{"id":9324,"date":"2022-05-18T19:32:00","date_gmt":"2022-05-18T19:32:00","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&p=9324"},"modified":"2024-11-12T23:43:36","modified_gmt":"2024-11-12T22:43:36","slug":"dyskopatia","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/dyskopatia\/","title":{"rendered":"Dyskopatia"},"content":{"rendered":"\n

Jak TELEMEDI mo\u017ce pom\u00f3c Ci w przypadku dyskopatii?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Je\u015bli podejrzewasz u siebie wypadni\u0119cie dysku, nie zwlekaj i natychmiast skontaktuj si\u0119 z lekarzem, poniewa\u017c odpowiednie leczenie, we w\u0142a\u015bciwym czasie jest tutaj kluczowe. Skorzystaj z wideokonsultacji ze specjalist\u0105 TELEMEDI, kt\u00f3ry ustali dalsze kroki post\u0119powania oraz w razie potrzeby wystawi zwolnienie lekarskie.<\/p>\n\n\n\n

Podstawowe informacje<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n \n\n
    \n
  • Objawy<\/strong>: W zale\u017cno\u015bci od poziomu i rozleg\u0142o\u015bci dyskopatii, np. b\u00f3l plec\u00f3w promieniuj\u0105cy do nogi lub r\u0119ki, zaburzenia czucia (mrowienie, szczypanie, dr\u0119twienie) lub parali\u017c w dotkni\u0119tej nodze lub r\u0119ce, zaburzenia w opr\u00f3\u017cnianiu p\u0119cherza i jelit.<\/li>\n\n\n\n
  • Przyczyny i czynniki ryzyka:<\/strong> Najcz\u0119\u015bciej zu\u017cycie spowodowane wiekiem i stresem, tak\u017ce brakiem ruchu i nadwag\u0105; rzadziej urazy, wrodzone deformacje kr\u0119gos\u0142upa lub wrodzone os\u0142abienie tkanki \u0142\u0105cznej.<\/li>\n\n\n\n
  • Leczenie<\/strong>: \u015arodki zachowawcze (takie jak lekkie lub umiarkowane \u0107wiczenia, sport, \u0107wiczenia relaksacyjne, ciep\u0142e ok\u0142ady, leki) lub operacja chirurgiczna.<\/li>\n\n\n\n
  • Diagnoza<\/strong>: Badanie fizykalne i neurologiczne, tomografia komputerowa (CT), rezonans magnetyczny (MRI), elektromiografia (EMG), elektroneurografia (ENG), badania laboratoryjne.<\/li>\n\n\n\n
  • Przebieg i rokowanie:<\/strong> Objawy zwykle ust\u0119puj\u0105 samoistnie lub z pomoc\u0105 leczenia zachowawczego; zabieg chirurgiczny nie zawsze jest skuteczny, mo\u017cliwe s\u0105 tak\u017ce powik\u0142ania i nawroty choroby.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

    Co to jest dyskopatia?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    Dyskopatia to choroba kr\u0119gos\u0142upa, w kt\u00f3rej mi\u0119kkie j\u0105dro mia\u017cd\u017cyste (nucleus pulposus) wystaje z dysku znajduj\u0105cego si\u0119 pomi\u0119dzy dwoma s\u0105siaduj\u0105cymi kr\u0119gami. Normalnie znajduje si\u0119 ono wewn\u0105trz twardego pier\u015bcienia w\u0142\u00f3knistego (annulus fibrosus), kt\u00f3ry w przepuklinie dysku jest uszkodzony lub niestabilny. W rezultacie j\u0105dro mia\u017cd\u017cyste wybrzusza si\u0119 z dysku lub nawet przechodzi przez pier\u015bcie\u0144.<\/p>\n\n\n\n

    Je\u015bli oderwane cz\u0119\u015bci j\u0105dra mia\u017cd\u017cystego przesuwaj\u0105 si\u0119 do kana\u0142u kr\u0119gowego, diagnoz\u0105 jest sekwestracja kr\u0105\u017cka mi\u0119dzykr\u0119gowego (dysku). Je\u015bli j\u0105dro mia\u017cd\u017cyste wychodzi z kr\u0105\u017cka mi\u0119dzykr\u0119gowego, cz\u0119sto prowadzi to do ucisku nerw\u00f3w wychodz\u0105cych spomi\u0119dzy kr\u0119g\u00f3w (nerw\u00f3w rdzeniowych) lub rdzenia kr\u0119gowego le\u017c\u0105cego w kanale kr\u0119gowym. Powoduje to b\u00f3l i zaburzenia czynno\u015bciowe rdzenia kr\u0119gowego.<\/p>\n\n\n\n

    Nale\u017cy rozr\u00f3\u017cni\u0107 wypadni\u0119cie dysku i wybrzuszenie dysku (uwypuklenie dysku). W tym przypadku wewn\u0119trzna tkanka dysku przesuwa si\u0119 na zewn\u0105trz, bez rozerwania pier\u015bcienia w\u0142\u00f3knistego dysku. Niemniej jednak mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 dolegliwo\u015bci takie jak b\u00f3l i zaburzenia czucia. Dobrze znanym przyk\u0142adem jest lumbago (postrza\u0142), kt\u00f3re jest ostrym, silnym b\u00f3lem w okolicy l\u0119d\u017awiowej.<\/p>\n\n\n\n

    Jak rozpozna\u0107 dyskopati\u0119?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    Dyskopati\u0119 mo\u017cna rozpozna\u0107 przede wszystkim po b\u00f3lu i objawach neurologicznych. U niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w dyskopatia wywo\u0142uje objawy takie jak: piek\u0105cy b\u00f3l, mrowienie lub szczypanie w r\u0119kach lub nogach, dr\u0119twienie, a nawet parali\u017c ko\u0144czyn.<\/p>\n\n\n\n

    Nie ka\u017cdy przypadek dyskopatii powoduje typowe objawy, takie jak b\u00f3l czy parali\u017c. Cz\u0119sto jest ona wtedy wykrywana dopiero przypadkowo, podczas badania dotycz\u0105cego innych dolegliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

    Objawy ucisku na korzenie nerwowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Objawy dyskopatii wyst\u0119puj\u0105ce w momencie ucisku na korze\u0144 nerwowy zale\u017c\u0105 od tego, na jakim odcinku kr\u0119gos\u0142upa znajduje si\u0119 dotkni\u0119ty ni\u0105 korze\u0144 nerwowy \u2013 w odcinku szyjnym, piersiowym czy l\u0119d\u017awiowym.<\/p>\n\n\n\n

    Dyskopatia szyjna<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    Dyskopatia szyjna (wypadni\u0119cie dysku w odcinku szyjnym) jest schorzeniem wyst\u0119puj\u0105cym w odcinku szyjnym kr\u0119gos\u0142upa. Kr\u0119gos\u0142up szyjny sk\u0142ada si\u0119 z siedmiu pojedynczych kr\u0119g\u00f3w, a pomi\u0119dzy trzonami kr\u0119gowymi, od drugiego do si\u00f3dmego trzonu znajduje si\u0119 jeden kr\u0105\u017cek mi\u0119dzykr\u0119gowy. W dyskopatii mi\u0119kkie j\u0105dro dysku wystaje i uciska na nerwy rdzeniowe lub rdze\u0144 kr\u0119gowy, cz\u0119sto powoduj\u0105c b\u00f3l lub zaburzenia czucia.<\/p>\n\n\n\n

    Czym objawia si\u0119 dyskopatia szyjna?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Dyskopatia szyjna wyst\u0119puje najcz\u0119\u015bciej w dolnej cz\u0119\u015bci kr\u0119gos\u0142upa szyjnego, czyli mi\u0119dzy pi\u0105tym a sz\u00f3stym (kr\u0119g szyjny 5\/6) lub mi\u0119dzy sz\u00f3stym a si\u00f3dmym kr\u0119giem szyjnym (kr\u0119g szyjny 6\/7). S\u0105 to segmenty o najwi\u0119kszej mobilno\u015bci. W g\u00f3rnych odcinkach kr\u0119gos\u0142upa szyjnego \u2013 na przyk\u0142ad mi\u0119dzy kr\u0119giem drugim a trzecim (kr\u0119g szyjny 2\/3) lub trzecim a czwartym (kr\u0119g szyjny 3\/4) \u2013 dyskopatia zdarza si\u0119 rzadko.<\/p>\n\n\n\n

    Dyskopatia szyjna nie zawsze powoduje objawy. Je\u015bli jednak podra\u017cnia ona lub uciska korzenie nerwowe, osoby dotkni\u0119te tym problemem cz\u0119sto zg\u0142aszaj\u0105 przeszywaj\u0105cy b\u00f3l, parestezje lub mrowienie w miejscu, gdzie znajduje si\u0119 korze\u0144 nerwowy. Obejmuje to na przyk\u0142ad uczucie dr\u0119twienia palc\u00f3w. Inne objawy ostrej dyskopatii szyjnej to:<\/p>\n\n\n\n

    \n
    \n
    \n
    \n
    \n
    \n \n\n
      \n
    • b\u00f3l g\u0142owy,<\/li>\n\n\n\n
    • zawroty g\u0142owy,<\/li>\n\n\n\n
    • bolesne ograniczenie ruchu w obr\u0119bie kr\u0119gos\u0142upa szyjnego,<\/li>\n\n\n\n
    • utrata si\u0142y lub parali\u017c poszczeg\u00f3lnych mi\u0119\u015bni.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

      Lekarze nazywaj\u0105 t\u0119 przypad\u0142o\u015b\u0107 radikulopati\u0105 szyjn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

      W rzadszych przypadkach dyskopatia szyjna wywiera nacisk na rdze\u0144 kr\u0119gowy, co mo\u017ce mie\u0107 czasem powa\u017cne konsekwencje, takie jak objawy niewydolno\u015bci r\u0105k i n\u00f3g, zaburzenia chodu, zaburzenia opr\u00f3\u017cniania p\u0119cherza moczowego i paraplegia (parali\u017c, w kt\u00f3rym dochodzi do pora\u017cenia pary ko\u0144czyn).<\/p>\n\n\n\n

      B\u00f3l szyi i ramion to jedne z mo\u017cliwych objaw\u00f3w dyskopatii szyjnej, podobnie jak zaostrzanie si\u0119 objaw\u00f3w w nocy.<\/p>\n\n\n\n

      Jak leczy si\u0119 dyskopati\u0119 szyjn\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Je\u015bli ostra dyskopatia szyjna powoduje objawy, to je\u015bli jest to mo\u017cliwe, leczy si\u0119 j\u0105 zachowawczo \u2013 czyli bez operacji. Objawy mog\u0105 by\u0107 zwykle wyeliminowane lub przynajmniej z\u0142agodzone w ci\u0105gu kilku tygodni. W zale\u017cno\u015bci od stopnia dyskopatii i wyst\u0119puj\u0105cych objaw\u00f3w proces leczenia mo\u017ce, w niekt\u00f3rych przypadkach, trwa\u0107 nawet kilka miesi\u0119cy, ale zazwyczaj jest korzystny, tak \u017ce osoby dotkni\u0119te dyskopati\u0105 szyjn\u0105 s\u0105 wkr\u00f3tce zdolne do powrotu do pracy.<\/p>\n\n\n\n

      Mo\u017cliwe elementy terapii to na przyk\u0142ad podawanie lek\u00f3w (przeciwb\u00f3lowych, rozlu\u017aniaj\u0105cych mi\u0119\u015bnie), noszenie, przez kr\u00f3tki czas, ko\u0142nierza ortopedycznego i stosowanie ciep\u0142a (zimno jest zwykle mniej skuteczne). \u0106wiczenia fizjoterapeutyczne pod okiem fizjoterapeuty r\u00f3wnie\u017c \u0142agodz\u0105 objawy dyskopatii szyjnej. Nale\u017c\u0105 do nich na przyk\u0142ad \u0107wiczenia relaksacyjne i rozlu\u017aniaj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n

      Zaleca si\u0119 ostro\u017cno\u015b\u0107 w stosowaniu chiropraktyki. Zwi\u0119ksza ona ryzyko, \u017ce niewielka, \u0142agodna forma dyskopatii szyjnej przekszta\u0142ci si\u0119 w powa\u017cn\u0105 dyskopati\u0119 uciskaj\u0105c\u0105 rdze\u0144 kr\u0119gowy.<\/p>\n\n\n\n

      W przypadku d\u0142ugotrwa\u0142ych dolegliwo\u015bci w obr\u0119bie kr\u0119g\u00f3w szyjnych (z promieniowaniem lub bez promieniowania do g\u0142owy lub ramion) przydatne s\u0105 \u0107wiczenia wytrzyma\u0142o\u015bciowe, si\u0142owe i gibko\u015bciowe mi\u0119\u015bni szyi.<\/p>\n\n\n\n

      Operacja dyskopatii szyjnej<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Je\u015bli terapia zachowawcza nie przynosi rezultat\u00f3w lub je\u015bli dyskopatia szyjna powoduje wyra\u017ane lub narastaj\u0105ce oznaki uszkodzenia nerw\u00f3w (np. parali\u017c), w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w konieczna jest operacja chirurgiczna. Operacja jest zwykle wykonywana od przodu (pozycja brzuszna), czyli przez poprzeczne naci\u0119cie sk\u00f3ry na wysoko\u015bci krtani. Stamt\u0105d uzyskuje si\u0119 dost\u0119p do przedniej cz\u0119\u015bci kr\u0119gos\u0142upa szyjnego i do kr\u0119gu, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 przepuklina dyskowa. Chirurg usuwa dysk i zazwyczaj zast\u0119puje go dystansem.<\/p>\n\n\n\n

      Co wywo\u0142uje dyskopati\u0119 szyjn\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Wypadni\u0119cie dysku w kr\u0119gos\u0142upie szyjnym jest cz\u0119sto spotykane u os\u00f3b starszych, w wieku 50-60 lat, u kt\u00f3rych wyst\u0119puj\u0105 ju\u017c zaawansowane oznaki zu\u017cycia kr\u0105\u017ck\u00f3w mi\u0119dzykr\u0119gowych w obszarze kr\u0119gos\u0142upa szyjnego. Z wiekiem stawy kr\u0119g\u00f3w zmieniaj\u0105 si\u0119 i rozlu\u017aniaj\u0105, a kr\u0105\u017cki mi\u0119dzykr\u0119gowe coraz bardziej si\u0119 zu\u017cywaj\u0105. To zwi\u0119ksza ryzyko powstania przepukliny kr\u0105\u017cka mi\u0119dzykr\u0119gowego w obszarze kr\u0119gos\u0142upa szyjnego.<\/p>\n\n\n\n

      Opr\u00f3cz tego wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c ostra przepuklina kr\u0105\u017cka mi\u0119dzykr\u0119gowego w odcinku szyjnym kr\u0119gos\u0142upa. Zwykle jest to wynik niewielkiego urazu, takiego jak gwa\u0142towny ruch skr\u0119tny g\u0142owy. Wyst\u0119puje ona tak\u017ce u os\u00f3b m\u0142odszych.<\/p>\n\n\n\n

      Dyskopatia w odcinku piersiowym kr\u0119gos\u0142upa<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Dyskopatia w odcinku piersiowym kr\u0119gos\u0142upa jest bardzo rzadka i w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w dotyczy od \u00f3smego do dwunastego kr\u0119gu piersiowego. Jest jednak mo\u017cliwa tak\u017ce w innych kr\u0119gach piersiowych a\u017c do pierwszego kr\u0119gu l\u0119d\u017awiowego (kr\u0119g 13 do 1). <\/p>\n\n\n\n

      Objawy to b\u00f3l plec\u00f3w, kt\u00f3ry zwykle jest ograniczony do dotkni\u0119tego odcinka kr\u0119gos\u0142upa. Bywa szczeg\u00f3lnie odczuwalny, gdy ucisk wywierany jest na odpowiednie korzenie nerwowe.<\/p>\n\n\n\n

      Dyskopatia w odcinku l\u0119d\u017awiowo-krzy\u017cowym kr\u0119gos\u0142upa<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Objawy dyskopatii zawsze maj\u0105 swoje \u017ar\u00f3d\u0142o w kr\u0119gos\u0142upie l\u0119d\u017awiowym, poniewa\u017c ci\u0119\u017car cia\u0142a wywiera szczeg\u00f3lnie silny nacisk na kr\u0119gi i kr\u0105\u017cki mi\u0119dzykr\u0119gowe w tym miejscu. Lekarze m\u00f3wi\u0105 o przepuklinie kr\u0105\u017cka l\u0119d\u017awiowego lub o \u201ewypadni\u0119ciu kr\u0105\u017cka l\u0119d\u017awiowego\u201d. Symptomy s\u0105 zwykle spowodowane przepuklin\u0105 kr\u0105\u017cka mi\u0119dzy czwartym a pi\u0105tym kr\u0119giem l\u0119d\u017awiowym lub mi\u0119dzy pi\u0105tym kr\u0119giem l\u0119d\u017awiowym a pierwszym kr\u0119giem ko\u015bci ogonowej.<\/p>\n\n\n\n

      Ucisk na korzenie nerwowe w odcinku l\u0119d\u017awiowo-krzy\u017cowym kr\u0119gos\u0142upa wywo\u0142uje czasami silny b\u00f3l w dolnej cz\u0119\u015bci plec\u00f3w, kt\u00f3ry niekiedy promieniuje do n\u00f3g (wzd\u0142u\u017c obszaru zaopatrywania dotkni\u0119tego korzenia nerwowego). Mo\u017cliwe s\u0105 r\u00f3wnie\u017c deficyty neurologiczne, takie jak zaburzenia czucia (np. uczucie chodzenia mr\u00f3wek po sk\u00f3rze, dr\u0119twienie) oraz parali\u017c w tym obszarze.<\/p>\n\n\n\n

      Jest to szczeg\u00f3lnie nieprzyjemne, gdy dyskopatia dotyka nerwu kulszowego. Jest to najgrubszy nerw w ciele. Sk\u0142ada si\u0119 on z czwartego i pi\u0105tego korzenia nerwowego kr\u0119gos\u0142upa l\u0119d\u017awiowego oraz dw\u00f3ch pierwszych korzeni nerwowych ko\u015bci krzy\u017cowej.<\/p>\n\n\n\n

      B\u00f3l, kt\u00f3ry pojawia si\u0119, gdy nerw kulszowy jest uci\u015bni\u0119ty, jest cz\u0119sto opisywany przez pacjent\u00f3w jako przeszywaj\u0105cy lub piorunuj\u0105cy. Biegnie od po\u015bladk\u00f3w przez tyln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 uda a\u017c do stopy. Objawy cz\u0119sto nasilaj\u0105 si\u0119 podczas kaszlu, kichania lub ruchu. Lekarze okre\u015blaj\u0105 t\u0119 dolegliwo\u015b\u0107 jako rwa kulszowa (ischialgia).<\/p>\n\n\n\n

      Symptomy ucisku na rdze\u0144 kr\u0119gowy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Rdze\u0144 kr\u0119gowy rozci\u0105ga si\u0119 od tylnego ko\u0144ca pnia m\u00f3zgu \u2013 anatomicznie jest to najni\u017cej po\u0142o\u017cona cz\u0119\u015b\u0107 m\u00f3zgu \u2013 do pierwszego lub drugiego kr\u0119gu l\u0119d\u017awiowego. Je\u015bli kr\u0105\u017cek mi\u0119dzykr\u0119gowy uciska na rdze\u0144 kr\u0119gowy, cz\u0119sto pojawia si\u0119 silny b\u00f3l w jednej nodze lub r\u0119ce, a tak\u017ce zaburzenia czucia (mrowienie, dr\u0119twienie), podobnie jak w przypadku zmia\u017cd\u017cenia korzeni nerwowych. Narastaj\u0105ce os\u0142abienie obu r\u0105k lub n\u00f3g to tak\u017ce mo\u017cliwe konsekwencje dyskopatii.<\/p>\n\n\n\n

      Kolejnymi oznakami tego, \u017ce kr\u0105\u017cek mi\u0119dzykr\u0119gowy uciska bezpo\u015brednio na rdze\u0144 kr\u0119gowy, s\u0105 dysfunkcje zwieraczy p\u0119cherza moczowego i jelit. Towarzyszy im dr\u0119twienie w okolicy odbytu i genitali\u00f3w i s\u0105 one uznawane za stan alarmowy \u2013 pacjent musi natychmiast uda\u0107 si\u0119 do szpitala!<\/p>\n\n\n\n

      Symptomy ucisku na \u201eogon ko\u0144ski\u201d (\u0142ac. cauda equina)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Rdze\u0144 kr\u0119gowy jest kontynuowany w dolnej cz\u0119\u015bci w odcinku l\u0119d\u017awiowym w wi\u0105zce w\u0142\u00f3kien nerwowych zwanych \u201eogonem ko\u0144skim\u201d (cauda equina). Rozci\u0105ga si\u0119 on a\u017c do ko\u015bci krzy\u017cowej. Jest to ta cz\u0119\u015b\u0107 kr\u0119gos\u0142upa, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy dwie ko\u015bci miednicy.<\/p>\n\n\n\n

      Ucisk na \u201eogon ko\u0144ski\u201d (zesp\u00f3\u0142 cauda equina) mo\u017ce powodowa\u0107 problemy z oddawaniem moczu i stolca. Ponadto osoba dotkni\u0119ta chorob\u0105 nie ma ju\u017c \u017cadnego czucia w okolicy odbytu i genitali\u00f3w, a tak\u017ce po wewn\u0119trznej stronie ud. Czasami sparali\u017cowane s\u0105 nogi. Pacjenci z takimi objawami r\u00f3wnie\u017c powinni natychmiast uda\u0107 si\u0119 do szpitala.<\/p>\n\n\n\n

      Rzekome objawy dyskopatii<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Dyskopatia nie zawsze powoduje objawy takie jak b\u00f3l plec\u00f3w \u2013 nawet je\u015bli zdj\u0119cie rentgenowskie pokazuje przepuklin\u0119. Czasami przyczyn\u0105 rzekomych objaw\u00f3w przepukliny kr\u0105\u017cka mi\u0119dzykr\u0119gowego s\u0105 napi\u0119cia, zmiany w kr\u0119gos\u0142upie (takie jak zu\u017cycie, zapalenie) lub choroby neurologiczne. B\u00f3l w nodze r\u00f3wnie\u017c nie jest jednoznacznym znakiem \u2013 wypadni\u0119ty dysk z uciskiem na korze\u0144 nerwowy jest tylko jednym z kilku mo\u017cliwych wyja\u015bnie\u0144. Czasami stoi za tym zablokowanie stawu mi\u0119dzy ko\u015bci\u0105 krzy\u017cow\u0105 a miednic\u0105 (zablokowanie stawu krzy\u017cowo-biodrowego). W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w b\u00f3l n\u00f3g przy b\u00f3lu plec\u00f3w nie mo\u017ce by\u0107 przypisany korzeniowi nerwowemu.<\/p>\n\n\n\n

      Jakie s\u0105 przyczyny i czynniki ryzyka?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

      Przyczyn\u0105 wypadni\u0119cia dysku jest zazwyczaj zwi\u0105zane z wiekiem i obci\u0105\u017ceniem zu\u017cycie (degeneracja) \u0142\u0105cznotkankowego pier\u015bcienia kr\u0105\u017cka mi\u0119dzykr\u0119gowego: traci on swoj\u0105 funkcj\u0119 stabilizuj\u0105c\u0105 i p\u0119ka pod du\u017cym obci\u0105\u017ceniem. J\u0105dro mia\u017cd\u017cyste cz\u0119\u015bciowo wydostaje si\u0119 na zewn\u0105trz i uciska korze\u0144 nerwowy lub rdze\u0144 kr\u0119gowy.<\/p>\n\n\n\n

      Uci\u015bni\u0119te nerwy rdzenia kr\u0119gowego (nerwy rdzeniowe) s\u0105 przez to silnie dra\u017cnione i przekazuj\u0105 do m\u00f3zgu zwi\u0119kszone sygna\u0142y b\u00f3lowe. W przypadku masywnego st\u0142uczenia przekazywanie impuls\u00f3w nerwowych mo\u017ce by\u0107 zaburzone do tego stopnia, \u017ce dochodzi do parali\u017cu.<\/p>\n\n\n\n

      Cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 wyst\u0119powania dyskopatii maleje ponownie od 50. roku \u017cycia, poniewa\u017c j\u0105dro mia\u017cd\u017cyste dysku z wiekiem \u201ewysycha\u201d i dlatego rzadziej przedostaje si\u0119 na zewn\u0105trz.<\/p>\n\n\n\n

      Ponadto brak ruchu i nadwaga s\u0105 znacz\u0105cymi czynnikami ryzyka przepukliny kr\u0105\u017cka mi\u0119dzykr\u0119gowego. Mi\u0119\u015bnie brzucha i plec\u00f3w s\u0105 wtedy zazwyczaj r\u00f3wnie\u017c os\u0142abione. Taka niestabilno\u015b\u0107 cia\u0142a sprzyja niew\u0142a\u015bciwemu obci\u0105\u017caniu kr\u0105\u017ck\u00f3w mi\u0119dzykr\u0119gowych, poniewa\u017c tylko silne mi\u0119\u015bnie tu\u0142owia odci\u0105\u017caj\u0105 kr\u0119gos\u0142up.<\/p>\n\n\n\n

      Inne mo\u017cliwe przyczyny wypadni\u0119cia dysku to z\u0142a postawa, szarpane ruchy i sporty, w kt\u00f3rych kr\u0119gos\u0142up jest wstrz\u0105sany (jazda konna, kolarstwo g\u00f3rskie) lub skr\u0119cany (tenis, squash). To samo dotyczy ci\u0119\u017ckiej pracy fizycznej, takiej jak podnoszenie du\u017cych ci\u0119\u017car\u00f3w. Jednak samo to nie powoduje jeszcze dyskopatii. Dzieje si\u0119 tak tylko wtedy, gdy dysk wykazuje ju\u017c znaczne oznaki zu\u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

      Rzadziej przyczyn\u0105 dyskopatii s\u0105 urazy (np. podczas upadku ze schod\u00f3w lub wypadku drogowego) oraz wrodzone deformacje kr\u0119gos\u0142upa.<\/p>\n\n\n\n

      W niekt\u00f3rych przypadkach genetycznie uwarunkowane os\u0142abienie tkanki \u0142\u0105cznej, stres oraz niezr\u00f3wnowa\u017cona lub nieprawid\u0142owa dieta tak\u017ce sprzyjaj\u0105 rozwojowi dyskopatii.<\/p>\n\n\n\n

      Co pomaga w wypadku dyskopatii?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

      Wi\u0119kszo\u015b\u0107 pacjent\u00f3w jest g\u0142\u00f3wnie zainteresowana tym, co pomaga na wypadni\u0119ty dysk. Odpowied\u017a zale\u017cy g\u0142\u00f3wnie od objaw\u00f3w. Dla ponad 90 procent pacjent\u00f3w wystarczaj\u0105ce jest zachowawcze leczenie dyskopatii, czyli terapia bezoperacyjna. Jest to szczeg\u00f3lnie istotne, je\u015bli dyskopatia powoduje b\u00f3l lub lekkie os\u0142abienie mi\u0119\u015bni, ale nie ma innych lub powa\u017cniejszych objaw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

      Te powa\u017cniejsze objawy to parali\u017c i zaburzenia funkcji p\u0119cherza lub odbytnicy. W takich przypadkach zwykle wykonuje si\u0119 zabieg chirurgiczny. Operacja mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c rozwa\u017cona, je\u015bli objawy utrzymuj\u0105 si\u0119 pomimo leczenia zachowawczego przez co najmniej trzy miesi\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n

      Leczenie nieoperacyjne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      W ramach zachowawczego leczenia dyskopatii lekarze obecnie rzadko zalecaj\u0105 unieruchomienie lub odpoczynek w \u0142\u00f3\u017cku. Jednak w przypadku dyskopatii szyjnej konieczne mo\u017ce by\u0107 unieruchomienie kr\u0119gos\u0142upa szyjnego za pomoc\u0105 ko\u0142nierza ortopedycznego. W przypadku silnego b\u00f3lu spowodowanego dyskopati\u0105 odcinka l\u0119d\u017awiowo-krzy\u017cowego kr\u0119gos\u0142upa kr\u00f3tkotrwa\u0142e pozostawanie w \u0142\u00f3\u017cku jest czasem pomocne.<\/p>\n\n\n\n

      W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w zachowawcza terapia dyskopatii polega na wykonywaniu lekkich lub umiarkowanych \u0107wicze\u0144. Zwyk\u0142a codzienna aktywno\u015b\u0107 \u2013 na tyle intensywna, na ile pozwala na to b\u00f3l \u2013 jest wi\u0119c wskazana. Wielu pacjent\u00f3w korzysta z fizjoterapii jako cz\u0119\u015bci rehabilitacji ambulatoryjnej lub szpitalnej. Terapeuta \u0107wiczy z pacjentem wzorce ruchowe o niskim poziomie b\u00f3lu i daje wskaz\u00f3wki dotycz\u0105ce wykonywania codziennych czynno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

      W przypadku dyskopatii w d\u0142u\u017cszej perspektywie bardzo wa\u017cne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c regularne \u0107wiczenia fizyczne. Z jednej strony naprzemienne obci\u0105\u017canie i odci\u0105\u017canie kr\u0105\u017ck\u00f3w mi\u0119dzykr\u0119gowych sprzyja utrzymaniu ich w dobrej formie. Z drugiej strony aktywno\u015b\u0107 fizyczna wzmacnia mi\u0119\u015bnie tu\u0142owia, co odci\u0105\u017ca kr\u0105\u017cki mi\u0119dzykr\u0119gowe. Dlatego \u0107wiczenia wzmacniaj\u0105ce mi\u0119\u015bnie plec\u00f3w i brzucha s\u0105 bardzo zalecane w przypadku dyskopatii. Fizjoterapeuci pokazuj\u0105 pacjentom te \u0107wiczenia w ramach zaj\u0119\u0107 rehabilitacyjnych. Po tym czasie pacjenci powinni sami regularnie \u0107wiczy\u0107.<\/p>\n\n\n\n

      Z dyskopati\u0105 mo\u017cna i trzeba uprawia\u0107 sport, ale pod warunkiem, \u017ce jest on przyjazny dla kr\u0119gos\u0142upa. Dotyczy to na przyk\u0142ad aerobiku, biegania, p\u0142ywania, narciarstwa biegowego i ta\u0144ca. Mniej korzystne dla kr\u0105\u017ck\u00f3w mi\u0119dzykr\u0119gowych s\u0105 na przyk\u0142ad: tenis, narciarstwo zjazdowe, pi\u0142ka no\u017cna, pi\u0142ka r\u0119czna i siatk\u00f3wka, golf, hokej na lodzie, judo, karate, gimnastyka, kajakarstwo, kr\u0119gle, zapasy, wio\u015blarstwo i squash.<\/p>\n\n\n\n

      Ci, kt\u00f3rzy nie chc\u0105 zrezygnowa\u0107 ze sportu, kt\u00f3ry jest szkodliwy dla kr\u0105\u017ck\u00f3w mi\u0119dzykr\u0119gowych, powinni wykonywa\u0107 \u0107wiczenia fizyczne i si\u0142owe, by to zrekompensowa\u0107, np. regularne bieganie, jazda na rowerze czy p\u0142ywanie. Je\u015bli pacjenci nie s\u0105 pewni, powinni przedyskutowa\u0107 rodzaj i zakres aktywno\u015bci sportowej ze swoim lekarzem lub fizjoterapeut\u0105.<\/p>\n\n\n\n

      Wiele os\u00f3b cierpi\u0105cych na b\u00f3l plec\u00f3w spowodowany dyskopati\u0105 (lub z innych powod\u00f3w) korzysta z \u0107wicze\u0144 relaksacyjnych. Pomagaj\u0105 one rozlu\u017ani\u0107, spowodowane b\u00f3lem, napi\u0119cie mi\u0119\u015bni.<\/p>\n\n\n\n

      Ten sam efekt przynosi terapia ciep\u0142em, kt\u00f3ra cz\u0119sto jest cz\u0119\u015bci\u0105 zachowawczego leczenia dyskopatii.<\/p>\n\n\n\n

      Je\u015bli to konieczne, stosuje si\u0119 leki. Nale\u017c\u0105 do nich przede wszystkim leki przeciwb\u00f3lowe, takie jak niesteroidowe leki przeciwzapalne (ibuprofen, diklofenak itp.). Opr\u00f3cz u\u015bmierzania b\u00f3lu maj\u0105 one tak\u017ce dzia\u0142anie przeciwzapalne. Mog\u0105 by\u0107 stosowane inne leki, takie jak inhibitory COX-2 (cyklooksygenazy-2) i kortyzon. Maj\u0105 te\u017c dzia\u0142anie przeciwzapalne i u\u015bmierzaj\u0105ce b\u00f3l. Je\u015bli b\u00f3l jest bardzo silny, lekarz przepisuje na kr\u00f3tki czas opiaty.<\/p>\n\n\n\n

      Terapia przeciwb\u00f3lowa dyskopatii jest \u015bci\u015ble monitorowana przez lekarza, aby unikn\u0105\u0107 powa\u017cnych efekt\u00f3w ubocznych. Najlepiej, by pacjenci szczeg\u00f3\u0142owo stosowali si\u0119 do zalece\u0144 lekarza przy stosowaniu \u015brodk\u00f3w przeciwb\u00f3lowych.<\/p>\n\n\n\n

      W niekt\u00f3rych przypadkach lekarz przepisuje leki rozlu\u017aniaj\u0105ce mi\u0119\u015bnie (muscle relaxants), poniewa\u017c mi\u0119\u015bnie staj\u0105 si\u0119 napi\u0119te i stwardnia\u0142e z powodu b\u00f3lu i postawy obronnej przed b\u00f3lem. Czasami, w przypadku silnego lub przewlek\u0142ego b\u00f3lu, przydatne s\u0105 te\u017c antydepresanty.<\/p>\n\n\n\n

      Kiedy musi by\u0107 przeprowadzona operacja?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Lekarz i pacjent wsp\u00f3lnie decyduj\u0105, czy nale\u017cy przeprowadzi\u0107 operacj\u0119 przepukliny kr\u0105\u017cka mi\u0119dzykr\u0119gowego. Kryteria dla operacji dyskopatii to:<\/p>\n\n\n\n

      \n
      \n
      \n
      \n
      \n
      \n \n\n
        \n
      • symptomy wskazuj\u0105ce na ucisk na rdze\u0144 kr\u0119gowy (szybka lub natychmiastowa operacja),<\/li>\n\n\n\n
      • ci\u0119\u017cki parali\u017c lub narastaj\u0105cy parali\u017c (natychmiastowa operacja),<\/li>\n\n\n\n
      • symptomy wskazuj\u0105ce na ucisk na ogon konia (cauda equina) (natychmiastowa operacja),<\/li>\n\n\n\n
      • zmniejszanie b\u00f3lu i pog\u0142\u0119bianie si\u0119 parali\u017cu (szybka operacja, poniewa\u017c istnieje ryzyko, \u017ce korzenie nerwowe s\u0105 ju\u017c obumar\u0142e).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

        Istniej\u0105 r\u00f3\u017cne techniki chirurgicznego leczenia dyskopatii. Obecnie standardem s\u0105 zabiegi mikrochirurgiczne. Zmniejszaj\u0105 one ryzyko powstawania blizn. Alternatywnie w niekt\u00f3rych przypadkach mo\u017cna rozwa\u017cy\u0107 minimalnie inwazyjne procedury.<\/p>\n\n\n\n

        Operacja: discektomia mikrochirurgiczna <\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Najpowszechniej stosowan\u0105 technik\u0105 w leczeniu operacyjnym dyskopatii jest mikrochirurgiczna discektomia (discus = kr\u0105\u017cek mi\u0119dzykr\u0119gowy, ektomia = usuni\u0119cie). Uszkodzony dysk jest usuwany przy pomocy mikroskopu chirurgicznego i bardzo ma\u0142ych, specjalnych instrument\u00f3w. Ma to na celu odci\u0105\u017cenie tych nerw\u00f3w rdzeniowych, kt\u00f3re s\u0105 zw\u0119\u017cone przez przepuklin\u0119 dysku i powoduj\u0105 dyskomfort.<\/p>\n\n\n\n

        Do wprowadzenia narz\u0119dzi chirurgicznych potrzebne s\u0105 jedynie niewielkie naci\u0119cia sk\u00f3ry. Dlatego technika operacji mikrochirurgicznych jest jedn\u0105 z procedur ma\u0142oinwazyjnych.<\/p>\n\n\n\n

        Dzi\u0119ki mikrochirurgicznej discektomii mo\u017cna usun\u0105\u0107 wszystkie przepukliny kr\u0105\u017ck\u00f3w \u2013 niezale\u017cnie od kierunku, w kt\u00f3rym dana cz\u0119\u015b\u0107 kr\u0105\u017cka si\u0119 przesun\u0119\u0142a. Ponadto chirurg mo\u017ce bezpo\u015brednio zobaczy\u0107, czy nerw rdzeniowy zosta\u0142 uwolniony od ucisku.<\/p>\n\n\n\n

          \n
        • Przebieg zabiegu discektomii: <\/strong>Mikrochirurgiczna discektomia wykonywana jest w znieczuleniu og\u00f3lnym. Pacjent znajduje si\u0119 na stole operacyjnym, w pozycji kl\u0119cz\u0105cej, z g\u00f3rn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 cia\u0142a na wy\u017cszym poziomie. Zwi\u0119ksza to odleg\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi kr\u0119gami i u\u0142atwia otwarcie kana\u0142u kr\u0119gowego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

          Na pocz\u0105tku chirurg wykonuje ma\u0142e naci\u0119cie sk\u00f3ry nad miejscem, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 chory dysk. Nast\u0119pnie ostro\u017cnie odsuwa mi\u0119\u015bnie plec\u00f3w na bok i cz\u0119\u015bciowo przecina (tylko w takim stopniu, w jakim jest to bezwzgl\u0119dnie konieczne) wi\u0119zad\u0142o \u017c\u00f3\u0142te (ligamentum flavum), kt\u00f3re \u0142\u0105czy trzony kr\u0119g\u00f3w. Daje to chirurgowi mo\u017cliwo\u015b\u0107 zajrzenia bezpo\u015brednio do kana\u0142u kr\u0119gowego za pomoc\u0105 mikroskopu. Czasami musi on usun\u0105\u0107 ma\u0142y kawa\u0142ek ko\u015bci z \u0142uku kr\u0119gu, aby poprawi\u0107 widoczno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

          Za pomoc\u0105 specjalnych narz\u0119dzi, kontroluj\u0105c po\u0142o\u017cenie nerwu rdzeniowego, rozlu\u017ania on wypadni\u0119t\u0105 tkank\u0119 dysku i usuwa j\u0105 za pomoc\u0105 kleszczy chwytnych. Wi\u0119ksze ubytki w pier\u015bcieniu w\u0142\u00f3knistym kr\u0105\u017cka mi\u0119dzykr\u0119gowego mog\u0105 by\u0107 zaszyte mikrochirurgicznie. W ten spos\u00f3b usuwa si\u0119 r\u00f3wnie\u017c fragmenty dysku, kt\u00f3re zsun\u0119\u0142y si\u0119 do kana\u0142u kr\u0119gowego (sekwestr). W ostatnim etapie operacji chirurg zamyka naci\u0119cie za pomoc\u0105 kilku szw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

            \n
          • Mo\u017cliwe powik\u0142ania: <\/strong>Podczas mikrochirurgicznej operacji dysku mo\u017ce doj\u015b\u0107 do uszkodzenia nerwu, kt\u00f3ry ma zosta\u0107 odci\u0105\u017cony. Mo\u017cliwymi konsekwencjami s\u0105 zaburzenia czucia i ruchu n\u00f3g, zaburzenia czynno\u015bciowe p\u0119cherza i jelit oraz zaburzenia funkcji seksualnych. Takie powik\u0142ania s\u0105 jednak rzadkie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

            Jak w przypadku ka\u017cdej operacji, tak i w przypadku operacji dysku istnieje pewne ryzyko zwi\u0105zane ze znieczuleniem, a tak\u017ce ryzyko infekcji, problem\u00f3w z gojeniem si\u0119 ran i krwawienia pooperacyjnego.<\/p>\n\n\n\n

            Niekt\u00f3rzy pacjenci, nawet po optymalnej operacji dysku i usuni\u0119ciu wypadni\u0119tego dysku, po tygodniach lub miesi\u0105cach ponownie do\u015bwiadczaj\u0105 b\u00f3lu ci\u0105gn\u0105cej nogi lub mrowienia. Ta p\u00f3\u017ana konsekwencja nazywana jest \u201esyndromem nieudanej operacji kr\u0119gos\u0142upa\u201d.<\/p>\n\n\n\n

              \n
            • Po operacji: <\/strong>Jak w przypadku ka\u017cdej operacji przeprowadzanej pod narkoz\u0105 \u2013 w pierwszym dniu po operacji czasami konieczne jest opr\u00f3\u017cnienie p\u0119cherza moczowego za pomoc\u0105 cewnika. Jednak po kr\u00f3tkim czasie funkcje p\u0119cherza i jelit normalizuj\u0105 si\u0119. Zazwyczaj pacjent jest w stanie wsta\u0107 z \u0142\u00f3\u017cka ju\u017c wieczorem w dniu operacji.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

              W pierwszym dniu po operacji pacjent z dyskopati\u0105 rozpoczyna \u0107wiczenia fizjoterapeutyczne. Ma to na celu ponowne wzmocnienie jego aparatu mi\u0119\u015bniowego i wi\u0119zad\u0142owego. Psycholodzy, dietetycy i terapeuci zaj\u0119ciowi r\u00f3wnie\u017c uczestnicz\u0105 w rehabilitacji pacjenta po operacji wypadni\u0119tego dysku.<\/p>\n\n\n\n

              Pobyt w szpitalu trwa zazwyczaj tylko kilka dni. Sze\u015b\u0107 lub dwana\u015bcie miesi\u0119cy po mikrochirurgicznej discektomii sprawdza si\u0119 d\u0142ugoterminowy sukces operacji dysku. Pomagaj\u0105 w tym procedury obrazowania medycznego.<\/p>\n\n\n\n

              Operacja: otwarta discektomia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

              Przed wprowadzeniem mikroskopu operacyjnego dyskopatia by\u0142a cz\u0119sto operowana konwencjonaln\u0105 technik\u0105 otwart\u0105, z zastosowaniem wi\u0119kszego podej\u015bcia (wi\u0119kszego naci\u0119cia). Obecnie rzadko wykonuje si\u0119 otwart\u0105 discektomi\u0119. Dzieje si\u0119 tak na przyk\u0142ad w przypadku wyst\u0119puj\u0105cych deformacji kr\u0119gos\u0142upa. Wyniki tego zabiegu s\u0105 por\u00f3wnywalne z wynikami discektomii mikrochirurgicznej. Cz\u0119\u015bciej jednak zdarzaj\u0105 si\u0119 powa\u017cne powik\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n

                \n
              • Przebieg operacji: <\/strong>Otwarta discektomia jest zasadniczo tym samym, co mikrochirurgiczna operacja dyskopatii, ale wykonuje si\u0119 wi\u0119ksze naci\u0119cia, a obszar operacyjny jest oceniany z zewn\u0105trz, a nie przez mikrooptyk\u0119 chirurgiczn\u0105.<\/li>\n\n\n\n
              • Mo\u017cliwe powik\u0142ania: <\/strong>Mo\u017cliwe powik\u0142ania otwartej discektomii s\u0105 por\u00f3wnywalne z powik\u0142aniami discektomii mikrochirurgicznej, ale wyst\u0119puj\u0105 cz\u0119\u015bciej.<\/li>\n\n\n\n
              • Po operacji: <\/strong>W pierwszej dobie po zabiegu otwartej discektomii czasami p\u0119cherz musi by\u0107 opr\u00f3\u017cniony za pomoc\u0105 cewnika. Jednak funkcje p\u0119cherza i jelit wracaj\u0105 do normy w bardzo kr\u00f3tkim czasie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                Pacjentowi zazwyczaj pozwala si\u0119 wsta\u0107 z \u0142\u00f3\u017cka ju\u017c wieczorem w dniu operacji. Nast\u0119pnego dnia zazwyczaj rozpoczyna on \u0107wiczenia fizjoterapeutyczne, aby ponownie wzmocni\u0107 mi\u0119\u015bnie i wi\u0119zad\u0142a plec\u00f3w. Pacjent zazwyczaj pozostaje w szpitalu tylko przez kilka dni.<\/p>\n\n\n\n

                Operacja: endoskopowa discektomia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Opr\u00f3cz metody mikrochirurgicznej, do minimalnie inwazyjnych technik operacji dyskopatii zalicza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c tzw. przezsk\u00f3rne metody endoskopowe. W tym przypadku dysk jest usuwany za pomoc\u0105 endoskopu, system\u00f3w wizyjnych i mikroinstrument\u00f3w (niekt\u00f3re z nich s\u0105 nap\u0119dzane silnikiem), kt\u00f3re s\u0105 wprowadzane przez ma\u0142e naci\u0119cia w sk\u00f3rze. Pacjent jest zwykle w stanie p\u00f3\u0142przytomnym i w znieczuleniu miejscowym. Dzi\u0119ki temu jest on w stanie komunikowa\u0107 si\u0119 z chirurgiem.<\/p>\n\n\n\n

                Endoskopowa operacja dyskopatii nie jest mo\u017cliwa do wykonania u ka\u017cdego pacjenta. Na przyk\u0142ad jest ona nieodpowiednia, je\u015bli cz\u0119\u015bci dysku oderwa\u0142y si\u0119 (sekwestrowana dyskopatia) i przesun\u0119\u0142y si\u0119 w g\u00f3r\u0119 lub w d\u00f3\u0142 w kanale kr\u0119gowym. Endoskopowa discektomia nie zawsze jest te\u017c mo\u017cliwa do zastosowania w przypadku dyskopatii w obszarze przej\u015bciowym mi\u0119dzy kr\u0119gos\u0142upem l\u0119d\u017awiowo-krzy\u017cowym a ko\u015bci\u0105 krzy\u017cow\u0105. Dzieje si\u0119 tak dlatego, \u017ce grzebie\u0144 biodrowy blokuje w tym miejscu drog\u0119 dla instrument\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

                Metody endoskopowe mog\u0105 by\u0107 u\u017cyte nie tylko do usuni\u0119cia ca\u0142ego kr\u0105\u017cka mi\u0119dzykr\u0119gowego (discektomia), ale tak\u017ce, je\u015bli to konieczne, tylko cz\u0119\u015bci galaretowatego j\u0105dra mia\u017cd\u017cystego (nucleus). Lekarze m\u00f3wi\u0105 wtedy o przezsk\u00f3rnej endoskopowej nukleotomii.<\/p>\n\n\n\n

                  \n
                • Przebieg operacji: <\/strong>Podczas endoskopowej operacji dysku pacjent le\u017cy na brzuchu. Sk\u00f3ra nad dotkni\u0119t\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 kr\u0119gos\u0142upa zostaje zdezynfekowana i miejscowo znieczulona.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                  Jedna lub dwie ma\u0142e metalowe rurki s\u0105 wprowadzane do przestrzeni dyskowej przez jedno lub dwa ma\u0142e naci\u0119cia pod kontrol\u0105 aparatu rentgenowskiego. S\u0105 to kana\u0142y robocze o \u015brednicy od trzech do o\u015bmiu milimetr\u00f3w. Mo\u017cna przez nie wprowadzi\u0107 do przestrzeni dyskowej narz\u0119dzia, takie jak ma\u0142e kleszcze chwytaj\u0105ce czy endoskop. Ten ostatni posiada specjalne o\u015bwietlenie i optyk\u0119. Obrazy z operowanego obszaru s\u0105 wy\u015bwietlane na monitorze, gdzie mo\u017ce je zobaczy\u0107 dokonuj\u0105cy operacji chirurg.<\/p>\n\n\n\n

                  Chirurg usuwa tkank\u0119 dysku, kt\u00f3ra uciska na nerw. Po endoskopowej operacji dysku zszywa naci\u0119cia jednym lub dwoma szwami lub stosuje specjalne plastry.<\/p>\n\n\n\n

                    \n
                  • Mo\u017cliwe powik\u0142ania: <\/strong>W przypadku endoskopowej operacji dysku odsetek powik\u0142a\u0144 jest stosunkowo niski. Niemniej jednak istnieje pewne ryzyko uszkodzenia nerw\u00f3w. Mo\u017cliwymi konsekwencjami s\u0105 zaburzenia czucia w nogach, jak r\u00f3wnie\u017c zaburzenia czynno\u015bciowe p\u0119cherza i jelit.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                    Poza tym istnieje \u2013 jak w przypadku ka\u017cdej operacji \u2013 ryzyko infekcji, zaburze\u0144 gojenia si\u0119 ran i krwawienia pooperacyjnego.<\/p>\n\n\n\n

                    W por\u00f3wnaniu z mikrochirurgiczn\u0105 discektomi\u0105 \u2013 w przypadku endoskopowej operacji dyskopatii odsetek nawrot\u00f3w jest wy\u017cszy.<\/p>\n\n\n\n

                      \n
                    • Po operacji: <\/strong>Je\u015bli endoskopowa operacja dyskopatii przebieg\u0142a bez komplikacji, pacjent jest w stanie wsta\u0107 z \u0142\u00f3\u017cka ju\u017c w ci\u0105gu trzech godzin i opu\u015bci\u0107 szpital tego samego dnia lub nast\u0119pnego ranka. \u0106wiczenia fizjoterapeutyczne rozpoczynaj\u0105 si\u0119 zazwyczaj dzie\u0144 po operacji.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                      Operacja przepukliny kr\u0105\u017cka mi\u0119dzykr\u0119gowego z nienaruszonym pier\u015bcieniem w\u0142\u00f3knistym<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                      Je\u015bli u kogo\u015b wyst\u0119puje tylko \u0142agodne wypuklenie dysku, w kt\u00f3rym pier\u015bcie\u0144 w\u0142\u00f3knisty jest nadal nienaruszony, czasami mo\u017cliwe jest zmniejszenie lub obkurczenie uszkodzonego dysku w obszarze j\u0105dra mia\u017cd\u017cystego poprzez minimalnie inwazyjn\u0105 operacj\u0119. W ten spos\u00f3b zmniejsza si\u0119 nacisk na korzenie nerwowe lub rdze\u0144 kr\u0119gowy. Technika ta mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c stosowana w przypadku wybrzusze\u0144 dysk\u00f3w (tutaj pier\u015bcie\u0144 w\u0142\u00f3knisty jest zawsze nienaruszony).<\/p>\n\n\n\n

                      Zalet\u0105 chirurgii minimalnie inwazyjnej jest to, \u017ce wymaga ona jedynie niewielkich naci\u0119\u0107 sk\u00f3ry, jest mniej ryzykowna ni\u017c chirurgia otwarta i zazwyczaj wykonywana jest w warunkach ambulatoryjnych.<\/p>\n\n\n\n

                        \n
                      • Przebieg operacji: <\/strong>W tej minimalnie inwazyjnej operacji dysku sk\u00f3ra nad dotkni\u0119tym segmentem kr\u0119gos\u0142upa jest najpierw dezynfekowana i miejscowo znieczulana. Czasami stosowana jest analgosedacja (forma znieczulenia przy jednoczesnym stosowaniu lek\u00f3w uspokajaj\u0105cych i nasennych). Nast\u0119pnie lekarz ostro\u017cnie wprowadza pust\u0105 ig\u0142\u0119 (kaniul\u0119) do \u015brodka uszkodzonego dysku. Lekarz wprowadza instrumenty przez wydr\u0105\u017cony kana\u0142, aby zmniejszy\u0107 lub obkurczy\u0107 tkank\u0119 j\u0105dra mia\u017cd\u017cystego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                        W tym celu u\u017cywa on na przyk\u0142ad lasera i za pomoc\u0105 pojedynczych b\u0142ysk\u00f3w \u015bwiat\u0142a odparowuje j\u0105dro mia\u017cd\u017cyste wewn\u0105trz kr\u0105\u017cka mi\u0119dzykr\u0119gowego (laserowa dekompresja kr\u0105\u017cka). J\u0105dro mia\u017cd\u017cyste sk\u0142ada si\u0119 w ponad 90 procentach z wody. Odparowanie tkanki j\u0105dra mia\u017cd\u017cystego zmniejsza jego obj\u0119to\u015b\u0107. Dodatkowo ciep\u0142o niszczy \u201ereceptory b\u00f3lu\u201d (nocyceptory).<\/p>\n\n\n\n

                        W przypadku zastosowania termolezji (zabieg niszczenia struktur nerwowych przez zastosowanie pr\u0105du o wysokiej cz\u0119stotliwo\u015bci) chirurg, pod kontrol\u0105 aparatury rentgenowskiej, wprowadza termokateter do wn\u0119trza kr\u0105\u017cka mi\u0119dzykr\u0119gowego. Cewnik jest podgrzewany do temperatury 90 stopni Celsjusza, dzi\u0119ki czemu cz\u0119\u015b\u0107 tkanki dysku ulega zniszczeniu. W tym samym czasie zewn\u0119trzny pier\u015bcie\u0144 w\u0142\u00f3knisty powinien si\u0119 zestali\u0107 pod wp\u0142ywem ciep\u0142a. Niekt\u00f3re z nerw\u00f3w przewodz\u0105cych b\u00f3l r\u00f3wnie\u017c ulegaj\u0105 zniszczeniu.<\/p>\n\n\n\n

                        W procedurze zwanej nukleoplastyk\u0105 (zabieg chirurgiczny przy u\u017cyciu specjalnej elektrody wytwarzaj\u0105cej plazm\u0119) lekarz wykorzystuje plazm\u0119 do wytworzenia ciep\u0142a i odparowania tkanki.<\/p>\n\n\n\n

                        W chemonukleolizie wstrzykiwany jest enzym chymopapaina, kt\u00f3ry chemicznie up\u0142ynnia j\u0105dro mia\u017cd\u017cyste wewn\u0105trz dysku. Po pewnym czasie, oczekiwania up\u0142ynniona masa j\u0105dra mia\u017cd\u017cystego jest usuwana przez kaniul\u0119. Bardzo wa\u017cne jest, aby pier\u015bcie\u0144 w\u0142\u00f3knisty danego dysku by\u0142 ca\u0142kowicie nienaruszony. W przeciwnym razie istnieje ryzyko, \u017ce agresywny enzym wydostanie si\u0119 na zewn\u0105trz i spowoduje powa\u017cne uszkodzenia otaczaj\u0105cych go tkanek (np. tkanki nerwowej).<\/p>\n\n\n\n

                          \n
                        • Mo\u017cliwe powik\u0142ania: <\/strong>Jednym z mo\u017cliwych powik\u0142a\u0144 minimalnie inwazyjnej operacji dysku jest bakteryjne zapalenie dysku (spondylodiscitis). Mo\u017ce ono rozprzestrzeni\u0107 si\u0119 na ca\u0142y kr\u0119gos\u0142up. Z tego powodu, jako \u015brodek zapobiegawczy, pacjentowi zwykle podaje si\u0119 antybiotyk.<\/li>\n\n\n\n
                        • Po operacji: <\/strong>W ci\u0105gu pierwszych kilku tygodni po ma\u0142oinwazyjnej operacji dysku pacjent powinien zachowa\u0107 spok\u00f3j. Czasami pacjentowi, aby go odci\u0105\u017cy\u0107, przepisuje si\u0119 na ten okres gorset ortopedyczny.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                          Operacja dyskopatii: implanty<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                          W ramach chirurgicznego leczenia wypadni\u0119tego dysku, aby zachowa\u0107 ruchomo\u015b\u0107 kr\u0119gos\u0142upa, zu\u017cyty dysk jest czasami zast\u0119powany protez\u0105. Implant dysku jest zaprojektowany tak, aby utrzyma\u0107 odleg\u0142o\u015b\u0107 pomi\u0119dzy kr\u0119gami i ich normaln\u0105 ruchomo\u015b\u0107 oraz aby z\u0142agodzi\u0107 b\u00f3l.<\/p>\n\n\n\n

                          Jak dot\u0105d nie wiadomo, kt\u00f3rzy pacjenci odnosz\u0105 korzy\u015bci z wszczepienia implantu dysku i jakie s\u0105 d\u0142ugoterminowe rezultaty. Trwaj\u0105ce badania wykaza\u0142y jak dot\u0105d pozytywne rezultaty. Jednak prawdziwych, d\u0142ugoterminowych rezultat\u00f3w wci\u0105\u017c brakuje, zw\u0142aszcza \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 pacjent\u00f3w w momencie operacji dysku jest w \u015brednim wieku, co oznacza, \u017ce zwykle maj\u0105 jeszcze wiele \u017cycia przed sob\u0105.<\/p>\n\n\n\n

                            \n
                          • Implant j\u0105dra mia\u017cd\u017cystego:<\/strong> We wczesnych stadiach zwyrodnienia dysku mo\u017cliwe jest zast\u0105pienie lub podtrzymanie j\u0105dra mia\u017cd\u017cystego. Lekarze zazwyczaj u\u017cywaj\u0105 poduszek hydro\u017celowych jako rodzaju sztucznego j\u0105dra. Ten \u017cel jest bardzo zbli\u017cony do biochemicznych i mechanicznych w\u0142a\u015bciwo\u015bci naturalnego j\u0105dra mia\u017cd\u017cystego, poniewa\u017c jest on w stanie wch\u0142ania\u0107 p\u0142yn. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                            W zale\u017cno\u015bci od rozleg\u0142o\u015bci zmian i sposobu post\u0119powania, do operacji kr\u0105\u017cka mi\u0119dzykr\u0119gowego cz\u0119sto wystarcza znieczulenie miejscowe lub kr\u00f3tkie znieczulenie. Hydro\u017cel jest zwykle wprowadzany za pomoc\u0105 wydr\u0105\u017conej ig\u0142y (pod kontrol\u0105 aparatury rentgenowskiej). Pacjenci cz\u0119sto s\u0105 w stanie wsta\u0107 z \u0142\u00f3\u017cka tego samego dnia i porusza\u0107 si\u0119 swobodnie nast\u0119pnego dnia. Procedura ta jest dalej rozwijana i obserwowana w badaniach klinicznych na ca\u0142ym \u015bwiecie. Niewiele wiadomo o d\u0142ugoterminowych rezultatach.<\/p>\n\n\n\n

                            Proteza dysku mi\u0119dzykr\u0119gowego<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                            W przypadku ca\u0142kowitej wymiany dysku lekarz usuwa dysk oraz cz\u0119\u015bci s\u0105siednich kr\u0119g\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

                              \n
                            • Procedura operacji:<\/strong> Usuwany jest stary dysk, a tak\u017ce cz\u0119\u015b\u0107 chrz\u0105stki s\u0105siednich kr\u0119g\u00f3w. Za pomoc\u0105 fluoroskopii rentgenowskiej mo\u017cna okre\u015bli\u0107 wielko\u015b\u0107 kr\u0105\u017cka mi\u0119dzykr\u0119gowego i dobra\u0107 odpowiedni implant. W zale\u017cno\u015bci od modelu chirurg wycina ma\u0142e, pionowe szczeliny w podstawie s\u0105siaduj\u0105cych kr\u0119g\u00f3w. S\u0142u\u017c\u0105 one do zakotwiczenia protezy. Nast\u0119pnie chirurg wstawia element zast\u0119puj\u0105cy dysk. Nacisk kr\u0119gos\u0142upa stabilizuje implant. W ci\u0105gu trzech do sze\u015bciu miesi\u0119cy materia\u0142 kostny zrasta si\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                              Ju\u017c pierwszego dnia po operacji pacjent jest w stanie wsta\u0107. W ci\u0105gu pierwszych kilku tygodni nie mo\u017ce podnosi\u0107 ci\u0119\u017ckich rzeczy i musi unika\u0107 ekstremalnych ruch\u00f3w. Do stabilizacji s\u0142u\u017cy gorset ortopedyczny.<\/p>\n\n\n\n

                              Proteza dysku mi\u0119dzykr\u0119gowego nie jest odpowiednia dla pacjent\u00f3w cierpi\u0105cych na osteoporoz\u0119 (zanik ko\u015bci) lub dla tych, kt\u00f3rych kr\u0119gi s\u0105 niestabilne.<\/p>\n\n\n\n

                              Dyskopatia: badania i diagnoza<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

                              Je\u015bli odczuwasz niesprecyzowany b\u00f3l plec\u00f3w, najpierw udaj si\u0119 do swojego lekarza rodzinnego. Je\u015bli podejrzewasz wypadni\u0119cie dysku, skieruje ci\u0119 on do specjalisty, np. neurologa, neurochirurga lub ortopedy.<\/p>\n\n\n\n

                              Aby zdiagnozowa\u0107 dyskopati\u0119, zwykle najpierw przeprowadza si\u0119 wywiad z pacjentem (anamneza) oraz dok\u0142adne badanie fizykalne i neurologiczne. Tylko w niekt\u00f3rych przypadkach konieczne s\u0105 procedury obrazowania medycznego, takie jak rezonans magnetyczny (MRI).<\/p>\n\n\n\n

                              Rozmowa lekarza z pacjentem<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                              Aby wyja\u015bni\u0107 podejrzenie dyskopatii, lekarz najpierw przeprowadza wywiad z pacjentem (anamnez\u0119). Pyta on na przyk\u0142ad:<\/p>\n\n\n\n

                              \n
                              \n
                              \n
                              \n
                              \n
                              \n \n\n
                                \n
                              • Jakie masz dolegliwo\u015bci? Gdzie dok\u0142adnie si\u0119 one pojawiaj\u0105?<\/span><\/li>\n\n\n\n
                              • Od jak dawna masz te objawy i co je spowodowa\u0142o?<\/span><\/li>\n\n\n\n
                              • Czy b\u00f3l nasila si\u0119, gdy kaszlesz, kichasz lub poruszasz si\u0119?<\/span><\/li>\n\n\n\n
                              • Czy masz problemy z oddawaniem moczu lub ka\u0142u?<\/span><\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

                                Informacje te pomagaj\u0105 lekarzowi zaw\u0119zi\u0107 przyczyn\u0119 dolegliwo\u015bci i oceni\u0107, z kt\u00f3rej cz\u0119\u015bci kr\u0119gos\u0142upa mog\u0105 one pochodzi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

                                Badanie fizykalne i neurologiczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                                Nast\u0119pnym krokiem jest badanie fizykalne i neurologiczne. Lekarz przeprowadza badania palpacyjne, dotykowe i uciskowe w obszarze kr\u0119gos\u0142upa i mi\u0119\u015bni plec\u00f3w, aby wykry\u0107 nieprawid\u0142owo\u015bci lub punkty b\u00f3lu. Sprawdza r\u00f3wnie\u017c zakres ruchu kr\u0119gos\u0142upa. Ponadto badana jest si\u0142a mi\u0119\u015bni, czucie w dotkni\u0119tych chorob\u0105 r\u0119kach lub nogach oraz odruchy. Rodzaj i umiejscowienie dolegliwo\u015bci cz\u0119sto daj\u0105 ju\u017c lekarzowi wskaz\u00f3wk\u0119, na jakim poziomie kr\u0119gos\u0142upa znajduje si\u0119 przepuklina kr\u0105\u017cka mi\u0119dzykr\u0119gowego.<\/p>\n\n\n\n

                                Procedury obrazowania medycznego<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                                Tomografia komputerowa (CT) i rezonans magnetyczny (MRI) uwidaczniaj\u0105 przepuklin\u0119 dysku. Lekarz mo\u017ce wtedy zobaczy\u0107, jak du\u017ce jest przepuklenie i w kt\u00f3rym kierunku nast\u0105pi\u0142o. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w mamy do czynienia z przepuklin\u0105 dysku przy\u015brodkow\u0105. W tym przypadku przepuklina j\u0105dra mia\u017cd\u017cystego wsun\u0119\u0142a si\u0119 mi\u0119dzy otwory mi\u0119dzykr\u0119gowe a kana\u0142 kr\u0119gowy.<\/p>\n\n\n\n

                                Boczne przepukliny kr\u0105\u017cka mi\u0119dzykr\u0119gowego mo\u017cna rozpozna\u0107 po tym, \u017ce j\u0105dro mia\u017cd\u017cyste zsun\u0119\u0142o si\u0119 na bok i wydostaje si\u0119 do otwor\u00f3w mi\u0119dzykr\u0119gowych. Je\u015bli uciska ono na korze\u0144 nerwowy po stronie dotkni\u0119tej chorob\u0105, skutkiem tego jest jednostronny dyskomfort.<\/p>\n\n\n\n

                                Przepuklina dysku przy\u015brodkowego jest mniej powszechna. W tym przypadku galaretowata masa j\u0105dra mia\u017cd\u017cystego dysku przedostaje si\u0119 centralnie do ty\u0142u, w kierunku kana\u0142u rdzenia kr\u0119gowego i mo\u017ce uciska\u0107 bezpo\u015brednio na rdze\u0144 kr\u0119gowy.<\/p>\n\n\n\n

                                Kiedy przy przepuklinie kr\u0105\u017cka mi\u0119dzykr\u0119gowego konieczne s\u0105 procedury obrazowania medycznego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                                Tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny s\u0105 konieczne tylko wtedy, gdy konsultacja lekarska lub badanie przedmiotowe wykaza\u0142y istnienie istotnej klinicznie przepukliny kr\u0105\u017cka mi\u0119dzykr\u0119gowego. Dzieje si\u0119 tak na przyk\u0142ad wtedy, gdy wyst\u0105pi parali\u017c jednej lub obu n\u00f3g, zaburzona zostanie funkcja p\u0119cherza lub jelit albo gdy powa\u017cne objawy utrzymuj\u0105 si\u0119, pomimo leczenia, przez wiele tygodni. W takich przypadkach MRI jest zwykle najcz\u0119\u015bciej wybieranym rozwi\u0105zaniem.<\/p>\n\n\n\n

                                Wykonanie badania obrazowania medycznego jest r\u00f3wnie\u017c konieczne, je\u015bli b\u00f3lowi plec\u00f3w towarzysz\u0105 objawy wskazuj\u0105ce na mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyst\u0105pienia guza nowotworowego (gor\u0105czka, nocne poty lub utrata wagi). W tych rzadkich przypadkach konieczne jest obrazowanie przestrzeni pomi\u0119dzy rdzeniem kr\u0119gowym a workiem oponowym za pomoc\u0105 rentgenowskiego \u015brodka kontrastowego (mielografia lub myelo-CT).<\/p>\n\n\n\n

                                Przy podejrzeniu przepukliny kr\u0105\u017cka mi\u0119dzykr\u0119gowego zwyk\u0142e badanie rentgenowskie jest zwykle nieprzydatne, poniewa\u017c pokazuje ono tylko ko\u015bci, a nie struktury tkanek mi\u0119kkich, takich jak kr\u0105\u017cki mi\u0119dzykr\u0119gowe i tkanka nerwowa.<\/p>\n\n\n\n

                                Procedury obrazowania medycznego nie zawsze s\u0105 pomocne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                                Nawet je\u015bli dyskopatia zostanie wykryta w badaniu rezonansem magnetycznym lub tomografem komputerowym, to nie ona musi by\u0107 przyczyn\u0105 dolegliwo\u015bci, kt\u00f3re sk\u0142oni\u0142y pacjenta do wizyty u lekarza. W wielu przypadkach dyskopatia nie powoduje \u017cadnych objaw\u00f3w (przebiega bezobjawowo).<\/p>\n\n\n\n

                                Co wi\u0119cej, procedury obrazowania medycznego czasami przyczyniaj\u0105 si\u0119 do tego, \u017ce b\u00f3l pacjenta staje si\u0119 przewlek\u0142y. Dzieje si\u0119 tak dlatego, \u017ce, jak pokazuj\u0105 badania, samo patrzenie na obraz w\u0142asnego kr\u0119gos\u0142upa ma w niekt\u00f3rych przypadkach negatywny efekt psychologiczny. Szczeg\u00f3lnie w przypadku rozproszonego b\u00f3lu plec\u00f3w, bez objaw\u00f3w neurologicznych (takich jak zaburzenia czucia czy parali\u017c), zaleca si\u0119 wi\u0119c, by poczeka\u0107 na rozw\u00f3j wypadk\u00f3w. Dopiero gdy dolegliwo\u015bci nie ust\u0119puj\u0105 po 6 \u2013 8 tygodniach, wskazane jest wykonanie badania obrazowego.<\/p>\n\n\n\n

                                Pomiar aktywno\u015bci mi\u0119\u015bni i nerw\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                                Je\u015bli wyst\u0105pi parali\u017c lub zaburzenia czucia w r\u0119kach lub nogach i nie jest jasne, czy s\u0105 one bezpo\u015brednim skutkiem przepukliny kr\u0105\u017cka mi\u0119dzykr\u0119gowego, pewno\u015b\u0107 mo\u017ce da\u0107 elektromiografia (EMG) lub elektroneurografia (ENG). Przy EMG lekarz prowadz\u0105cy mierzy aktywno\u015b\u0107 elektryczn\u0105 poszczeg\u00f3lnych mi\u0119\u015bni za pomoc\u0105 ig\u0142y. W przypadkach w\u0105tpliwych ENG ujawnia dok\u0142adnie, kt\u00f3re korzenie nerwowe s\u0105 uciskane przez przepuklin\u0119 dysku lub czy wyst\u0119puje inna choroba nerw\u00f3w, np. polineuropatia.<\/p>\n\n\n\n

                                Badania laboratoryjne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                                W rzadkich przypadkach niekt\u00f3re choroby zaka\u017ane, takie jak borelioza czy p\u00f3\u0142pasiec, powoduj\u0105 objawy podobne do dyskopatii. Je\u015bli badania obrazowe nie wyka\u017c\u0105 niczego, lekarz ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 pobrania od pacjenta pr\u00f3bki krwi i ewentualnie pr\u00f3bki p\u0142ynu m\u00f3zgowo-rdzeniowego (CSF). Pr\u00f3bki te s\u0105 badane w laboratorium na obecno\u015b\u0107 czynnik\u00f3w zaka\u017anych, takich jak Borrelia burgdorferi czy wirusy p\u00f3\u0142pa\u015bca.<\/p>\n\n\n\n

                                Je\u015bli to konieczne, lekarz zleci oznaczenie og\u00f3lnych parametr\u00f3w krwi. Obejmuj\u0105 one warto\u015bci stanu zapalnego, takie jak liczba leukocyt\u00f3w i bia\u0142ko C-reaktywne (CRP). S\u0105 one wa\u017cne na przyk\u0142ad wtedy, gdy dolegliwo\u015bci s\u0105 prawdopodobnie spowodowane stanem zapalnym kr\u0105\u017cka mi\u0119dzykr\u0119gowego i przyleg\u0142ych trzon\u00f3w kr\u0119g\u00f3w (spondylodiscitis).<\/p>\n\n\n\n

                                Przebieg choroby i rokowanie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

                                U oko\u0142o 90 na 100 pacjent\u00f3w b\u00f3l i ograniczenia ruchowe spowodowane ostr\u0105 przepuklin\u0105 dysku ust\u0119puj\u0105 samoistnie w ci\u0105gu sze\u015bciu tygodni. Przypuszczalnie przemieszczona lub nieszczelna tkanka dysku jest usuwana przez organizm lub przesuwana tak, aby zmniejszy\u0107 nacisk na nerwy lub rdze\u0144 kr\u0119gowy.<\/p>\n\n\n\n

                                Je\u015bli konieczne jest leczenie, zwykle wystarczaj\u0105 \u015brodki zachowawcze. Dlatego s\u0105 one najcz\u0119\u015bciej stosowanym sposobem leczenia. Czas trwania rehabilitacji i szanse na powr\u00f3t do pe\u0142nego zdrowia zale\u017c\u0105 od stopnia zaawansowania dyskopatii.<\/p>\n\n\n\n

                                Nawet po skutecznym leczeniu mo\u017cliwe jest, \u017ce pojawi si\u0119 nowa przepuklina na tym samym dysku lub pomi\u0119dzy innymi trzonami kr\u0119g\u00f3w. Dlatego po pokonaniu dyskopatii wskazane jest regularne \u0107wiczenie mi\u0119\u015bni tu\u0142owia i stosowanie si\u0119 do innych wskaz\u00f3wek lekarza, kt\u00f3re mog\u0105 zapobiec ponownemu wyst\u0105pieniu dyskopatii.<\/p>\n\n\n\n

                                Po operacji<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                                Operacja na dyskopatie powinna by\u0107 starannie rozwa\u017cona. Cz\u0119sto ko\u0144czy si\u0119 ona sukcesem, ale zawsze s\u0105 te\u017c tacy pacjenci, u kt\u00f3rych operacja nie przynosi po\u017c\u0105danej ulgi w d\u0142u\u017cszej perspektywie.<\/p>\n\n\n\n

                                Lekarze m\u00f3wi\u0105 wtedy o syndromie nieudanej operacji kr\u0119gos\u0142upa lub syndromie po przebytej dyscektomii. Pojawia si\u0119 on, poniewa\u017c operacja nie usun\u0119\u0142a rzeczywistej przyczyny b\u00f3lu lub stworzy\u0142a nowe przyczyny b\u00f3lu. S\u0105 to na przyk\u0142ad stany zapalne i blizny w miejscu operowanym.<\/p>\n\n\n\n

                                Innym mo\u017cliwym powik\u0142aniem operacji dysku jest uszkodzenie nerw\u00f3w i naczy\u0144 krwiono\u015bnych podczas zabiegu.<\/p>\n\n\n\n

                                Je\u015bli po operacji dysku pacjent czuje si\u0119 gorzej ni\u017c przed operacj\u0105, mo\u017ce to mie\u0107 r\u00f3\u017cne przyczyny. Ponadto czasami konieczne s\u0105 operacje uzupe\u0142niaj\u0105ce. Dzieje si\u0119 tak r\u00f3wnie\u017c wtedy, gdy przepuklina kr\u0105\u017cka mi\u0119dzykr\u0119gowego pojawi si\u0119 u operowanych pacjent\u00f3w ponownie w p\u00f3\u017aniejszym okresie.<\/p>\n\n\n\n

                                Przepuklina kr\u0105\u017cka mi\u0119dzykr\u0119gowego powinna by\u0107 operowana tylko wtedy, gdy jest to pilnie konieczne, np. dlatego, \u017ce powoduje parali\u017c. Ponadto spodziewana korzy\u015b\u0107 powinna by\u0107 znacz\u0105co wi\u0119ksza ni\u017c ryzyko zwi\u0105zane z operacj\u0105. W celu poprawienia wynik\u00f3w wielu pacjent\u00f3w po operacji kontynuuje pobyt w klinikach rehabilitacyjnych.<\/p>\n\n\n\n

                                Jak dot\u0105d nie ma sposobu, aby z g\u00f3ry okre\u015bli\u0107, kt\u00f3rzy pacjenci z dyskopati\u0105 odnios\u0105 najwi\u0119ksze korzy\u015bci z operacji chirurgicznej.<\/p>\n\n\n\n

                                Czy mo\u017cna zapobiega\u0107 dyskopatii?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

                                Zdrowa, silna muskulatura tu\u0142owia jest warunkiem koniecznym, by cia\u0142o mog\u0142o sprosta\u0107 codziennym wyzwaniom. \u015arodki zapobiegawcze obejmuj\u0105:<\/p>\n\n\n\n

                                \n
                                \n
                                \n
                                \n
                                \n
                                \n \n\n