{"id":9397,"date":"2022-05-19T15:06:00","date_gmt":"2022-05-19T15:06:00","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&p=9397"},"modified":"2024-05-21T20:03:48","modified_gmt":"2024-05-21T18:03:48","slug":"bol-jader","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bol-jader\/","title":{"rendered":"B\u00f3l j\u0105der"},"content":{"rendered":"\n

Jak TELEMEDI mo\u017ce pom\u00f3c Ci w przypadku b\u00f3lu j\u0105der?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Istnieje wiele przyczyn b\u00f3lu j\u0105der. Tylko w rzadkich przypadkach, takich jak \u201eblue balls\u201d (potoczne okre\u015blenie b\u00f3lu wyst\u0119puj\u0105cego w j\u0105drach, spowodowanego d\u0142ugim podekscytowaniem seksualnym bez ejakulacji), nie wymagaj\u0105 one leczenia i ust\u0119puj\u0105 samoistnie. Je\u015bli b\u00f3l j\u0105der trwa d\u0142u\u017cej ni\u017c dwana\u015bcie godzin lub znacznie si\u0119 nasila w tym czasie, nale\u017cy natychmiast skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem rodzinnym, a najlepiej ze specjalist\u0105-urologiem. Wyj\u015bciem w tej sytuacji jest wideokonsultacja ze specjalist\u0105 TELEMEDI, kt\u00f3ry natychmiast b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 postawi\u0107 w\u0142a\u015bciw\u0105 diagnoz\u0119 i rozpocz\u0105\u0107 odpowiednie leczenie.<\/p>\n\n\n\n

Podstawowe informacje<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n \n\n
    \n
  • B\u00f3l j\u0105dra objawia si\u0119 jako ci\u0105gni\u0119cie, ucisk lub k\u0142ucie w okolicy j\u0105dra, czyli bezpo\u015brednio na mosznie, z promieniuj\u0105cym b\u00f3lem w okolicy pachwiny. <\/strong><\/span><\/li>\n\n\n\n
  • O ile przyczyna b\u00f3lu j\u0105der mo\u017ce by\u0107 wyja\u015bniona w przypadku ostrego urazu, takiego jak upadek z pot\u0142uczeniem lub po uderzeniu w j\u0105dra, o tyle b\u00f3l j\u0105der mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 spontanicznie i wskazywa\u0107 na chorob\u0119 m\u0119skiego uk\u0142adu moczowo-p\u0142ciowego. <\/strong><\/span><\/li>\n\n\n\n
  • Czynniki wyzwalaj\u0105ce s\u0105 wtedy bardzo r\u00f3\u017cne i mog\u0105 si\u0119ga\u0107 od infekcji bakteryjnej po raka j\u0105der. Zawsze niezb\u0119dne jest medyczne wyja\u015bnienie przyczyny b\u00f3lu j\u0105der.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

    R\u00f3\u017cne rodzaje b\u00f3l\u00f3w j\u0105der<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    Wed\u0142ug bada\u0144 przeprowadzonych w\u015br\u00f3d urolog\u00f3w co drugi m\u0119\u017cczyzna odczuwa w ci\u0105gu swojego \u017cycia b\u00f3l j\u0105der lub dyskomfort w okolicy prostaty. W zale\u017cno\u015bci od przyczyny b\u00f3lu j\u0105der objawy mog\u0105 si\u0119 znacznie r\u00f3\u017cni\u0107 pod wzgl\u0119dem czasu trwania i intensywno\u015bci. Intensywno\u015b\u0107 b\u00f3lu nie wskazuje jednak na stopie\u0144 zaawansowania choroby. Choroby okolicznych narz\u0105d\u00f3w mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c promieniowa\u0107 tylko na obszar genitali\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

    Najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 b\u00f3lu j\u0105der s\u0105 ostre urazy. Nie zawsze wi\u0105\u017ce si\u0119 to z kopni\u0119ciem w okolice brzucha. Najcz\u0119\u015bciej s\u0105 to wypadki rekreacyjne i sportowe, takie jak uderzenie w brzuch pi\u0142k\u0105 no\u017cn\u0105 czy upadek na rowerze z siniakiem w kroczu. Statystycznie rzecz bior\u0105c, szczeg\u00f3lnie niebezpieczna wydaje si\u0119 jazda na rolkach. Podczas \u015blizgania si\u0119 na rolkach po por\u0119czy, rolkarze cz\u0119sto nie trafiaj\u0105 w poprzeczk\u0119 i l\u0105duj\u0105 na niej z roz\u0142o\u017conymi nogami, a dok\u0142adniej z doln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 miednicy i genitaliami bezpo\u015brednio na por\u0119czy.<\/p>\n\n\n\n

    B\u00f3l j\u0105der po seksie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    Je\u015bli podczas stosunku seksualnego nie dochodzi u m\u0119\u017cczyzny do wytrysku lub je\u015bli orgazm jest mechanicznie zaburzony, mo\u017ce to prowadzi\u0107 do b\u00f3lu j\u0105der. Sta\u0142a erekcja mo\u017ce by\u0107 odczuwana jako b\u00f3l promieniuj\u0105cy do j\u0105der. Podczas \u201esuchego\u201d orgazmu brakuje impulsu relaksacyjnego dla j\u0105der, kt\u00f3re s\u0105 po\u0142\u0105czone z tu\u0142owiem cia\u0142a przez nasieniowody. Pozostaj\u0105 one wtedy przez jaki\u015b czas w tej pozycji, blisko miednicy, co odczuwa si\u0119 jako skurczowy b\u00f3l w mosznie spowodowany nieudanym uwolnieniem endorfin podczas orgazmu. Jednak z medycznego punktu widzenia te doznania, znane jako \u201eblue balls\u201d, nie wymagaj\u0105 \u017cadnego leczenia i ust\u0119puj\u0105 w ci\u0105gu kilku minut lub kilku godzin.<\/p>\n\n\n\n

    St\u0142uczenie j\u0105dra<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    Uderzenia, wstrz\u0105sy czy kopni\u0119cia mog\u0105 powodowa\u0107 d\u0142ugotrwa\u0142y b\u00f3l w okolicach j\u0105der. W takim przypadku osoba dotkni\u0119ta kontuzj\u0105 zwykle cierpi na tzw. st\u0142uczenie j\u0105dra, kt\u00f3re opr\u00f3cz b\u00f3lu charakteryzuje si\u0119 krwiakiem w okolicy j\u0105dra i odpowiadaj\u0105cym mu obrz\u0119kiem moszny. Z regu\u0142y pomaga tu tylko och\u0142odzenie j\u0105der i cierpliwo\u015b\u0107. B\u00f3l mo\u017ce utrzymywa\u0107 si\u0119 przez kilka dni, ale zwykle ust\u0119puje samoistnie.<\/p>\n\n\n\n

    Krwiakowi towarzyszy zwykle niebiesko-zielonkawe przebarwienie j\u0105der, kt\u00f3re z czasem zanika. Wydzielina krwi i ch\u0142onki mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c zamkn\u0105\u0107 si\u0119 i utworzy\u0107 wyczuwalny guzek na j\u0105drze, ale jest on znacznie delikatniejszy w dotyku ni\u017c rak j\u0105dra. Takie nagromadzenie p\u0142ynu nazywane jest wodniakiem. Nie jest to jednak struktura statyczna; mo\u017ce si\u0119 chwilowo skurczy\u0107, a nast\u0119pnie ponownie wype\u0142nia\u0107 p\u0142ynem. Nie ma realnej granicy dla powi\u0119kszania si\u0119 wodniaka, dlatego opisywane s\u0105 przypadki, w kt\u00f3rych moszna z powodu wodniaka powi\u0119kszy\u0142a si\u0119 nawet do jednego metra \u015brednicy.<\/p>\n\n\n\n

    Zapalenie j\u0105der<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    Zapalenie j\u0105dra (\u0142ac. orchitis) jest bolesn\u0105 infekcj\u0105 j\u0105dra wywo\u0142an\u0105 przez wirusy lub bakterie. Szczeg\u00f3lnie zagro\u017cone s\u0105 dzieci i m\u0142odzie\u017c. M\u0119\u017cczy\u017ani aktywni seksualnie lub pacjenci z chorobami prostaty s\u0105 r\u00f3wnie\u017c bardziej nara\u017ceni na wyst\u0105pienie zapalenia j\u0105der. Poniewa\u017c j\u0105dro odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w reprodukcji, a choroby j\u0105der mog\u0105 prowadzi\u0107 do utraty p\u0142odno\u015bci, w przypadku wyst\u0105pienia objaw\u00f3w zawsze nale\u017cy jak najszybciej skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem.<\/p>\n\n\n\n

    Zapalenie j\u0105der: objawy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    W zale\u017cno\u015bci od przyczyny zapalenia j\u0105dra wyst\u0119puj\u0105 nieco inne objawy. W przypadku infekcji wirusowej w ci\u0105gu kilku godzin pojawia si\u0119 nag\u0142y b\u00f3l i opuchlizna w okolicy j\u0105dra. Dotykanie, ciasne ubrania i ruchy s\u0105 bolesne. J\u0105dro jest zaczerwienione. Bardzo cz\u0119sto przyczyn\u0105 zapalenia j\u0105der s\u0105 wirusy \u015bwinki. Pacjenci maj\u0105 wtedy zazwyczaj tak\u017ce obrz\u0119k \u015blinianek przyusznych oraz b\u00f3l w okolicy twarzy i szyi, szczeg\u00f3lnie podczas \u017cucia.<\/p>\n\n\n\n

    Bakteryjnemu zapaleniu j\u0105der towarzyszy r\u00f3wnie\u017c silny b\u00f3l, zaczerwienienie i obrz\u0119k. Jednak objawy rozwijaj\u0105 si\u0119 w ci\u0105gu kilku dni, a nie w ci\u0105gu kilku godzin. W bakteryjnym zapaleniu naj\u0105drza zazwyczaj r\u00f3wnie\u017c jest ono zaatakowane.<\/p>\n\n\n\n

    W przypadku zapalenia j\u0105der mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c wyst\u0105pi\u0107 gor\u0105czka.<\/p>\n\n\n\n

    Zapalenie j\u0105der: przyczyny i czynniki ryzyka<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 zapalenia j\u0105der jest zaka\u017cenie wirusem \u015bwinki. Patogeny te s\u0105 bardzo zara\u017aliwe i, podobnie jak wirusy grypy, \u0142atwo si\u0119 rozprzestrzeniaj\u0105. Zapalenie j\u0105der cz\u0119sto wyst\u0119puje u nastolatk\u00f3w i m\u0119\u017cczyzn jako choroba wt\u00f3rna do \u015bwinki. Dzieci s\u0105 mniej nara\u017cone na wyst\u0105pienie zapalenia j\u0105dra.<\/p>\n\n\n\n

    Zapalenie j\u0105der mo\u017ce rozwin\u0105\u0107 si\u0119 tak\u017ce w kontek\u015bcie innych infekcji wirusowych, takich jak zaka\u017cenia wirusem ospy wietrznej i p\u00f3\u0142pa\u015bca, wirusem Ebsteina-Barr (czynnik wywo\u0142uj\u0105cy mononukleoz\u0119 \u2013 gor\u0105czk\u0119 gruczo\u0142ow\u0105 Pfeifferscha) czy wirusami Coxsackie.<\/p>\n\n\n\n

    Infekcje bakteryjne mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c wywo\u0142a\u0107 zapalenie j\u0105der, na przyk\u0142ad salmonelloza czy bruceloza. J\u0105dra mog\u0105 tak\u017ce ulec stanom zapalnym w wyniku chor\u00f3b przenoszonych drog\u0105 p\u0142ciow\u0105, takich jak rze\u017c\u0105czka czy ki\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

    Czasami pacjenci cierpi\u0105 najpierw na zapalenie naj\u0105drza, na przyk\u0142ad z powodu zarazk\u00f3w pochodz\u0105cych z infekcji dr\u00f3g moczowych. Nast\u0119pnie patogeny mog\u0105 rozprzestrzenia\u0107 si\u0119 z naj\u0105drza do j\u0105dra. <\/p>\n\n\n\n

    Zapalenie j\u0105der mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce wynikiem urazu.<\/p>\n\n\n\n

    Zapalenie j\u0105der: badania i diagnostyka<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Na podstawie opisu objaw\u00f3w i dok\u0142adnego zbadania j\u0105der lekarz mo\u017ce zazwyczaj bardzo szybko stwierdzi\u0107, \u017ce mamy do czynienia z zapaleniem j\u0105der. Wa\u017cnym elementem diagnostycznym jest tzw. objaw Prehna: w przypadku zapalenia j\u0105dra b\u00f3l cz\u0119sto zmniejsza si\u0119, gdy j\u0105dro jest lekko uniesione. Przy pomocy specjalnego badania ultrasonograficznego lekarz sprawdza r\u00f3wnie\u017c przep\u0142yw krwi do j\u0105dra. W przypadku stan\u00f3w zapalnych przep\u0142yw krwi si\u0119 zwi\u0119ksza.<\/p>\n\n\n\n

    Odr\u00f3\u017cnianie zapalenia j\u0105der od skr\u0119tu j\u0105dra<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Oba badania (objaw Prehna i badanie USG) s\u0105 r\u00f3wnie\u017c wa\u017cne, by wykluczy\u0107 skr\u0119t j\u0105dra jako przyczyn\u0119 b\u00f3lu. W tym przypadku skr\u0119ca si\u0119 powr\u00f3zek nasienny, co powoduje przerwanie dop\u0142ywu krwi (widoczne w USG). Ponadto w przypadku skr\u0119tu j\u0105dra objaw Prehna jest ujemny, tzn. b\u00f3l nie ust\u0119puje, gdy j\u0105dro jest uniesione. Dok\u0142adne rozr\u00f3\u017cnienie pomi\u0119dzy zapaleniem j\u0105dra a skr\u0119tem j\u0105dra jest bardzo wa\u017cne, poniewa\u017c to drugie jest stanem nag\u0142ym, kt\u00f3ry musi by\u0107 natychmiast operowany!<\/p>\n\n\n\n

    Testy laboratoryjne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Je\u015bli podejrzewa si\u0119 \u015bwinkowe zapalenie j\u0105der, a nie by\u0142o szczepienia przeciwko \u015bwince, badanie krwi mo\u017ce pom\u00f3c w wykryciu choroby. Polega ono na szukaniu we krwi specyficznych przeciwcia\u0142 przeciwko wirusowi \u015bwinki.<\/p>\n\n\n\n

    Badanie moczu mo\u017ce wykry\u0107 wszelkie towarzysz\u0105ce infekcje dr\u00f3g moczowych.<\/p>\n\n\n\n

    Je\u015bli podejrzewana jest choroba przenoszona drog\u0105 p\u0142ciow\u0105, patogen mo\u017ce zosta\u0107 wykryty w wymazie z cewki moczowej. Je\u015bli podejrzenie si\u0119 potwierdzi, partner chorego powinien zosta\u0107 w\u0142\u0105czony do leczenia, aby unikn\u0105\u0107 wzajemnego zara\u017cania si\u0119 partner\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

    Zapalenie j\u0105der: leczenie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Leczenie zapalenia j\u0105der zale\u017cy od tego, czy czynnikiem wywo\u0142uj\u0105cym s\u0105 bakterie, czy wirusy.<\/p>\n\n\n\n

    Wirusowe zapalenie j\u0105der<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    W przypadku infekcji wirusowej, takiej jak \u015bwinkowe zapalenie j\u0105der, terapia polega zazwyczaj na \u0142agodzeniu objaw\u00f3w. Taka terapia objawowa obejmuje w szczeg\u00f3lno\u015bci:<\/p>\n\n\n\n

    \n
    \n
    \n
    \n
    \n
    \n \n\n
      \n
    • odpoczynek w \u0142\u00f3\u017cku,<\/strong><\/span><\/li>\n\n\n\n
    • ch\u0142odzenie j\u0105der wilgotnymi ok\u0142adami,<\/strong><\/span><\/li>\n\n\n\n
    • podniesienie j\u0105der,<\/strong><\/span><\/li>\n\n\n\n
    • \u015brodki przeciwb\u00f3lowe.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

      Bakteryjne zapalenie j\u0105der<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Je\u015bli zapalenie j\u0105der jest spowodowane przez bakterie, opisan\u0105 powy\u017cej terapi\u0119 objawow\u0105 uzupe\u0142nia si\u0119 o leczenie przyczynowe antybiotykami. W zale\u017cno\u015bci od pacjenta, jego wieku i rodzaju patogenu, istniej\u0105 r\u00f3\u017cne grupy substancji aktywnych, kt\u00f3re s\u0105 tu stosowane. Cz\u0119sto stosowane s\u0105 tetracykliny (takie jak doksycyklina), fluorochinolony (takie jak cyprofloksacyna), cefalosporyny (takie jak ceftriakson) lub makrolidy (takie jak azatiopryna).<\/p>\n\n\n\n

      Zapalenie j\u0105der: przebieg choroby i rokowanie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

      Zapalenie j\u0105der jest zazwyczaj bardzo bolesne i nieprzyjemne. Z regu\u0142y jednak mo\u017cna je skutecznie leczy\u0107.<\/p>\n\n\n\n

      W przypadku \u015bwinkowego zapalenia j\u0105der objawy trwaj\u0105 oko\u0142o tygodnia (od trzech do dziesi\u0119ciu dni). Bakteryjne zapalenie j\u0105der mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c trwa\u0107 kilka dni, w zale\u017cno\u015bci od reakcji pacjenta na antybiotyki.<\/p>\n\n\n\n

      Po wirusowym zapaleniu j\u0105der produkcja spermy jest zwykle upo\u015bledzona przez kilka miesi\u0119cy. W rzadszych przypadkach tkanka j\u0105dra jest tak uszkodzona, \u017ce stale produkowana jest zbyt ma\u0142a ilo\u015b\u0107 plemnik\u00f3w, przez co pacjent pozostaje bezp\u0142odny. Dotyczy to od jednego do dw\u00f3ch procent pacjent\u00f3w z \u015bwinkowym zapaleniem j\u0105der.<\/p>\n\n\n\n

      Jako powik\u0142anie zapalenia j\u0105dra mo\u017ce powsta\u0107 ropie\u0144, kt\u00f3ry musi by\u0107 usuni\u0119ty chirurgicznie.<\/p>\n\n\n\n

      Skr\u0119t j\u0105der<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

      W skr\u0119cie j\u0105dra j\u0105dro skr\u0119ca si\u0119 wok\u00f3\u0142 swojej osi pod\u0142u\u017cnej przy powr\u00f3zku nasiennym. Odcina to naczynia krwiono\u015bne, kt\u00f3re zaopatruj\u0105 j\u0105dro. Skr\u0119t j\u0105dra jest bardzo bolesny, a bez szybkiego leczenia m\u0119ska gonada mo\u017ce obumrze\u0107. Skr\u0119t j\u0105dra prawie zawsze wymaga operacji.<\/p>\n\n\n\n

      \n
      \n
      \n
      \n
      \n
      \n \n\n
        \n
      • Objawy<\/strong>: G\u0142\u00f3wnym objawem jest nag\u0142e pojawienie si\u0119 b\u00f3lu w dotkni\u0119tym j\u0105drze \u2013 zwykle nasilaj\u0105cego si\u0119 pod wp\u0142ywem dotyku lub ucisku \u2013 oraz dyskomfortu, takiego jak nudno\u015bci czy wymioty.<\/li>\n\n\n\n
      • Leczenie<\/strong>: Zazwyczaj skr\u0119cenie j\u0105dra leczy si\u0119 operacyjnie. Podczas operacji lekarz najpierw obraca j\u0105dro z powrotem do jego pierwotnej pozycji, a nast\u0119pnie unieruchamia je, aby zapobiec jego ponownemu skr\u0119ceniu. Jak najszybsze leczenie jest niezb\u0119dne, by p\u00f3\u017aniej j\u0105dro funkcjonowa\u0142o prawid\u0142owo.<\/li>\n\n\n\n
      • Diagnoza<\/strong>: Badanie fizykalne daje lekarzowi jasne wskaz\u00f3wki, \u017ce jest to potencjalnie przypadek skr\u0119tu j\u0105dra. Diagnoza jest zwykle stawiana na podstawie badania ultrasonograficznego j\u0105dra dotkni\u0119tego chorob\u0105.<\/li>\n\n\n\n
      • Przyczyny i czynniki ryzyka<\/strong>: Ryzyko wyst\u0105pienia skr\u0119tu j\u0105dra jest w zasadzie anatomiczne. Jednak pewne rodzaje sport\u00f3w s\u0105 uwa\u017cane za czynniki ryzyka. Szczeg\u00f3lnie jazda na rowerze wydaje si\u0119 cz\u0119stym czynnikiem wyzwalaj\u0105cym, poniewa\u017c j\u0105dro jest w ci\u0105g\u0142ym ruchu na siode\u0142ku roweru.<\/li>\n\n\n\n
      • Przebieg choroby i rokowanie<\/strong>: Je\u015bli skr\u0119cenie j\u0105dra jest leczone wystarczaj\u0105co szybko, j\u0105dro zazwyczaj ca\u0142kowicie wraca do zdrowia. Jednak im d\u0142u\u017cej zwleka si\u0119 z leczeniem, tym bardziej j\u0105dro jest uszkodzone z powodu braku dop\u0142ywu krwi. W najgorszym przypadku j\u0105dro obumiera.<\/li>\n\n\n\n
      • Profilaktyka<\/strong>: Skr\u0119towi j\u0105dra nie mo\u017cna bezpo\u015brednio zapobiec. W przypadku m\u0119\u017cczyzn z anatomicznymi czynnikami ryzyka, takimi jak wrodzone wn\u0119trostwo j\u0105dra, profilaktyczne badanie przez urologa jest czasem przydatne.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

        Czym jest skr\u0119t j\u0105dra?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Skr\u0119t j\u0105dra wok\u00f3\u0142 osi pod\u0142u\u017cnej nasieniowod\u00f3w jest niebezpiecznym powik\u0142aniem, poniewa\u017c odcina dop\u0142yw krwi do j\u0105dra.<\/p>\n\n\n\n

        Je\u015bli skr\u0119cenie j\u0105dra odcina tylko \u017cy\u0142\u0119 (\u017cy\u0142\u0119 j\u0105drow\u0105), kt\u00f3ra jest odpowiedzialna za odp\u0142yw krwi, nazywamy to skr\u0119tem niepe\u0142nym. W tym przypadku t\u0119tnica (t\u0119tnica j\u0105drowa) nadal pompuje krew do j\u0105dra. Dzieje si\u0119 tak dlatego, \u017ce w t\u0119tnicy tej panuje wy\u017csze ci\u015bnienie krwi. Powoduje to cofanie si\u0119 krwi w j\u0105drze, co z kolei wp\u0142ywa na dop\u0142yw krwi do t\u0119tnic. Jedn\u0105 z mo\u017cliwych konsekwencji jest obumieranie tkanki j\u0105dra (martwica krwotoczna j\u0105dra).<\/p>\n\n\n\n

        Je\u015bli skr\u0119t j\u0105dra od samego pocz\u0105tku przerywa zar\u00f3wno odp\u0142yw \u017cylny, jak i dop\u0142yw t\u0119tniczy krwi, nazywamy to skr\u0119tem ca\u0142kowitym. W tym przypadku \u015bmier\u0107 tkanek r\u00f3wnie\u017c nast\u0119puje szybko.<\/p>\n\n\n\n

        Je\u015bli oba j\u0105dra s\u0105 skr\u0119cone w tym samym czasie, lekarze m\u00f3wi\u0105 o obustronnym skr\u0119cie j\u0105der.<\/p>\n\n\n\n

        W zasadzie skr\u0119t j\u0105dra jest mo\u017cliwy w ka\u017cdym wieku, ale zdarza si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w pierwszym roku \u017cycia i mi\u0119dzy 12 a 18 rokiem \u017cycia. Z wiekiem skr\u0119t j\u0105dra wyst\u0119puje coraz rzadziej.<\/p>\n\n\n\n

        Lekarze rozr\u00f3\u017cniaj\u0105 przede wszystkim dwie r\u00f3\u017cne formy skr\u0119tu j\u0105dra: zewn\u0105trzos\u0142onkowy i wewn\u0105trzos\u0142onkowy skr\u0119t j\u0105dra.<\/p>\n\n\n\n

        Zewn\u0105trzos\u0142onkowy skr\u0119t j\u0105dra<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Ten wariant skr\u0119tu j\u0105dra jest najcz\u0119stszy. Termin \u201eos\u0142onka\u201d odnosi si\u0119 do sk\u00f3ry otaczaj\u0105cej j\u0105dro, tak zwanej tunica vaginalis testis. Zewn\u0105trzos\u0142onkowy skr\u0119t j\u0105dra jest najcz\u0119stszy u niemowl\u0105t i ma\u0142ych dzieci przed uko\u0144czeniem drugiego roku \u017cycia. Powr\u00f3zek nasienny skr\u0119ca si\u0119 nad os\u0142onk\u0105 j\u0105dra, \u0142\u0105cznotkankow\u0105 otoczk\u0105, w kt\u00f3rej j\u0105dro spoczywa w mosznie.<\/p>\n\n\n\n

        Wewn\u0105trzos\u0142onkowy skr\u0119t j\u0105dra<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Ta forma skr\u0119tu j\u0105dra zdarza si\u0119 cz\u0119\u015bciej u nastolatk\u00f3w. Wyst\u0119puje wewn\u0105trz os\u0142onki j\u0105dra, a wi\u0119c bli\u017cej samego j\u0105dra. R\u00f3wnie\u017c w tym przypadku dop\u0142yw krwi jest zaburzony lub przerwany przez skr\u0119cenie powr\u00f3zka nasiennego.<\/p>\n\n\n\n

        Skr\u0119t wodniakowy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Skr\u0119t wodniakowy nie jest prawdziwym skr\u0119tem j\u0105dra. W tym przypadku dochodzi do skr\u0119tu struktur pozosta\u0142ych z okresu embrionalnego, kt\u00f3re s\u0105 przyczepione do j\u0105dra. Objawy s\u0105 podobne do objaw\u00f3w skr\u0119tu j\u0105dra, ale cz\u0119sto s\u0105 mniej nasilone. Na pocz\u0105tku nie dochodzi do uszkodzenia samej tkanki j\u0105dra, ale istnieje ryzyko, \u017ce obumar\u0142e przydatki j\u0105dra wp\u0142yn\u0105 r\u00f3wnie\u017c na tkank\u0119 j\u0105dra i spowoduj\u0105 zatrucie krwi.<\/p>\n\n\n\n

        Jakie s\u0105 objawy skr\u0119tu j\u0105dra?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        G\u0142\u00f3wnym objawem skr\u0119tu j\u0105dra jest nag\u0142y b\u00f3l po dotkni\u0119tej skr\u0119tem stronie moszny. B\u00f3l zazwyczaj znacznie si\u0119 nasila, kiedy wywierany jest nacisk, a cz\u0119sto po prostu kiedy lekko nawet dotyka si\u0119 tego miejsca. Dodatkowo b\u00f3l cz\u0119sto promieniuje do kana\u0142u pachwinowego lub podbrzusza po odpowiedniej po\u0142owie cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

        W niekt\u00f3rych przypadkach do typowych objaw\u00f3w do\u0142\u0105czaj\u0105 si\u0119 dolegliwo\u015bci wegetatywne. Nale\u017c\u0105 do nich przede wszystkim md\u0142o\u015bci i wymioty, czasem tak\u017ce pocenie si\u0119 i przyspieszone bicie serca. Bez leczenia, przy skr\u0119cie j\u0105dra, j\u0105dro nadal puchnie, a sk\u00f3ra moszny czerwienieje.<\/p>\n\n\n\n

        U oko\u0142o jednej trzeciej pacjent\u00f3w ze skr\u0119tem j\u0105dra pierwszymi objawami s\u0105 powtarzaj\u0105ce si\u0119 niepe\u0142ne skr\u0119ty. Objawy te s\u0105 tylko przej\u015bciowe i znikaj\u0105 ponownie, poniewa\u017c dotkni\u0119te nimi j\u0105dro samoistnie powraca do poprzedniej pozycji. Nie wydaje si\u0119 to powodowa\u0107 \u017cadnych trwa\u0142ych uszkodze\u0144, ale zwi\u0119ksza ryzyko wyst\u0105pienia pe\u0142nego skr\u0119tu j\u0105dra wymagaj\u0105cego leczenia.<\/p>\n\n\n\n

        Szczeg\u00f3lnym przypadkiem jest skr\u0119t j\u0105dra u niemowl\u0105t, poniewa\u017c sygnalizuj\u0105 one b\u00f3l p\u0142aczem, ale nie s\u0105 w stanie wskaza\u0107 jego lokalizacji. Mo\u017cliwymi oznakami skr\u0119tu j\u0105dra u niemowl\u0105t s\u0105: rozlany b\u00f3l brzucha, kolka p\u0119pkowa, niepok\u00f3j ruchowy, wymioty i odmowa przyjmowania pokarmu.<\/p>\n\n\n\n

        Skr\u0119t j\u0105dra wyst\u0119puje czasem tak\u017ce w tzw. j\u0105drze niezst\u0105pionym (wn\u0119trowstwo, cryptorchismus). J\u0105dra rozwijaj\u0105 si\u0119 w jamie brzusznej i normalnie, do momentu narodzin, schodz\u0105 do moszny. Czasami nie dochodzi do takiego przemieszczenia \u2013 jedno lub oba j\u0105dra pozostaj\u0105 w jamie brzusznej (j\u0105dro brzuszne) lub w\u0119druj\u0105 tylko do kana\u0142u pachwinowego (j\u0105dro pachwinowe).<\/p>\n\n\n\n

        Skr\u0119t w j\u0105drze niezst\u0105pionym jest trudny do zdiagnozowania. Skr\u0119cenie j\u0105dra brzusznego po prawej stronie, z powodu rozproszonych objaw\u00f3w, jest cz\u0119sto mylone z ostrym zapaleniem wyrostka robaczkowego. Skr\u0119t j\u0105dra pachwinowego powoduje bolesny obrz\u0119k w okolicy pachwiny, z zaczerwienieniem i przeczulic\u0105.<\/p>\n\n\n\n

        Jak leczy si\u0119 skr\u0119t j\u0105dra?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Pierwszym priorytetem w leczeniu skr\u0119tu j\u0105dra jest szybka reakcja! Im wi\u0119cej czasu up\u0142ynie, zanim dop\u0142yw krwi zostanie przywr\u00f3cony, tym wi\u0119ksze prawdopodobie\u0144stwo utraty j\u0105dra. Dlatego operacja chirurgiczna chroni\u0105ca j\u0105dra powinna by\u0107 przeprowadzona jak najwcze\u015bniej.<\/p>\n\n\n\n

        Operacyjne leczenie skr\u0119tu j\u0105dra<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Skr\u0119t j\u0105dra jest prawie zawsze leczony chirurgicznie \u2013 najlepiej w ci\u0105gu pierwszych czterech do sze\u015bciu godzin. Aby to zrobi\u0107, lekarz otwiera moszn\u0119 bezpo\u015brednio lub przez kana\u0142 pachwinowy. Je\u015bli j\u0105dro jest ods\u0142oni\u0119te, musi on okre\u015bli\u0107 kierunek skr\u0119tu j\u0105dra i odpowiednio je odwr\u00f3ci\u0107, do jego pozycji wyj\u015bciowej.<\/p>\n\n\n\n

        Aby stwierdzi\u0107, czy j\u0105dro wraca do zdrowia, nale\u017cy odczeka\u0107 do 30 minut i sprawdzi\u0107, czy przep\u0142yw krwi w naczyniach jest przywr\u00f3cony. Je\u015bli nie, tkanka j\u0105dra ju\u017c obumar\u0142a i martwe j\u0105dro musi zosta\u0107 usuni\u0119te.<\/p>\n\n\n\n

        Je\u015bli nie jest jasne, w jakim stopniu j\u0105dro zosta\u0142o ju\u017c uszkodzone, zwykle pozostawia si\u0119 je w mosznie. Przyjmuje si\u0119, \u017ce nawet je\u015bli tkanka j\u0105dra jest cz\u0119\u015bciowo zniszczona, to nadal istniej\u0105 pewne jej szcz\u0105tkowe funkcje, kt\u00f3re bior\u0105 udzia\u0142 w produkcji hormon\u00f3w i plemnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

        Nast\u0119pnie j\u0105dro jest mocowane na dnie moszny, aby zmniejszy\u0107 ryzyko jego ponownego skr\u0119cenia. Nazywa si\u0119 to orchidopeksj\u0105. To mocowanie jest konieczne, poniewa\u017c w przeciwnym razie ryzyko ponownego skr\u0119cenia j\u0105dra by\u0142oby szczeg\u00f3lnie wysokie. Jednak orchidopeksja nie wyklucza ca\u0142kowicie mo\u017cliwo\u015bci powstania nowego skr\u0119tu j\u0105dra.<\/p>\n\n\n\n

        Poniewa\u017c prawdopodobie\u0144stwo skr\u0119tu j\u0105dra jest wi\u0119ksze tak\u017ce po stronie przeciwnej, j\u0105dro jest tam tak\u017ce przyszywane do moszny \u2013 zwykle w trakcie tej samej operacji. Je\u015bli jednak skr\u0119cone j\u0105dro by\u0142o ju\u017c mocno uszkodzone, operacj\u0119 t\u0119 odk\u0142ada si\u0119 na p\u00f3\u017aniej, aby nie komplikowa\u0107 procesu gojenia.<\/p>\n\n\n\n

        Po operacji j\u0105dra powinny by\u0107 sch\u0142odzone, aby zmniejszy\u0107 b\u00f3l i umieszczone na specjalnej podp\u00f3rce. Jest to bardzo mi\u0119kka wk\u0142adka, kt\u00f3r\u0105 wsuwa si\u0119 pod moszn\u0119, gdy pacjent le\u017cy.<\/p>\n\n\n\n

        Nieoperacyjne leczenie skr\u0119tu j\u0105dra<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        W wyj\u0105tkowych przypadkach mo\u017cliwe jest leczenie skr\u0119tu j\u0105dra bez operacji. Do\u015bwiadczony specjalista pr\u00f3buje wtedy ponownie obr\u00f3ci\u0107 j\u0105dro, chwytaj\u0105c je od zewn\u0105trz, przez sk\u00f3r\u0119. Je\u015bli b\u00f3l szybko ust\u0119puje, a podczas obmacywania wszystko wydaje si\u0119 normalne, oznacza to, \u017ce j\u0105dro powr\u00f3ci\u0142o do prawid\u0142owej pozycji. Niemniej jednak oba j\u0105dra powinny by\u0107 przyszyte do moszny (orchidopeksja) w ci\u0105gu 12-24 godzin, aby unikn\u0105\u0107 ponownego skr\u0119tu j\u0105dra.<\/p>\n\n\n\n

        \n
        \n
        \n
        \n
        \n
        \n \n\n

        UWAGA<\/strong>: Leczenie nieoperacyjne nie jest stosowane jako alternatywa dla leczenia chirurgicznego ze wzgl\u0119du na du\u017c\u0105 niepewno\u015b\u0107 tego zabiegu, ale wy\u0142\u0105cznie jako leczenie pocz\u0105tkowe w sytuacjach nag\u0142ych, kiedy przeprowadzenie operacji w odpowiednim czasie nie jest, z pewnych powod\u00f3w, mo\u017cliwe. Je\u015bli podejrzewasz u siebie skr\u0119t j\u0105dra, w \u017cadnym wypadku nie powiniene\u015b pr\u00f3bowa\u0107 samemu mu zaradzi\u0107, ale powiniene\u015b natychmiast szuka\u0107 pomocy lekarskiej, aby unikn\u0105\u0107 p\u00f3\u017aniejszych konsekwencji!<\/p>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

        Skr\u0119t j\u0105dra: badania i diagnostyka<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Je\u015bli podejrzewa si\u0119 skr\u0119t j\u0105dra, lekarz powinien natychmiast zbada\u0107 pacjenta. Lekarz zapyta rodzic\u00f3w lub, w przypadku starszych pacjent\u00f3w, samych pacjent\u00f3w o istotne informacje, takie jak pocz\u0105tek i intensywno\u015b\u0107 objaw\u00f3w, znane przypadki wrodzonych wad j\u0105der, infekcje, kt\u00f3re wyst\u0105pi\u0142y lub towarzyszy\u0142y chorobie (zw\u0142aszcza infekcje wirusowe).<\/p>\n\n\n\n

        Badanie fizykalne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Lekarz bada dotkni\u0119te chorob\u0105 j\u0105dro i szuka obrz\u0119ku, zaczerwienienia, stwardnienia i asymetrii (w por\u00f3wnaniu do zdrowego j\u0105dra). Badane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c okolice pachwin i brzuch, aby wykry\u0107 choroby, kt\u00f3rych objawy mog\u0105 przenosi\u0107 si\u0119 na j\u0105dra.<\/p>\n\n\n\n

        Szczeg\u00f3\u0142owe badania potwierdzaj\u0105 lub obalaj\u0105 podejrzenie skr\u0119tu j\u0105dra.<\/p>\n\n\n\n

        Je\u015bli b\u00f3l pozostaje niezmieniony lub nawet nasila si\u0119, gdy dotkni\u0119te nim j\u0105dro jest uniesione (negatywny objaw Prehna), wskazuje to na skr\u0119t j\u0105dra. Test ten jest g\u0142\u00f3wnie u\u017cywany do wykluczenia zapalenia j\u0105dra\/naj\u0105drza (orchitis\/epididymis), w kt\u00f3rym b\u00f3l zmniejsza si\u0119, gdy moszna jest uniesiona (pozytywny objaw Prehna).<\/p>\n\n\n\n

        Lekarz czasami sprawdza r\u00f3wnie\u017c odruch mosznowy: kiedy g\u0142aszcze wewn\u0119trzn\u0105 stron\u0119 uda, okre\u015blony mi\u0119sie\u0144 (musculus cremaster) normalnie kurczy si\u0119 odruchowo i w ten spos\u00f3b podci\u0105ga j\u0105dro do g\u00f3ry po stronie dotkni\u0119tej chorob\u0105. Nie dzieje si\u0119 tak w przypadku wyst\u0119powania skr\u0119tu j\u0105dra. Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce odruch mosznowy jest mniej widoczny u niemowl\u0105t i nastolatk\u00f3w ni\u017c u doros\u0142ych.<\/p>\n\n\n\n

        Sk\u00f3ra moszny jest wci\u0105gana do wewn\u0105trz z powodu wypuk\u0142o\u015bci skr\u0119conego j\u0105dra ku g\u00f3rze. Nazywa si\u0119 to objawem Gera.<\/p>\n\n\n\n

        Objaw Tenkhoffa to rodzaj trzeszcz\u0105cego d\u017awi\u0119ku, kiedy dotyka si\u0119 moszny. Wskazuje on te\u017c na skr\u0119cone j\u0105dro.<\/p>\n\n\n\n

        Diagnostyka obrazowa<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Najbardziej wiarygodnym badaniem w przypadku podejrzenia skr\u0119tu j\u0105dra jest ultrasonografia (USG). Pozwala ona oceni\u0107 stan tkanki j\u0105dra, pokazuje obrz\u0119ki i przekrwione naczynia krwiono\u015bne. Badaniem uzupe\u0142niaj\u0105cym jest ultrasonografia dopplerowska, kt\u00f3ra pokazuje przep\u0142yw krwi w naczyniach j\u0105dra. Oba badania wymagaj\u0105 du\u017cego do\u015bwiadczenia i powinny by\u0107 wykonywane przez specjalist\u0119 urologa.<\/p>\n\n\n\n

        Skr\u0119t j\u0105dra mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c wykryty za pomoc\u0105 scyntygrafii j\u0105der. Ten specjalny rodzaj badania rentgenowskiego mierzy, czy i jak szybko radioaktywny \u015brodek kontrastowy jest rozprowadzany w tkance j\u0105dra. W przypadku skr\u0119tu j\u0105dra proces ten jest op\u00f3\u017aniony lub w og\u00f3le nie zachodzi. Metoda ta nie jest rutynowo stosowana w diagnostyce skr\u0119tu j\u0105dra, cz\u0119\u015bciowo z powodu ekspozycji na szkodliwe promieniowanie.<\/p>\n\n\n\n

        Rezonans magnetyczny (MRI) mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c u\u017cyty do wiarygodnego wykazania chor\u00f3b j\u0105dra, takich jak skr\u0119cenie j\u0105dra. Poniewa\u017c badanie to jest bardzo czasoch\u0142onne, nie wsz\u0119dzie mo\u017cliwe do przeprowadzenia i bardzo drogie, nie jest ono rutynowym badaniem w kierunku skr\u0119tu j\u0105dra. <\/p>\n\n\n\n

        Je\u015bli wyniki diagnostyki obrazowej nie s\u0105 jednoznaczne, ale objawy przemawiaj\u0105 za skr\u0119tem j\u0105dra, lekarz podejmie odpowiednie leczenie.<\/p>\n\n\n\n

        Badania laboratoryjne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        W celu wykluczenia stan\u00f3w zapalnych (takich jak zapalenie j\u0105der, zapalenie naj\u0105drzy, zaka\u017cenie dr\u00f3g moczowych) jako przyczyny objaw\u00f3w, przydatne s\u0105 badania laboratoryjne. We krwi mierzone s\u0105 wa\u017cne parametry stanu zapalnego, takie jak bia\u0142ko C-reaktywne, leukocyty i wska\u017anik sedymentacji erytrocyt\u00f3w. Mocz jest badany na obecno\u015b\u0107 bakterii i osad\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

        Jakie s\u0105 przyczyny skr\u0119tu j\u0105dra?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Warunkiem powstania skr\u0119tu j\u0105dra jest zwykle nadmierne przemieszczenie si\u0119 j\u0105dra w jego os\u0142onkach i zawieszeniu. Powodem tego s\u0105 anomalie anatomiczne. W tym przypadku nawet ma\u0142e bod\u017ace cz\u0119sto wystarczaj\u0105, by wywo\u0142a\u0107 skr\u0119t j\u0105dra.<\/p>\n\n\n\n

        Anatomiczne czynniki ryzyka skr\u0119tu j\u0105dra<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Czynnikiem ryzyka wyst\u0105pienia skr\u0119tu j\u0105dra jest na przyk\u0142ad wadliwe uformowanie os\u0142onek j\u0105dra, na przyk\u0142ad je\u015bli w trakcie rozwoju nie przylegaj\u0105 one do siebie wystarczaj\u0105co mocno. Daje to j\u0105drom zbyt du\u017c\u0105 swobod\u0119 ruchu. Skutkiem tego jest zazwyczaj wewn\u0105trzos\u0142onkowy skr\u0119t j\u0105dra.<\/p>\n\n\n\n

        Skr\u0119towi j\u0105dra sprzyja r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce tzw. j\u0105drow\u00f3d dolny jest niedostatecznie rozwini\u0119ty lub nie jest rozwini\u0119ty w og\u00f3le. Struktura ta, zwana gubernaculum testis, s\u0142u\u017cy do wci\u0105gania j\u0105der w d\u00f3\u0142 do moszny po urodzeniu (descensus testis). Nast\u0119pnie formuje si\u0119 w dwa wi\u0119zad\u0142a, kt\u00f3re utrzymuj\u0105 j\u0105dro na miejscu. Niepe\u0142ne zst\u0105pienie j\u0105dra (zwane te\u017c wn\u0119trowstwem lub j\u0105drem z wad\u0105 rozwojow\u0105) jest czynnikiem ryzyka wyst\u0105pienia skr\u0119tu j\u0105dra.<\/p>\n\n\n\n

        Wraz z nasieniowodami i naczyniami krwiono\u015bnymi biegnie mi\u0119sie\u0144 d\u017awigacz j\u0105dra (musculus cremaster), kt\u00f3ry przyci\u0105ga j\u0105dro do cia\u0142a w celu regulacji temperatury, ochrony przed urazami lub podczas du\u017cego podniecenia seksualnego. Je\u015bli jego umocowanie do j\u0105dra jest niekorzystnie po\u0142o\u017cone, jego odruchowy skurcz sprzyja skr\u0119towi j\u0105dra.<\/p>\n\n\n\n

        Wreszcie \u2013 wcze\u015bniejsze operacje na mosznie lub j\u0105drze s\u0105 r\u00f3wnie\u017c czynnikiem ryzyka wyst\u0105pienia skr\u0119tu j\u0105dra. Na przyk\u0142ad nieoptymalna repozycja j\u0105dra w przepuklinie zwi\u0119ksza ryzyko skr\u0119tu j\u0105dra.<\/p>\n\n\n\n

        Bezpo\u015brednie czynniki wywo\u0142uj\u0105ce skr\u0119t j\u0105der<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Je\u015bli anatomiczne czynniki ryzyka s\u0105 powa\u017cne, do skr\u0119tu j\u0105dra mo\u017ce doj\u015b\u0107 bardzo szybko \u2013 nawet podczas ruch\u00f3w wykonywanych w trakcie snu.<\/p>\n\n\n\n

        W dodatku ka\u017cda aktywno\u015b\u0107 fizyczna nara\u017ca na ryzyko skr\u0119tu j\u0105dra, gdy tylko j\u0105dra si\u0119 poruszaj\u0105. Dlatego w\u0142a\u015bnie kontuzja ta cz\u0119sto pojawia si\u0119 podczas uprawiania sportu. Jazda na rowerze jest uwa\u017cana za szczeg\u00f3lny czynnik ryzyka, poniewa\u017c w tym przypadku j\u0105dra nieustannie przesuwaj\u0105 si\u0119 po siode\u0142ku rowerowym.<\/p>\n\n\n\n

        Skr\u0119t j\u0105dra: przebieg choroby i rokowanie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Je\u015bli skr\u0119t j\u0105dra jest leczony w ci\u0105gu pierwszych kilku godzin od wyst\u0105pienia objaw\u00f3w, j\u0105dro zazwyczaj ca\u0142kowicie wraca do zdrowia. Im d\u0142u\u017cej trwa\u0142a przerwa w dop\u0142ywie krwi, tym mniejsze szanse na zachowanie funkcjonuj\u0105cej tkanki j\u0105dra.<\/p>\n\n\n\n

        Przed\u0142u\u017caj\u0105cy si\u0119 skr\u0119t j\u0105dra zagra\u017ca czasem tak\u017ce j\u0105dru po drugiej stronie, poniewa\u017c pewne odruchy naczyniowe i substancje przeka\u017anikowe upo\u015bledzaj\u0105 tak\u017ce jego ukrwienie. Ponadto istnieje ryzyko, \u017ce tzw. autoprzeciwcia\u0142a, kt\u00f3re w rzeczywisto\u015bci s\u0105 skierowane przeciwko martwej tkance j\u0105dra, zaatakuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c zdrowe j\u0105dro (kontralateralne uszkodzenie j\u0105dra).<\/p>\n\n\n\n

        Po skr\u0119cie j\u0105dra ilo\u015b\u0107 i jako\u015b\u0107 plemnik\u00f3w jest cz\u0119sto zaburzona. Produkcja hormon\u00f3w jest upo\u015bledzona znacznie rzadziej. Nie oznacza to jednak, \u017ce po przebytym skr\u0119cie j\u0105dra pacjent automatycznie staje si\u0119 niep\u0142odny. Nasilenie upo\u015bledzenia zale\u017cy w szczeg\u00f3lno\u015bci od tego, jak d\u0142ugo trwa\u0142a przerwa w dop\u0142ywie krwi do j\u0105dra.<\/p>\n\n\n\n

        Po skr\u0119cie j\u0105dra zawsze powinna by\u0107 wykonana obustronna orchidopeksja. Przymocowanie j\u0105der do tkanki moszny zwykle znacznie zmniejsza ryzyko ponownego wyst\u0105pienia skr\u0119tu j\u0105dra.<\/p>\n\n\n\n

        B\u00f3l j\u0105der spowodowany \u017cylakami i przepuklin\u0105 pachwinow\u0105<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

        \u017bylaki to zwiotcza\u0142e \u017cylne naczynia krwiono\u015bne. Nazywane s\u0105 hemoroidami w okolicy odbytu i \u017cylaki powr\u00f3zka nasiennego, je\u015bli wyst\u0119puj\u0105 w okolicy j\u0105der. B\u00f3l zazwyczaj nasila si\u0119 przy wysi\u0142ku fizycznym. Chirurgiczne usuni\u0119cie lub skleroterapia tych \u017cylak\u00f3w jest uwa\u017cana za jedyn\u0105 sensown\u0105 metod\u0119 leczenia.<\/p>\n\n\n\n

        B\u00f3l zwi\u0105zany z przepuklin\u0105 pachwinow\u0105 cz\u0119sto promieniuje w kierunku j\u0105der i jest odczuwany przez osoby dotkni\u0119te tym problemem jako bardzo bolesne uczucie ucisku. W tym przypadku cz\u0119\u015b\u0107 jelit uciska na powr\u00f3zek nasienny lub naczynia krwiono\u015bne z powodu p\u0119kni\u0119cia otrzewnej. Prowadzi to do obrz\u0119ku i b\u00f3lu j\u0105der i mo\u017ce by\u0107 leczone jedynie poprzez chirurgiczne usuni\u0119cie przepukliny.<\/p>\n\n\n\n

        B\u00f3l j\u0105der spowodowany przez kamienie nerkowe<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

        Choroby nerek i dr\u00f3g moczowych mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c powodowa\u0107 b\u00f3l j\u0105der. B\u00f3l zazwyczaj promieniuje tylko do okolic narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych i obejmuje j\u0105dra. Leczenie przyczyny b\u00f3lu z\u0142agodzi r\u00f3wnie\u017c b\u00f3l j\u0105der. Kamienie nerkowe lub p\u0119cherzowe mog\u0105 zosta\u0107 rozkruszone za pomoc\u0105 ultrad\u017awi\u0119k\u00f3w lub usuni\u0119te endoskopowo i mechanicznie.<\/p>\n\n\n\n

        Rak j\u0105dra jako przyczyna b\u00f3lu j\u0105dra<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

        Jako wysoce reaktywna tkanka, j\u0105dra s\u0105 nara\u017cone na zwi\u0119kszone ryzyko tworzenia si\u0119 guz\u00f3w nowotworowych. B\u00f3l pojawia si\u0119 jednak dopiero w p\u00f3\u017aniejszym stadium choroby. W raku j\u0105dra obrz\u0119k i stwardnienie j\u0105der oraz nasieniowod\u00f3w mog\u0105 by\u0107 wyczuwalne du\u017co wcze\u015bniej. Aby odr\u00f3\u017cni\u0107 je od \u0142agodnych guz\u00f3w, konieczne jest wykonanie badania ultrasonograficznego.<\/p>\n\n\n\n

        Rak j\u0105dra wymaga pilnej pomocy medycznej, poniewa\u017c je\u015bli jest wcze\u015bnie leczony, szanse na wyleczenie wynosz\u0105 ponad 90 procent. W leczeniu raka j\u0105dra mo\u017cna usun\u0105\u0107 chore j\u0105dro i, je\u015bli to konieczne, dodatkowo podda\u0107 si\u0119 radioterapii lub chemioterapii.<\/p>\n\n\n\n

        Pytania i odpowiedzi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

        Czy b\u00f3l j\u0105der mo\u017ce by\u0107 niegro\u017any?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Je\u015bli b\u00f3l pojawia si\u0119 na przyk\u0142ad w zwi\u0105zku ze stosunkiem seksualnym, jest zazwyczaj niegro\u017any. Jednak infekcje w tym obszarze mog\u0105 powodowa\u0107 b\u00f3l. Infekcja ta mo\u017ce objawia\u0107 si\u0119 w postaci zapalenia j\u0105der lub naj\u0105drzy.<\/p>\n\n\n\n

        Co robi\u0107 w przypadku ostrego b\u00f3lu j\u0105der?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        W przypadku ostrego b\u00f3lu j\u0105dra trzeba zachowa\u0107 trze\u017awo\u015b\u0107 umys\u0142u i natychmiast uda\u0107 si\u0119 do kompetentnego oddzia\u0142u urologii.<\/p>\n\n\n\n

        Jak rozpozna\u0107 zapalenie j\u0105dra?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Zapalenie j\u0105der zazwyczaj objawia si\u0119 obrz\u0119kiem j\u0105der, zaczerwienieniem moszny i b\u00f3lem po stronie dotkni\u0119tej zapaleniem. Je\u015bli zapalenie j\u0105der jest spowodowane przez wirusy, oba j\u0105dra mog\u0105 by\u0107 dotkni\u0119te zapaleniem.<\/p>\n\n\n\n

        Jak d\u0142ugo trzeba le\u017ce\u0107 w \u0142\u00f3\u017cku przy zapaleniu j\u0105der?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Je\u015bli masz zapalenie j\u0105dra, b\u0119dziesz wy\u0142\u0105czony z dzia\u0142ania przez co najmniej dwa tygodnie, ale ca\u0142kowite wyleczenie mo\u017ce potrwa\u0107 kilka tygodni. Sprawa staje si\u0119 bardziej skomplikowana, je\u015bli w badaniu USG wykryty zostanie ropie\u0144 w j\u0105drze.<\/p>\n\n\n\n

        Jak bakterie dostaj\u0105 si\u0119 do j\u0105dra?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Bakterie docieraj\u0105 do j\u0105dra przez cewk\u0119 moczow\u0105 lub rozprzestrzeniaj\u0105 si\u0119 na j\u0105dro w przypadku zapalenia bakteryjnego naj\u0105drza. Zapalenie wyst\u0119puje g\u0142\u00f3wnie u m\u0119\u017cczyzn aktywnych seksualnie, a spektrum patogen\u00f3w jest podobne do tego w zaka\u017ceniu dr\u00f3g moczowych.<\/p>\n\n\n\n

        W jakim wieku pojawia si\u0119 rak j\u0105der?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        W przeciwie\u0144stwie do prawie wszystkich innych nowotwor\u00f3w w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w rak j\u0105der pojawia si\u0119 w stosunkowo m\u0142odym wieku \u2013 pomi\u0119dzy 25 a 45 rokiem \u017cycia. \u015aredni wiek pojawienia si\u0119 choroby to 37 lat. W tej grupie wiekowej rak j\u0105dra jest najcz\u0119stszym nowotworem z\u0142o\u015bliwym u m\u0119\u017cczyzn.<\/p>\n\n\n\n

        Czy rak j\u0105der jest \u015bmiertelny?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Rokowanie w przypadku raka j\u0105dra bez przerzut\u00f3w jest bardzo dobre, ponad 90% chorych zostaje wyleczonych. Najgorsze rokowanie jest w przypadku raka j\u0105der z odleg\u0142ymi przerzutami. Co drugi chory umiera w ci\u0105gu pierwszych 5 lat od rozpoznania choroby.<\/p>\n\n\n\n

        Co robi\u0107 z przewlek\u0142ym b\u00f3lem j\u0105der?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Przewlek\u0142y b\u00f3l j\u0105der to zazwyczaj t\u0119py lub pulsuj\u0105cy b\u00f3l po jednej stronie, kt\u00f3ry nasila si\u0119 w ci\u0105gu dnia. Cz\u0119sto nie ma on jasnej przyczyny. Problem ten leczy si\u0119 za pomoc\u0105 lek\u00f3w i fizjoterapii.<\/p>\n\n\n\n

        Jak odczuwa si\u0119 zapalenie naj\u0105drzy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        W zapaleniu naj\u0105drzy cz\u0119sto pojawia si\u0119 bardzo bolesny, jednostronny obrz\u0119k naj\u0105drza, sk\u00f3ra moszny staje si\u0119 czerwona i gor\u0105ca. Zwykle winne s\u0105 tu wirusy lub bakterie. Mo\u017cna si\u0119 nimi zarazi\u0107 na przyk\u0142ad podczas stosunku seksualnego.<\/p>\n\n\n\n

        Jak rozpozna\u0107 skr\u0119t j\u0105dra?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Skr\u0119t j\u0105dra objawia si\u0119 nag\u0142ym wyst\u0105pieniem bardzo silnego b\u00f3lu j\u0105dra, kt\u00f3ry ma tendencj\u0119 do nasilania si\u0119 w czasie i tylko nieznacznie lub prawie wcale nie reaguje na powszechnie stosowane \u015brodki przeciwb\u00f3lowe.<\/p>\n\n\n\n

        Jak silny jest b\u00f3l przy skr\u0119cie j\u0105dra?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        W skr\u0119cie j\u0105dra j\u0105dro obraca si\u0119 wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi. Jest to bardzo bolesne. Tylko u noworodk\u00f3w skr\u0119t j\u0105dra wyst\u0119puje bez b\u00f3lu.<\/p>\n\n\n\n

        Jak cz\u0119sto wyst\u0119puje skr\u0119t j\u0105dra?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Szacuje si\u0119, \u017ce na 100 000 os\u00f3b wyst\u0119puje oko\u0142o 25 przypadk\u00f3w rocznie.<\/p>\n\n\n\n

        \u0179r\u00f3d\u0142a<\/strong><\/h3>\n\n\n\n