{"id":9383,"date":"2022-05-19T14:32:00","date_gmt":"2022-05-19T14:32:00","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&p=9383"},"modified":"2024-11-12T23:46:18","modified_gmt":"2024-11-12T22:46:18","slug":"zapalenie-trzustki","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/zapalenie-trzustki\/","title":{"rendered":"Zapalenie trzustki"},"content":{"rendered":"\n

Jak TELEMEDI mo\u017ce pom\u00f3c Ci w przypadku zapalenia trzustki?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

W przypadku wyst\u0105pienia typowych objaw\u00f3w zapalenia trzustki nale\u017cy niezw\u0142ocznie skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem rodzinnym lub gastroenterologiem (specjalist\u0105 od chor\u00f3b przewodu pokarmowego). Ostre zapalenie trzustki mo\u017ce zagra\u017ca\u0107 \u017cyciu! Je\u015bli zauwa\u017cysz u siebie podejrzane objawy, skorzystaj z mo\u017cliwo\u015bci odbycia wideokonsultacji ze specjalist\u0105 TELEMEDI, kt\u00f3ry rozwieje Twoje obawy lub pokieruje Ci\u0119 do odpowiedniego specjalisty lub szpitala.<\/p>\n\n\n\n

Podstawowe informacje<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n \n\n
    \n
  • Definicja<\/strong>: Ostre albo przewlek\u0142e zapalenie trzustki (gruczo\u0142 w jamie brzusznej, kt\u00f3ry produkuje enzymy trawienne i wa\u017cne hormony).<\/li>\n\n\n\n
  • Symptomy<\/strong>: Ostre zapalenie trzustki: silny b\u00f3l w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci brzucha, kt\u00f3ry mo\u017ce promieniowa\u0107 do plec\u00f3w; tak\u017ce powi\u0119kszony brzuch, nudno\u015bci i wymioty, gor\u0105czka, \u017c\u00f3\u0142taczka, niebieskawe przebarwienia sk\u00f3ry. Przewlek\u0142e zapalenie trzustki: utrata wagi, problemy trawienne, zm\u0119czenie, zaburzenia r\u00f3wnowagi, \u015blepota zmierzchowa, sk\u0142onno\u015b\u0107 do krwawie\u0144 itp.<\/li>\n\n\n\n
  • Przyczyny<\/strong>: W ostrym zapaleniu trzustki, najcz\u0119\u015bciej kamica \u017c\u00f3\u0142ciowa lub spo\u017cycie alkoholu, rzadziej leki, infekcje itp. Czynnikiem wywo\u0142uj\u0105cym przewlek\u0142e zapalenie trzustki jest zazwyczaj regularne spo\u017cywanie alkoholu. Rzadsze przyczyny to choroby metaboliczne lub wady genetyczne.<\/li>\n\n\n\n
  • Badania<\/strong>: Wywiad z pacjentem (anamneza), badanie fizykalne, badanie krwi (enzymy trzustkowe, wap\u0144, gamma-GT, fosfataza alkaliczna, warto\u015bci w\u0105trobowe itd.), badanie stolca, procedury obrazowania medycznego (USG, RTG, ewentualnie rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa), endoskopia dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych (endoskopowa cholangiopakreatografia wsteczna \u2013 ECPW).<\/li>\n\n\n\n
  • Leczenie<\/strong>: Ostre zapalenie trzustki: p\u0142yny, leki, kr\u00f3tkotrwa\u0142e powstrzymanie si\u0119 od jedzenia, a nast\u0119pnie dieta lekkostrawna, ewentualnie sztuczne od\u017cywianie, usuni\u0119cie istniej\u0105cych kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych; operacja rzadko jest konieczna. Przewlek\u0142e zapalenie trzustki: d\u0142ugotrwa\u0142a abstynencja od alkoholu, przyjmowanie enzym\u00f3w trawiennych i witamin, ewentualnie podawanie insuliny, rzadko operacja.<\/li>\n\n\n\n
  • Rokowanie<\/strong>: Zale\u017cy od przebiegu (ostry\/przewlek\u0142y) i nasilenia zapalenia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

    Ostre zapalenie trzustki: objawy<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    Nag\u0142y, silny b\u00f3l w nadbrzuszu jest cz\u0119stym objawem ostrego zapalenia trzustki. Cz\u0119ste s\u0105 r\u00f3wnie\u017c takie objawy jak wzd\u0119ty brzuch, nudno\u015bci i wymioty. Rodzaj i zakres objaw\u00f3w zale\u017cy jednak od nasilenia zapalenia i ewentualnych jego nast\u0119pstw. Podsumowuj\u0105c \u2013 objawy i powik\u0142ania ostrego zapalenia trzustki mog\u0105 by\u0107 nast\u0119puj\u0105cego typu:<\/p>\n\n\n\n

    \n
    \n
    \n
    \n
    \n
    \n \n\n
      \n
    • Ostry, silny b\u00f3l w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci brzucha<\/strong>: Nag\u0142y b\u00f3l w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci brzucha, kt\u00f3ry promieniuje do plec\u00f3w lub czasami w innych kierunkach i mo\u017ce utrzymywa\u0107 si\u0119 przez kilka dni. Je\u015bli przyczyn\u0105 ostrego zapalenia trzustki s\u0105 kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe, b\u00f3l mo\u017ce mie\u0107 charakter kolkowy (tzn. narasta\u0107 i zmniejsza\u0107 si\u0119 falami).<\/li>\n\n\n\n
    • Nudno\u015bci i wymioty<\/strong>: W ostrym zapaleniu trzustki b\u00f3lowi w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci brzucha towarzysz\u0105 zwykle nudno\u015bci i wymioty.<\/li>\n\n\n\n
    • Wzd\u0119cia i rozd\u0119ty brzuch<\/strong>: W ostrym zapaleniu trzustki brzuch jest cz\u0119sto rozd\u0119ty i wra\u017cliwy na ucisk.<\/li>\n\n\n\n
    • Zaczerwienienie twarzy.<\/strong><\/li>\n\n\n\n
    • Gor\u0105czka i os\u0142abienie<\/strong>: Temperatury powy\u017cej 38\u00b0C s\u0105 mechanizmem obronnym organizmu, kt\u00f3ry wyst\u0119puje w kontek\u015bcie reakcji zapalnych. Cz\u0119sto ci\u015bnienie krwi r\u00f3wnie\u017c jest bardzo niskie. Oba te czynniki powoduj\u0105, \u017ce pacjent czuje si\u0119 os\u0142abiony i zm\u0119czony.<\/li>\n\n\n\n
    • Problemy z kr\u0105\u017ceniem<\/strong>: Uwolnione substancje zapalne powoduj\u0105, \u017ce \u015bciany naczy\u0144 staj\u0105 si\u0119 bardziej przepuszczalne. U\u0142atwia to przedostawanie si\u0119 p\u0142ynu do otaczaj\u0105cych tkanek. Obni\u017ca to ci\u015bnienie krwi, co mo\u017ce powodowa\u0107 problemy z kr\u0105\u017ceniem. Mo\u017ce nawet doj\u015b\u0107 do zapa\u015bci kr\u0105\u017ceniowej!<\/li>\n\n\n\n
    • Nagromadzenia wody w jamie brzusznej i p\u0142ucach:<\/strong> W wyniku ostrego zapalenia trzustki p\u0142yn mo\u017ce gromadzi\u0107 si\u0119 w jamie brzusznej (puchlina brzuszna, wodobrzusze) lub mi\u0119dzy p\u0142ucami a \u015bcian\u0105 klatki piersiowej (wysi\u0119k op\u0142ucnowy).<\/li>\n\n\n\n
    • Niebieskawe przebarwienia sk\u00f3ry:<\/strong> W ci\u0119\u017ckim ostrym zapaleniu trzustki, wok\u00f3\u0142 p\u0119pka (objaw Cullena) lub na bocznych \u015bcianach bocznych (objaw Greya Turnera) pojawiaj\u0105 si\u0119 czasem niebiesko-zielonkawe plamy (krwiaki). S\u0105 one spowodowane ma\u0142ymi krwotokami w obr\u0119bie wierzchniej tkanki t\u0142uszczowej. Objaw ten jest uwa\u017cany za niekorzystny dla dalszego przebiegu ostrego zapalenia trzustki.<\/li>\n\n\n\n
    • \u017b\u00f3\u0142taczka (icterus):<\/strong> W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w ostre zapalenie trzustki jest spowodowane zaburzeniami w wydzielaniu \u017c\u00f3\u0142ci. Je\u015bli narz\u0105d ten przestaje dzia\u0142a\u0107 prawid\u0142owo, bilirubina, produkt rozpadu czerwonego barwnika krwi (hemoglobiny), pozostaje w organizmie i odk\u0142ada si\u0119 w r\u00f3\u017cnych miejscach. Pierwszym miejscem, w kt\u00f3rym odk\u0142ada si\u0119 bilirubina, jest tward\u00f3wka, bia\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 oka, kt\u00f3ra nast\u0119pnie ulega przebarwieniu. P\u00f3\u017aniej bilirubina odk\u0142ada si\u0119 tak\u017ce w sk\u00f3rze i b\u0142onach \u015bluzowych, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c przybieraj\u0105 \u017c\u00f3\u0142te zabarwienie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

      Ostre zapalenie trzustki: przyczyny i czynniki ryzyka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

      Ostre zapalenie trzustki jest w oko\u0142o 45 procentach przypadk\u00f3w spowodowane przez kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe (\u017c\u00f3\u0142ciowe zapalenie trzustki): \u017c\u00f3\u0142\u0107 (produkowana w w\u0105trobie i tymczasowo przechowywana w p\u0119cherzyku \u017c\u00f3\u0142ciowym) i wydzielina trawienna trzustki (sok trzustkowy) zwykle przep\u0142ywaj\u0105 do jelita cienkiego przez wsp\u00f3lny kana\u0142. Je\u015bli kana\u0142 ten jest zablokowany przez kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe, sok trzustkowy wraca do trzustki (a \u017c\u00f3\u0142\u0107 do w\u0105troby). Enzymy trawienne zawarte w zablokowanym soku trzustkowym staj\u0105 si\u0119 aktywne w trzustce, a nie w jelitach. Atakuj\u0105 one tkank\u0119 gruczo\u0142ow\u0105, dzi\u0119ki czemu trzustka trawi sama siebie (autodestrukcja proteolityczna). Uszkodzona tkanka wyzwala dzia\u0142anie uk\u0142adu odporno\u015bciowego i dochodzi do reakcji zapalnej.<\/p>\n\n\n\n

      Alkohol<\/strong> jest drug\u0105 co do cz\u0119sto\u015bci przyczyn\u0105 ostrego zapalenia trzustki. Jest on odpowiedzialny za oko\u0142o 35 procent wszystkich przypadk\u00f3w tej choroby. Alkohol bezpo\u015brednio atakuje tkank\u0119 trzustki, powoduj\u0105c reakcj\u0119 zapaln\u0105.<\/p>\n\n\n\n

      \n
      \n
      \n
      \n
      \n
      \n \n\n

      UWAGA<\/strong>: Do wyst\u0105pienia ostrego zapalenia trzustki nie jest konieczne spo\u017cywanie olbrzymich ilo\u015bci alkoholu. Niekt\u00f3rzy ludzie nawet na stosunkowo umiarkowan\u0105 dawk\u0119 alkoholu reaguj\u0105 zapaleniem trzustki.<\/p>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

      Mniej cz\u0119ste przyczyny ostrego zapalenia trzustki (oko\u0142o 15 procent wszystkich przypadk\u00f3w) to:<\/p>\n\n\n\n

      \n
      \n
      \n
      \n
      \n
      \n \n\n
        \n
      • infekcje wirusowe, takie jak \u015bwinka, HIV, wirusowe zapalenie w\u0105troby,<\/li>\n\n\n\n
      • niekt\u00f3re leki, takie jak diuretyki, leki przeciwnadci\u015bnieniowe, hormony,<\/li>\n\n\n\n
      • wysoce podwy\u017cszony poziom wapnia, np. w przypadku nadczynno\u015bci przytarczyc,<\/li>\n\n\n\n
      • wysoce podwy\u017cszony poziom lipid\u00f3w we krwi (> 1000 mg\/dl),<\/li>\n\n\n\n
      • endoskopia przewodu \u017c\u00f3\u0142ciowego (ERCP), uraz brzucha lub zabieg chirurgiczny,<\/li>\n\n\n\n
      • czynniki genetyczne,<\/li>\n\n\n\n
      • szczeg\u00f3lne cechy anatomiczne.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

        Ostre zapalenie trzustki: badania i diagnostyka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

        W przypadku wyst\u0105pienia ewentualnych objaw\u00f3w ostrego zapalenia trzustki nale\u017cy uda\u0107 si\u0119 do lekarza rodzinnego lub bezpo\u015brednio do specjalisty chor\u00f3b wewn\u0119trznych i gastroenterologii. Je\u015bli objawy wyst\u0105pi\u0105 poza godzinami pracy lekarza, zaleca si\u0119 udanie do szpitala. Zw\u0142aszcza w przypadku nasilonych objaw\u00f3w nie nale\u017cy zwleka\u0107 z szukaniem pomocy lekarskiej! Ostre zapalenie trzustki w szczeg\u00f3lno\u015bci mo\u017ce by\u0107 nie tylko bardzo bolesne, ale mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c zagra\u017ca\u0107 \u017cyciu.<\/p>\n\n\n\n

        Ostre zapalenie trzustki \u2013 zebranie wywiadu lekarskiego<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Po pierwsze, lekarz zapyta o objawy. B\u0119dzie on r\u00f3wnie\u017c pyta\u0142 o mo\u017cliwe czynniki wywo\u0142uj\u0105ce zapalenie trzustki. Typowe pytania podczas anamnezy to:<\/p>\n\n\n\n

          \n
        • Czy masz gor\u0105czk\u0119 lub odczuwasz md\u0142o\u015bci?<\/li>\n\n\n\n
        • Czy objawy pojawi\u0142y si\u0119 nagle? Czy te\u017c pojawiaj\u0105 si\u0119 one przy okre\u015blonych okazjach?<\/li>\n\n\n\n
        • Czy stwierdzono u ciebie obecno\u015b\u0107 kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych?<\/li>\n\n\n\n
        • Czy przyjmowa\u0142e\u015b jakie\u015b leki, a je\u015bli tak, to jakie?<\/li>\n\n\n\n
        • Czy pi\u0142e\u015b du\u017co alkoholu przed wyst\u0105pieniem objaw\u00f3w lub pijesz alkohol regularnie?<\/li>\n\n\n\n
        • Czy badanie krwi wykaza\u0142o podwy\u017cszony poziom lipid\u00f3w lub wapnia we krwi?<\/li>\n\n\n\n
        • Czy twoje stolce s\u0105 t\u0142uste i b\u0142yszcz\u0105ce?<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

          Ostre zapalenie trzustki \u2013 badanie fizykalne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

          Po wywiadzie lekarskim nast\u0119puje badanie fizykalne. Lekarz poprosi ci\u0119 o ods\u0142oni\u0119cie brzucha. Dzi\u0119ki temu lekarz mo\u017ce sprawdzi\u0107, czy masz elastyczny i nabrzmia\u0142y brzuch, Jest to cz\u0119sty objaw ostrego zapalenia trzustki. Dodatkowo brzuch jest wtedy cz\u0119sto bardzo wra\u017cliwy na b\u00f3l. Dlatego te\u017c pacjenci cz\u0119sto zginaj\u0105 nogi, aby cz\u0119\u015bciowo z\u0142agodzi\u0107 b\u00f3l.<\/p>\n\n\n\n

          Podczas badania fizykalnego lekarz poszukuje r\u00f3wnie\u017c siniak\u00f3w na bokach i wok\u00f3\u0142 p\u0119pka oraz sprawdza, czy bia\u0142ka oczu i sk\u00f3ra nie sta\u0142y si\u0119 \u017c\u00f3\u0142te.<\/p>\n\n\n\n

          Ostre zapalenie trzustki \u2013 badania krwi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

          Niekt\u00f3re badania krwi pomagaj\u0105 wykluczy\u0107 lub potwierdzi\u0107 (ostre) zapalenie trzustki. Na przyk\u0142ad w trakcie zapalenia trzustki we krwi mo\u017ce zosta\u0107 wykryty podwy\u017cszony poziom enzym\u00f3w trzustkowych: lipazy i alfa-amylazy. Podwy\u017cszone warto\u015bci enzym\u00f3w mog\u0105 mie\u0107 jednak tak\u017ce inne przyczyny i dlatego nie s\u0105 dowodem na istnienie zapalenia trzustki.<\/p>\n\n\n\n

          Inne warto\u015bci krwi, kt\u00f3re s\u0105 wykrywane przy podejrzeniu zapalenia trzustki, to poziom cukru we krwi, warto\u015bci dotycz\u0105ce nerek i w\u0105troby. Mierzony jest r\u00f3wnie\u017c poziom wapnia \u2013 podwy\u017cszony poziom wapnia mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 ostrego zapalenia trzustki.<\/p>\n\n\n\n

          Podwy\u017cszony poziom gamma-GT i fosfatazy alkalicznej (AP) mo\u017ce wskazywa\u0107 na zast\u00f3j \u017c\u00f3\u0142ci.<\/p>\n\n\n\n

          Ponadto lekarz mo\u017ce zmierzy\u0107 warto\u015bci stanu zapalnego, takie jak bia\u0142ko C-reaktywne (CRP). Je\u015bli jest on podwy\u017cszony, wskazuje to na istnienie stanu zapalnego w organizmie. Warto\u015b\u0107 CRP jest r\u00f3wnie\u017c przydatna do monitorowania przebiegu ostrego zapalenia trzustki.<\/p>\n\n\n\n

          Ostre zapalenie trzustki \u2013 procedury obrazowania medycznego<\/strong><\/p>\n\n\n\n

          Aby m\u00f3c z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 zdiagnozowa\u0107 zapalenie trzustki, lekarz musi zbada\u0107 jam\u0119 brzuszn\u0105 za pomoc\u0105 procedur obrazowania medycznego. Najprostsz\u0105 i najszybsz\u0105 metod\u0105 jest badanie ultrasonograficzne. W ten spos\u00f3b mo\u017cna cz\u0119sto wykry\u0107 kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe, kt\u00f3re s\u0105 najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 ostrego zapalenia trzustki. Lekarz mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c u\u017cy\u0107 USG, aby oceni\u0107 stopie\u0144 zapalenia i wykry\u0107 zmiany spowodowane przez chorob\u0119. Mog\u0105 one obejmowa\u0107 obrz\u0119k trzustki, martw\u0105 tkank\u0119 oraz zatrzymanie wody w jamie brzusznej i p\u0142ucach.<\/p>\n\n\n\n

          Je\u015bli wyniki badania ultrasonograficznego nie s\u0105 jasne, wyja\u015bnienie mo\u017ce przynie\u015b\u0107 badanie rezonansu magnetycznego (MRI) lub tomografia komputerowa (CT). Obie te metody dostarczaj\u0105 bardzo szczeg\u00f3\u0142owych obraz\u00f3w badanej tkanki. Stosuje si\u0119 je r\u00f3wnie\u017c w przypadku ci\u0119\u017ckiego przebiegu zapalenia trzustki.<\/p>\n\n\n\n

          Lekarz mo\u017ce u\u017cy\u0107 zdj\u0119cia rentgenowskiego, aby sprawdzi\u0107 funkcjonowanie p\u0142uc i jelit. Nagromadzenie wody pomi\u0119dzy p\u0142ucami a \u015bcian\u0105 klatki piersiowej, jak r\u00f3wnie\u017c w jamie brzusznej mo\u017ce by\u0107 wyra\u017anie widoczne na zdj\u0119ciu rentgenowskim. Widoczne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c p\u0119cherzyki powietrza w sparali\u017cowanym jelicie.<\/p>\n\n\n\n

          Ostre zapalenie trzustki \u2013 badanie endoskopowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n

          Je\u015bli istnieje podejrzenie, \u017ce drogi \u017c\u00f3\u0142ciowe s\u0105 zablokowane z powodu kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych lub guza w okolicy dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych, lekarz mo\u017ce wykona\u0107 endoskopi\u0119 dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych. Dok\u0142adniej rzecz ujmuj\u0105c, jest to endoskopia trzustki, dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych i p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego. Medycznym terminem dla tego badania endoskopowego jest ERCP (ENDOSKOPOWA CHOLANGIOPANKREATOGRAFIA WSTECZNA \u2013 EPCW).<\/p>\n\n\n\n

          Ostre zapalenie trzustki \u2013 badanie stolca<\/strong><\/p>\n\n\n\n

          Je\u015bli podejrzewa si\u0119 przewlek\u0142e zapalenie trzustki, lekarz mo\u017ce wys\u0142a\u0107 pr\u00f3bk\u0119 stolca pacjenta do laboratorium w celu jego analizy. Mierzy si\u0119 tam poziom enzymu trzustkowego elastazy, kt\u00f3ry normalnie wydalany jest w stolcu, w postaci niezmienionej. W przypadku uszkodzenia tkanki (np. w wyniku przewlek\u0142ego zapalenia trzustki) mniej elastazy dociera do jelita cienkiego i do stolca. St\u0119\u017cenie elastazy w kale jest wi\u0119c wtedy wyj\u0105tkowo niskie.<\/p>\n\n\n\n

          UWAGA<\/strong>: Poniewa\u017c niekt\u00f3re choroby mog\u0105 powodowa\u0107 objawy podobne do zapalenia trzustki, lekarz musi je wykluczy\u0107 w procesie diagnostycznym. Do chor\u00f3b tych nale\u017c\u0105 na przyk\u0142ad: zawa\u0142 serca, zapalenie wyrostka robaczkowego, kolka \u017c\u00f3\u0142ciowa i nerkowa, ci\u0105\u017ca pozamaciczna i zatorowo\u015b\u0107 p\u0142ucna.<\/p>\n\n\n\n

          Ostre zapalenie trzustki: leczenie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

          Ostre zapalenie trzustki jest potencjalnym zagro\u017ceniem \u017cycia. Dlatego pacjenci musz\u0105 by\u0107 leczeni w szpitalu, w ci\u0119\u017ckich przypadkach nawet na oddzia\u0142ach intensywnej terapii. Przyjmowanie odpowiedniej ilo\u015bci p\u0142yn\u00f3w i odpowiednia terapia przeciwb\u00f3lowa s\u0105 wa\u017cnymi elementami leczenia. Co wi\u0119cej, w przypadku zapalenia trzustki konieczne jest dostosowanie diety. <\/p>\n\n\n\n

          Ostre zapalenie trzustki \u2013 podawanie p\u0142yn\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n

          U pacjent\u00f3w z ostrym zapaleniem trzustki du\u017co p\u0142ynu przedostaje si\u0119 z naczy\u0144 krwiono\u015bnych do tkanek. W rezultacie w naczyniach krwiono\u015bnych brakuje p\u0142ynu. Ci\u015bnienie krwi spada, potencjalnie a\u017c do niewydolno\u015bci kr\u0105\u017cenia spowodowanej szokiem. Dlatego pacjenci otrzymuj\u0105 odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 p\u0142yn\u00f3w poprzez infuzj\u0119. Je\u015bli brakuje im r\u00f3wnie\u017c soli fizjologicznych we krwi (elektrolit\u00f3w), s\u0105 one r\u00f3wnie\u017c dostarczane w formie infuzji.<\/p>\n\n\n\n

          Zapalenie trzustki \u2013 leki<\/strong><\/p>\n\n\n\n

          Leki przeciwb\u00f3lowe i przeciwskurczowe pomagaj\u0105 z\u0142agodzi\u0107 silny, cz\u0119sto skurczowy b\u00f3l. W ci\u0119\u017ckim, ostrym zapaleniu trzustki pacjenci cz\u0119sto otrzymuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c antybiotyki. Ma to na celu zapobieganie infekcji bakteryjnej zapalenia trzustki lub zwalczanie jej we wczesnym stadium. W niekt\u00f3rych przypadkach ostrego zapalenia trzustki mog\u0105 tworzy\u0107 si\u0119 skrzepy krwi (zakrzepy), dlatego lekarze profilaktycznie podaj\u0105 antykoagulant: heparyn\u0119.<\/p>\n\n\n\n

          Ostre zapalenie trzustki \u2013 dieta<\/strong><\/p>\n\n\n\n

          Aby odci\u0105\u017cy\u0107 trzustk\u0119, chorzy nie powinni nic je\u015b\u0107 przez kilka dni. Jest to szczeg\u00f3lnie wa\u017cne, gdy pojawiaj\u0105 si\u0119 u nich nudno\u015bci i wymioty. Szczeg\u00f3lnie w przypadku ci\u0119\u017ckiego przebiegu ostrego zapalenia trzustki i powik\u0142a\u0144 z niego wynikaj\u0105cych pacjenci s\u0105 zaopatrywani w potrzebne substancje od\u017cywcze poprzez \u017cywienie pozajelitowe. <\/p>\n\n\n\n

          Kiedy tylko pacjent zn\u00f3w mo\u017ce je\u015b\u0107, wprowadza si\u0119 lekk\u0105 diet\u0119 (suchary, kleik ry\u017cowy, herbata itp.). T\u0142uste jedzenie jest dozwolone dopiero po dw\u00f3ch do trzech tygodniach, a r\u00f3wnie\u017c potem tylko w ma\u0142ych ilo\u015bciach. Alkohol jest ca\u0142kowicie zakazany. Lekarz prowadz\u0105cy pacjenta udzieli bardziej szczeg\u00f3\u0142owych wskaz\u00f3wek dotycz\u0105cych diety stosowanej przy zapaleniu trzustki. Mo\u017ce on r\u00f3wnie\u017c zaleci\u0107 pacjentowi tymczasowe przyjmowanie preparat\u00f3w enzymatycznych, kt\u00f3re wspomagaj\u0105 trawienie.<\/p>\n\n\n\n

          Ostre zapalenie trzustki \u2013 usuwanie kamieni \u017c\u00f3\u0142ciowych<\/strong><\/p>\n\n\n\n

          Je\u015bli przyczyn\u0105 ostrego zapalenia trzustki s\u0105 kamienie \u017c\u00f3\u0142ciowe (\u017c\u00f3\u0142ciowe zapalenie trzustki), zwykle usuwa si\u0119 je endoskopowo za pomoc\u0105 ERCP (ENDOSKOPOWA CHOLANGIOPANKREATOGRAFIA WSTECZNA \u2013 EPCW). Wi\u0119ksze kamienie s\u0105 najpierw rozbijane za pomoc\u0105 fal uderzeniowych (terapia fal\u0105 uderzeniow\u0105).<\/p>\n\n\n\n

          Ostre zapalenie trzustki \u2013 chirurgia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

          W ci\u0119\u017ckim przebiegu ostrego zapalenia trzustki czasami konieczna jest operacja. Szczeg\u00f3lnie je\u015bli wiele tkanki trzustkowej obumar\u0142o ju\u017c z powodu zapalenia (martwicze zapalenie trzustki), musi ona zosta\u0107 usuni\u0119ta.<\/p>\n\n\n\n

          Ostre zapalenie trzustki: przebieg i rokowanie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

          O ile nie ma powik\u0142a\u0144, rokowanie w przypadku ostrego zapalenia trzustki jest zazwyczaj dobre. Przy odpowiednim leczeniu oko\u0142o 80 procent pacjent\u00f3w wraca do zdrowia po oko\u0142o jednym do dw\u00f3ch tygodni. W oko\u0142o 20 procentach przypadk\u00f3w dochodzi jednak do powa\u017cnych konsekwencji. Proces gojenia mo\u017ce trwa\u0107 tygodnie lub miesi\u0105ce. W ci\u0119\u017ckim ostrym zapaleniu trzustki umiera oko\u0142o 15 procent chorych.<\/p>\n\n\n\n

          Ostre zapalenie trzustki \u2013 skala Ransona<\/strong><\/p>\n\n\n\n

          Aby lepiej oceni\u0107 rokowanie w ostrym zapaleniu trzustki w indywidualnych przypadkach, lekarze u\u017cywaj\u0105 tzw. skali Ransona. Ocenia ona r\u00f3\u017cne parametry kliniczne i warto\u015bci laboratoryjne wyst\u0119puj\u0105ce w ci\u0105gu pierwszych 48 godzin po przyj\u0119ciu pacjenta do szpitala:<\/p>\n\n\n\n

          W chwili przyj\u0119cia do szpitala<\/strong><\/th><\/tr>
          Wiek<\/td>> 55 lat<\/td>1 punkt<\/td><\/tr>
          Bia\u0142e krwinki (leukocyty)<\/td>> 16000 na mm3<\/td>1 punkt<\/td><\/tr>
          Dehydrogenaza mleczanowa (LDH)<\/td>> 350 U\/litr<\/td>1 punkt<\/td><\/tr>
          Aminotransferaza asparaginianowa (ASAT)<\/td>> 250 U\/litr<\/td>1 punkt<\/td><\/tr>
          Glukoza<\/td>> 11.1 milimoli na litr lub > 200 miligram\u00f3w na decylitr<\/td>1 punkt<\/td><\/tr>
          48 godzin po przyj\u0119ciu do szpitala<\/strong><\/td><\/tr>
          Spadek hematokrytu<\/td>> 10 procent<\/td>1 punkt<\/td><\/tr>
          Wzrost mocznika<\/td>> 1,8 milimoli na litr<\/td>1 punkt<\/td><\/tr>
          Warto\u015b\u0107 wapnia w surowicy<\/td>< 2 milimole na litr<\/td>1 punkt<\/td><\/tr>
          Ci\u015bnienie parcjalne tlenu we krwi t\u0119tniczej<\/td>< 60 mm Hg<\/td>1 punkt<\/td><\/tr>
          Deficyt zasad we krwi<\/td>> 4 mEql<\/td>1 punkt<\/td><\/tr>
          Utrata p\u0142yn\u00f3w z uk\u0142adu naczyniowego do tkanek<\/td>> 6 litr\u00f3w w ci\u0105gu 48 godzin<\/td>1 punkt<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

          Za ka\u017cde zastosowane kryterium przyznaje si\u0119 jeden punkt w skali Ransona. Im wy\u017cszy wynik, tym wi\u0119ksze ryzyko, \u017ce ostre zapalenie trzustki zako\u0144czy si\u0119 zgonem (prognoza \u015bmiertelno\u015bci).<\/p>\n\n\n\n

          Mo\u017cliwe powik\u0142ania ostrego zapalenia trzustki<\/strong><\/p>\n\n\n\n

          Je\u015bli ostre zapalenie trzustki nie jest leczone, mo\u017ce spowodowa\u0107 komplikacje w ka\u017cdym miejscu organizmu:<\/p>\n\n\n\n

            \n
          • Wstrz\u0105s spowodowany wzgl\u0119dnym lub bezwzgl\u0119dnym obni\u017ceniem obj\u0119to\u015bci krwi kr\u0105\u017c\u0105cej (wstrz\u0105s hipowolemiczny)<\/strong>: Naczynia krwiono\u015bne staj\u0105 si\u0119 bardziej przepuszczalne w wyniku stanu zapalnego. Je\u015bli zbyt du\u017co p\u0142ynu przedostaje si\u0119 do otaczaj\u0105cych tkanek, w uk\u0142adzie naczyniowym pojawia si\u0119 niebezpieczny brak obj\u0119to\u015bci \u2013 ci\u015bnienie krwi mo\u017ce spa\u015b\u0107 tak bardzo, \u017ce organy nie b\u0119d\u0105 ju\u017c zaopatrywane w wystarczaj\u0105c\u0105 ilo\u015b\u0107 tlenu. Rezultatem jest wstrz\u0105s hipowolemiczny.<\/li>\n\n\n\n
          • Niedro\u017cno\u015b\u0107 jelit<\/strong>: Ka\u017cdy stan zapalny w przewodzie jelitowym mo\u017ce zaburzy\u0107 normalne ruchy jelit. Mo\u017ce doj\u015b\u0107 nawet do ich ca\u0142kowitego zatrzymania, tak \u017ce masa pokarmowa nie b\u0119dzie mog\u0142a by\u0107 dalej transportowana. Jest to zagra\u017caj\u0105ce \u017cyciu pora\u017cenie jelit (spastyczna niedro\u017cno\u015b\u0107 jelit)! Mo\u017cliwymi objawami s\u0105 silny b\u00f3l i wzd\u0119cia. W skrajnych przypadkach chory wymiotuje stolcem. Niedro\u017cno\u015b\u0107 jelit musi by\u0107 zawsze leczona tak szybko, jak to tylko mo\u017cliwe!<\/li>\n\n\n\n
          • Pseudotorbiele trzustki<\/strong>: Po ust\u0105pieniu ostrego zapalenia trzustki, w trzustce mog\u0105 tworzy\u0107 si\u0119 pseudotorbiele trzustki. Cz\u0119sto pozostaj\u0105 one ma\u0142e, nie powoduj\u0105 \u017cadnych objaw\u00f3w i ust\u0119puj\u0105 samoistnie w ci\u0105gu kilku tygodni. Czasami jednak powoduj\u0105 one takie objawy jak rozstr\u00f3j \u017co\u0142\u0105dka czy wzd\u0119cia. Ponadto wi\u0119ksze pseudotorbiele s\u0105 zagro\u017cone p\u0119kni\u0119ciem i krwawieniem lub zaka\u017ceniem i powstaniem ropnia. Czasami konieczna jest operacja.<\/li>\n\n\n\n
          • Martwicze zaka\u017ane zapalenie trzustki:<\/strong> Rzadko ostre zapalenie trzustki przekszta\u0142ca si\u0119 w martwicze zaka\u017ane zapalenie trzustki. Oznacza to, \u017ce tkanka gruczo\u0142owa obumiera (martwica) z powodu zapalenia, a obumar\u0142a tkanka zostaje zainfekowana bakteriami. To niebezpieczne powik\u0142anie mo\u017ce prowadzi\u0107 do tzw. zespo\u0142u SIRS (systematic inflammatory response syndrome). Charakteryzuje si\u0119 ono rozprzestrzenianiem si\u0119 stanu zapalnego na ca\u0142y organizm. Mo\u017cliwe objawy to wysoka gor\u0105czka (ale czasem tak\u017ce obni\u017cona temperatura), szybki puls i przyspieszony oddech. Istnieje ryzyko wyst\u0105pienia niewydolno\u015bci narz\u0105d\u00f3w!<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

            Ostre zapalenie trzustki: profilaktyka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

            Dla os\u00f3b dotkni\u0119tych tym problemem ostre zapalenie trzustki zazwyczaj wydaje si\u0119 pojawia\u0107 dos\u0142ownie znik\u0105d. W rzeczywisto\u015bci jednak choroba ta cz\u0119sto rozwija si\u0119 przez d\u0142ugi czas z powodu prowadzenia nieodpowiedniego stylu \u017cycia. Aby zapobiec ostremu zapaleniu trzustki, nale\u017cy:<\/p>\n\n\n\n

              \n
            • stosowa\u0107 diet\u0119 niskot\u0142uszczow\u0105,<\/li>\n\n\n\n
            • pi\u0107 ma\u0142o alkoholu lub nie pi\u0107 go wcale,<\/li>\n\n\n\n
            • podda\u0107 si\u0119 leczeniu objaw\u00f3w takich jak wysoki poziom lipid\u00f3w we krwi czy nadczynno\u015b\u0107 przytarczyc.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

              Szczeg\u00f3lnie osoby, kt\u00f3re przesz\u0142y ju\u017c ostre zapalenie trzustki powinny wzi\u0105\u0107 sobie do serca te wskaz\u00f3wki!<\/p>\n\n\n\n

              Przewlek\u0142e zapalenie trzustki<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

              W przeciwie\u0144stwie do ostrego zapalenia trzustki, przewlek\u0142e zapalenie trzustki jest nawracaj\u0105cym stanem zapalnym trzustki. W 70-80% przypadk\u00f3w czynnikiem wywo\u0142uj\u0105cym jest regularne spo\u017cywanie alkoholu. Ludzie r\u00f3\u017cnie reaguj\u0105 na alkohol: czasami ju\u017c nawet niewielkie ilo\u015bci alkoholu wystarczaj\u0105 do przewlek\u0142ego zapalenia trzustki.<\/p>\n\n\n\n

              Choroba cz\u0119sto zaczyna si\u0119 podst\u0119pnie z \u0142agodnymi lub umiarkowanymi objawami. Typowym objawem jest b\u00f3l w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci brzucha w kszta\u0142cie pasa \u2013 jak w ostrym zapaleniu trzustki. Cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105 one po jedzeniu. Inne cz\u0119ste objawy przewlek\u0142ego zapalenia trzustki to utrata wagi, problemy trawienne, nudno\u015bci, wymioty i t\u0142uste, bezbarwne stolce (stolce t\u0142uszczowe).<\/p>\n\n\n\n

              Przewlek\u0142e zapalenie trzustki: objawy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

              Przewlek\u0142e zapalenie trzustki cz\u0119sto zaczyna si\u0119 podst\u0119pnie i post\u0119puje powoli. Na pocz\u0105tku cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105 tylko \u0142agodne lub umiarkowane objawy. Podobnie jak w przypadku ostrego zapalenia trzustki, typowym objawem przewlek\u0142ej postaci zapalenia trzustki jest b\u00f3l w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci brzucha promieniuj\u0105cy do plec\u00f3w lub ramion. Cz\u0119sto b\u00f3le wyst\u0119puj\u0105 w trakcie lub po jedzeniu i mog\u0105 utrzymywa\u0107 si\u0119 przez kilka dni. Jednak w p\u00f3\u017anych stadiach choroby pacjenci cz\u0119sto nie odczuwaj\u0105 ju\u017c b\u00f3lu w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci brzucha.<\/p>\n\n\n\n

              Opr\u00f3cz b\u00f3lu, przewlek\u0142e zapalenie trzustki mo\u017ce powodowa\u0107 objawy takie jak utrata apetytu, nudno\u015bci i wymioty. Pacjenci trac\u0105 na wadze. Maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c t\u0142uste, cuchn\u0105ce stolce.<\/p>\n\n\n\n

              Im bardziej przewlek\u0142e zapalenie trzustki post\u0119puje, tym bardziej upo\u015bledzone jest wytwarzanie enzym\u00f3w trawiennych niezb\u0119dnych do trawienia t\u0142uszcz\u00f3w. Narastaj\u0105cy brak enzym\u00f3w trzustkowych oznacza, \u017ce witaminy rozpuszczalne w t\u0142uszczach (A, D, E, K) nie mog\u0105 by\u0107 ju\u017c w wystarczaj\u0105cym stopniu wch\u0142aniane z po\u017cywienia. Wywo\u0142uje to objawy niedoboru witamin: \u015blepota zmierzchowa (niedob\u00f3r witaminy A), zm\u0119czenie i zaburzenia poruszania si\u0119 (niedob\u00f3r witaminy E), sk\u0142onno\u015b\u0107 do krwawie\u0144 (niedob\u00f3r witaminy K), a tak\u017ce kruche ko\u015bci (osteomalacja z powodu niedoboru witaminy D).<\/p>\n\n\n\n

              W zaawansowanym stadium przewlek\u0142ego zapalenia trzustki dochodzi r\u00f3wnie\u017c do spowolnienia produkcji hormon\u00f3w reguluj\u0105cych poziom cukru we krwi: insuliny (obni\u017ca poziom cukru we krwi) i glukagonu (podwy\u017csza poziom cukru we krwi). W wyniku tego u pacjent\u00f3w rozwija si\u0119 cukrzyca.<\/p>\n\n\n\n

              Przewlek\u0142e zapalenie trzustki: przyczyny i czynniki ryzyka<\/strong><\/p>\n\n\n\n

              Przewlek\u0142e zapalenie trzustki jest w 80 procentach przypadk\u00f3w spowodowane nadmiernym spo\u017cyciem alkoholu (nadu\u017cywaniem alkoholu). Alkohol bezpo\u015brednio uszkadza tkank\u0119 trzustki i os\u0142abia system immunologiczny. Alkohol hamuje uwalnianie substancji pos\u0142a\u0144ca \u2013 interferonu, kt\u00f3ry normalnie stymuluje obron\u0119 immunologiczn\u0105. Przewlek\u0142e zapalenie trzustki mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c wywo\u0142ane przez nast\u0119puj\u0105ce czynniki:<\/p>\n\n\n\n

                \n
              • Genetyczne (dziedziczne zapalenie trzustki): <\/strong>W dziedzicznym zapaleniu trzustki trzustka ulega zapaleniu w dzieci\u0144stwie. Defekt genetyczny prowadzi do zmiany struktury i funkcji endogennej substancji, kt\u00f3ra aktywuje enzymy trawienne: trypsynogenu. Dzi\u0119ki temu enzymy trawienne s\u0105 aktywowane ju\u017c w trzustce, a nie tylko w jelicie cienkim. \u201eTrawi\u0105\u201d one tkank\u0119 trzustki, co powoduje reakcj\u0119 zapaln\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                Pacjenci cierpi\u0105cy na mukowiscydoz\u0119 s\u0105 r\u00f3wnie\u017c bardziej nara\u017ceni na przewlek\u0142e zapalenie trzustki, poniewa\u017c g\u0119sty \u015bluz uniemo\u017cliwia normalne odprowadzanie wydzieliny trzustkowej.<\/p>\n\n\n\n

                  \n
                • Leki<\/strong>: Leki mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c wywo\u0142a\u0107 przewlek\u0142e zapalenie trzustki. Nale\u017c\u0105 do nich beta-blokery, diuretyki, inhibitory ACE, estrogeny czy leki przeciwpadaczkowe. Podobnie jak alkohol, leki te uszkadzaj\u0105 tkank\u0119 trzustki, powoduj\u0105c jej stan zapalny.<\/li>\n\n\n\n
                • Nadmiar wapnia w nadczynno\u015bci przytarczyc:<\/strong> Przytarczyce produkuj\u0105 hormon przytarczyc, kt\u00f3ry reguluje poziom wapnia we krwi. Mobilizuje on wap\u0144 z ko\u015bci, aby podnie\u015b\u0107 poziom wapnia we krwi. Gdy wyst\u0119puje nadmiar hormonu przytarczyc, nadmiar wapnia wchodzi w reakcj\u0119 z enzymami trawiennymi w trzustce. Tworz\u0105 si\u0119 kamienie, kt\u00f3re mog\u0105 powodowa\u0107 przewlek\u0142e zapalenie trzustki.<\/li>\n\n\n\n
                • Nadmiar trigliceryd\u00f3w (hipertriglicerydemia):<\/strong> Nadmiar pewnych t\u0142uszcz\u00f3w we krwi (tr\u00f3jgliceryd\u00f3w) o warto\u015bciach > 1000 mg\/dl w rzadkich przypadkach r\u00f3wnie\u017c powoduje przewlek\u0142e zapalenie trzustki. Dok\u0142adny mechanizm, kt\u00f3ry za tym stoi, nie jest jeszcze dobrze rozpoznany. Przyjmuje si\u0119, \u017ce wolne kwasy t\u0142uszczowe powstaj\u0105 w wyniku rozszczepienia tr\u00f3jgliceryd\u00f3w (z udzia\u0142em lipazy), kt\u00f3re powoduj\u0105 stan zapalny kom\u00f3rek trzustki.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                  Autoimmunologiczne zapalenie trzustki<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                  Autoimmunologiczne zapalenie trzustki jest rzadk\u0105 postaci\u0105 przewlek\u0142ego zapalenia trzustki. Organizm wytwarza wi\u0119cej przeciwcia\u0142, kt\u00f3re atakuj\u0105 w\u0142asn\u0105 tkank\u0119 trzustki. Jednorazowa terapia kortyzonem jest czasami wystarczaj\u0105ca do wyleczenia choroby bez konieczno\u015bci podejmowania dalszych dzia\u0142a\u0144 terapeutycznych.<\/p>\n\n\n\n

                  Przewlek\u0142e zapalenie trzustki: badania i diagnostyka<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                  Je\u015bli podejrzewasz u siebie przewlek\u0142e zapalenie trzustki, skontaktuj si\u0119 z lekarzem rodzinnym lub specjalist\u0105 chor\u00f3b wewn\u0119trznych i gastroenterologii. Szczeg\u00f3\u0142owy wywiad dotycz\u0105cy objaw\u00f3w i ewentualnych wcze\u015bniejszych chor\u00f3b dostarczy lekarzowi cennych informacji o stanie zdrowia pacjenta (anamneza). Lekarz mo\u017ce zada\u0107 pacjentowi nast\u0119puj\u0105ce pytania:<\/p>\n\n\n\n

                  \n
                  \n
                  \n
                  \n
                  \n
                  \n \n\n
                    \n
                  • Gdzie dok\u0142adnie czujesz b\u00f3l? Czy b\u00f3l promieniuje?<\/li>\n\n\n\n
                  • Czy b\u00f3l pojawia si\u0119 po jedzeniu?<\/li>\n\n\n\n
                  • Jak du\u017co alkoholu pijesz? Czy cierpisz na uzale\u017cnienie od alkoholu?<\/li>\n\n\n\n
                  • Czy zauwa\u017cy\u0142e\u015b b\u0142yszcz\u0105ce, t\u0142uste biegunki?<\/li>\n\n\n\n
                  • Czy kiedykolwiek mia\u0142e\u015b zapalenie trzustki?<\/li>\n\n\n\n
                  • Czy kiedykolwiek podczas badania stwierdzono u ciebie podwy\u017cszony poziom lipid\u00f3w we krwi lub poziom wapnia?<\/li>\n\n\n\n
                  • Czy przyjmujesz jakie\u015b leki?<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

                    Przewlek\u0142e zapalenie trzustki \u2013 badanie fizykalne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                    Lekarz poprosi Ci\u0119 o po\u0142o\u017cenie si\u0119 i ods\u0142oni\u0119cie g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci cia\u0142a, aby m\u00f3g\u0142 Ci\u0119 zbada\u0107. Przewlek\u0142e zapalenie trzustki powoduje u wi\u0119kszo\u015bci chorych opasuj\u0105cy b\u00f3l w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci jamy brzusznej, kt\u00f3ry mo\u017ce promieniowa\u0107 do plec\u00f3w i ewentualnie do klatki piersiowej. Lekarz najpierw os\u0142ucha brzuch za pomoc\u0105 stetoskopu. Nast\u0119pnie delikatnie obejmie on brzuch, szukaj\u0105c ewentualnych dolegliwo\u015bci b\u00f3lowych.<\/p>\n\n\n\n

                    Przewlek\u0142e zapalenie trzustki \u2013 badanie<\/strong> krwi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                    Podczas ostrego zaostrzenia zapalenia poziom enzym\u00f3w trzustkowych we krwi mo\u017ce by\u0107 podwy\u017cszony. Rozk\u0142adaj\u0105cy t\u0142uszcze enzym trzustkowy \u2013 lipaza jest w wi\u0119kszym stopniu uwalniany do krwi. Enzym rozszczepiaj\u0105cy w\u0119glowodany \u2013 amylaza i enzym rozszczepiaj\u0105cy bia\u0142ka \u2013 elastaza mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c podwy\u017cszone. Jednak\u017ce poziom enzym\u00f3w trawiennych we krwi nie jest podwy\u017cszony u wszystkich pacjent\u00f3w z przewlek\u0142ym zapaleniem trzustki.<\/p>\n\n\n\n

                    Przewlek\u0142e zapalenie trzustki \u2013 badanie ka\u0142u<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                    Produkowany przez trzustk\u0119 enzym elastaza jest uwalniany do jelita i wydalany w postaci niestrawionej. Je\u015bli trzustka nie pracuje prawid\u0142owo, do jelita dostaj\u0105 si\u0119 mniejsze ilo\u015bci elastazy \u2013 odpowiednio spada te\u017c poziom elastazy w stolcu. Je\u015bli podejrzewa si\u0119 przewlek\u0142e zapalenie trzustki, lekarz zmierzy st\u0119\u017cenie elastazy w stolcu w ramach badania stolca. Badanie to jest uwa\u017cane za metod\u0119 pierwszego wyboru w diagnostyce przewlek\u0142ego zapalenia trzustki.<\/p>\n\n\n\n

                    St\u0119\u017cenie mniejsze ni\u017c 200 mikrogram\u00f3w na gram stolca wskazuje na uszkodzenie funkcji zewn\u0105trzwydzielniczej trzustki. Przy st\u0119\u017ceniu elastazy-1 mniejszym ni\u017c 100 mikrogram\u00f3w na gram stolca zaburzenia czynno\u015bciowe klasyfikuje si\u0119 jako ci\u0119\u017ckie.<\/p>\n\n\n\n

                    Ponadto w stolcu mo\u017cna oznaczy\u0107 ilo\u015b\u0107 t\u0142uszczu i enzymu trawiennego \u2013 chymotrypsyny. Zwi\u0119kszone wydalanie t\u0142uszczu i zmniejszone st\u0119\u017cenie chymotrypsyny w stolcu r\u00f3wnie\u017c wskazuj\u0105 na zaburzenia czynno\u015bciowe trzustki, a tym samym na przewlek\u0142e zapalenie trzustki.<\/p>\n\n\n\n

                    Przewlek\u0142e zapalenie trzustki \u2013 procedury obrazowania medycznego<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                    Aby zdiagnozowa\u0107 przewlek\u0142e zapalenie trzustki, nale\u017cy wykona\u0107 badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej (USG jamy brzusznej), rezonans magnetyczny (MRI) lub tomografi\u0119 komputerow\u0105 (CT). \u015arodki obrazowania mog\u0105 by\u0107 wykorzystane do oceny stopnia uszkodzenia tkanki. ERCP (ENDOSKOPOWA CHOLANGIOPANKREATOGRAFIA WSTECZNA \u2013 EPCW) mo\u017ce by\u0107 u\u017cyta w celu wyja\u015bnienia, czy guz w obszarze trzustki lub dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych jest przyczyn\u0105 objaw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

                    Przewlek\u0142e zapalenie trzustki \u2013 badanie ultrasonograficzne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                    W wyniku nawracaj\u0105cych epizod\u00f3w zapalnych tkanka trzustki z czasem ulega zbliznowaceniu i tworz\u0105 si\u0119 zwapnienia. Badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej (USG jamy brzusznej) mo\u017ce dostarczy\u0107 wst\u0119pnych wskaza\u0144 w tym zakresie. Je\u015bli takie zwapnienia s\u0105 obecne, jest to uwa\u017cane za dow\u00f3d na przewlek\u0142e zapalenie trzustki. Poniewa\u017c trzustka le\u017cy za innymi narz\u0105dami w jamie brzusznej, cz\u0119sto nie mo\u017cna jej optymalnie uwidoczni\u0107 w badaniu ultrasonograficznym. W tym przypadku lekarz stosuje inne metody obrazowania, takie jak tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny lub ECPW.<\/p>\n\n\n\n

                    Przewlek\u0142e zapalenie trzustki \u2013 tomografia komputerowa i obrazowanie metod\u0105 rezonansu magnetycznego<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                    Je\u015bli podejrzewa si\u0119 przewlek\u0142e zapalenie trzustki, tomografia komputerowa (CT) zapewnia szczeg\u00f3\u0142owy obraz trzustki. Obrazowanie metod\u0105 rezonansu magnetycznego (MRI) pozwala uzyska\u0107 jeszcze dok\u0142adniejszy obraz. Przewlek\u0142e zapalenie trzustki zazwyczaj uwidacznia si\u0119 na zdj\u0119ciach jako zwapnienie tkanki trzustkowej i zmiany w przewodzie trzustkowym lub tzw. pseudocysty trzustkowe. Nowotwory trzustki mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c wykrywane za pomoc\u0105 tych dw\u00f3ch procedur.<\/p>\n\n\n\n

                    Przewlek\u0142e zapalenie trzustki \u2013 ERCP (ENDOSKOPOWA CHOLANGIOPANKREATOGRAFIA WSTECZNA \u2013 EPCW)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                    Poniewa\u017c w przebiegu przewlek\u0142ego zapalenia trzustki mo\u017ce doj\u015b\u0107 do powstania nowotworu (raka trzustki), w wielu przypadkach wykonuje si\u0119 ERCP (ENDOSKOPOWA CHOLANGIOPANKREATOGRAFIA WSTECZNA \u2013 EPCW). Podczas badania ECPW lekarz wprowadza ma\u0142\u0105 rurk\u0119 przez prze\u0142yk do \u017co\u0142\u0105dka i dalej do dwunastnicy. Pozwala to na sprawdzenie przewodu trzustkowego i \u017c\u00f3\u0142ciowego i ewentualne zidentyfikowanie przyczyny przewlek\u0142ego zapalenia trzustki. Nast\u0119pnie wstrzykuje on do przewodu wydalniczego \u015brodek kontrastuj\u0105cy promieniowanie rentgenowskie. Dzi\u0119ki temu na zdj\u0119ciu rentgenowskim mo\u017cna uwidoczni\u0107 przewody trzustkowe i \u017c\u00f3\u0142ciowe oraz ewentualne przeszkody w odp\u0142ywie (np. guz).<\/p>\n\n\n\n

                    Przewlek\u0142e zapalenie trzustki: leczenie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                    Najwa\u017cniejszym dzia\u0142aniem w przewlek\u0142ym zapaleniu trzustki jest ca\u0142kowita i sta\u0142a abstynencja od alkoholu. Tylko abstynencja zapobiega dalszemu rozwojowi stanu zapalnego, a tym samym dalszemu niszczeniu tkanki trzustki. W przypadku odstawienia alkoholu nale\u017cy zdecydowanie szuka\u0107 profesjonalnej pomocy, poniewa\u017c tylko nielicznym osobom udaje si\u0119 zachowa\u0107 trwa\u0142\u0105 abstynencj\u0119 na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119. Przynajmniej w przypadku os\u00f3b fizycznie uzale\u017cnionych od alkoholu pierwszym krokiem jest detoksykacja w klinice, gdzie pod nadzorem lekarza i w razie potrzeby przy pomocy lek\u00f3w przezwyci\u0119\u017ca si\u0119 fizyczne objawy odstawienia alkoholu. Po tym nast\u0119puj\u0105 dalsze odpowiednie dzia\u0142ania. Obejmuj\u0105 one ambulatoryjn\u0105 lub stacjonarn\u0105 terapi\u0119 uzale\u017cnie\u0144, aby uzyska\u0107 kontrol\u0119 nad psychologicznym uzale\u017cnieniem od alkoholu, a tak\u017ce ucz\u0119szczanie na spotkania grup samopomocy w celu wsparcia procesu leczenia.<\/p>\n\n\n\n

                    Osoby z przewlek\u0142ym zapaleniem trzustki musz\u0105 zwraca\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na swoj\u0105 diet\u0119. Chorzy, kt\u00f3rzy z powodu choroby stracili du\u017co na wadze, musz\u0105 odbudowa\u0107 swoje rezerwy fizyczne. Wa\u017cne jest jednak to, jak i co jedz\u0105 pacjenci. Najlepiej, aby porcje by\u0142y ma\u0142e i zawiera\u0142y ma\u0142o w\u0119glowodan\u00f3w i t\u0142uszcz\u00f3w. Do roz\u0142o\u017cenia w\u0119glowodan\u00f3w organizm potrzebuje amylazy z trzustki \u2013 kt\u00f3ra powinna by\u0107 oszcz\u0119dzana. Z drugiej strony t\u0142uste pokarmy s\u0105 cz\u0119sto bardzo \u017ale tolerowane z powodu braku produkcji wydzieliny w przewlek\u0142ym zapaleniu trzustki i powoduj\u0105 wzd\u0119cia i t\u0142uste stolce. Lepiej tolerowane s\u0105 t\u0142uszcze zawieraj\u0105ce \u015brednio\u0142a\u0144cuchowe kwasy t\u0142uszczowe (MCAA), takie jak te znajduj\u0105ce si\u0119 w t\u0142uszczu kokosowym i oleju z palmowym lub w specjalnych, dietetycznych \u015brodkach spo\u017cywczych. Nie musz\u0105 by\u0107 one rozk\u0142adane przez enzymy, aby mog\u0142y zosta\u0107 wch\u0142oni\u0119te w jelicie.<\/p>\n\n\n\n

                    Ponadto objawy przewlek\u0142ego zapalenia trzustki mog\u0105 by\u0107 z\u0142agodzone za pomoc\u0105 lek\u00f3w i zabieg\u00f3w chirurgicznych.<\/p>\n\n\n\n

                    Przewlek\u0142e zapalenie trzustki \u2013 leki<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                    W ostrym zaostrzeniu zapalenia leczenie b\u00f3lu jest takie samo jak w ostrej postaci zapalenia trzustki. W celu u\u015bmierzenia b\u00f3lu pacjenci otrzymuj\u0105 opioidy w postaci buprenorfiny lub petydyny. Dodatkowo pacjenci mog\u0105 przyjmowa\u0107 enzym rozszczepiaj\u0105cy t\u0142uszcz \u2013 lipaz\u0119 w postaci tabletek, podczas posi\u0142k\u00f3w. \u0141agodzi to dyskomfort trawienny.<\/p>\n\n\n\n

                    Niekt\u00f3rzy pacjenci cierpi\u0105 na niedob\u00f3r witamin rozpuszczalnych w t\u0142uszczach (witaminy A, D, E, K) z powodu zaburze\u0144 trawienia t\u0142uszcz\u00f3w. S\u0105 one podawane bezpo\u015brednio, domi\u0119\u015bniowo do krwiobiegu. W ten spos\u00f3b mo\u017cna omin\u0105\u0107 jelito grube.<\/p>\n\n\n\n

                    U pacjent\u00f3w z ci\u0119\u017ckim przewlek\u0142ym zapaleniem trzustki trzustka jest cz\u0119sto tak bardzo uszkodzona, \u017ce nie jest ju\u017c w stanie regulowa\u0107 poziomu cukru we krwi \u2013 rozwija si\u0119 u nich cukrzyca. W tym przypadku pacjenci wymagaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c insulinoterapii.<\/p>\n\n\n\n

                    Przewlek\u0142e zapalenie trzustki \u2013 zabiegi chirurgiczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                    Przewlek\u0142e zapalenie trzustki cz\u0119sto prowadzi do powstawania zwapnie\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 powodowa\u0107 kamienie w przewodzie trzustkowym lub jego zw\u0119\u017cenie. Za pomoc\u0105 specjalnej metody endoskopowej, ERCP (ENDOSKOPOWA CHOLANGIOPANKREATOGRAFIA WSTECZNA \u2013 EPCW), mo\u017cna ponownie powi\u0119kszy\u0107 wsp\u00f3lny przew\u00f3d \u017c\u00f3\u0142ciowy i trzustkowy. Aby to zrobi\u0107, lekarz wprowadza ma\u0142\u0105 rurk\u0119 do przewodu trzustkowego. Nast\u0119pnie nadmuchiwany jest przez ni\u0105 ma\u0142y balonik, kt\u00f3ry ponownie rozszerza przew\u00f3d. W niekt\u00f3rych przypadkach wprowadza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c ma\u0142\u0105 rurk\u0119 (stent), aby zapobiec ponownemu zw\u0119\u017ceniu przewodu. Lekarz mo\u017ce rozbi\u0107 kamienie w przewodzie trzustkowym za pomoc\u0105 elektrycznych fal uderzeniowych, aby poprawi\u0107 dro\u017cno\u015b\u0107 kana\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

                    Przewlek\u0142e zapalenie trzustki: przebieg i rokowanie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                    Rokowanie w przewlek\u0142ym zapaleniu trzustki zale\u017cy od tego, jak powa\u017cne s\u0105 choroby wsp\u00f3\u0142istniej\u0105ce, takie jak uzale\u017cnienie od alkoholu, i jak konsekwentnie przestrzegane s\u0105 zalecane \u015brodki terapeutyczne. W d\u0142u\u017cszej perspektywie, przewlek\u0142e zapalenie trzustki powoduje zmiany w jej tkance, kt\u00f3re mog\u0105 prowadzi\u0107 do r\u00f3\u017cnych powik\u0142a\u0144, takich jak pseudocysty trzustkowe, zakrzepy krwi w \u017cyle \u015bledzionowej lub \u017cyle wrotnej. W zaawansowanym stadium przewlek\u0142e zapalenie trzustki zwi\u0119ksza r\u00f3wnie\u017c ryzyko rozwoju raka trzustki (pancreatic carcinoma).<\/p>\n\n\n\n

                    Przewlek\u0142e zapalenie trzustki \u2013 rokowanie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                    Przewlek\u0142e zapalenie trzustki przebiega zwykle w ci\u0105gu kilku lat i zazwyczaj towarzysz\u0105 mu inne choroby. Chocia\u017c sama choroba rzadko ko\u0144czy si\u0119 zgonem, to jednak d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia pacjent\u00f3w jest znacznie skr\u00f3cona z powodu cz\u0119sto ci\u0119\u017ckich chor\u00f3b towarzysz\u0105cych i wt\u00f3rnych. Przewlek\u0142e spo\u017cywanie alkoholu, kt\u00f3re wyst\u0119puje u 80 procent os\u00f3b dotkni\u0119tych chorob\u0105, drastycznie skraca \u015bredni\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia. Je\u015bli przewlek\u0142e zapalenie trzustki doprowadzi\u0142o do upo\u015bledzenia funkcji trzustki, osoby dotkni\u0119te chorob\u0105 cz\u0119sto cierpi\u0105 na przewlek\u0142\u0105 biegunk\u0119 i towarzysz\u0105c\u0105 jej utrat\u0119 wagi. Niedowaga os\u0142abia ca\u0142y organizm, przez co osoby ni\u0105 dotkni\u0119te s\u0105 bardziej podatne na infekcje. \u0141atwiej te\u017c dochodzi do powik\u0142a\u0144. W ci\u0105gu 10 do 15 lat umiera oko\u0142o 50 procent pacjent\u00f3w z przewlek\u0142ym zapaleniem trzustki.<\/p>\n\n\n\n

                    Przewlek\u0142e zapalenie trzustki \u2013 powik\u0142ania<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                    Przewlek\u0142e zapalenie trzustki wi\u0105\u017ce si\u0119 z d\u0142ugotrwa\u0142ym uszkodzeniem tkanek. Zwi\u0119ksza to ryzyko wyst\u0105pienia nast\u0119puj\u0105cych powik\u0142a\u0144:<\/p>\n\n\n\n

                    \n
                    \n
                    \n
                    \n
                    \n
                    \n \n\n