{"id":9385,"date":"2022-05-19T14:56:00","date_gmt":"2022-05-19T14:56:00","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&p=9385"},"modified":"2023-05-16T22:13:36","modified_gmt":"2023-05-16T20:13:36","slug":"depersonalizacja","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/depersonalizacja\/","title":{"rendered":"Depersonalizacja"},"content":{"rendered":"\n

Jak TELEMEDI mo\u017ce pom\u00f3c Ci w przypadku depersonalizacji? <\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Objawy depersonalizacji s\u0105 bardzo uci\u0105\u017cliwe. Osoby dotkni\u0119te chorob\u0105 odczuwaj\u0105 siebie, swoje cia\u0142o, sytuacj\u0119 emocjonaln\u0105, ca\u0142\u0105 swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 jako elementy obce. Mimo to choroba ta jest cz\u0119sto b\u0142\u0119dnie diagnozowana lub w og\u00f3le nierozpoznawana. Wed\u0142ug bada\u0144 nawet do 70 procent populacji do\u015bwiadcza depersonalizacji w ci\u0105gu swojego \u017cycia. Je\u015bli zauwa\u017cysz u siebie niepokoj\u0105ce objawy depersonalizacji, mo\u017cesz w \u0142atwy spos\u00f3b um\u00f3wi\u0107 si\u0119 na wideokonsultacj\u0119 ze specjalist\u0105 TELEMEDI, kt\u00f3ry b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 zweryfikowa\u0107 Twoje objawy i w razie potrzeby pom\u00f3c Ci w podj\u0119ciu leczenia schorzenia.<\/p>\n\n\n\n

Podstawowe informacje<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n \n\n
    \n
  • Depersonalizacja oznacza odseparowanie si\u0119 od w\u0142asnej osobowo\u015bci. Osoby dotkni\u0119te chorob\u0105 maj\u0105 zaburzon\u0105 percepcj\u0119 siebie i czuj\u0105 si\u0119 oddzielone od siebie. Z kolei w przypadku derealizacji osoby dotkni\u0119te chorob\u0105 s\u0105 dr\u0119czone wra\u017ceniem, \u017ce ich otoczenie nie jest realne. Depersonalizacja i derealizacja cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105 razem, dlatego okre\u015bla si\u0119 je jako zesp\u00f3\u0142 depersonalizacji-derealizacji lub \u0142\u0105czy si\u0119 je pod og\u00f3lnym poj\u0119ciem depersonalizacji.<\/li>\n\n\n\n
  • Prawie ka\u017cdy z nas do\u015bwiadcza w \u017cyciu tego typu objaw\u00f3w w s\u0142abej postaci i przez okre\u015blony czas. Zaburzenie depersonalizacji oznacza jednak, \u017ce osoba dotkni\u0119ta chorob\u0105 cierpi na ni\u0105 przez d\u0142ugi okres lub w powtarzaj\u0105cych si\u0119 epizodach.<\/li>\n\n\n\n
  • Depersonalizacja jest zaburzeniem, kt\u00f3re zosta\u0142o jedynie s\u0142abo zbadane. W wielu przypadkach jest ono ignorowane. Czasami depersonalizacja skrywa si\u0119 za innym zaburzeniem psychicznym, czasami osoby dotkni\u0119te chorob\u0105 nie maj\u0105 odwagi p\u00f3j\u015b\u0107 z tymi objawami do lekarza, poniewa\u017c boj\u0105 si\u0119, \u017ce lekarz nie potraktuje ich powa\u017cnie lub uzna za ob\u0142\u0105kanych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

    Depersonalizacja \u2013 kogo dotyka?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    Wed\u0142ug szacunk\u00f3w oko\u0142o jeden do trzech procent populacji jest dotkni\u0119tych zaburzeniem depersonalizacji. Bardzo cz\u0119sto depersonalizacja wyst\u0119puje jako objaw innych zaburze\u0144 psychicznych. Nale\u017c\u0105 do nich depresja, zaburzenia l\u0119kowe, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne i zaburzenia osobowo\u015bci typu borderline. Jako samodzielne zaburzenie depersonalizacja jest cz\u0119sto diagnozowana w okresie dojrzewania. Naukowcy z kliniki Uniwersyteckiego Centrum Medycznego w Moguncji w swoim badaniu dzieci w wieku szkolnym w Nadrenii-Palatynacie doszli do wniosku, \u017ce a\u017c 12 procent uczni\u00f3w do\u015bwiadcza objaw\u00f3w depersonalizacji. Zesp\u00f3\u0142 depersonalizacji wyst\u0119puje z mniej wi\u0119cej tak\u0105 sam\u0105 cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 u m\u0119\u017cczyzn i u kobiet.<\/p>\n\n\n\n

    Depersonalizacja: objawy<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    Depersonalizacja i derealizacja mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 w r\u00f3\u017cnym stopniu nasilenia. \u0141agodna forma depersonalizacji mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c obserwowana w \u017cyciu codziennym, gdy ludzie s\u0105 pod wp\u0142ywem silnego stresu lub po nadu\u017cyciu alkoholu. Zmieniona percepcja, spowodowana wyczerpaniem jest jednak kr\u00f3tkotrwa\u0142a i nie wymaga leczenia.<\/p>\n\n\n\n

      \n
    • Zmniejszona zdolno\u015b\u0107 odczuwania b\u00f3lu<\/strong> \u2013 sytuacje zagra\u017caj\u0105ce \u017cyciu, kt\u00f3re nara\u017caj\u0105 organizm na silny stres, mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 d\u0142u\u017cej utrzymuj\u0105ce si\u0119 objawy depersonalizacji. W sytuacjach psychologicznie stresuj\u0105cych lub bolesnych depersonalizacja zmniejsza percepcj\u0119 b\u00f3lu. Jest to wi\u0119c mechanizm ochronny psychiki przed silnie nieprzyjemnymi doznaniami.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

      Alienacja i odrealnienie rzeczywisto\u015bci \u2013 je\u015bli objawy depersonalizacji utrzymuj\u0105 si\u0119 przez kilka lat lub wyst\u0119puj\u0105 wielokrotnie, mamy do czynienia z zaburzeniem psychicznym. G\u0142\u00f3wnymi cechami depersonalizacji s\u0105: poczucie wyobcowania z samego siebie i poczucie nierealno\u015bci rzeczywisto\u015bci. Osoby dotkni\u0119te tym problemem nie wiedz\u0105 ju\u017c, kim s\u0105. Niekt\u00f3rzy nie rozpoznaj\u0105 si\u0119 ju\u017c nawet w lustrze. Ich cia\u0142o jest jakby od nich oderwane. Opisuj\u0105 ten stan r\u00f3wnie\u017c jako uczucie pustki \u017cyciowej. Kiedy ludzie czuj\u0105 si\u0119 wewn\u0119trznie podzieleni na t\u0119 swoj\u0105 cz\u0119\u015b\u0107, kt\u00f3ra dzia\u0142a, i t\u0119, kt\u00f3ra obserwuje, eksperci m\u00f3wi\u0105 o eksterioryzacji (ang. out-of-body experience \u2013 OBE lub OOBE, do\u015bwiadczenie poza cia\u0142em).<\/p>\n\n\n\n

      Cz\u0119sto osoby dotkni\u0119te chorob\u0105 inaczej postrzegaj\u0105 nie tylko siebie, ale tak\u017ce swoje otoczenie. Percepcja ta jest tak nierealna, \u017ce trudno j\u0105 wyrazi\u0107 s\u0142owami. Cz\u0119sto opisuj\u0105 oni swoje widzenie jako zamazane lub jakby widziane we \u015bnie. Ludzie mog\u0105 wydawa\u0107 si\u0119 pozbawieni \u017cycia, przedmioty mog\u0105 by\u0107 postrzegane jako wi\u0119ksze lub mniejsze, a d\u017awi\u0119ki mog\u0105 by\u0107 s\u0142yszane w zniekszta\u0142conej formie.<\/p>\n\n\n\n

        \n
      • Automatyzm \u2013<\/strong> podczas wykonywania czynno\u015bci chorzy nie postrzegaj\u0105 siebie jako osoby wykonuj\u0105cej dan\u0105 czynno\u015b\u0107. S\u0105 \u015bwiadomi swoich dzia\u0142a\u0144, ale czuj\u0105 si\u0119 tak, jakby stali obok siebie i tylko obserwowali je. Poniewa\u017c dotkni\u0119ta zaburzeniem osoba nie czuje wewn\u0119trznego zwi\u0105zku ze swoimi dzia\u0142aniami, postrzega je jako obce i zautomatyzowane.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
          \n
        • Pustka emocjonalna<\/strong> \u2013 depersonalizacji cz\u0119sto towarzyszy uczucie wewn\u0119trznej pustki. Osoby dotkni\u0119te chorob\u0105 nie reaguj\u0105 na wydarzenia emocjonalne. Nie okazuj\u0105 ani rado\u015bci, ani smutku, ani z\u0142o\u015bci. Dlatego cz\u0119sto sprawiaj\u0105 wra\u017cenie ch\u0142odnych i nieobecnych. Objawy te silnie przypominaj\u0105 objawy nastroju depresyjnego i nie s\u0105 \u0142atwe do odr\u00f3\u017cnienia od siebie. Depersonalizacja mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c wyst\u0119powa\u0107 jako objaw depresji. Depresja mo\u017ce by\u0107 jednak r\u00f3wnie\u017c skutkiem objaw\u00f3w depersonalizacji.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
            \n
          • Problemy z pami\u0119ci\u0105<\/strong> \u2013 osoby, kt\u00f3re do\u015bwiadczy\u0142y traumatycznych prze\u017cy\u0107, cz\u0119sto nie pami\u0119taj\u0105 ju\u017c tych prze\u017cy\u0107 lub pami\u0119taj\u0105 je tylko cz\u0119\u015bciowo. Depersonalizacja s\u0142u\u017cy wtedy jako swoista tarcza ochronna, kt\u00f3ra nie pozwala negatywnym wspomnieniom przenikn\u0105\u0107 do \u015bwiadomo\u015bci. Problemy z pami\u0119ci\u0105 szybko pojawiaj\u0105 si\u0119 pod wp\u0142ywem stresu. Osoby dotkni\u0119te chorob\u0105 cz\u0119sto nie s\u0105 w stanie umiejscowi\u0107 wydarze\u0144 w czasie, poniewa\u017c ich percepcja czasu jest zaburzona.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
              \n
            • Odniesienie do rzeczywisto\u015bci<\/strong> \u2013 w przeciwie\u0144stwie do os\u00f3b z psychoz\u0105, osoby z zespo\u0142em depersonalizacji doskonale wiedz\u0105, \u017ce ich zmienione postrzeganie rzeczywisto\u015bci jest spowodowane wyst\u0119powaniem zaburze\u0144 psychicznych. Osoby w stanie psychotycznym s\u0105 natomiast przekonane, \u017ce ich spos\u00f3b widzenia \u015bwiata jest jak najbardziej prawdziwy. Na przyk\u0142ad wierz\u0105, \u017ce inni ludzie mog\u0105 manipulowa\u0107 ich my\u015blami i uczuciami. Osoby z objawami depersonalizacji zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, \u017ce to nie \u015bwiat si\u0119 zmieni\u0142, ale \u017ce co\u015b jest nie tak z ich percepcj\u0105 otoczenia. Wiedza ta tylko zwi\u0119ksza poczucie cierpienia i napawa l\u0119kiem osoby dotkni\u0119te chorob\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
                \n
              • Zamartwianie si\u0119 i niepok\u00f3j<\/strong> \u2013 l\u0119k przed wpadni\u0119ciem w ob\u0142\u0119d jest cz\u0119st\u0105 konsekwencj\u0105 depersonalizacji i derealizacji. Objawy oderwania si\u0119 od siebie i otoczenia powoduj\u0105 g\u0142\u0119boki niepok\u00f3j psychiczny. Depersonalizacja cz\u0119sto idzie w parze z l\u0119kiem, kompulsjami i depresj\u0105. Wiele os\u00f3b nie m\u00f3wi o swoich problemach z obawy, \u017ce nie zostan\u0105 potraktowane powa\u017cnie przez osoby ze swego otoczenia i lekarzy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                Depersonalizacja: przyczyny i czynniki ryzyka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

                Eksperci przypisuj\u0105 rozw\u00f3j depersonalizacji i derealizacji interakcji r\u00f3\u017cnych czynnik\u00f3w. Przyjmuje si\u0119, \u017ce pewne predyspozycje wp\u0142ywaj\u0105 na to, czy zaburzenie psychiczne wyst\u0105pi, czy te\u017c nie. Jak dot\u0105d nie ma dowod\u00f3w na wyst\u0119powanie komponentu dziedzicznego w depersonalizacji.<\/p>\n\n\n\n

                Eksperci zak\u0142adaj\u0105, \u017ce osoby z podwy\u017cszonym l\u0119kiem podstawowym s\u0105 bardziej podatne na depersonalizacj\u0119 i derealizacj\u0119. Jak w przypadku wielu zaburze\u0144 psychicznych przyczyny cz\u0119sto odnajduj\u0105 si\u0119 w dzieci\u0144stwie i okresie dojrzewania. Stres i traumatyczne prze\u017cycia s\u0105 najcz\u0119stszymi czynnikami wywo\u0142uj\u0105cymi depersonalizacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

                Bezpo\u015brednie czynniki wywo\u0142uj\u0105ce depersonalizacj\u0119<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Stres odgrywa g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 jako konkretny czynnik wyzwalaj\u0105cy depersonalizacj\u0119. Depersonalizacj\u0119 mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 zw\u0142aszcza traumatyczne prze\u017cycia. Powa\u017cne choroby, wypadki, a nawet zawodowe i gwa\u0142towne kryzysy interpersonalne mog\u0105 by\u0107 pocz\u0105tkiem depersonalizacji. W sytuacjach nie do zniesienia ludzie mog\u0105 wewn\u0119trznie oddala\u0107 si\u0119 od siebie i od wydarze\u0144. Eksperci zak\u0142adaj\u0105, \u017ce reakcja ta jest mechanizmem ochronnym, gdy inne strategie radzenia sobie ze stresem s\u0105 niewystarczaj\u0105ce. Dotkni\u0119ci chorob\u0105 s\u0105 wtedy obecni tylko fizycznie, ale ich my\u015bli i osobowo\u015b\u0107 znajduj\u0105 si\u0119 zupe\u0142nie gdzie indziej. Depersonalizacja jest cz\u0119sto opisywana jako \u201espok\u00f3j po burzy\u201d. Objawy depersonalizacji pojawiaj\u0105 si\u0119 bowiem dopiero po ust\u0105pieniu stresu.<\/p>\n\n\n\n

                Zaniedbania we wczesnym okresie dzieci\u0144stwa<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Naukowcy odkryli, \u017ce depersonalizacji szczeg\u00f3lnie sprzyjaj\u0105 zaniedbania emocjonalne w dzieci\u0144stwie. Ludzie dotkni\u0119ci tym problemem otrzymywali zbyt ma\u0142o uwagi od swoich rodzic\u00f3w, byli upokarzani lub nie zwracano na nich uwagi. Brak wsparcia ze strony otoczenia spo\u0142ecznego mo\u017ce powodowa\u0107 niekorzystne strategie radzenia sobie z problemami. Tak wi\u0119c pierwsze symptomy wyobcowania z siebie i otoczenia mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 ju\u017c w dzieci\u0144stwie. Nasilenie depersonalizacji zale\u017cy od intensywno\u015bci i czasu trwania negatywnych do\u015bwiadcze\u0144.<\/p>\n\n\n\n

                Styl \u017cycia jako czynnik ryzyka<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Objaw\u00f3w depersonalizacji mog\u0105 do\u015bwiadcza\u0107 osoby, kt\u00f3re zaniedbuj\u0105 swoje zdrowie fizyczne i psychiczne. Ponadto depersonalizacja mo\u017ce by\u0107 wynikiem za\u017cywania nielegalnych narkotyk\u00f3w lub spo\u017cywania alkoholu. Niewystarczaj\u0105ca ilo\u015b\u0107 snu i p\u0142yn\u00f3w r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce powodowa\u0107 objawy depersonalizacji lub nasila\u0107 ju\u017c istniej\u0105ce jej objawy.<\/p>\n\n\n\n

                Depersonalizacja: badania i diagnoza<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

                Pierwsz\u0105 osob\u0105, z kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna si\u0119 skontaktowa\u0107, jest lekarz rodzinny. W przypadku podejrzenia zespo\u0142u depersonalizacji przeprowadzi on badanie fizykalne. Depersonalizacja mo\u017ce bowiem wyst\u0105pi\u0107 r\u00f3wnie\u017c w wyniku chor\u00f3b fizycznych, takich jak epilepsja czy migrena. Lekarz musi r\u00f3wnie\u017c wykluczy\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107, \u017ce objawy wyst\u0119puj\u0105 jako efekt uboczny przyjmowania lek\u00f3w lub w wyniku ich odstawienia. Substancje narkotyczne mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c powodowa\u0107 poczucie wyobcowania. W celu postawienia dok\u0142adnej diagnozy i leczenia lekarz og\u00f3lny odsy\u0142a do specjalist\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

                Aby zdiagnozowa\u0107 depersonalizacj\u0119, psychiatra lub psychoterapeuta przeprowadza szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 rozmow\u0119 z pacjentem. Za pomoc\u0105 kwestionariuszy klinicznych lekarz lub terapeuta mo\u017ce stwierdzi\u0107, czy jest to rzeczywi\u015bcie depersonalizacja, czy te\u017c wyst\u0119puj\u0105 inne zaburzenia psychiczne.<\/p>\n\n\n\n

                Lekarz lub terapeuta, aby zdiagnozowa\u0107 zaburzenie depersonalizacji, mo\u017ce zadawa\u0107 nast\u0119puj\u0105ce pytania:<\/p>\n\n\n\n

                \n
                \n
                \n
                \n
                \n
                \n \n\n
                  \n
                • Czy masz czasem wra\u017cenie, jakby\u015b by\u0142 obcy dla samego siebie?<\/li>\n\n\n\n
                • Czy masz czasem wra\u017cenie, \u017ce patrzysz na siebie z zewn\u0105trz?<\/li>\n\n\n\n
                • Czy twoje otoczenie wydaje ci si\u0119 czasem nierealne?<\/li>\n\n\n\n
                • Czy masz czasem wra\u017cenie, \u017ce inni ludzie lub przedmioty nie s\u0105 prawdziwe?<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

                  Zgodnie z Mi\u0119dzynarodow\u0105 Klasyfikacj\u0105 Chor\u00f3b i Problem\u00f3w Zdrowotnych (ICD-10) do rozpoznania zespo\u0142u depersonalizacji i derealizacji konieczne jest wyst\u0119powanie co najmniej depersonalizacji lub derealizacji:<\/p>\n\n\n\n

                  \n
                  \n
                  \n
                  \n
                  \n
                  \n \n\n
                    \n
                  • Zesp\u00f3\u0142 depersonalizacji<\/strong>: Dotkni\u0119ci nim ludzie czuj\u0105, \u017ce ich uczucia i do\u015bwiadczenia s\u0105 im obce, oderwane od nich, odleg\u0142e, zagubione lub \u017ce nale\u017c\u0105 do kogo\u015b innego. Skar\u017c\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na poczucie \u201ebycia gdzie indziej\u201d.<\/li>\n\n\n\n
                  • Zesp\u00f3\u0142 derealizacji:<\/strong> Osoby dotkni\u0119te chorob\u0105 postrzegaj\u0105 swoje otoczenie, przedmioty lub innych ludzi jako nierealne, odleg\u0142e, sztuczne, bezbarwne lub pozbawione \u017cycia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

                    Ponadto, osoby dotkni\u0119te chorob\u0105 musz\u0105 by\u0107 \u015bwiadome tego, \u017ce zmienione postrzeganie nie jest generowane zewn\u0119trznie, lecz wynika z ich w\u0142asnych odczu\u0107.<\/p>\n\n\n\n

                    Depersonalizacja: leczenie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

                    Badania nad depersonalizacj\u0105 i derealizacj\u0105 s\u0105 wci\u0105\u017c jeszcze w powijakach. Brakuje bada\u0144 na temat skuteczno\u015bci terapii i lek\u00f3w. Dlatego te\u017c nie zatwierdzono jeszcze lek\u00f3w do leczenia depersonalizacji. Wyleczenie, w sensie ca\u0142kowitego uwolnienia od objaw\u00f3w, jest najbardziej prawdopodobne w przypadku \u0142agodnej depersonalizacji. W ci\u0119\u017ckich przypadkach d\u0105\u017cy si\u0119 do z\u0142agodzenia objaw\u00f3w lub skr\u00f3cenia faz, w kt\u00f3rych wyst\u0119puje depersonalizacja. Podstawow\u0105 metod\u0105 leczenia jest psychoterapia.<\/p>\n\n\n\n

                    Zmniejszanie l\u0119k\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                    Na pocz\u0105tku terapii terapeuta szczeg\u00f3\u0142owo informuje pacjenta o zaburzeniach psychicznych (psychoedukacja). Pacjent dowiaduje si\u0119, \u017ce jego cierpienie jest traktowane powa\u017cnie i \u017ce jego zniekszta\u0142cone postrzeganie nie jest oznak\u0105 \u201eszale\u0144stwa\u201d, lecz skutkiem choroby. Pacjent uczy si\u0119 kwestionowa\u0107 negatywne i katastrofizuj\u0105ce my\u015bli i zast\u0119powa\u0107 je realistycznymi ocenami. Wa\u017cnym celem terapii jest zmniejszenie l\u0119ku, a tym samym odci\u0105\u017cenie psychiczne osoby.<\/p>\n\n\n\n

                    Zarz\u0105dzanie stresem i strategie radzenia sobie z nim<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                    Kolejnym elementem terapii jest radzenie sobie ze stresem. Objawy depersonalizacji s\u0105 u wielu pacjent\u00f3w skutkiem stresu. \u201eOpuszczaj\u0105\u201d oni swoje cia\u0142o i w ten spos\u00f3b dystansuj\u0105 si\u0119 od swojego otoczenia i problem\u00f3w. Po pewnym czasie proces ten staje si\u0119 automatyczny. Pacjent powinien prowadzi\u0107 dziennik i zapisywa\u0107 w nim, jakie sytuacje wywo\u0142uj\u0105 u niego objawy depersonalizacji. Dzi\u0119ki temu osoba dotkni\u0119ta chorob\u0105 mo\u017ce lepiej rozpoznawa\u0107 wzorce i procesy chorobowe.<\/p>\n\n\n\n

                    Wsp\u00f3lnie z terapeut\u0105 pacjenci wypracowuj\u0105 inne strategie radzenia sobie z trudnymi sytuacjami. Osoba dotkni\u0119ta chorob\u0105 musi nauczy\u0107 si\u0119, \u017ce nie mo\u017ce ju\u017c unika\u0107 przera\u017caj\u0105cych j\u0105 sytuacji. Kiedy chory nabiera zaufania do stosowania innych strategii radzenia sobie, nie musi ju\u017c wycofywa\u0107 si\u0119 z trudnych sytuacji. Zmiana stylu \u017cycia mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do wyzdrowienia. Zbyt ma\u0142a ilo\u015b\u0107 snu, z\u0142a dieta i brak odpowiedniego nawodnienia nasilaj\u0105 objawy.<\/p>\n\n\n\n

                    W przypadku wyst\u0105pienia objaw\u00f3w wyobcowania powr\u00f3t do rzeczywisto\u015bci mo\u017ce u\u0142atwi\u0107 np. ugryzienie papryczki chilli lub g\u0142o\u015bne klaskanie. Pomocn\u0105 metod\u0105 mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c odwr\u00f3cenie uwagi. Rozmowy lub zaj\u0119cia sportowe powinny kierowa\u0107 my\u015bli chorego z powrotem do rzeczywisto\u015bci. Odwr\u00f3cenie uwagi zapobiega r\u00f3wnie\u017c narastaniu niepokoju. Dzi\u0119ki tym i innym strategiom pacjenci ucz\u0105 si\u0119 kontrolowa\u0107 objawy depersonalizacji.<\/p>\n\n\n\n

                    \u0106wiczenia relaksacyjne nie s\u0105 zalecane w przypadku depersonalizacji, poniewa\u017c zbyt d\u0142ugi odpoczynek mo\u017ce spowodowa\u0107 pojawienie si\u0119 objaw\u00f3w. Z tego wzgl\u0119du czynno\u015bci uspokajaj\u0105ce, takie jak spacery, s\u0105 bardziej odpowiednie dla powrotu do zdrowia.<\/p>\n\n\n\n

                    Usuwanie przyczyn schorzenia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                    W wielu przypadkach przyczyn\u0105 depersonalizacji s\u0105 traumatyczne prze\u017cycia. Aby poradzi\u0107 sobie z traum\u0105, pacjent powinien najpierw nauczy\u0107 si\u0119, jak dobrze radzi\u0107 sobie z objawami. Ponadto wa\u017cne jest, aby osoba dotkni\u0119ta chorob\u0105 mog\u0142a w pewnym stopniu odbiera\u0107, wyra\u017ca\u0107 i kontrolowa\u0107 swoje emocje. Dopiero po fazie stabilizacji mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 konfrontacja z traumatycznymi przyczynami.<\/p>\n\n\n\n

                    W terapii zaburze\u0144 depersonalizacji\/derealizacji nale\u017cy zaj\u0105\u0107 si\u0119 nie tylko wszystkimi stresami zwi\u0105zanymi z pocz\u0105tkiem zaburze\u0144, ale tak\u017ce wcze\u015bniejszymi stresuj\u0105cymi sytuacjami (np. maltretowanie lub zaniedbanie w dzieci\u0144stwie), kt\u00f3re mog\u0142y predysponowa\u0107 pacjent\u00f3w do p\u00f3\u017aniejszego wyst\u0105pienia depersonalizacji.<\/p>\n\n\n\n

                    Psychoterapie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                    R\u00f3\u017cne formy psychoterapii mog\u0105 by\u0107 skuteczne dla r\u00f3\u017cnych pacjent\u00f3w (np. psychoterapia zorientowana psychodynamicznie, terapia poznawczo-behawioralna).<\/p>\n\n\n\n

                    \n
                    \n
                    \n
                    \n
                    \n
                    \n \n\n
                      \n
                    • Metody psychoterapii poznawczej<\/strong> mog\u0105 pom\u00f3c w powstrzymaniu obsesyjnego my\u015blenia o odrealnionym \u015bwiecie.<\/li>\n\n\n\n
                    • Procedury psychoterapii behawioralnej<\/strong> mog\u0105 pom\u00f3c pacjentom, kt\u00f3rzy s\u0105 w stanie poradzi\u0107 sobie z czynnikami, kt\u00f3re s\u0105 zwi\u0105zane z depersonalizacj\u0105 i derealizacj\u0105.<\/li>\n\n\n\n
                    • Techniki uziemienia<\/strong> wykorzystuj\u0105 wszystkie 5 zmys\u0142\u00f3w (np. odtwarzanie g\u0142o\u015bnej muzyki lub umieszczenie kostki lodu w d\u0142oni) i pomagaj\u0105 pacjentom poczu\u0107 si\u0119 bardziej po\u0142\u0105czonym z sob\u0105 i \u015bwiatem oraz bardziej realnym w danej chwili.<\/li>\n\n\n\n
                    • Terapia psychodynamiczna<\/strong> pomaga pacjentom radzi\u0107 sobie z negatywnymi uczuciami, ukrytymi konfliktami lub do\u015bwiadczeniami, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce pewne uczucia s\u0105 nie do zniesienia dla ja\u017ani chorego i dlatego od\u0142\u0105cza si\u0119 on od nich.<\/li>\n\n\n\n
                    • Na niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w dobrze dzia\u0142a pod\u0105\u017canie tylko za jednym impulsem na raz<\/strong> oraz oznaczanie uczu\u0107 i dysocjacji podczas sesji terapeutycznych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

                      Stosowano r\u00f3\u017cne leki, ale \u017caden z nich nie ma jednoznacznie udowodnionej skuteczno\u015bci. Niekt\u00f3rzy pacjenci odnosz\u0105 jednak korzy\u015bci ze stosowania selektywnych inhibitor\u00f3w wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), lamotryginy, antagonist\u00f3w opioid\u00f3w, lek\u00f3w anksjolitycznych i stymuluj\u0105cych. Leki te mog\u0105 jednak dzia\u0142a\u0107 g\u0142\u00f3wnie poprzez ukierunkowanie na inne zaburzenia psychiczne (np. l\u0119k, depresj\u0119), kt\u00f3re cz\u0119sto s\u0105 zwi\u0105zane z depersonalizacj\u0105 i derealizacj\u0105 lub je wywo\u0142uj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

                      Depersonalizacja: przebieg choroby i rokowanie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

                      Pierwsze objawy depersonalizacji pojawiaj\u0105 si\u0119 zwykle w okresie dojrzewania lub nawet w dzieci\u0144stwie. Pojawienie si\u0119 choroby w p\u00f3\u017anej doros\u0142o\u015bci jest bardzo rzadkie i nasuwa podejrzenie jej organicznej przyczyny. Depersonalizacja mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 zar\u00f3wno chronicznie, jak i w epizodach. Przebieg choroby zale\u017cy od tego, kiedy rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 depersonalizacja i czy jest odpowiednio leczona. Im wcze\u015bniej pojawi\u0105 si\u0119 zaburzenia psychiczne, tym gorsze s\u0105 rokowania. \u0141agodne formy depersonalizacji i derealizacji nie wymagaj\u0105 leczenia. W tym przypadku po kr\u00f3tkim czasie nast\u0119puje samoistne wyleczenie.<\/p>\n\n\n\n

                      Je\u015bli objawy s\u0105 ci\u0119\u017ckie, osoby dotkni\u0119te chorob\u0105 zwykle cierpi\u0105 z powodu objaw\u00f3w depersonalizacji i derealizacji przez d\u0142ugi czas. Z pomoc\u0105 psychoterapii mog\u0105 jednak nauczy\u0107 si\u0119 lepiej kontrolowa\u0107 objawy. Ponadto osoby dotkni\u0119te chorob\u0105 mog\u0105 korzystnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na jej przebieg poprzez zmniejszenie stresu. Objawy depersonalizacji nasilaj\u0105 si\u0119 jednak pod wp\u0142ywem stresu psychologicznego.<\/p>\n\n\n\n

                      Pytania i odpowiedzi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

                      Jak odczuwa si\u0119 depersonalizacj\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                      Osoby dotkni\u0119te t\u0105 chorob\u0105 czuj\u0105 si\u0119 czasem tak, jakby by\u0142y \u201eowini\u0119te wat\u0105\u201d lub jakby otoczenie znajdowa\u0142o si\u0119 za bardzo grub\u0105 szyb\u0105. W przypadku depersonalizacji poszczeg\u00f3lne cz\u0119\u015bci cia\u0142a mog\u0105 by\u0107 postrzegane jako zbyt ma\u0142e lub zbyt du\u017ce, zbyt ci\u0119\u017ckie lub zbyt lekkie, cz\u0142owiek czuje si\u0119 jak oczy bez cia\u0142a lub jak osoba zdalnie sterowana.<\/p>\n\n\n\n

                      Jak d\u0142ugo utrzymuje si\u0119 depersonalizacja?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                      Objawy zaburze\u0144 depersonalizacji\/derealizacji mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 stopniowo lub nagle. Epizody mog\u0105 trwa\u0107 tylko kilka godzin lub dni albo tygodnie, miesi\u0105ce lub lata. Mog\u0105 one dotyczy\u0107 depersonalizacji, derealizacji lub obu tych zjawisk naraz. Intensywno\u015b\u0107 objaw\u00f3w cz\u0119sto jest r\u00f3\u017cna.<\/p>\n\n\n\n

                      Co dzieje si\u0119 w m\u00f3zgu podczas depersonalizacji?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                      Pami\u0119\u0107 os\u00f3b dotkni\u0119tych chorob\u0105 stopniowo zanika, cierpi\u0105 one na problemy z orientacj\u0105 i zaburzenia w odnajdywaniu s\u0142\u00f3w. Chorzy trac\u0105 r\u00f3wnie\u017c cz\u0119\u015b\u0107 swojej to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

                      Czy depersonalizacja jest normalna?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                      Oko\u0142o 50% populacji mia\u0142o w swoim \u017cyciu przynajmniej jedno przej\u015bciowe do\u015bwiadczenie depersonalizacji lub derealizacji. Jednak tylko oko\u0142o 2% os\u00f3b spe\u0142niaj\u0105cych kryteria zaburzenia depersonalizacji\/derealizacji.<\/p>\n\n\n\n

                      Co to jest derealizacja?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                      Osoby dotkni\u0119te chorob\u0105 narzekaj\u0105 na poczucie nierealno\u015bci. Na przyk\u0142ad skar\u017c\u0105 si\u0119, \u017ce otoczenie lub pewne przedmioty wygl\u0105daj\u0105 dziwnie, zniekszta\u0142caj\u0105 si\u0119, s\u0105 nudne, bezbarwne, pozbawione \u017cycia, monotonne i nieciekawe, albo czuj\u0105, \u017ce otoczenie jest jak scena, na kt\u00f3rej wszyscy graj\u0105 tylko swoje role.<\/p>\n\n\n\n

                      Czy derealizacja jest atakiem paniki?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                      Osoby, kt\u00f3re maj\u0105 atak paniki, mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c do\u015bwiadcza\u0107 \u201ederealizacji\u201d. Jest to uczucie, \u017ce czujesz si\u0119 \u201enierealny\u201d w stosunku do siebie lub \u017ce \u015bwiat wok\u00f3\u0142 ciebie nie jest prawdziwy. Objaw ten przypisuje si\u0119 procesom zachodz\u0105cym w organizmie, kt\u00f3re zwykle wyst\u0119puj\u0105 podczas reakcji l\u0119kowej.<\/p>\n\n\n\n

                      Co wywo\u0142uje depersonalizacj\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                      Podobnie jak inne zaburzenia dysocjacyjne, zaburzenie depersonalizacji cz\u0119sto jest wywo\u0142ywane przez silny stres lub traumatyczne wydarzenie \u2013 takie jak wojna, wykorzystywanie, wypadki, katastrofy lub ekstremalna przemoc \u2013 kt\u00f3rych dana osoba do\u015bwiadczy\u0142a lub by\u0142a \u015bwiadkiem.<\/p>\n\n\n\n

                      Dlaczego derealizacja jest tak przera\u017caj\u0105ca?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                      Niezdolno\u015b\u0107 m\u00f3zgu do przetwarzania informacji odbieranych przez zmys\u0142y (wzrok, d\u017awi\u0119k itp.) powoduje, \u017ce nawet najbardziej znane miejsca wydaj\u0105 si\u0119 nieznane i dziwne. Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce to do\u015bwiadczenie jest skrajnie przera\u017caj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n

                      Czy depersonalizacja jest objawem ADHD?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                      Depersonalizacja zazwyczaj rozwija si\u0119 w odpowiedzi na traum\u0119. Badania \u0142\u0105cz\u0105 depersonalizacj\u0119 z kilkoma zaburzeniami psychicznymi, w tym z osobowo\u015bci\u0105 borderline, ADHD i depresj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

                      Czy depersonalizacja jest objawem choroby dwubiegunowej?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                      Czasami w badaniach nad osobami chorymi na chorob\u0119 dwubiegunow\u0105 pojawia si\u0119 odniesienie do depersonalizacji lub derealizacji, ale zazwyczaj w znaczeniu peryferyjnym lub z niejednoznacznymi wynikami.<\/p>\n\n\n\n

                      \u0179r\u00f3d\u0142a<\/strong><\/h3>\n\n\n\n