opisu objaw\u00f3w pokieruje dalszym przebiegiem leczenia, a w razie potrzeby wystawi odpowiednie recepty i zwolnienie lekarskie.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"informacje\"><strong>Podstawowe informacje<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Co to jest anemia?<\/strong> Jest to obni\u017cone st\u0119\u017cenie hemoglobiny \u2013 barwnika znajduj\u0105cego si\u0119 w czerwonych krwinkach, kt\u00f3ry zawiera \u017celazo i jest odpowiedzialny za transport tlenu.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Przyczyny<\/strong>: Zaburzenia w procesie tworzenia krwi (np. niedob\u00f3r \u017celaza, niedob\u00f3r kwasu foliowego, niedob\u00f3r witaminy B12, os\u0142abienie lub zapalenie nerek), krwawienie wewn\u0119trzne lub zewn\u0119trzne (np. krwawi\u0105cy wrz\u00f3d \u017co\u0142\u0105dka, otwarta rana), zwi\u0119kszony rozpad czerwonych krwinek (np. w wyniku wad genetycznych, przyjmowania lek\u00f3w, substancji chemicznych lub zaka\u017ce\u0144), zaburzenia dystrybucji krwi (np. w wyniku znacznie powi\u0119kszonej \u015bledziony).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Objawy<\/strong>: Zawroty g\u0142owy, b\u00f3l g\u0142owy, obni\u017cona sprawno\u015b\u0107 umys\u0142owa i fizyczna, duszno\u015bci, dzwonienie w uszach, blado\u015b\u0107 sk\u00f3ry i b\u0142on \u015bluzowych, g\u0142adki czerwony j\u0119zyk. W zale\u017cno\u015bci od rodzaju anemii mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 r\u00f3wnie\u017c inne objawy, takie jak \u0142amliwe paznokcie i zapalenie k\u0105cik\u00f3w ust (w anemii z niedoboru \u017celaza); pieczenie j\u0119zyka, zaburzenia pami\u0119ci i trawienia (w anemii z niedoboru witaminy B12), \u017c\u00f3\u0142taczka (w anemii hemolitycznej).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Kiedy nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza?<\/strong> Zawsze w przypadku podejrzenia anemii, zw\u0142aszcza je\u015bli w stolcu lub wymiocinach pojawi si\u0119 krew.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Diagnostyka<\/strong>: Badanie krwi (np. pomiar hematokrytu, hemoglobiny, liczby erytrocyt\u00f3w, MCV, ferrytyny, retikulocyt\u00f3w, parametr\u00f3w stan\u00f3w zapalnych). Je\u015bli przyczyna niedokrwisto\u015bci pozostaje niejasna, nale\u017cy wykona\u0107 dodatkowe badania (m.in. test na krew utajon\u0105, endoskopi\u0119 przewodu pokarmowego, diagnostyk\u0119 szpiku kostnego).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Leczenie<\/strong>: W zale\u017cno\u015bci od przyczyny i stopnia niedokrwisto\u015bci, np. preparaty \u017celaza (w przypadku niedoboru \u017celaza), preparaty hormonalne z erytropoetyn\u0105 krwiotw\u00f3rcz\u0105 (w przypadku niedokrwisto\u015bci nerkopochodnej), przetaczanie krwi (w przypadku ci\u0119\u017ckiej niedokrwisto\u015bci), tamowanie krwawie\u0144, usuni\u0119cie \u015bledziony (w przypadku ci\u0119\u017ckiej niedokrwisto\u015bci hemolitycznej), przeszczep kom\u00f3rek macierzystych (w przypadku ci\u0119\u017ckiej niedokrwisto\u015bci sierpowatej).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"anemia\"><strong>Co to jest anemia?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Z medycznego punktu widzenia obni\u017cone st\u0119\u017cenie hemoglobiny we krwi jest g\u0142\u00f3wn\u0105 cech\u0105 anemii. Hemoglobina jest najwa\u017cniejszym sk\u0142adnikiem czerwonych krwinek (erytrocyt\u00f3w): to zawieraj\u0105ce \u017celazo bia\u0142ko transportuje tlen z p\u0142uc do kom\u00f3rek organizmu. W drodze powrotnej zabiera ze sob\u0105 do p\u0142uc dwutlenek w\u0119gla (CO2), kt\u00f3ry jest produktem odpadowym metabolizmu kom\u00f3rkowego. Tam CO2 mo\u017ce by\u0107 wydychany na zewn\u0105trz organizmu.<\/p>\n\n\n\n<p>W anemii we krwi jest zbyt ma\u0142o hemoglobiny, przez co kom\u00f3rki organizmu nie mog\u0105 by\u0107 zaopatrywane w wystarczaj\u0105c\u0105 ilo\u015b\u0107 tlenu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Anemia \u2013 rodzaje<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Lekarze rozr\u00f3\u017cniaj\u0105 r\u00f3\u017cne rodzaje anemii w zale\u017cno\u015bci od kszta\u0142tu i wygl\u0105du czerwonych krwinek pod mikroskopem oraz od ilo\u015bci zawartej w nich hemoglobiny:<\/p>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Niedokrwisto\u015b\u0107 mikrocytarna<\/strong>: Czerwone krwinki s\u0105 zbyt ma\u0142e i zawieraj\u0105 zbyt ma\u0142o hemoglobiny. Typowym przyk\u0142adem tej formy anemii jest anemia z niedoboru \u017celaza.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Anemia megaloblastyczna<\/strong>: W tym przypadku czerwone krwinki s\u0105 zbyt du\u017ce i zawieraj\u0105 zbyt du\u017co hemoglobiny. Oznacza to, \u017ce chocia\u017c mog\u0105 one transportowa\u0107 wystarczaj\u0105c\u0105 ilo\u015b\u0107 tlenu, s\u0105 rozk\u0142adane zbyt wcze\u015bnie w \u015bledzionie. Ta posta\u0107 anemii wyst\u0119puje przy niedoborze kwasu foliowego lub witaminy B12. Do tej grupy nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c tzw. anemia poporodowa.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Niedokrwisto\u015b\u0107 normocytowa (normochromowa):<\/strong> Ta forma anemii jest spowodowana znaczn\u0105 utrat\u0105 krwi. Czerwone krwinki s\u0105 normalnej wielko\u015bci i nie wykazuj\u0105 \u017cadnych zmian.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"przyczyny\"><strong>Anemia \u2013 przyczyny<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Istniej\u0105 r\u00f3\u017cne mo\u017cliwe przyczyny anemii. Mo\u017ce by\u0107 ona wrodzona i wynika\u0107 z powodu pewnych wad genetycznych oraz prowadzi\u0107 do zagra\u017caj\u0105cych \u017cyciu powik\u0142a\u0144, i to ju\u017c w okresie niemowl\u0119cym. W innych przypadkach anemia jest nabywana w trakcie \u017cycia, na przyk\u0142ad z powodu z\u0142ej, jednostronnej diety. Anemia jest cz\u0119sto wt\u00f3rnym objawem chor\u00f3b przewlek\u0142ych. Ponadto anemia mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 cz\u0119\u015bciej w starszym wieku, w wyniku spowolnienia proces\u00f3w regeneracyjnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, anemie ze wzgl\u0119du na mechanizmy ich powstawania mo\u017cna podzieli\u0107 na nast\u0119puj\u0105ce grupy:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Anemia spowodowana zaburzeniami w tworzeniu krwi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tworzenie krwi jest skomplikowanym procesem, kt\u00f3ry mo\u017ce zosta\u0107 zak\u0142\u00f3cony na r\u00f3\u017cnych etapach. Krew powstaje w szpiku kostnym; tam, przy pomocy r\u00f3\u017cnych substancji (hormon\u00f3w), z tzw. kom\u00f3rek macierzystych powstaj\u0105 r\u00f3\u017cne rodzaje kom\u00f3rek krwi, w tym prekursory krwinek czerwonych.<\/p>\n\n\n\n<p>Brak substancji budulcowych, hormon\u00f3w lub witamin, ale tak\u017ce choroby szpiku kostnego, takie jak stany zapalne lub bia\u0142aczka (rak krwi), mog\u0105 upo\u015bledza\u0107 proces wytwarzania krwi. W tym przypadku powstaj\u0105 nie w pe\u0142ni sprawne czerwone krwinki, kt\u00f3re nie s\u0105 w stanie w wystarczaj\u0105cym stopniu zapewni\u0107 transportu tlenu.<\/p>\n\n\n\n<p>Najcz\u0119stsze formy anemii s\u0105 spowodowane w\u0142a\u015bnie takimi zaburzeniami tworzenia krwi:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Anemia z niedoboru \u017celaza<\/strong>: \u017belazo jest niezb\u0119dnym budulcem hemoglobiny. Niedob\u00f3r \u017celaza mo\u017ce zatem powodowa\u0107 anemi\u0119. Najcz\u0119\u015bciej niedob\u00f3r \u017celaza jest spowodowany przewlek\u0142ym krwawieniem, takim jak przed\u0142u\u017caj\u0105ca si\u0119 lub bardzo obfita miesi\u0105czka lub krwawi\u0105cy wrz\u00f3d \u017co\u0142\u0105dka (zw\u0142aszcza je\u015bli nie zosta\u0142 on wykryty). W innych przypadkach niedokrwisto\u015b\u0107 z niedoboru \u017celaza wynika r\u00f3wnie\u017c z tego, \u017ce organizm otrzymuje zbyt ma\u0142o \u017celaza w diecie, zaburzone jest wch\u0142anianie \u017celaza w jelitach lub zwi\u0119ksza si\u0119 zapotrzebowanie na \u017celazo (np. w czasie ci\u0105\u017cy i karmienia piersi\u0105).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Niedokrwisto\u015b\u0107 z niedoboru kwasu foliowego<\/strong>: Kwas foliowy jest niezb\u0119dny do podzia\u0142u kom\u00f3rek i tworzenia krwi. Witamina ta wyst\u0119puje przede wszystkim w r\u00f3\u017cnych odmianach kapusty (broku\u0142y itp.), szpinaku, szparagach i sa\u0142acie li\u015bciastej. Nieodpowiednia dieta mo\u017ce zatem powodowa\u0107 niedokrwisto\u015b\u0107 z niedoboru kwasu foliowego. Ta forma anemii mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c rozwin\u0105\u0107 si\u0119 w przypadku ci\u0119\u017ckiego nadu\u017cywania alkoholu. Jest to niedokrwisto\u015b\u0107 megaloblastyczna.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Niedokrwisto\u015b\u0107 z niedoboru witaminy B12<\/strong>: Witamina B12 (kobalamina) jest wa\u017cna m.in. dla tworzenia nowych kom\u00f3rek i metabolizmu r\u00f3\u017cnych bia\u0142ek. Niedob\u00f3r ten zazwyczaj wynika z zaburzonego wch\u0142aniania witaminy do organizmu, na przyk\u0142ad w przewlek\u0142ym zapaleniu b\u0142ony \u015bluzowej \u017co\u0142\u0105dka lub celiakii. Podobnie jak w przypadku niedoboru kwasu foliowego, rozwija si\u0119 w\u00f3wczas niedokrwisto\u015b\u0107 megaloblastyczna.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Anemia po porodzie:<\/strong> Ta szczeg\u00f3lna forma anemii z niedoboru witaminy B12 mo\u017ce by\u0107 spowodowana np. chorob\u0105 autoimmunologiczn\u0105, uszkodzeniem wy\u015bci\u00f3\u0142ki \u017co\u0142\u0105dka, cz\u0119\u015bciowym usuni\u0119ciem \u017co\u0142\u0105dka lub inwazj\u0105 paso\u017cyt\u00f3w w jelitach. W wariancie autoimmunologicznym w\u0142asny system obronny organizmu zwraca si\u0119 przeciwko kom\u00f3rkom b\u0142ony \u015bluzowej \u017co\u0142\u0105dka i niszczy je. W wyniku tego wytwarzana jest mniejsza ilo\u015b\u0107 tzw. czynnika wewn\u0119trznego (czynnik Castle\u2019a), kt\u00f3ry odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119 we wch\u0142anianiu witaminy B12.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Niedokrwisto\u015b\u0107 nerkopochodna<\/strong>: Ta forma niedokrwisto\u015bci jest spowodowana wytwarzaniem przez nerki zbyt ma\u0142ej ilo\u015bci erytropoetyny z powodu os\u0142abienia ich funkcji. Hormon ten stymuluje tworzenie si\u0119 czerwonych krwinek w szpiku kostnym, dlatego jego niedob\u00f3r prowadzi do anemii. Niedokrwisto\u015b\u0107 nerkopochodna mo\u017ce by\u0107 wynikiem przewlek\u0142ej choroby nerek lub ich uszkodzenia. Wynikaj\u0105ca z tego niedokrwisto\u015b\u0107 nerkopochodna jest zwykle pog\u0142\u0119biana przez skr\u00f3cenie czasu \u017cycia czerwonych krwinek, jak r\u00f3wnie\u017c przez dializy, kt\u00f3re jest cz\u0119sto konieczne u pacjent\u00f3w z przewlek\u0142\u0105 chorob\u0105 nerek.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Anemia aplastyczna<\/strong>: W tym przypadku dochodzi do zmniejszenia ilo\u015bci wszystkich kom\u00f3rek krwi (czerwonych i bia\u0142ych krwinek oraz p\u0142ytek krwi). Przyczyn\u0105 s\u0105 zaburzenia czynno\u015bciowe szpiku kostnego, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 wrodzone (np. anemia Fanconiego) lub nabyte (np. przez leki, toksyny, promieniowanie jonizuj\u0105ce lub niekt\u00f3re choroby zaka\u017ane).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Talasemia<\/strong>: W wyniku wady genetycznej zaburzone jest wytwarzanie hemoglobiny, a tym samym tak\u017ce czerwonych krwinek. Ponadto, powstaj\u0105ce erytrocyty maj\u0105 zmniejszon\u0105 wielko\u015b\u0107 i kr\u00f3tszy czas \u017cycia. Talasemia nale\u017cy do grupy anemii mikrocytarnych.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Niedokrwisto\u015b\u0107 spowodowana innymi chorobami:<\/strong> Cz\u0119sto b\u0142\u0119dnie rozpoznawane s\u0105 niedokrwisto\u015bci spowodowane stanami zapalnymi, infekcjami wirusowymi, nowotworami (np. bia\u0142aczk\u0105), chemioterapi\u0105 lub chorobami autoimmunologicznymi. Do najcz\u0119stszych przyczyn anemii nale\u017c\u0105 w szczeg\u00f3lno\u015bci choroby przewlek\u0142e. W zale\u017cno\u015bci od stopnia nasilenia mog\u0105 one w r\u00f3\u017cnym stopniu zaburza\u0107 proces tworzenia si\u0119 krwi i prowadzi\u0107 do anemii mikrocytarnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Niedokrwisto\u015b\u0107 spowodowana krwawieniem<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Utrata krwi nast\u0119puje, gdy krew wycieka z zewn\u0119trznej lub wewn\u0119trznej rany. Na przyk\u0142ad osoba z otwart\u0105 ran\u0105 powsta\u0142\u0105 w wyniku wypadku mo\u017ce straci\u0107 tak du\u017co krwi, \u017ce rozwinie si\u0119 u niej anemia. Jednak nawet niewielkie \u017ar\u00f3d\u0142a krwawienia mog\u0105 prowadzi\u0107 do przewlek\u0142ej utraty krwi, z kt\u00f3rej z czasem rozwija si\u0119 anemia. Mo\u017ce to mie\u0107 miejsce np. w przypadku niewykrytego krwawi\u0105cego wrzodu \u017co\u0142\u0105dka lub hemoroid\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Niedokrwisto\u015b\u0107 spowodowana ostrym lub przewlek\u0142ym krwawieniem nazywana jest r\u00f3wnie\u017c hematemi\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Niedokrwisto\u015b\u0107 spowodowana zwi\u0119kszonym rozpadem erytrocyt\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Anemia hemolityczna jest terminem u\u017cywanym przez lekarzy do opisania niedokrwisto\u015bci spowodowanej wzmo\u017conym rozpadem czerwonych krwinek. \u017bywotno\u015b\u0107 erytrocyt\u00f3w, wynosz\u0105ca normalnie oko\u0142o 120 dni, zostaje skr\u00f3cona do mniej ni\u017c 30 dni.<\/p>\n\n\n\n<p>Przyczyna mo\u017ce le\u017ce\u0107 w samych czerwonych krwinkach (anemia hemolityczna korpuskularna). Oznacza to, \u017ce czerwone krwinki maj\u0105 defekt, zwykle uwarunkowany genetycznie, i dlatego ulegaj\u0105 przedwczesnemu rozpadowi. Dzieje si\u0119 tak na przyk\u0142ad w przypadku anemii sierpowatej: w tym przypadku czerwone krwinki nie maj\u0105 \u2013 jak to zwykle bywa \u2013 kszta\u0142tu dysku i lekkiego wg\u0142\u0119bienia po obu stronach, lecz kszta\u0142t sierpa. \u0141atwo si\u0119 zlepiaj\u0105 i s\u0105 w znacznym stopniu rozk\u0142adane w \u015bledzionie. Innym przyk\u0142adem jest sferocytoza wrodzona z kulistymi erytrocytami.<\/p>\n\n\n\n<p>Przyczyna anemii hemolitycznej mo\u017ce le\u017ce\u0107 r\u00f3wnie\u017c poza krwinkami czerwonymi. Na przyk\u0142ad czerwone krwinki mog\u0105 zosta\u0107 zniszczone mechanicznie, m.in. przez sztuczne zastawki serca. W innych przypadkach za nadmierny rozpad erytrocyt\u00f3w odpowiedzialne s\u0105 substancje chemiczne, leki, reakcje immunologiczne lub czynniki zaka\u017ane (np. patogeny malarii).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Niedokrwisto\u015b\u0107 spowodowana zaburzeniami dystrybucji krwi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Niekiedy anemia mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c spowodowana zaburzeniami dystrybucji krwi. Na przyk\u0142ad u os\u00f3b z powa\u017cnie powi\u0119kszon\u0105 \u015bledzion\u0105 (hipersplenizm) w narz\u0105dzie tym mo\u017ce gromadzi\u0107 si\u0119 tak du\u017co krwi, \u017ce w pozosta\u0142ych cz\u0119\u015bciach cia\u0142a zaczyna brakowa\u0107 czerwonych krwinek.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"objawy\"><strong>Niedokrwisto\u015b\u0107 \u2013 objawy<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Niedokrwisto\u015b\u0107 ma nie tylko wiele przyczyn, ale wi\u0105\u017ce si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z licznymi objawami, kt\u00f3re nie zawsze s\u0105 jednoznaczne. Typowe dla wszystkich anemii s\u0105 jednak dolegliwo\u015bci wynikaj\u0105ce z niedostatecznego zaopatrzenia organizmu w tlen:<\/p>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>zawroty g\u0142owy,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3le g\u0142owy,<\/li>\n\n\n\n<li>obni\u017cona sprawno\u015b\u0107 umys\u0142owa i fizyczna,<\/li>\n\n\n\n<li>duszno\u015bci przy wysi\u0142ku, w zaawansowanej anemii r\u00f3wnie\u017c w spoczynku,<\/li>\n\n\n\n<li>palpitacje serca i dzwonienie w uszach,<\/li>\n\n\n\n<li>blado\u015b\u0107 sk\u00f3ry, tkanki \u0142\u0105cznej i b\u0142on \u015bluzowych,<\/li>\n\n\n\n<li>czerwony, g\u0142adki j\u0119zyk.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<p>W zale\u017cno\u015bci od rodzaju anemii mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 te\u017c inne objawy. Oto kilka przyk\u0142ad\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Anemia z niedoboru \u017celaza: \u0142amliwe w\u0142osy i paznokcie, zapalenie k\u0105cik\u00f3w ust i b\u0142on \u015bluzowych.<\/li>\n\n\n\n<li>Anemia po porodzie\/anemia z niedoboru witaminy B12: zaburzenia pami\u0119ci, utrata apetytu, pieczenie j\u0119zyka, zaburzenia trawienia, takie jak zaparcia lub biegunka, utrata masy cia\u0142a.<\/li>\n\n\n\n<li>Anemia hemolityczna: \u017c\u00f3\u0142taczka.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Anemia spowodowana krwawieniem wewn\u0119trznym: smoliste stolce lub czerwona krew w stolcu i w moczu, zapa\u015b\u0107 kr\u0105\u017ceniowa, niskie ci\u015bnienie krwi, wysokie t\u0119tno.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"lekarz\"><strong>Anemia \u2013 kiedy nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Je\u015bli uwa\u017casz, \u017ce cierpisz na anemi\u0119, powiniene\u015b szybko uda\u0107 si\u0119 do lekarza. Dotyczy to zw\u0142aszcza sytuacji, gdy w stolcu, moczu lub wymiocinach pojawi si\u0119 krew. Prawdopodobnie masz powa\u017cny problem z krwawieniem wewn\u0119trznym. Osoby z chorobami wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cymi (choroby serca, cukrzyca itp.) powinny r\u00f3wnie\u017c niezw\u0142ocznie zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza, je\u015bli wyst\u0105pi\u0105 u nich objawy anemii. Anemia mo\u017ce dodatkowo obci\u0105\u017ca\u0107 i os\u0142abia\u0107 chory organizm.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"co\"><strong>Anemia \u2013 co robi lekarz?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Je\u015bli podejrzewana jest anemia, lekarz pobierze od pacjenta krew w celu dok\u0142adniejszego zbadania jej w laboratorium. Podczas tego badania lekarz zwr\u00f3ci uwag\u0119 przede wszystkim na nast\u0119puj\u0105ce parametry:<\/p>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Hematokryt<\/strong>: Warto\u015b\u0107 hematokrytu wskazuje na stosunek ilo\u015bci kom\u00f3rek sta\u0142ych do p\u0142ynnej cz\u0119\u015bci krwi. U zdrowych ludzi kom\u00f3rki te stanowi\u0105 oko\u0142o 40 do 50 procent krwi. Z kolei w anemii warto\u015b\u0107 hematokrytu jest obni\u017cona.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Liczba erytrocyt\u00f3w:<\/strong> Je\u015bli liczba czerwonych krwinek jest zmniejszona, przyczyn\u0105 mo\u017ce by\u0107 zaburzenie uk\u0142adu krwiotw\u00f3rczego.<\/li>\n\n\n\n<li>Hemoglobina: Je\u015bli wyst\u0119puje anemia, warto\u015b\u0107 hemoglobiny (Hb) jest zbyt niska.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>MCV<\/strong> (mean corpuscular volume): MCV oznacza \u015bredni\u0105 obj\u0119to\u015b\u0107 krwinki czerwonej. W anemii mikrocytarnej MCV jest obni\u017cona, w anemii makrocytarnej podwy\u017cszona, a w anemii normocytarnej prawid\u0142owa.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>MCH<\/strong> (mean corpuscular haemoglobin): oznacza \u015bredni\u0105 zawarto\u015b\u0107 hemoglobiny w erytrocycie. Je\u015bli erytrocyt ma zbyt ma\u0142o hemoglobiny, nazywa si\u0119 to anemi\u0105 hipochromiczn\u0105. Je\u015bli zawarto\u015b\u0107 hemoglobiny jest podwy\u017cszona, wskazuje to na anemi\u0119 hiperchromiczn\u0105. Je\u017celi niedokrwisto\u015b\u0107 wyst\u0119puje mimo tego, \u017ce warto\u015bci MCH s\u0105 prawid\u0142owe, nazywamy j\u0105 niedokrwisto\u015bci\u0105 normochromiczn\u0105.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ferrytyna w surowicy<\/strong>: Jest to najwa\u017cniejsza warto\u015b\u0107 laboratoryjna do oceny zasob\u00f3w \u017celaza we krwi. Je\u015bli jest niska, wyst\u0119puje niedob\u00f3r \u017celaza.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Retikulocyty<\/strong>: S\u0105 to m\u0142ode kom\u00f3rki prekursorowe czerwonych krwinek. Je\u015bli ich liczba jest podwy\u017cszona, mo\u017ce to \u015bwiadczy\u0107 o d\u0142ugotrwa\u0142ej anemii, anemii spowodowanej zaburzeniami w tworzeniu krwi lub wzmo\u017conym rozk\u0142adzie erytrocyt\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Parametry stan\u00f3w zapalnych<\/strong>: Obejmuj\u0105 one wska\u017anik sedymentacji erytrocyt\u00f3w, CRP (bia\u0142ko C-reaktywne) oraz liczb\u0119 bia\u0142ych krwinek. Je\u015bli przyczyn\u0105 anemii jest choroba zapalna, znajduje to odzwierciedlenie w podwy\u017cszonych warto\u015bciach parametr\u00f3w stan\u00f3w zapalnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<p>Je\u015bli przyczyna anemii jest niejasna, lekarz mo\u017ce przeprowadzi\u0107 dodatkowe badania:<\/p>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Test na krew utajon\u0105<\/strong>: Test ten sprawdza, czy w stolcu mo\u017cna wykry\u0107 \u015blady krwi, kt\u00f3re nie s\u0105 widoczne go\u0142ym okiem. Taka krew utajona wskazuje na niewielkie krwawienia w przewodzie pokarmowym.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Endoskopia<\/strong>: Za pomoc\u0105 gastroskopii i kolonoskopii mo\u017cna wykry\u0107 i jednocze\u015bnie zlikwidowa\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142a krwawienia w przewodzie pokarmowym.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Diagnostyka szpiku kostnego<\/strong>: Umo\u017cliwia lekarzowi wykrycie powa\u017cnych anemii, z zaburzeniami szpiku kostnego (np. anemii aplastycznej). Niekt\u00f3re formy bia\u0142aczki, kt\u00f3re cz\u0119sto wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z anemi\u0105, mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c wykrywane za pomoc\u0105 badania kom\u00f3rek szpiku kostnego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"leczenie\"><strong>Anemia \u2013 leczenie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Leczenie anemii zale\u017cy od jej przyczyny i nasilenia objaw\u00f3w. Oto kilka przyk\u0142ad\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>W przypadku niedoboru \u017celaza, witaminy B12 lub kwasu foliowego niedob\u00f3r ten jest wyr\u00f3wnywany za pomoc\u0105 odpowiednich lek\u00f3w, takich jak preparaty \u017celaza lub tabletki kwasu foliowego. Jednak takie \u015brodki powinny by\u0107 przyjmowane tylko na zalecenie lekarza (zw\u0142aszcza preparaty \u017celaza).<\/li>\n\n\n\n<li>Je\u015bli przyczyn\u0105 rozwoju anemii jest nieprawid\u0142owe od\u017cywianie (np. niedob\u00f3r kwasu foliowego, niedob\u00f3r \u017celaza), wskazane jest dostosowanie diety.<\/li>\n\n\n\n<li>Je\u015bli przyczyn\u0105 anemii jest krwawienie, nale\u017cy je zatrzyma\u0107. Na przyk\u0142ad, krwawi\u0105cy wrz\u00f3d \u017co\u0142\u0105dka mo\u017ce by\u0107 leczony chirurgicznie. Je\u015bli utrata krwi jest bardzo du\u017ca, pacjent otrzymuje infuzje z koncentratem krwinek czerwonych (\u201etransfuzja krwi\u201d).<\/li>\n\n\n\n<li>Pacjenci z anemi\u0105 nerkopochodn\u0105 otrzymuj\u0105 erytropoetyn\u0119, aby zrekompensowa\u0107 brak hormonu krwiotw\u00f3rczego.<\/li>\n\n\n\n<li>W ci\u0119\u017ckich przypadkach anemii hemolitycznej mo\u017ce by\u0107 konieczne usuni\u0119cie \u015bledziony \u2013 narz\u0105du odpowiedzialnego za rozk\u0142ad czerwonych krwinek.<\/li>\n\n\n\n<li>W ci\u0119\u017ckich wrodzonych postaciach anemii, takich jak anemia sierpowata, pomocny mo\u017ce by\u0107 przeszczep kom\u00f3rek macierzystych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"zapobieganie\"><strong>Anemia \u2013 co mo\u017cna zrobi\u0107 samodzielnie?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Zr\u00f3wnowa\u017cona dieta mo\u017ce pom\u00f3c w zapobieganiu niekt\u00f3rym formom anemii. Nale\u017cy na przyk\u0142ad upewni\u0107 si\u0119, \u017ce w diecie znajduje si\u0119 wystarczaj\u0105ca ilo\u015b\u0107 kwasu foliowego. Du\u017ce ilo\u015bci tej witaminy mo\u017cna znale\u017a\u0107 w fasoli, szparagach, szpinaku, sa\u0142acie, bia\u0142ej kapu\u015bcie i w\u0105trobie. Kwas foliowy jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cny w czasie ci\u0105\u017cy. Dlatego te\u017c kobietom w ci\u0105\u017cy zaleca si\u0119 przyjmowanie suplement\u00f3w kwasu foliowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Produkty spo\u017cywcze zawieraj\u0105ce witamin\u0119 B12 powinny r\u00f3wnie\u017c regularnie pojawia\u0107 si\u0119 w codziennym jad\u0142ospisie. Nale\u017c\u0105 do nich ryby, mi\u0119so, jaja i produkty mleczne.<\/p>\n\n\n\n<p>Szczeg\u00f3lnie wa\u017cne jest, aby kobiety mia\u0142y wystarczaj\u0105c\u0105 poda\u017c \u017celaza: menstruacja regularnie powoduje utrat\u0119 tego wa\u017cnego pierwiastka. Szczeg\u00f3lnie kobiety z obfitymi, przed\u0142u\u017caj\u0105cymi si\u0119 krwawieniami miesi\u0105czkowymi (menorrhagi\u0105) cz\u0119sto zapadaj\u0105 na anemi\u0119 z powodu niedoboru \u017celaza. R\u00f3wnie\u017c sportowcy s\u0105 podatni na niedob\u00f3r \u017celaza, poniewa\u017c wydalaj\u0105 go du\u017co wraz z potem. Pokarmy bogate w \u017celazo \u2013 takie jak w\u0105troba wo\u0142owa, czerwone mi\u0119so, natka pietruszki, pe\u0142ne ziarna, ro\u015bliny str\u0105czkowe, nasiona sezamu i orzechy \u2013 mog\u0105 pom\u00f3c zaspokoi\u0107 zapotrzebowanie.<\/p>\n\n\n\n<p>Aby wspom\u00f3c wch\u0142anianie \u017celaza w jelitach, nale\u017cy \u0142\u0105czy\u0107 pokarmy bogate w \u017celazo ze \u017ar\u00f3d\u0142ami witaminy C. Na przyk\u0142ad doda\u0107 odrobin\u0119 soku z cytryny do sosu sa\u0142atkowego lub wypi\u0107 szklank\u0119 soku pomara\u0144czowego przy konsumpcji mi\u0119sa i w\u0119glowodan\u00f3w. W ten spos\u00f3b mo\u017cna zapobiec anemii spowodowanej niedoborem \u017celaza.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"pytania\"><strong>Pytania i odpowiedzi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Jak niebezpieczna jest anemia?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Organizm jest w stanie do pewnego stopnia przetrwa\u0107 ten stan, ale je\u015bli anemia utrzymuje si\u0119 przez d\u0142u\u017cszy czas, mo\u017ce prowadzi\u0107 do os\u0142abienia mi\u0119\u015bnia sercowego. D\u0142ugotrwa\u0142a ci\u0119\u017cka anemia mo\u017ce prowadzi\u0107 nawet do \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy niedob\u00f3r \u017celaza i anemia to to samo?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Na ca\u0142ym \u015bwiecie anemia z niedoboru \u017celaza jest najcz\u0119stsz\u0105 form\u0105 anemii. Niedob\u00f3r \u017celaza zaburza produkcj\u0119 czerwonego barwnika krwi, hemoglobiny. Jest g\u0142\u00f3wnym sk\u0142adnikiem czerwonych krwinek (erytrocyt\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Co nale\u017cy je\u015b\u0107 przy anemii?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Szczeg\u00f3lnie dobrym \u017ar\u00f3d\u0142em \u017celaza jest czerwone mi\u0119so lub w\u0105troba. Dobrymi \u017ar\u00f3d\u0142ami \u017celaza pochodzenia ro\u015blinnego s\u0105: ro\u015bliny str\u0105czkowe, takie jak soczewica lub soja; orzechy i nasiona, takie jak pistacje lub nasiona s\u0142onecznika; warzywa i zio\u0142a, takie jak rze\u017cucha, pietruszka, cebula. Z kolei mleko i produkty mleczne zawieraj\u0105 niewiele \u017celaza.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Co robi\u0107, gdy hematokryt jest zbyt niski?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli hematokryt jest bardzo niski, mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c konieczna do\u017cylna suplementacja \u017celaza lub transfuzja krwi. Ponadto istniej\u0105 pewne leki stymuluj\u0105ce produkcj\u0119 nowych czerwonych krwinek.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kt\u00f3re warzywa s\u0105 dobre na anemi\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Porcja 200 g surowego, czerwonego buraka zawiera oko\u0142o 166 \u00b5g kwasu foliowego i 1,8 mg \u017celaza. Oznacza to, \u017ce jeden taki burak dostarcza prawie 15 procent zalecanej dziennej dawki \u017celaza i ponad 40 procent zalecanej dziennej dawki kwasu foliowego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jak d\u0142ugo trzeba czeka\u0107 na uzupe\u0142nienie niedoboru \u017celaza?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Odbywa si\u0119 to poprzez przyjmowanie tabletek z \u017celazem i stosowanie diety bogatej w \u017celazo. Poniewa\u017c organizm mo\u017ce przyswaja\u0107 \u017celazo z po\u017cywienia tylko w ograniczonych ilo\u015bciach i potrzeba stosunkowo du\u017co czasu, aby zapasy \u017celaza zosta\u0142y ponownie nape\u0142nione, terapia preparatami \u017celaza powinna by\u0107 prowadzona przez co najmniej 3 do 6 miesi\u0119cy.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"zrodla\"><strong>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Janz TG, Johnson RL, Rubenstein SD (November 2013). &#8222;Anemia in the emergency department: evaluation and treatment&#8221;. Emergency Medicine Practice. 15 (11).<\/li>\n\n\n\n<li>Smith RE (March 2010). &#8222;The clinical and economic burden of anemia&#8221;. The American Journal of Managed Care. 16.<\/li>\n\n\n\n<li>Traczyk W.Z., Trzebski A., Fizjologia cz\u0142owieka z elementami fizjologii stosowanej i klinicznej, wyd. III.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Przeczytaj tak\u017ce o:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"3Z62gVlj17\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bialkomocz-co-oznacza-obecnosc-bialka-w-moczu\/\">Bia\u0142komocz &#8211; co&nbsp;oznacza obecno\u015b\u0107 bia\u0142ka w&nbsp;moczu?<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Bia\u0142komocz &#8211; co&nbsp;oznacza obecno\u015b\u0107 bia\u0142ka w&nbsp;moczu?&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bialkomocz-co-oznacza-obecnosc-bialka-w-moczu\/embed\/#?secret=Ga9YnT0h0L#?secret=3Z62gVlj17\" data-secret=\"3Z62gVlj17\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"WTkfvO2yRa\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/mcv-podwyzszone\/\">MCV podwy\u017cszone<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;MCV podwy\u017cszone&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/mcv-podwyzszone\/embed\/#?secret=jtwp9DyFbG#?secret=WTkfvO2yRa\" data-secret=\"WTkfvO2yRa\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"UN63RUuEFe\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/badanie-crp-norma\/\">Badanie CRP norma<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Badanie CRP norma&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/badanie-crp-norma\/embed\/#?secret=L41bP57wuX#?secret=UN63RUuEFe\" data-secret=\"UN63RUuEFe\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"ZrXRiOTpCi\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/zakazenia-ukladu-moczowego-w-ciazy-badanie-moczu-i-badanie-krwi-ciaza\/\">Zaka\u017cenia uk\u0142adu moczowego w&nbsp;ci\u0105\u017cy. Badanie moczu i&nbsp;badanie krwi &#8211; ci\u0105\u017ca.<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Zaka\u017cenia uk\u0142adu moczowego w&nbsp;ci\u0105\u017cy. Badanie moczu i&nbsp;badanie krwi &#8211; ci\u0105\u017ca.&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/zakazenia-ukladu-moczowego-w-ciazy-badanie-moczu-i-badanie-krwi-ciaza\/embed\/#?secret=XLpSFfjGop#?secret=ZrXRiOTpCi\" data-secret=\"ZrXRiOTpCi\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"a0NHzxug7o\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/badanie-moczu-co-wykrywa\/\">Badanie moczu &#8211; co&nbsp;wykrywa?<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Badanie moczu &#8211; co&nbsp;wykrywa?&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/badanie-moczu-co-wykrywa\/embed\/#?secret=81Y9kR2C47#?secret=a0NHzxug7o\" data-secret=\"a0NHzxug7o\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"fGKrcDl3n9\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/leukocyty-i-erytrocyty-w-moczu\/\">Leukocyty i&nbsp;erytrocyty w&nbsp;moczu<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Leukocyty i&nbsp;erytrocyty w&nbsp;moczu&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/leukocyty-i-erytrocyty-w-moczu\/embed\/#?secret=E5lGXvMcSt#?secret=fGKrcDl3n9\" data-secret=\"fGKrcDl3n9\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9295,"template":"","tags":[341,4],"guide_category":[77],"class_list":["post-9294","tm-guide","type-tm-guide","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-anemia","tag-poradnik","guide_category-brzuch"],"acf":[],"lang":"pl","translations":{"pl":9294},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide\/9294","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide"}],"about":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/types\/tm-guide"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/users\/1"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media\/9295"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media?parent=9294"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tags?post=9294"},{"taxonomy":"guide_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/guide_category?post=9294"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}