{"id":9326,"date":"2022-05-18T11:31:00","date_gmt":"2022-05-18T11:31:00","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&p=9326"},"modified":"2023-06-13T16:54:15","modified_gmt":"2023-06-13T14:54:15","slug":"omdlenie","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/omdlenie\/","title":{"rendered":"Omdlenie"},"content":{"rendered":"\n

Jak TELEMEDI mo\u017ce pom\u00f3c Ci w przypadku omdle\u0144?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Kr\u00f3tki epizod omdlenia nie musi oznacza\u0107 powa\u017cnej choroby. Niemniej jednak po wyst\u0105pieniu omdlenia nale\u017cy skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem. Poniewa\u017c omdleniu zwykle towarzyszy upadek, zawsze istnieje ryzyko odniesienia obra\u017ce\u0144. Je\u015bli prze\u017cy\u0142e\u015b omdlenie, skorzystaj z mo\u017cliwo\u015bci odbycia wideokonsultacji ze specjalist\u0105 TELEMEDI, kt\u00f3ry b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 u\u015bci\u015bli\u0107 diagnoz\u0119 i podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 w sprawie dalszego post\u0119powania terapeutycznego.<\/p>\n\n\n\n

Podstawowe informacje<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n \n\n
    \n
  • Co to jest omdlenie?<\/strong> Kr\u00f3tkie omdlenia (trwaj\u0105ce kilka sekund). Nazywane r\u00f3wnie\u017c zapa\u015bci\u0105 kr\u0105\u017ceniow\u0105.<\/li>\n\n\n\n
  • Pierwsza pomoc:<\/strong> Uniesienie n\u00f3g, dostarczenie \u015bwie\u017cego powietrza, przykrycie; w przypadku przed\u0142u\u017caj\u0105cego si\u0119 omdlenia: powiadomienie s\u0142u\u017cb ratowniczych, stabilna pozycja boczna; w przypadku zatrzymania oddechu: resuscytacja.<\/li>\n\n\n\n
  • Przyczyny:<\/strong> Kr\u00f3tkotrwa\u0142y brak tlenu w m\u00f3zgu, np. z powodu nadmiernej reakcji nerwowej, szybkiego wstawania z pozycji le\u017c\u0105cej, wysokiego ci\u015bnienia w jamie brzusznej (kichanie, silne parcie na stolec itp.), \u017cylaki, cukrzyca, arytmia serca, leki.<\/li>\n\n\n\n
  • Kiedy nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza?<\/strong> Omdlenia s\u0105 zazwyczaj niegro\u017ane, ale zawsze powinny by\u0107 skonsultowane z lekarzem. By\u0107 mo\u017ce kryje si\u0119 za tym jaka\u015b choroba, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy leczy\u0107.<\/li>\n\n\n\n
  • Zapobieganie:<\/strong> Unikanie d\u0142ugotrwa\u0142ego stania, dusznych pomieszcze\u0144, stresu, silnego parcia przy wypr\u00f3\u017cnianiu si\u0119, podnoszenia ci\u0119\u017car\u00f3w i energicznego wydmuchiwania nosa. Po\u0144czochy uciskowe, regularne uprawianie sport\u00f3w wytrzyma\u0142o\u015bciowych i picie wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci p\u0142yn\u00f3w r\u00f3wnie\u017c mog\u0105 pom\u00f3c w zapobieganiu omdleniom. Przy pierwszych oznakach omdlenia nale\u017cy po\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 i unie\u015b\u0107 nogi!<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

    Co to jest omdlenie?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    Omdlenie to nag\u0142e, kr\u00f3tkotrwa\u0142e zas\u0142abni\u0119cie. Wyst\u0119puje ono do\u015b\u0107 cz\u0119sto i w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w jest nieszkodliwe.<\/p>\n\n\n\n

    Przyczyn\u0105 omdlenia jest nag\u0142e zmniejszenie dop\u0142ywu krwi do m\u00f3zgu \u2013 zapa\u015b\u0107 kr\u0105\u017ceniowa. M\u00f3zg reaguje bardzo wra\u017cliwie, gdy otrzymuje zbyt ma\u0142o krwi, a tym samym zbyt ma\u0142o tlenu: poszkodowany szybko traci przytomno\u015b\u0107. Gdy cz\u0142owiek le\u017cy poziomo, do m\u00f3zgu dop\u0142ywa wi\u0119cej krwi. Dlatego po omdleniu zazwyczaj szybko ponownie odzyskuje si\u0119 pe\u0142n\u0105 sprawno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

    Inne formy utraty przytomno\u015bci<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Poza zwyk\u0142ymi omdleniami istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c inne formy nag\u0142ej utraty przytomno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

      \n
    • Omdlenia psychogenne: <\/strong>Je\u015bli kto\u015b mdleje z powodu przeci\u0105\u017cenia psychicznego, lekarze m\u00f3wi\u0105 o omdleniu psychogennym.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

      Niekt\u00f3rzy ludzie t\u0142umi\u0105 ekstremalne do\u015bwiadczenia psychiczne, kt\u00f3re nast\u0119pnie wybuchaj\u0105 ponownie na poziomie fizycznym (jest to tzw. zaburzenie konwersyjne). Osoby dotkni\u0119te tym problemem mog\u0105 w\u00f3wczas zapa\u015b\u0107 w stan nieprzytomno\u015bci, kt\u00f3ry \u2013 w przeciwie\u0144stwie do prawdziwego omdlenia \u2013 trwa zazwyczaj kilka minut. Niekiedy towarzysz\u0105 mu ruchy konwulsyjne.<\/p>\n\n\n\n

      W przypadku omdle\u0144 osoby omdlewaj\u0105ce zazwyczaj przewracaj\u0105 si\u0119 z otwartymi oczami. Przypadki omdlenia psychogennego zazwyczaj wyst\u0119puj\u0105 z zamkni\u0119tymi oczami.<\/p>\n\n\n\n

        \n
      • Udar m\u00f3zgu i inne naczyniowe zaburzenia kr\u0105\u017cenia:<\/strong> W klasycznym udarze m\u00f3zg r\u00f3wnie\u017c otrzymuje zbyt ma\u0142o tlenu. Przyczyn\u0105 jest zablokowane lub p\u0119kni\u0119te naczynie w m\u00f3zgu. Poszkodowany traci przytomno\u015b\u0107. Tego rodzaju zapa\u015b\u0107 trwa d\u0142u\u017cej ni\u017c omdlenie i cz\u0119sto pozostawia trwa\u0142e uszkodzenia w m\u00f3zgu.<\/li>\n\n\n\n
      • Zaburzenia poziomu cukru we krwi u cukrzyk\u00f3w: <\/strong>Osoby chore na cukrzyc\u0119 mog\u0105, w przypadku ci\u0119\u017ckiej hipoglikemii, straci\u0107 przytomno\u015b\u0107 (kryzys hipoglikemiczny). Je\u015bli poziom cukru jest bardzo wysoki, istnieje ryzyko wyst\u0105pienia \u015bpi\u0105czki cukrzycowej. W obu przypadkach osoby poszkodowane potrzebuj\u0105 szybkiej pomocy medycznej!<\/li>\n\n\n\n
      • Omdlenia w padaczce:<\/strong> Niekt\u00f3re postacie padaczki objawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c stosunkowo kr\u00f3tkimi omdleniami. Osoba dotkni\u0119ta chorob\u0105 przez kilka sekund nie reaguje na bod\u017ace z otoczenia. Jej wzrok jest cz\u0119sto nieruchomy, a ga\u0142ki oczne skr\u0119cone.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

        W przeciwie\u0144stwie do omdle\u0144 te stany \u201enieobecno\u015bci\u201d nie maj\u0105 nic wsp\u00f3lnego z zapa\u015bci\u0105 kr\u0105\u017ceniow\u0105, lecz maj\u0105 swoje \u017ar\u00f3d\u0142o w kom\u00f3rkach nerwowych (neuronach) m\u00f3zgu.<\/p>\n\n\n\n

        Omdlenia: pierwsza pomoc<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

        Kto\u015b, kto jest bliski omdlenia, zazwyczaj nie ma ju\u017c czasu, aby samemu sobie pom\u00f3c. Dlatego tym wa\u017cniejsze jest, aby osoby znajduj\u0105ce si\u0119 w pobli\u017cu zareagowa\u0142y prawid\u0142owo i udzieli\u0142y pierwszej pomocy. Je\u015bli wi\u0119c widzisz, \u017ce kto\u015b mdleje, podejmij nast\u0119puj\u0105ce dzia\u0142ania:<\/p>\n\n\n\n

        \n
        \n
        \n
        \n
        \n
        \n \n\n
          \n
        • Porozmawiaj z t\u0105 osob\u0105 i delikatnie potrz\u0105\u015bnij jej ramieniem.<\/li>\n\n\n\n
        • Je\u015bli omdlenie nie ust\u0119puje, nale\u017cy po\u0142o\u017cy\u0107 osob\u0119 na plecach i unie\u015b\u0107 jej nogi. W wielu przypadkach chory szybko odzyskuje przytomno\u015b\u0107, poniewa\u017c gdy cz\u0142owiek le\u017cy, dop\u0142yw krwi do jego m\u00f3zgu jest lepszy.<\/li>\n\n\n\n
        • Je\u015bli podejrzewasz, \u017ce przyczyn\u0105 omdlenia mo\u017ce by\u0107 zawa\u0142 serca, wyprostuj lekko g\u00f3rn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 cia\u0142a pacjenta w pozycji le\u017c\u0105cej. W takim przypadku nale\u017cy natychmiast wezwa\u0107 s\u0142u\u017cby ratownicze.<\/li>\n\n\n\n
        • Po przebudzeniu nale\u017cy uspokoi\u0107 pacjenta, kt\u00f3ry zazwyczaj jest zdezorientowany i roztrz\u0119siony, i porozmawia\u0107 z nim.<\/li>\n\n\n\n
        • Je\u015bli pacjent nie odzyska natychmiast przytomno\u015bci, nale\u017cy wezwa\u0107 pogotowie ratunkowe.<\/li>\n\n\n\n
        • Pozosta\u0144 przy pacjencie i nie spuszczaj go z oka.<\/li>\n\n\n\n
        • Nale\u017cy regularnie sprawdza\u0107, czy pacjent nadal oddycha. Przy\u0142\u00f3\u017c ucho do ust i nosa pacjenta i pos\u0142uchaj odg\u0142os\u00f3w oddychania. Je\u015bli pacjent nadal oddycha, u\u0142\u00f3\u017c go w pozycji bocznej. Zapobiegnie to zakrztuszeniu si\u0119 j\u0119zykiem lub wymiocinami.<\/li>\n\n\n\n
        • Przykryj pacjenta, aby zapobiec hipotermii.<\/li>\n\n\n\n
        • Je\u015bli nie mo\u017cna stwierdzi\u0107 oddychania, nale\u017cy natychmiast rozpocz\u0105\u0107 resuscytacj\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

          Niebezpieczne w przypadku utraty przytomno\u015bci jest to, \u017ce naturalne odruchy ochronne organizmu przestaj\u0105 dzia\u0142a\u0107. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c odruchu po\u0142ykania lub kaszlu. Wymiociny lub krew w jamie ustnej mog\u0105 wi\u0119c \u0142atwo przedosta\u0107 si\u0119 do dr\u00f3g oddechowych. Dodatkowo mi\u0119\u015bnie staj\u0105 si\u0119 lu\u017ane \u2013 w pozycji le\u017c\u0105cej na wznak j\u0119zyk mo\u017ce opada\u0107 do ty\u0142u i zamkn\u0105\u0107 drogi oddechowe. Oba te zjawiska mo\u017cna wyeliminowa\u0107 dzi\u0119ki u\u0142o\u017ceniu pacjenta w stabilnej pozycji bocznej.<\/p>\n\n\n\n

          Omdlenia: jak mo\u017cna im zapobiega\u0107?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

          Aby zapobiec omdleniom, mo\u017cna wiele zrobi\u0107 samemu. Zw\u0142aszcza je\u015bli cz\u0119sto mdlejesz, powiniene\u015b wzi\u0105\u0107 sobie do serca poni\u017csze wskaz\u00f3wki:<\/p>\n\n\n\n

          \n
          \n
          \n
          \n
          \n
          \n \n\n
            \n
          • Staraj si\u0119 unika\u0107 czynnik\u00f3w wyzwalaj\u0105cych omdlenia. Nale\u017c\u0105 do nich: d\u0142ugotrwa\u0142e stanie, przebywanie w ciep\u0142ych i dusznych pomieszczeniach przez d\u0142u\u017cszy czas, stres, ale tak\u017ce alkohol.<\/li>\n\n\n\n
          • Nie nale\u017cy zbyt mocno wydmuchiwa\u0107 nosa ani prze\u0107 podczas wypr\u00f3\u017cniania. Unikaj r\u00f3wnie\u017c podnoszenia du\u017cych ci\u0119\u017car\u00f3w przy pomocy szarpni\u0119cia.<\/li>\n\n\n\n
          • Regularne uprawianie sport\u00f3w wytrzyma\u0142o\u015bciowych i spo\u017cywanie wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci p\u0142yn\u00f3w pomo\u017ce ustabilizowa\u0107 kr\u0105\u017cenie. Mo\u017ce to zapobiec omdleniom.<\/li>\n\n\n\n
          • K\u0105piele metod\u0105 Kneippa dodatkowo pobudzaj\u0105 kr\u0105\u017cenie.<\/li>\n\n\n\n
          • Po\u0144czochy uciskowe wspomagaj\u0105 przep\u0142yw zwrotny krwi z n\u00f3g do serca. Szczeg\u00f3lnie w przypadku czynno\u015bci i zawod\u00f3w wymagaj\u0105cych d\u0142ugotrwa\u0142ego stania, mog\u0105 one skutecznie zapobiega\u0107 omdleniom.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

            Rozpoznawanie zwiastun\u00f3w zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 omdlenia i podejmowanie \u015brodk\u00f3w zaradczych<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Ka\u017cdy, kto ju\u017c kilkakrotnie do\u015bwiadczy\u0142 omdlenia, mo\u017ce cz\u0119sto przewidzie\u0107 nast\u0119pny epizod omdlenia na podstawie pewnych zwiastun\u00f3w. Te znaki ostrzegawcze obejmuj\u0105: ostre zawroty g\u0142owy, md\u0142o\u015bci, nag\u0142e pocenie si\u0119, \u201es\u0142abe kolana\u201d i ciemnienie przed oczami. Dzi\u0119ki kilku sposobom mo\u017cesz jeszcze zapobiec utracie przytomno\u015bci:<\/p>\n\n\n\n

            \n
            \n
            \n
            \n
            \n
            \n \n\n
              \n
            • Ju\u017c jeden g\u0142\u0119boki wdech \u015bwie\u017cego, ch\u0142odnego powietrza mo\u017ce przywr\u00f3ci\u0107 prawid\u0142owe kr\u0105\u017cenie.<\/li>\n\n\n\n
            • Szybko po\u0142\u00f3\u017c si\u0119 na plecach i unie\u015b nogi. Cz\u0119sto zapobiega to gromadzeniu si\u0119 krwi w nogach, a tym samym omdleniom lub przynajmniej upadkowi w przypadku omdlenia.<\/li>\n\n\n\n
            • Wykonuj tzw. \u0107wiczenia izometryczne mi\u0119\u015bni. Pomaga to w obkurczaniu si\u0119 naczy\u0144 krwiono\u015bnych w mi\u0119\u015bniach w taki spos\u00f3b, \u017ce znajduj\u0105ca si\u0119 w nich krew jest kierowana do serca. Mo\u017cesz to zrobi\u0107, krzy\u017cuj\u0105c nogi, mocno je do siebie przyciskaj\u0105c i napinaj\u0105c jednocze\u015bnie mi\u0119\u015bnie n\u00f3g, brzucha i po\u015bladk\u00f3w. Innym \u0107wiczeniem jest zaczepienie r\u0105k o siebie i pr\u00f3ba ich rozci\u0105gni\u0119cia.<\/li>\n\n\n\n
            • Czasami przed zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 omdleniem mo\u017ce uchroni\u0107 \u0142yk zimnej wody.niom lipometabolicznym \u2013 oba te czynniki s\u0105 kolejnymi czynnikami ryzyka udaru m\u00f3zgu. Palenie tytoniu powoduje r\u00f3wnie\u017c zw\u0119\u017cenie naczy\u0144 krwiono\u015bnych. Wynikaj\u0105cy z tego wzrost ci\u015bnienia krwi sprzyja wyst\u0105pieniu udaru.<\/li>\n\n\n\n
            • Palenie zmniejsza r\u00f3wnie\u017c ilo\u015b\u0107 tlenu, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 transportowany przez czerwone krwinki (erytrocyty). W rezultacie tkanki i narz\u0105dy, w tym m\u00f3zg, otrzymuj\u0105 mniej tlenu. M\u00f3zg mobilizuje wtedy szpik kostny do produkcji wi\u0119kszej ilo\u015bci czerwonych krwinek, kt\u00f3re transportuj\u0105 tlen. Jednak wzrost liczby erytrocyt\u00f3w powoduje, \u017ce krew \u201eg\u0119stnieje\u201d. Utrudnia to przep\u0142yw krwi przez zw\u0119\u017cone naczynia.<\/li>\n\n\n\n
            • Co wi\u0119cej, palenie zwi\u0119ksza sk\u0142onno\u015b\u0107 krwi do tworzenia si\u0119 zakrzep\u00f3w \u2013 zw\u0142aszcza dlatego, \u017ce p\u0142ytki krwi staj\u0105 si\u0119 bardziej lepkie. U\u0142atwia to tworzenie si\u0119 skrzep\u00f3w krwi, kt\u00f3re mog\u0105 zablokowa\u0107 naczynie krwiono\u015bne. Je\u015bli dzieje si\u0119 to w m\u00f3zgu, skutkuje udarem niedokrwiennym.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

              Omdlenia: przyczyny i mo\u017cliwe choroby<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

              Lekarze dziel\u0105 omdlenia na r\u00f3\u017cne kategorie w zale\u017cno\u015bci od ich przyczyn.<\/p>\n\n\n\n

              Uk\u0142ad nerwowy: omdlenia wazowagalne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

              Omdlenia wazowagalne (omdlenia odruchowe) s\u0105 spowodowane zachwianiem czynno\u015bci tzw. autonomicznego (wegetatywnego) uk\u0142adu nerwowego. Ta cz\u0119\u015b\u0107 systemu nerwowego, na kt\u00f3r\u0105 nie mo\u017cna wp\u0142ywa\u0107 \u015bwiadomie, jest podzielona na dwie sekcje: wsp\u00f3\u0142czuln\u0105 i przywsp\u00f3\u0142czuln\u0105.<\/p>\n\n\n\n

              Omdlenie wazowagalne wyst\u0119puje, gdy autonomiczny uk\u0142ad nerwowy odruchowo reaguje zbyt gwa\u0142townie na bodziec (taki jak wstrz\u0105s, zimno, b\u00f3l). Naczynia nagle si\u0119 rozszerzaj\u0105 (przez hamowanie wsp\u00f3\u0142czulnego uk\u0142adu nerwowego), powoduj\u0105c \u201egromadzenie si\u0119\u201d krwi w nogach, a bicie serca zwalnia lub zatrzymuje si\u0119 na kr\u00f3tko (po\u015bredniczy w tym nerw b\u0142\u0119dny, kt\u00f3ry nale\u017cy do przywsp\u00f3\u0142czulnego uk\u0142adu nerwowego). We wszystkich przypadkach wynik jest taki, \u017ce m\u00f3zg otrzymuje zbyt ma\u0142o krwi (a tym samym tlenu), przez co osoba dotkni\u0119ta chorob\u0105 mdleje.<\/p>\n\n\n\n

              Mo\u017cliwe czynniki wyzwalaj\u0105ce omdlenia wazowagalne to:<\/p>\n\n\n\n

                \n
              • Nadreaktywno\u015b\u0107 nerwu b\u0142\u0119dnego<\/strong>: b\u00f3l, szok, strach, ekstremalne zimno lub ciep\u0142o, stres psychiczny, d\u0142ugotrwa\u0142e stanie, a nawet ha\u0142as mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 nadmiern\u0105 reakcj\u0119 nerwu b\u0142\u0119dnego. Nerw ten reguluje mi\u0119dzy innymi bicie serca.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                Do omdlenia mo\u017ce doj\u015b\u0107 r\u00f3wnie\u017c w przypadku silnego ucisku w jamie brzusznej lub klatce piersiowej (np. podczas defekacji lub gwa\u0142townego wydmuchiwania nosa). W takich przypadkach omdlenia s\u0105 niegro\u017ane i zwykle wyst\u0119puj\u0105 sporadycznie. Jednak\u017ce u niekt\u00f3rych os\u00f3b autonomiczny uk\u0142ad nerwowy wydaje si\u0119 szczeg\u00f3lnie wra\u017cliwy. Wtedy cz\u0119\u015bciej mo\u017ce doj\u015b\u0107 do niewielkiej zapa\u015bci kr\u0105\u017ceniowej.<\/p>\n\n\n\n

                  \n
                • Zaburzenia autonomicznego uk\u0142adu nerwowego: <\/strong>Omdlenia wazowagalne mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c spowodowane pierwotnym zaburzeniem autonomicznego uk\u0142adu nerwowego. Lekarze m\u00f3wi\u0105 wtedy o neuropatii autonomicznej. Zaburzenia te mog\u0105 objawia\u0107 si\u0119 r\u00f3\u017cnymi symptomami, w tym omdleniami. Ich leczenie zale\u017cy wtedy od konkretnej przyczyny.<\/li>\n\n\n\n
                • Zesp\u00f3\u0142 zatoki t\u0119tnicy szyjnej: <\/strong>U os\u00f3b z zespo\u0142em zatoki szyjnej t\u0119tnica szyjna jest nadwra\u017cliwa na ci\u015bnienie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                  T\u0119tnica szyjna jest wyposa\u017cona w receptory, kt\u00f3re informuj\u0105 m\u00f3zg, gdy ci\u015bnienie krwi jest zbyt wysokie. M\u00f3zg zapewnia wtedy, poprzez autonomiczny uk\u0142ad nerwowy, \u017ce naczynia krwiono\u015bne rozszerzaj\u0105 si\u0119, a bicie serca zwalnia, w zwi\u0105zku z czym ci\u015bnienie krwi spada.<\/p>\n\n\n\n

                  U os\u00f3b z zespo\u0142em zatoki t\u0119tnicy szyjnej receptory te reaguj\u0105 nadwra\u017cliwie. Czasami wystarczy tylko dotkn\u0105\u0107 szyi (np. podczas golenia si\u0119) lub gwa\u0142townie obr\u00f3ci\u0107 g\u0142ow\u0119, aby naczynia nagle si\u0119 rozszerzy\u0142y i spad\u0142o ci\u015bnienie krwi. Mo\u017ce to prowadzi\u0107 do omdle\u0144, poniewa\u017c m\u00f3zg nie jest zaopatrywany w wystarczaj\u0105c\u0105 ilo\u015b\u0107 krwi.<\/p>\n\n\n\n

                  Ten rodzaj omdle\u0144 jest sporadyczny u m\u0142odszych os\u00f3b. Z kolei u os\u00f3b starszych nie jest to rzadko\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

                  Choroby, kt\u00f3rych objawem mog\u0105 by\u0107 omdlenia:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                  \n
                  \n
                  \n
                  \n
                  \n
                  \n \n\n
                    \n
                  • arytmia serca,<\/li>\n\n\n\n
                  • udar m\u00f3zgu,<\/li>\n\n\n\n
                  • obrz\u0119k limfatyczny,<\/li>\n\n\n\n
                  • zw\u0119\u017cenie t\u0119tnicy szyjnej,<\/li>\n\n\n\n
                  • zesp\u00f3\u0142 podobojczykowo-strza\u0142kowy,<\/li>\n\n\n\n
                  • zapalenie wsierdzia,<\/li>\n\n\n\n
                  • zw\u0119\u017cenie zastawki aortalnej,<\/li>\n\n\n\n
                  • kardiomiopatia,<\/li>\n\n\n\n
                  • niskie ci\u015bnienie krwi,<\/li>\n\n\n\n
                  • choroba zastawkowa serca.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

                    Kr\u0105\u017cenie: omdlenia ortostatyczne<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

                    Omdlenie ortostatyczne mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107, gdy kto\u015b szybko wstaje z pozycji le\u017c\u0105cej. Kiedy tak si\u0119 dzieje, krew, kt\u00f3ra zosta\u0142a r\u00f3wnomiernie rozprowadzona po ciele podczas le\u017cenia, pod wp\u0142ywem si\u0142y grawitacji opada do dolnej po\u0142owy cia\u0142a. M\u00f3zg otrzymuje wtedy, przez kr\u00f3tki czas, zbyt ma\u0142o krwi, co wywo\u0142uje omdlenie.<\/p>\n\n\n\n

                    Zwykle szybkie wstawanie z pozycji le\u017c\u0105cej nie powoduje \u017cadnych problem\u00f3w. Omdlenia ortostatyczne wyst\u0119puj\u0105 tylko wtedy, gdy zaburzona jest funkcja tzw. wsp\u00f3\u0142czulnego uk\u0142adu nerwowego. W autonomicznym uk\u0142adzie nerwowym ten wa\u017cny element uk\u0142adu nerwowego funkcjonuje jako odpowiednik przywsp\u00f3\u0142czulnego uk\u0142adu nerwowego. Podczas gdy nerw b\u0142\u0119dny (jako cz\u0119\u015b\u0107 przywsp\u00f3\u0142czulnego uk\u0142adu nerwowego) rozszerza naczynia, nerwy wsp\u00f3\u0142czulnego uk\u0142adu nerwowego mog\u0105 zw\u0119\u017ca\u0107 naczynia i w ten spos\u00f3b ogranicza\u0107 przep\u0142yw krwi.<\/p>\n\n\n\n

                    Przy szybkim wstawaniu z pozycji le\u017c\u0105cej wsp\u00f3\u0142czulny uk\u0142ad nerwowy w normalnych warunkach zapobiega opadaniu krwi do n\u00f3g, odruchowo wywo\u0142uj\u0105c zw\u0119\u017cenie naczy\u0144. W omdleniach ortostatycznych mechanizm ten nie dzia\u0142a jednak w spos\u00f3b prawid\u0142owy i niezawodny.<\/p>\n\n\n\n

                    Niekt\u00f3re czynniki mog\u0105 sprzyja\u0107 omdleniom ortostatycznym:<\/p>\n\n\n\n

                    \n
                    \n
                    \n
                    \n
                    \n
                    \n \n\n
                      \n
                    • Zbyt ma\u0142a ilo\u015b\u0107 wypijanych p\u0142yn\u00f3w: Je\u015bli na przyk\u0142ad obj\u0119to\u015b\u0107 krwi kr\u0105\u017c\u0105cej w organizmie jest zmniejszona z powodu znacznego niedoboru p\u0142yn\u00f3w, opadanie krwi do dolnej po\u0142owy cia\u0142a staje si\u0119 bardziej zauwa\u017calne podczas wstawania. Ryzyko omdle\u0144 jest wtedy wi\u0119ksze.<\/li>\n\n\n\n
                    • \u017bylaki: \u017bylaki (\u0142ac: varix) s\u0105 nieprawid\u0142owo rozszerzonymi \u017cy\u0142ami na powierzchni sk\u00f3ry. Kiedy wyst\u0119puj\u0105 na nogach, czasami dzia\u0142aj\u0105 jako dodatkowy zbiornik p\u0142yn\u00f3w. W wyniku tego, gdy ludzie wstaj\u0105 z pozycji le\u017c\u0105cej, w nogach gromadzi si\u0119 wi\u0119ksza ilo\u015b\u0107 krwi. Mo\u017ce to wywo\u0142a\u0107 omdlenia ortostatyczne.<\/li>\n\n\n\n
                    • Uszkodzenie nerw\u00f3w w cukrzycy: Wysoki poziom cukru we krwi w cukrzycy mo\u017ce z czasem uszkadza\u0107 nerwy. Taka sytuacja, zwana polineuropati\u0105 cukrzycow\u0105, mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c wp\u0142ywa\u0107 na autonomiczny uk\u0142ad nerwowy. U niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w podczas wstawania z pozycji le\u017c\u0105cej wywo\u0142any odruchem skurcz naczy\u0144 nast\u0119puje zbyt wolno, w wyniku czego mo\u017ce doj\u015b\u0107 do omdlenia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

                      Serce: omdlenia kardiogenne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                      Zaburzenia rytmu serca mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na dop\u0142yw krwi i tlenu do m\u00f3zgu w taki spos\u00f3b, \u017ce dochodzi do omdle\u0144. Na przyk\u0142ad, je\u015bli serce bije zbyt wolno (bradykardia) lub zbyt szybko (tachykardia), nie t\u0142oczy ono ju\u017c wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci krwi do krwiobiegu. W wyniku tego przez kr\u00f3tki czas m\u00f3zg nie otrzymuje wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci tlenu. Mo\u017cliw\u0105 konsekwencj\u0105 jest zapa\u015b\u0107 kr\u0105\u017ceniowa.<\/p>\n\n\n\n

                      Inne choroby r\u00f3wnie\u017c mog\u0105 sprzyja\u0107 omdleniom, poniewa\u017c powoduj\u0105 one, \u017ce serce t\u0142oczy zbyt ma\u0142\u0105 obj\u0119to\u015b\u0107 krwi do krwiobiegu. Mo\u017ce to mie\u0107 miejsce np. w przypadku zw\u0119\u017cenia zastawki aortalnej (stenoza zastawki aortalnej). To samo dotyczy patologicznego pogrubienia mi\u0119\u015bnia sercowego (kardiomiopatia przerostowa). Omdlenie mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c wyst\u0105pi\u0107 w przypadku ataku serca.<\/p>\n\n\n\n

                      M\u00f3zg: omdlenia m\u00f3zgowo-naczyniowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                      Czwarta g\u0142\u00f3wna grupa omdle\u0144 opisuje tzw. zespo\u0142y podkradania.<\/p>\n\n\n\n

                      Jednym z przyk\u0142ad\u00f3w jest zesp\u00f3\u0142 podkradania t\u0119tnicy podobojczykowej. Dochodzi do niego, gdy zw\u0119\u017cona jest t\u0119tnica podobojczykowa. W takim przypadku mi\u0119\u015bnie ramienia, kt\u00f3re s\u0105 zaopatrywane przez t\u0119 t\u0119tnic\u0119, nie otrzymuj\u0105 wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci krwi. Aby to skompensowa\u0107, t\u0119tnica podobojczykowa \u0142\u0105czy si\u0119 z t\u0119tnic\u0105 kr\u0119gow\u0105 (arteria vertebralis), kt\u00f3ra doprowadza krew do m\u00f3zgu. Zasadniczo t\u0119tnica podobojczykowa \u201ekradnie\u201d krew z t\u0119tnicy kr\u0119gowej, a tym samym z m\u00f3zgu. M\u00f3zg otrzymuje wtedy mniej krwi. Osoby dotkni\u0119te tym zjawiskiem mog\u0105 cz\u0119\u015bciej popada\u0107 w stan omdlenia.<\/p>\n\n\n\n

                      Leki<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                      R\u00f3wnie\u017c niekt\u00f3re leki mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 omdlenie. Nale\u017c\u0105 do nich m.in. leki na nadci\u015bnienie, depresj\u0119 czy zaburzenia rytmu serca. Je\u015bli pacjent przyjmuje te leki i cz\u0119sto mdleje, powinien porozmawia\u0107 o tym z lekarzem. Wtedy lekarz mo\u017ce zaleci\u0107 inny lek, kt\u00f3ry b\u0119dzie mia\u0142 mniejszy wp\u0142yw na kr\u0105\u017cenie krwi.<\/p>\n\n\n\n

                      Omdlenia: leczenie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

                      Omdlenia s\u0105 jednym z najcz\u0119stszych powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych ludzie zg\u0142aszaj\u0105 si\u0119 na pogotowie. Nic dziwnego \u2013 nag\u0142a utrata przytomno\u015bci mo\u017ce by\u0107 niezwykle niepokoj\u0105ca.<\/p>\n\n\n\n

                      Badanie w szpitalu jest uzasadnione i zalecane. Tam mo\u017cna wyja\u015bni\u0107, czy omdlenie ma jak\u0105\u015b powa\u017cn\u0105 przyczyn\u0119, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy leczy\u0107.<\/p>\n\n\n\n

                      Omdlenia: co robi lekarz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                      Leczenie, jakie zastosuje lekarz, zale\u017cy od przyczyny wyst\u0119powania omdle\u0144. Przyczyny kr\u00f3tkotrwa\u0142ej utraty przytomno\u015bci powinny by\u0107 wyja\u015bnione przez lekarza lub na izbie przyj\u0119\u0107.<\/p>\n\n\n\n

                      W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w ju\u017c wywiad z pacjentem (anamneza) pomaga lekarzowi w ustaleniu mo\u017cliwych przyczyn.<\/p>\n\n\n\n

                      W przypadku podejrzenia arytmii serca sprawdza si\u0119 i monitoruje przez pewien czas czynno\u015b\u0107 serca pacjenta (EKG). Je\u015bli podejrzenie si\u0119 potwierdzi, lekarz, je\u015bli to konieczne, zaproponuje odpowiednie leczenie (np. lekami).<\/p>\n\n\n\n

                      W przypadku zaburze\u0144 kr\u0105\u017cenia (omdlenia ortostatyczne) u zdrowych os\u00f3b nie jest zazwyczaj konieczne \u017cadne specyficzne leczenie. Je\u015bli omdlenia wyst\u0119puj\u0105 cz\u0119\u015bciej, lekarz mo\u017ce przepisa\u0107 leki przeciw omdleniom.<\/p>\n\n\n\n

                      Omdlenia: kiedy s\u0105 niebezpieczne?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

                      Nawet je\u015bli omdlenie jest zazwyczaj niegro\u017ane, to mdlej\u0105c, cz\u0142owiek mo\u017ce upa\u015b\u0107 niebezpiecznie lub spowodowa\u0107 wypadek (np. w przypadku omdlenia podczas jazdy na rowerze lub prowadzenia samochodu).<\/p>\n\n\n\n

                      Omdlenia kardiogenne s\u0105 prawdopodobnie najbardziej niebezpiecznym wariantem. Problemy z sercem mog\u0105 by\u0107 potencjalnie zagra\u017caj\u0105ce \u017cyciu. Dzieje si\u0119 tak zw\u0142aszcza wtedy, gdy nie s\u0105 one w por\u0119 wykryte i leczone.<\/p>\n\n\n\n

                      Je\u015bli omdlenie wyst\u0119puje wraz z b\u00f3lem lub uczuciem ucisku w klatce piersiowej, nale\u017cy wezwa\u0107 lekarza pogotowia. Mo\u017cliwy jest atak serca.<\/p>\n\n\n\n

                      Je\u015bli omdleniom towarzyszy blada, zimna, spocona sk\u00f3ra i sine usta, r\u00f3wnie\u017c nale\u017cy uda\u0107 si\u0119 na pogotowie. Objawy mog\u0105 wskazywa\u0107 na szok i powa\u017cne niedotlenienie.<\/p>\n\n\n\n

                      Pytania i odpowiedzi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

                      Czy omdlenia zagra\u017caj\u0105 \u017cyciu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                      W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w omdlenia nie s\u0105 oznak\u0105 problemu zagra\u017caj\u0105cego \u017cyciu, chocia\u017c u niekt\u00f3rych os\u00f3b z omdleniami wyst\u0119puje powa\u017cna choroba podstawowa. U m\u0142odzie\u017cy i dzieci wi\u0119kszo\u015b\u0107 przypadk\u00f3w omdle\u0144 nie jest zwi\u0105zana z powa\u017cnymi problemami medycznymi.<\/p>\n\n\n\n

                      Czy omdlenia mo\u017cna wyleczy\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                      Nie istnieje standardowe leczenie, kt\u00f3re mog\u0142oby wyleczy\u0107 wszystkie przyczyny i rodzaje omdle\u0144 wazowagalnych. Leczenie jest zindywidualizowane w zale\u017cno\u015bci od przyczyny nawracaj\u0105cych objaw\u00f3w. Niekt\u00f3re badania kliniczne dotycz\u0105ce omdle\u0144 wazowagalnych przynios\u0142y rozczarowuj\u0105ce wyniki. Je\u015bli cz\u0119ste omdlenia wp\u0142ywaj\u0105 na jako\u015b\u0107 Twojego \u017cycia, porozmawiaj z lekarzem.<\/p>\n\n\n\n

                      Czy mo\u017cna prowadzi\u0107 samoch\u00f3d, maj\u0105c cz\u0119ste omdlenia?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                      Z pewnymi wyj\u0105tkami, po wyst\u0105pieniu omdlenia zaleca si\u0119 co najmniej 6-miesi\u0119czn\u0105 abstynencj\u0119 od prowadzenia pojazd\u00f3w, przy czym wznowienie jazdy jest dozwolone, je\u015bli nie wyst\u0105pi\u0105 kolejne epizody.<\/p>\n\n\n\n

                      Jakie s\u0105 mo\u017cliwe powik\u0142ania omdle\u0144?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                      Nawracaj\u0105ce omdlenia maj\u0105 powa\u017cny, negatywny wp\u0142yw na jako\u015b\u0107 \u017cycia. Zachorowalno\u015b\u0107 jest szczeg\u00f3lnie wysoka u os\u00f3b starszych i obejmuje utrat\u0119 pewno\u015bci siebie, ograniczenie mobilno\u015bci, depresj\u0119, strach przed upadkiem, z\u0142amania i p\u00f3\u017aniejsz\u0105 hospitalizacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

                      Jak rozpoznaje si\u0119 omdlenia kardiogenne?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                      Diagnozowanie omdle\u0144 wazowagalnych cz\u0119sto rozpoczyna si\u0119 od badania fizykalnego. Podczas badania fizykalnego lekarz os\u0142ucha serce i zmierzy ci\u015bnienie krwi. Mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c masowa\u0107 g\u0142\u00f3wne t\u0119tnice w szyi, aby sprawdzi\u0107, czy to powoduje uczucie omdlenia.<\/p>\n\n\n\n

                      Co si\u0119 dzieje z cz\u0142owiekiem tu\u017c przed zemdleniem?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                      Na pocz\u0105tku dochodzi do wzrostu t\u0119tna i ci\u015bnienia krwi, a nast\u0119pnie do spadku ci\u015bnienia krwi i t\u0119tna w samym momencie omdlenia. Przed omdleniem ludzie cz\u0119sto odczuwaj\u0105 md\u0142o\u015bci (uwa\u017ca si\u0119, \u017ce jest to spowodowane niedostatecznym ukrwieniem tylnej cz\u0119\u015bci m\u00f3zgu) i mog\u0105 wymiotowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

                      Jak nazywa si\u0119 strach przed omdleniem?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                      Nazywa si\u0119 to emetofobi\u0105 i wed\u0142ug niekt\u00f3rych szacunk\u00f3w jest pi\u0105t\u0105 co do cz\u0119sto\u015bci wyst\u0119powania fobi\u0105 specyficzn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

                      Czy wysokie ci\u015bnienie t\u0119tnicze mo\u017ce powodowa\u0107 omdlenia?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                      Omdlenie spowodowane nadci\u015bnieniem p\u0142ucnym mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 w ka\u017cdej chwili, ale cz\u0119sto zdarza si\u0119 podczas wysi\u0142ku fizycznego. Jest ono spowodowane zwi\u0119kszonym ci\u015bnieniem krwi w naczyniach krwiono\u015bnych, kt\u00f3re dostarczaj\u0105 krew do p\u0142uc.<\/p>\n\n\n\n

                      \u0179r\u00f3d\u0142a<\/strong><\/h3>\n\n\n\n