{"id":9710,"date":"2022-06-08T11:02:00","date_gmt":"2022-06-08T11:02:00","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&#038;p=9710"},"modified":"2024-11-12T23:29:07","modified_gmt":"2024-11-12T22:29:07","slug":"gruzlica","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/gruzlica\/","title":{"rendered":"Gru\u017alica"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\"><strong>Jak TELEMEDI mo\u017ce pom\u00f3c Ci w przypadku gru\u017alicy?&nbsp;<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Je\u015bli na przyk\u0142ad cierpisz na kaszel, kt\u00f3ry trwa d\u0142u\u017cej ni\u017c trzy tygodnie, powinien zosta\u0107 on wyja\u015bniony przez lekarza. Wiele rozpozna\u0144 gru\u017alicy jest op\u00f3\u017anionych, poniewa\u017c pacjenci unikaj\u0105 lekarza cz\u0119sto mimo wyra\u017anych objaw\u00f3w! Nie zwlekaj i skorzystaj z mo\u017cliwo\u015bci wideokonsultacji ze specjalist\u0105 TELEMEDI, kt\u00f3ry b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 potwierdzi\u0107 b\u0105d\u017a rozwia\u0107 twoje obawy i ewentualnie zaproponowa\u0107 sposoby dalszego leczenia, wystawi odpowiednie recepty i zwolnienie lekarskie.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"informacje\">Podstawowe informacje<\/h3>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Opis<\/strong>: Bakteryjna choroba zaka\u017ana podlegaj\u0105ca obowi\u0105zkowi zg\u0142oszenia. Najcz\u0119\u015bciej atakuje p\u0142uca, ale tak\u017ce ko\u015bci, jelita i inne narz\u0105dy.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Zaka\u017cenie<\/strong>: G\u0142\u00f3wnie drog\u0105 kropelkow\u0105 przez p\u0142uca, ale tak\u017ce przez przew\u00f3d pokarmowy lub uszkodzenia sk\u00f3ry. Tylko u jednej na dziesi\u0119\u0107 zara\u017conych os\u00f3b pojawiaj\u0105 si\u0119 objawy.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Objawy<\/strong>: Gor\u0105czka, kaszel, nocne poty, utrata wagi, wyczerpanie, krwawa plwocina w p\u00f3\u017aniejszych stadiach.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Szczeg\u00f3lnie zagro\u017cone osoby<\/strong>: Osoby z os\u0142abionym uk\u0142adem odporno\u015bciowym, np. pacjenci z HIV, osoby przyjmuj\u0105ce leki immunosupresyjne, bezdomni, niedo\u017cywieni, dzieci, osoby uzale\u017cnione.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Diagnostyka<\/strong>: Test na obecno\u015b\u0107 przeciwcia\u0142 na sk\u00f3rze, badania krwi, prze\u015bwietlenie, bezpo\u015brednie wykrywanie bakterii.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Leczenie<\/strong>: Antybiotyki (ale leczenie to jest trudne w przypadku opornych szczep\u00f3w bakterii).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Rokowanie<\/strong>: Je\u015bli choroba zostanie wcze\u015bnie wykryta, zdrowi pacjenci maj\u0105 du\u017ce szanse na wyzdrowienie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"opis\"><strong>Gru\u017alica: opis<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Gru\u017alica (TB) jest wywo\u0142ywana przez bakterie o kszta\u0142cie pa\u0142eczek, tzw. pr\u0105tki. Zaka\u017caj\u0105 one g\u0142\u00f3wnie p\u0142uca, ale czasem tak\u017ce inne narz\u0105dy.<\/p>\n\n\n\n<p>W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w organizmowi udaje si\u0119 skutecznie zwalczy\u0107 patogeny lub unieszkodliwi\u0107 je na wczesnym etapie dzi\u0119ki ich hermetyzacji. Dlatego, gru\u017alica pojawia si\u0119 tylko u oko\u0142o pi\u0119ciu do dziesi\u0119ciu procent zaka\u017conych os\u00f3b. Objawy to gor\u0105czka, zm\u0119czenie, nocne poty i utrata wagi. P\u00f3\u017aniej do\u0142\u0105cza si\u0119 krwawy kaszel i duszno\u015bci, kt\u00f3re wskazuj\u0105 na \u201eotwart\u0105\u201d gru\u017alic\u0119. Gru\u017alica otwarta oznacza, \u017ce ogniska zaka\u017cenia w p\u0142ucach nie s\u0105 zamkni\u0119te, ale s\u0105 otwarte na oskrzela.<\/p>\n\n\n\n<p>Dawniej gru\u017alica by\u0142a te\u017c nazywana suchotami, poniewa\u017c bez skutecznego leczenia chorzy bardzo szybko pogarszaj\u0105 swoj\u0105 kondycj\u0119 fizyczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gru\u017alica: cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Na ca\u0142ym \u015bwiecie ka\u017cdego roku oko\u0142o dziesi\u0119ciu milion\u00f3w ludzi zapada na gru\u017alic\u0119. Tylko w 2019 roku 1,4 miliona pacjent\u00f3w zmar\u0142o bezpo\u015brednio z powodu gru\u017alicy lub z powodu nast\u0119pstw tej choroby.<\/p>\n\n\n\n<p>W Polsce gru\u017alica sta\u0142a si\u0119 rzadko\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"zaka\u017cenie\"><strong>Gru\u017alica \u2013 jak mo\u017cna si\u0119 zarazi\u0107<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Przez d\u0142ugi czas gru\u017alica by\u0142a uwa\u017cana za prawie wyeliminowan\u0105 w zachodnich krajach uprzemys\u0142owionych. W ostatnich latach choroba ta zn\u00f3w sta\u0142a si\u0119 bardziej powszechna ze wzgl\u0119du na imigracj\u0119 os\u00f3b z t\u0105 chorob\u0105, na przyk\u0142ad z kraj\u00f3w Afryki.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jak bakterie dostaj\u0105 si\u0119 do organizmu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Gru\u017alica przenosi si\u0119 r\u00f3\u017cnymi drogami.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Zaka\u017cenie przez powietrze z dr\u00f3g oddechowych:<\/strong> Wi\u0119kszo\u015b\u0107 pacjent\u00f3w zara\u017ca si\u0119, poniewa\u017c kichali lub kaszleli na nich chorzy z \u201eotwart\u0105\u201d gru\u017alic\u0105. Chorzy wydzielaj\u0105 male\u0144kie kropelki wydzieliny zawieraj\u0105cej bakterie, kt\u00f3re zdrowe osoby mog\u0105 wdycha\u0107, a nast\u0119pnie same zachorowa\u0107.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Zaka\u017cenie przez przew\u00f3d pokarmowy<\/strong>: Bakterie mog\u0105 dosta\u0107 si\u0119 do organizmu tak\u017ce przez przew\u00f3d pokarmowy. Na przyk\u0142ad patogen gru\u017alicy byd\u0142a, Mycobacterium bovis, mo\u017ce by\u0107 przenoszony na ludzi przez surowe mleko pochodz\u0105ce od chorych kr\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Zaka\u017cenie przez sk\u00f3r\u0119<\/strong>: Inn\u0105 drog\u0105 przenoszenia zaka\u017cenia s\u0105 urazy sk\u00f3ry. Przez nie patogen gru\u017alicy mo\u017ce dosta\u0107 si\u0119 do organizmu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Jak bardzo zara\u017aliwa jest gru\u017alica?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Gru\u017alica nie jest bardzo zara\u017aliwa w por\u00f3wnaniu z innymi chorobami zaka\u017anymi, takimi jak grypa. Tylko jedna na dziesi\u0119\u0107 zara\u017conych os\u00f3b rzeczywi\u015bcie zachoruje. To, czy sam zachorujesz po kontakcie z osob\u0105 zaka\u017con\u0105, zale\u017cy g\u0142\u00f3wnie od dw\u00f3ch czynnik\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>ile patogen\u00f3w wydziela\u0142 chory,<\/li>\n\n\n\n<li>jak skuteczny jest tw\u00f3j w\u0142asny system odporno\u015bciowy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Okres inkubacji gru\u017alicy \u2013 czas pomi\u0119dzy zaka\u017ceniem a pojawieniem si\u0119 objaw\u00f3w choroby \u2013 mo\u017ce wynosi\u0107 od tygodni do miesi\u0119cy.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"objawy\"><strong>Gru\u017alica: objawy<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Istniej\u0105 r\u00f3\u017cne objawy gru\u017alicy. W zale\u017cno\u015bci od tego, w jakim stadium choroby znajduje si\u0119 pacjent i jakie narz\u0105dy zosta\u0142y zaatakowane przez bakterie, pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cne objawy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gru\u017alica utajona<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W wielu przypadkach nie ma \u017cadnych objaw\u00f3w gru\u017alicy. Organizmowi osoby dotkni\u0119tej chorob\u0105 udaje si\u0119 utrzyma\u0107 bakterie w ryzach, dzi\u0119ki czemu nie wyst\u0119puj\u0105 \u017cadne objawy. Lekarze nazywaj\u0105 to gru\u017alic\u0105 utajon\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gru\u017alica zamkni\u0119ta<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>U os\u00f3b z dobr\u0105 odporno\u015bci\u0105 organizmu kom\u00f3rki obronne tworz\u0105 rodzaj kapsu\u0142y wok\u00f3\u0142 ognisk zapalnych wywo\u0142anych przez bakterie gru\u017alicy. Rozwijaj\u0105 si\u0119 struktury guzkowe, tzw. ziarniniaki lub gruze\u0142ki. Patogeny mog\u0105 by\u0107 nadal aktywne w tych kr\u0119tkach, ale nie powoduj\u0105 \u017cadnych szk\u00f3d w organizmie. P\u00f3\u017aniej gruze\u0142ki staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej zbliznowacia\u0142e i zwapnia\u0142e. Cz\u0119sto, po latach s\u0105 one nadal widoczne na zdj\u0119ciach rentgenowskich. Lekarze nazywaj\u0105 t\u0119 form\u0119 gru\u017alicy gru\u017alic\u0105 zamkni\u0119t\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gru\u017alica pierwotna<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>U oko\u0142o pi\u0119ciu do dziesi\u0119ciu procent pacjent\u00f3w obrona immunologiczna organizmu nie jest w stanie skutecznie zamkn\u0105\u0107 patogenu. Nast\u0119pnie ogniska zapalne tworz\u0105 si\u0119 w p\u0142ucach i pobliskich w\u0119z\u0142ach ch\u0142onnych, kt\u00f3re ulegaj\u0105 powi\u0119kszeniu. Taki stan nazywa si\u0119 gru\u017alic\u0105 pierwotn\u0105. Jednak proces ten post\u0119puje powoli: etap ten rozpoczyna si\u0119 zwykle w ci\u0105gu dw\u00f3ch lat od zaka\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Cz\u0119sto pacjenci nie zauwa\u017caj\u0105 tej formy gru\u017alicy. Mog\u0105 tutaj jednak wyst\u0105pi\u0107 r\u00f3wnie\u017c r\u00f3\u017cne dolegliwo\u015bci, takie jak:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>gor\u0105czka,<\/li>\n\n\n\n<li>kaszel,<\/li>\n\n\n\n<li>nocne poty,<\/li>\n\n\n\n<li>utrata apetytu,<\/li>\n\n\n\n<li>utrata wagi,<\/li>\n\n\n\n<li>zm\u0119czenie,<\/li>\n\n\n\n<li>wyczerpanie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Gru\u017alica otwarta<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli infekcja rozprzestrzenia si\u0119 w organizmie, w tkance p\u0142ucnej tworz\u0105 si\u0119 puste przestrzenie, tzw. kawerny. S\u0105 one wype\u0142nione martwymi kom\u00f3rkami i aktywnymi bakteriami gru\u017alicy. Je\u015bli te ubytki przedostan\u0105 si\u0119 do oskrzeli, m\u00f3wi si\u0119 o gru\u017alicy otwartej.<\/p>\n\n\n\n<p>Nast\u0119pnie pojawiaj\u0105 si\u0119 typowe objawy gru\u017alicy: chory wykrztusza \u015bluz, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c krwawy. Patogeny cz\u0119sto dostaj\u0105 si\u0119 w du\u017cych ilo\u015bciach do powietrza wydychanego przez drogi oddechowe.<\/p>\n\n\n\n<p>Pacjenci z otwart\u0105 gru\u017alic\u0105 s\u0105 bardzo zara\u017aliwi!<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gru\u017alica popierwotna<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Patogeny gru\u017alicy mog\u0105 pozostawa\u0107 w organizmie przez d\u0142ugi czas, bez wywo\u0142ywania objaw\u00f3w. Choroba mo\u017ce jednak pojawi\u0107 si\u0119 po raz pierwszy lub ponownie wiele lat po pierwszym zaka\u017ceniu. Nazywa si\u0119 j\u0105 gru\u017alic\u0105 popierwotn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>W oko\u0142o 80 procentach przypadk\u00f3w choroba dotyka p\u0142uc. Czasami jednak patogeny rozprzestrzeniaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce poprzez krwiobieg na inne organy. Najmniejsze stany zapalne rozwijaj\u0105 si\u0119 w innych narz\u0105dach, s\u0105 to tak zwane \u201ezmiany minimalne\u201d. Najcz\u0119\u015bciej zaatakowane s\u0105: op\u0142ucna, w\u0119z\u0142y ch\u0142onne, ko\u015bci i stawy. Choroba mo\u017ce dotyczy\u0107 tak\u017ce przewodu pokarmowego, sk\u00f3ry i narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gru\u017alica poza tkank\u0105 p\u0142ucn\u0105<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mimo \u017ce patogeny gru\u017alicy zwykle znajduj\u0105 si\u0119 w p\u0142ucach, mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c zainfekowa\u0107 narz\u0105dy i tkanki w pozosta\u0142ych cz\u0119\u015bciach cia\u0142a. W tym przypadku wyst\u0119puj\u0105 bardzo r\u00f3\u017cne objawy.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Korze\u0144 p\u0142uca<\/strong>: W miejscu, gdzie oskrzela wchodz\u0105 do p\u0142uc (korze\u0144 p\u0142uca, wlot p\u0142uca), znajduje si\u0119 szczeg\u00f3lnie du\u017co w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych. Je\u015bli s\u0105 one zaatakowane przez bakterie gru\u017alicy, puchn\u0105 i uciskaj\u0105 znajduj\u0105ce si\u0119 obok nich drogi oddechowe. Znajduj\u0105ca si\u0119 za nimi tkanka p\u0142ucna zostaje odci\u0119ta od dop\u0142ywu powietrza i zapada si\u0119. Je\u015bli obszar p\u0142uc, w kt\u00f3rych nie ma ju\u017c wentylacji, jest du\u017cy, pacjent odczuwa duszno\u015bci.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Zapalenie op\u0142ucnej<\/strong>: W przypadku gru\u017alicy op\u0142ucnej (pleuritis tuberculosa) chora osoba zazwyczaj odczuwa b\u00f3l podczas oddychania. W \u201emokrym\u201d zapaleniu op\u0142ucnej wok\u00f3\u0142 p\u0142uc gromadzi si\u0119 p\u0142yn, kt\u00f3ry mo\u017ce uciska\u0107 p\u0142uca na tyle, by powodowa\u0107 duszno\u015bci.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Gru\u017alica pozap\u0142ucna<\/strong>: Gru\u017alica pozap\u0142ucna to zaka\u017cenie gru\u017alic\u0105, kt\u00f3re opr\u00f3cz p\u0142uc atakuje tak\u017ce opony m\u00f3zgowe, w\u0105trob\u0119, \u015bledzion\u0119, nerki i oczy. Ma\u0142e, ziarniste ogniska zapalne tworz\u0105 si\u0119 w ca\u0142ym narz\u0105dzie. Przypominaj\u0105 ziarna prosa, po \u0142acinie milium. Ta forma gru\u017alicy jest rzadka w Polsce. Cz\u0119\u015bciej dotyka dzieci lub osoby z os\u0142abionym uk\u0142adem odporno\u015bciowym.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Objawy gru\u017alicy w tej postaci choroby s\u0105 niespecyficzne. Oznacza to, \u017ce mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 tak\u017ce przy wielu innych chorobach i nie s\u0105 typowe tylko dla gru\u017alicy. Obejmuj\u0105 one gor\u0105czk\u0119, b\u00f3l g\u0142owy, sztywno\u015b\u0107 karku i zaburzenia widzenia.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Gru\u017alica jelit<\/strong>: Pacjenci zara\u017caj\u0105 si\u0119 gru\u017alic\u0105 jelitow\u0105 g\u0142\u00f3wnie przez spo\u017cywanie zaka\u017conego surowego mleka krowiego. Opr\u00f3cz objaw\u00f3w grypopodobnych pojawiaj\u0105 si\u0119 dolegliwo\u015bci przypominaj\u0105ce przewlek\u0142\u0105 chorob\u0119 zapaln\u0105 jelit: biegunka, b\u00f3le brzucha i utrata wagi. W stolcu cz\u0119sto pojawia si\u0119 krew. W dalszym przebiegu mo\u017ce doj\u015b\u0107 do zapalenia otrzewnej lub niebezpiecznej niedro\u017cno\u015bci jelit.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Gru\u017alica sk\u00f3ry:<\/strong> Zaka\u017cenie sk\u00f3ry patogenami gru\u017alicy mo\u017ce objawia\u0107 si\u0119 na r\u00f3\u017cne sposoby. Najcz\u0119stsze s\u0105 czerwono-br\u0105zowe zmiany sk\u00f3rne. Cz\u0119sto s\u0105 one stwardnia\u0142e i wyra\u017anie wyczuwalne. Pacjent nie odczuwa jednak \u017cadnego b\u00f3lu. Lekarze okre\u015blaj\u0105 ten obraz kliniczny r\u00f3wnie\u017c jako tocze\u0144 zwyk\u0142y.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Gru\u017alica dr\u00f3g moczowych:<\/strong> Je\u015bli gru\u017alica zaatakuje drogi moczowe, w nerkach, moczowodach i p\u0119cherzu tworz\u0105 si\u0119 guzki zapalne, kt\u00f3re mog\u0105 si\u0119 zbliznowaci\u0107 i zwapnie\u0107. Osoby dotkni\u0119te chorob\u0105 cierpi\u0105 z powodu b\u00f3lu przy oddawaniu moczu i w bokach. W moczu mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 krew lub ropa. Guzki mog\u0105 te\u017c zablokowa\u0107 drogi moczowe, powoduj\u0105c cofanie si\u0119 moczu. Mo\u017ce to spowodowa\u0107 trwa\u0142e uszkodzenie narz\u0105d\u00f3w uk\u0142adu moczowego.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Gru\u017alica narz\u0105d\u00f3w rozrodczych:<\/strong> U kobiet zaka\u017cenie gru\u017alic\u0105 narz\u0105d\u00f3w rozrodczych zwykle przenosi si\u0119 z jajowod\u00f3w do macicy. W konsekwencji cz\u0119sto dochodzi do zatrzymania miesi\u0105czki, a kobieta mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 bezp\u0142odna.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>U m\u0119\u017cczyzn naj\u0105drza mog\u0105 by\u0107 zaka\u017cone bakteriami gru\u017alicy. Nast\u0119pnie bole\u015bnie puchn\u0105 i s\u0105 zaczerwienione. Choroba ta mo\u017ce prowadzi\u0107 do niep\u0142odno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Gru\u017alica ko\u015bci i staw\u00f3w (spondylitis tuberculosa):<\/strong> Gru\u017alica ko\u015bci i staw\u00f3w objawia si\u0119 obrz\u0119kami i b\u00f3lem staw\u00f3w, zw\u0142aszcza w odcinku piersiowym i l\u0119d\u017awiowym kr\u0119gos\u0142upa. Pacjenci czuj\u0105 si\u0119 bardzo \u017ale.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Je\u015bli proces zapalny w tej gru\u017alicy trwa nieleczony, tworz\u0105 si\u0119 ropnie. W miejscach dotkni\u0119tych chorob\u0105 dochodzi do uszkodzenia nerw\u00f3w z objawami parali\u017cu. Cz\u0119sto pojawia si\u0119 garb. W skrajnych przypadkach kr\u0119gos\u0142up wygina si\u0119 do ty\u0142u. Dzi\u0119ki odpowiednim metodom leczenia te ci\u0119\u017ckie objawy gru\u017alicy sta\u0142y si\u0119 w mi\u0119dzyczasie bardzo rzadkie.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"przyczyny\"><strong>Gru\u017alica: przyczyny i czynniki ryzyka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Z ponad 95% udzia\u0142em Mycobacterium tuberculosis jest najcz\u0119stszym patogenem gru\u017alicy u ludzi (pozosta\u0142e gatunki Myobacterium stanowi\u0105 5%). Choroba rozwija si\u0119 g\u0142\u00f3wnie u os\u00f3b z os\u0142abionym uk\u0142adem odporno\u015bciowym. Nale\u017c\u0105 do nich:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>osoby zaka\u017cone HIV, chorzy na AIDS,<\/li>\n\n\n\n<li>pacjenci przewlekle chorzy (np. diabetycy),<\/li>\n\n\n\n<li>pacjenci, kt\u00f3rych uk\u0142ad odporno\u015bciowy jest st\u0142umiony przez leki (np. po przeszczepie narz\u0105d\u00f3w),<\/li>\n\n\n\n<li>narkomani, palacze i alkoholicy,<\/li>\n\n\n\n<li>ludzie starsi,<\/li>\n\n\n\n<li>pacjenci z os\u0142abieniem nerek,<\/li>\n\n\n\n<li>ludzie bezdomni,<\/li>\n\n\n\n<li>osoby niedo\u017cywione,<\/li>\n\n\n\n<li>niemowl\u0119ta i dzieci do lat czterech.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Migranci pochodz\u0105cy z kraj\u00f3w o s\u0142abej opiece zdrowotnej stosunkowo cz\u0119sto choruj\u0105 na gru\u017alic\u0119. W zat\u0142oczonych warunkach zakwaterowania uchod\u017ac\u00f3w ryzyko zaka\u017cenia jest szczeg\u00f3lnie wysokie. Gru\u017alica jest te\u017c bardziej rozpowszechniona w\u015br\u00f3d wi\u0119\u017ani\u00f3w ni\u017c w pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci populacji. W przypadku obu grup spo\u0142eczno\u015b\u0107 medyczna zwraca wi\u0119c szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozprzestrzeniania si\u0119 gru\u017alicy.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"diagnoza\"><strong>Gru\u017alica: diagnoza i badanie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Objawy gru\u017alicy nie s\u0105 zbyt charakterystyczne (s\u0105 niespecyficzne). W oko\u0142o 15 procentach przypadk\u00f3w nie wyst\u0119puj\u0105 \u017cadne objawy. Infekcja jest wi\u0119c zwykle wykrywana przypadkowo, na przyk\u0142ad podczas wizyty kontrolnej u lekarza rodzinnego lub specjalisty chor\u00f3b wewn\u0119trznych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wywiad lekarski<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zebranie wywiadu lekarskiego od pacjenta (anamneza) jest pierwszym krokiem w przypadku podejrzenia gru\u017alicy. W tym celu lekarz pyta pacjenta o objawy, kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105, np.:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Czy masz lekk\u0105 gor\u0105czk\u0119?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy bardzo si\u0119 pocisz w nocy?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy ostatnio du\u017co schud\u0142e\u015b?<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Inne okoliczno\u015bci, kt\u00f3re zwi\u0119kszaj\u0105 prawdopodobie\u0144stwo zachorowania na gru\u017alic\u0119 i dlatego powinny by\u0107 uwzgl\u0119dnione w historii choroby, to:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>wcze\u015bniejsze zaka\u017cenie gru\u017alic\u0105 (w tym przypadku u\u015bpione w organizmie bakterie gru\u017alicy mog\u0142y zosta\u0107 reaktywowane),<\/li>\n\n\n\n<li>znane przypadki gru\u017alicy w najbli\u017cszym otoczeniu, tzn. w kr\u0119gu krewnych i znajomych lub w miejscu pracy (zw\u0142aszcza w bran\u017cy medycznej),<\/li>\n\n\n\n<li>podr\u00f3\u017cowanie do kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych wyst\u0119puje wi\u0119cej zachorowa\u0144 na gru\u017alic\u0119,<\/li>\n\n\n\n<li>istniej\u0105ce wcze\u015bniej choroby lub stosowanie lek\u00f3w, kt\u00f3re os\u0142abiaj\u0105 uk\u0142ad odporno\u015bciowy i tym samym sprzyjaj\u0105 zaka\u017ceniu gru\u017alic\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Badanie fizykalne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Poniewa\u017c gru\u017alica najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje w p\u0142ucach, lekarz bada je, os\u0142uchuj\u0105c i opukuj\u0105c. Oznaki choroby mog\u0105 by\u0107 te\u017c widoczne w innych cz\u0119\u015bciach cia\u0142a, na przyk\u0142ad w postaci zmian sk\u00f3rnych lub przeszywaj\u0105cego b\u00f3lu nad bokami \u017ceber lub przy nerkach.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli na podstawie wywiadu i badania fizykalnego lekarz podejrzewa zaka\u017cenie gru\u017alic\u0105, ma do dyspozycji kilka opcji dalszych bada\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 to wyja\u015bni\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gru\u017alica: procedury testowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Istniej\u0105 specjalne testy, kt\u00f3re pomagaj\u0105 zdiagnozowa\u0107 gru\u017alic\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sk\u00f3rna pr\u00f3ba tuberkulinowa (THT)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W pr\u00f3bie tuberkulinowej wed\u0142ug Mendla-Mantoux lekarz wstrzykuje pacjentowi pod sk\u00f3r\u0119 niewielk\u0105 ilo\u015b\u0107 bia\u0142ka patogenu (tuberkuliny). Poniewa\u017c uk\u0142ad odporno\u015bciowy os\u00f3b zaka\u017conych zwykle po kilku tygodniach wytwarza specjalne przeciwcia\u0142a przeciwko patogenom, w miejscu wstrzykni\u0119cia u os\u00f3b zaka\u017conych gru\u017alic\u0105 tworzy si\u0119 zaczerwienione stwardnienie.<\/p>\n\n\n\n<p>Test nie stanowi jednak dowodu na istnienie lub brak infekcji. Je\u015bli pr\u00f3ba zostanie przeprowadzona zbyt wcze\u015bnie (mniej ni\u017c sze\u015b\u0107 tygodni) po zaka\u017ceniu lub je\u015bli uk\u0142ad odporno\u015bciowy jest os\u0142abiony, nie ma (jeszcze) wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci przeciwcia\u0142. Pr\u00f3ba sk\u00f3rna na gru\u017alic\u0119 jest wtedy negatywna, mimo istniej\u0105cego zaka\u017cenia. U os\u00f3b starszych lub z obni\u017con\u0105 odporno\u015bci\u0105, mimo zaka\u017cenia, tuberkulinowa pr\u00f3ba sk\u00f3rna mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c negatywna.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>IGRA (Interferon Gamma Release Assay)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Podczas tego testu badana jest krew pacjenta. Je\u015bli osoba jest zaka\u017cona gru\u017alic\u0105, specjalne kom\u00f3rki obronne wytwarzaj\u0105 interferon gamma, kt\u00f3ry mo\u017cna wykry\u0107 w tym te\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n<p>Test ten jest dok\u0142adniejszy ni\u017c test sk\u00f3rny. Obecnie jednak lekarze stosuj\u0105 go g\u0142\u00f3wnie jako uzupe\u0142nienie sk\u00f3rnej pr\u00f3by tuberkulinowej (THT), zw\u0142aszcza w przypadku dodatniego wyniku testu sk\u00f3rnego lub u os\u00f3b z obni\u017con\u0105 odporno\u015bci\u0105. Je\u015bli zar\u00f3wno test sk\u00f3rny, jak i test IGRA s\u0105 negatywne, prawdopodobie\u0144stwo wyst\u0119powania choroby jest bardzo ma\u0142e.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bezpo\u015brednie wykrywanie patogen\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli na przyk\u0142ad na zdj\u0119ciu rentgenowskim wida\u0107 cienie w tkance p\u0142ucnej, a wy\u017cej wymienione testy na gru\u017alic\u0119 s\u0105 pozytywne, nale\u017cy bezpo\u015brednio wykry\u0107 bakterie gru\u017alicy. Badane s\u0105 plwocina, p\u0142yn \u017co\u0142\u0105dkowy, mocz, krew menstruacyjna i p\u0142yn m\u00f3zgowo-rdzeniowy. W niekt\u00f3rych przypadkach lekarze pobieraj\u0105 r\u00f3wnie\u017c pr\u00f3bki tkanek z p\u0142uc lub w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych (biopsja). Je\u015bli w pr\u00f3bkach rzeczywi\u015bcie wykryto patogeny gru\u017alicy, przeprowadza si\u0119 tak\u017ce testy, by ustali\u0107, czy dany szczep bakterii jest odporny na dzia\u0142anie niekt\u00f3rych antybiotyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Bezpo\u015brednie wykrycie patogenu ma znaczenie, ale jest czasoch\u0142onne i kosztowne. Na wyniki mo\u017cna czeka\u0107 nawet wiele tygodni.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rentgen<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zdj\u0119cie rentgenowskie klatki piersiowej (RTG klatki piersiowej) mo\u017ce ujawni\u0107 ewentualne ogniska zapalne. W przypadku gru\u017alicy pierwotnej pojawiaj\u0105 si\u0119 one jako okr\u0105g\u0142e cienie. W przypadku zaka\u017cenia w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych cie\u0144 przypomina komin. Z kolei w przypadku gru\u017alicy postpierwotnej lekarz mo\u017ce zobaczy\u0107 wiele ma\u0142ych kropek.<\/p>\n\n\n\n<p>Ponadto w gru\u017alicy na zdj\u0119ciu rentgenowskim mog\u0105 by\u0107 widoczne skupiska p\u0142yn\u00f3w, na przyk\u0142ad gdy zaatakowana jest op\u0142ucna.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli podejrzewa si\u0119 \u015bwie\u017c\u0105 infekcj\u0119 gru\u017alicz\u0105, a zdj\u0119cie rentgenowskie jest niejednoznaczne, nowe zdj\u0119cie rentgenowskie wykonuje si\u0119 najwcze\u015bniej po trzech miesi\u0105cach. W ten spos\u00f3b mo\u017cna oceni\u0107 przebieg gru\u017alicy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>CT (tomografia komputerowa)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli na zdj\u0119ciu rentgenowskim nic nie wida\u0107 lub wida\u0107 bardzo niewiele, lekarz zleci wykonanie tomografii komputerowej (CT). Daje ono du\u017co bardziej szczeg\u00f3\u0142owe obrazy ni\u017c zdj\u0119cie rentgenowskie. W ten spos\u00f3b mo\u017cna te\u017c wykry\u0107 ogniska gru\u017alicy, kt\u00f3re s\u0105 ukryte na przyk\u0142ad pod obojczykiem. Obrazy tomografii komputerowej s\u0105 r\u00f3wnie\u017c pomocne w wykrywaniu stan\u00f3w zapalnych w innych miejscach cia\u0142a (gru\u017alica pozap\u0142ucna).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Badanie krwi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Poprzez kompleksowe badanie krwi lekarz sprawdza warto\u015bci, kt\u00f3rych zmiana wskazuje na chorob\u0119 okre\u015blonego organu. Ponadto niekt\u00f3re parametry krwi, takie jak CRP i bia\u0142e krwinki (leukocyty), mog\u0105 by\u0107 podwy\u017cszone, co og\u00f3lnie wskazuje na stan zapalny w organizmie.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"leczenie\"><strong>Gru\u017alica: leczenie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Aktywna gru\u017alica musi by\u0107 zawsze leczona. Nast\u0119puj\u0105ce objawy \u015bwiadcz\u0105 o aktywnej gru\u017alicy<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>zag\u0142\u0119bienia (kawerny) w drogach oddechowych spowodowane przez chorob\u0119,<\/li>\n\n\n\n<li>ogniska zapalenia (rozpoznawalne jako cienie w p\u0142ucach),<\/li>\n\n\n\n<li>powi\u0119kszenie si\u0119 starego (znanego ju\u017c) ogniska w przypadku reaktywacji gru\u017alicy,<\/li>\n\n\n\n<li>wykrycie patogen\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Leczenie stacjonarne i kwarantanna<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Szczeg\u00f3ln\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107 nale\u017cy zachowa\u0107 w przypadku otwartej gru\u017alicy. Pacjenci s\u0105 zazwyczaj przyjmowani do szpitala jako pacjenci hospitalizowani i izolowani. Piel\u0119gniarki lub osoby kontaktowe nosz\u0105 odzie\u017c ochronn\u0105 (r\u0119kawiczki, fartuch, ochron\u0119 nosa i ust) podczas kontaktu z pacjentem \u2013 jest to bardzo wa\u017cne, zw\u0142aszcza w przypadku otwartej gru\u017alicy. Je\u017celi rozpocz\u0119to skuteczne leczenie gru\u017alicy, izolacja mo\u017ce by\u0107 przerwana zwykle po trzech tygodniach. Po tym czasie osoba dotkni\u0119ta chorob\u0105 mo\u017ce by\u0107 piel\u0119gnowana w domu (ambulatoryjnie).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Leki<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Standardowym lekiem na gru\u017alic\u0119 s\u0105 niekt\u00f3re antybiotyki. W indywidualnych przypadkach lekarz prowadz\u0105cy mo\u017ce jednak przepisa\u0107 tak\u017ce inne leki.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Antybiotyki<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Gru\u017alic\u0119 leczy si\u0119 g\u0142\u00f3wnie antybiotykami, kt\u00f3re okaza\u0142y si\u0119 szczeg\u00f3lnie skuteczne w leczeniu tej choroby. S\u0105 one nazywane lekami przeciwgru\u017aliczymi. Na pocz\u0105tku terapii przez pierwsze dwa miesi\u0105ce standardowo przepisuje si\u0119 jednocze\u015bnie cztery leki:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>isoniazid,<\/li>\n\n\n\n<li>rifampicyna,<\/li>\n\n\n\n<li>pyrazinamid,<\/li>\n\n\n\n<li>etambutol,<\/li>\n\n\n\n<li>alternatywnie: streptomycyna.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Nast\u0119pnie, przez kolejne cztery miesi\u0105ce podaje si\u0119 dwa leki przeciwgru\u017alicze, zwykle rifampicyn\u0119 i izoniazyd. Je\u017celi na przyk\u0142ad pacjent cierpi na chorob\u0119 tak\u0105 jak HIV, kt\u00f3ra os\u0142abia uk\u0142ad odporno\u015bciowy, lub ma nawroty, czas leczenia zostaje wyd\u0142u\u017cony.<\/p>\n\n\n\n<p>Leczenie gru\u017alicy powik\u0142anej mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c trwa\u0107 d\u0142u\u017cej ni\u017c rok. Poniewa\u017c leki mog\u0105 mie\u0107 skutki uboczne, lekarz regularnie sprawdza wa\u017cne parametry krwi i funkcje narz\u0105d\u00f3w pacjenta. Lekarz skupia si\u0119 szczeg\u00f3lnie na w\u0105trobie, nerkach, nerwach, uszach i oczach. Zwraca te\u017c uwag\u0119 na zmiany sk\u00f3rne.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kortyzon<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli opony m\u00f3zgowe, osierdzie, otrzewna lub nadnercza chorych na gru\u017alic\u0119 s\u0105 w stanie zapalnym, lekarze pocz\u0105tkowo podaj\u0105 dodatkowo kortykosteroidy (\u201ekortyzon\u201d). Maj\u0105 one za zadanie spowolnienie nadmiernego procesu zapalnego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Leki \u0142agodz\u0105ce kaszel<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku otwartej gru\u017alicy p\u0142uc lekarz podaje te\u017c leki hamuj\u0105ce kaszel. Pozwala to r\u00f3wnie\u017c chroni\u0107 otoczenie, poniewa\u017c pacjent roznosi w powietrzu mniej patogen\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Operacja<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W niekt\u00f3rych przypadkach leczenie farmakologiczne gru\u017alicy jest niewystarczaj\u0105ce lub w og\u00f3le nie dzia\u0142a. Dzieje si\u0119 tak na przyk\u0142ad w przypadku bardzo du\u017cych ognisk zapalnych. Operacja mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c przydatna w przypadku szczep\u00f3w bakterii, kt\u00f3re s\u0105 odporne na leki. Chirurdzy pr\u00f3buj\u0105 usun\u0105\u0107 gru\u017alicze ogniska zapalne.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u015arodki wspomagaj\u0105ce<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ka\u017cda osoba cierpi\u0105ca na gru\u017alic\u0119 powinna unika\u0107 wszystkiego, co mo\u017ce pogorszy\u0107 przebieg choroby. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c spo\u017cywania alkoholu i palenia tytoniu. Poza tym lekarze lecz\u0105 te\u017c wszelkie inne choroby poza gru\u017alic\u0105, kt\u00f3re mog\u0105 j\u0105 zaostrzy\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Leczenie gru\u017alicy utajonej<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Utajona gru\u017alica jest te\u017c cz\u0119sto leczona antybiotykami, aby zapobiec jej rozwojowi w aktywn\u0105 gru\u017alic\u0119 (leczenie chemoprewencyjne). Ma to sens na przyk\u0142ad wtedy, gdy ryzyko, \u017ce utajona infekcja przekszta\u0142ci si\u0119 w aktywn\u0105, jest bardzo wysokie. Dzieje si\u0119 tak na przyk\u0142ad w przypadku os\u00f3b zaka\u017conych wirusem HIV i os\u00f3b z uk\u0142adem odporno\u015bciowym t\u0142umionym przez leki.<\/p>\n\n\n\n<p>Osoby dotkni\u0119te chorob\u0105 zwykle przyjmuj\u0105 antybiotyk izoniazyd codziennie, przez dziewi\u0119\u0107 miesi\u0119cy. Je\u015bli wyst\u0119puje nietolerancja lub oporno\u015b\u0107 na izoniazyd, nale\u017cy zastosowa\u0107 inne antybiotyki. Na przyk\u0142ad ryfampicyna mo\u017ce by\u0107 podawana jako alternatywa przez cztery miesi\u0105ce.https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=TzAAtZx6xzk<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u015arodki ostro\u017cno\u015bci dla os\u00f3b kontaktuj\u0105cych si\u0119 z chorym<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli u pacjenta zdiagnozowano gru\u017alic\u0119, osoby maj\u0105ce z nim kontakt s\u0105 zazwyczaj r\u00f3wnie\u017c natychmiast izolowane. Dopiero gdy trzy niezale\u017cne pr\u00f3bki plwociny s\u0105 wolne od patogen\u00f3w, osoba, z kt\u00f3r\u0105 kontaktowa\u0142 si\u0119 chory, zostaje zwolniona z izolacji.<\/p>\n\n\n\n<p>Po niezabezpieczonym kontakcie z osob\u0105 zaka\u017con\u0105 pomocne mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c leczenie zapobiegawcze lekiem przeciwgru\u017aliczym izoniazydem (chemioprofilaktyka) \u2013 zw\u0142aszcza w przypadku ma\u0142ych dzieci, poniewa\u017c s\u0105 one szczeg\u00f3lnie podatne na zachorowanie i mog\u0105 rozwin\u0105\u0107 ci\u0119\u017cki przebieg choroby. Ta chemioprofilaktyka trwa zwykle od trzech do sze\u015bciu miesi\u0119cy, pod warunkiem, \u017ce testy sk\u00f3rne na gru\u017alic\u0119 s\u0105 negatywne. Je\u015bli wynik testu jest pozytywny, przez dziewi\u0119\u0107 miesi\u0119cy prowadzone jest leczenie profilaktyczne.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"rokowanie\"><strong>Gru\u017alica: przebieg choroby i rokowanie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Je\u015bli pacjent jest prawid\u0142owo i w por\u0119 leczony, gru\u017alica jest zazwyczaj uleczalna. Istniej\u0105 jednak pewne czynniki, kt\u00f3re utrudniaj\u0105 skuteczne leczenie gru\u017alicy.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Os\u0142abieni pacjenci:<\/strong> Je\u017celi pacjent cierpi na choroby przewlek\u0142e lub ma os\u0142abiony uk\u0142ad odporno\u015bciowy, szanse na wyleczenie gru\u017alicy malej\u0105. W ci\u0119\u017ckich przypadkach mo\u017ce doj\u015b\u0107 do krwotoku p\u0142ucnego, zapa\u015bci p\u0142ucnej lub zatrucia krwi (sepsy) z powa\u017cnymi uszkodzeniami narz\u0105d\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Galopuj\u0105ca gru\u017alica<\/strong>: Szczeg\u00f3lnie niebezpieczne jest szybkie obumieranie obszar\u00f3w p\u0142uc obj\u0119tych stanem zapalnym. W tych miejscach tkanka p\u0142ucna staje si\u0119 \u017c\u00f3\u0142tawa i krucha, dlatego eksperci nazywaj\u0105 ten proces \u201ekazeinizacj\u0105\u201d.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Patogeny odporne:<\/strong> W Polsce oko\u0142o dwunastu procent przypadk\u00f3w gru\u017alicy jest obecnie wywo\u0142ywanych przez patogeny oporne na co najmniej jeden lek przeciwgru\u017aliczy. W oko\u0142o dw\u00f3ch procentach przypadk\u00f3w bakterie s\u0105 odporne nawet na kilka lek\u00f3w (wieloodporno\u015b\u0107). W przypadku tak skomplikowanej gru\u017alicy lekarze musz\u0105 si\u0119gn\u0105\u0107 po leki rezerwowe. Leczenie trwa wtedy od p\u00f3\u0142tora roku do dw\u00f3ch lat.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Brak przestrzegania zasad terapii:<\/strong> Ze wzgl\u0119du na d\u0142ugi czas leczenia i efekty uboczne niekt\u00f3rych lek\u00f3w, niekt\u00f3rzy pacjenci nie przestrzegaj\u0105 planu terapii. Jednak dla powodzenia terapii kluczowe znaczenie ma regularne i sta\u0142e przyjmowanie przez pacjenta przepisanych lek\u00f3w. W przeciwnym razie patogeny nie s\u0105 wystarczaj\u0105co skutecznie zabijane i \u0142atwiej mog\u0105 rozwin\u0105\u0107 odporno\u015b\u0107 na leki.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"pytania\"><strong>Pytania i odpowiedzi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Czy gru\u017alic\u0119 mo\u017cna wyleczy\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Niepowik\u0142an\u0105 gru\u017alic\u0119 mo\u017cna wyleczy\u0107 dzi\u0119ki odpowiednio d\u0142ugiemu i w\u0142a\u015bciwemu leczeniu farmakologicznemu; ryzyko nawrotu choroby jest wtedy bardzo ma\u0142e. Szanse na wyleczenie s\u0105 tym wi\u0119ksze, im wcze\u015bniej zostanie postawiona diagnoza i rozpocz\u0119ta terapia.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy gru\u017alica mo\u017ce by\u0107 \u015bmiertelna?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wraz z malari\u0105 i HIV gru\u017alica jest jedn\u0105 z najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cych chor\u00f3b zaka\u017anych na \u015bwiecie. Wed\u0142ug szacunk\u00f3w \u015awiatowej Organizacji Zdrowia (WHO), oko\u0142o dw\u00f3ch miliard\u00f3w ludzi jest zara\u017conych tym patogenem. Dla os\u00f3b z obni\u017con\u0105 odporno\u015bci\u0105 i niedo\u017cywionych gru\u017alica mo\u017ce by\u0107 \u015bmiertelna.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dla kogo gru\u017alica jest niebezpieczna?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ryzyko zachorowania na gru\u017alic\u0119 zale\u017cy w du\u017cej mierze od sytuacji \u017cyciowej. Najbardziej zagro\u017ceni s\u0105 pracownicy s\u0142u\u017cby zdrowia oraz osoby, kt\u00f3rych uk\u0142ad odporno\u015bciowy jest os\u0142abiony, np. z powodu uzale\u017cnienia od alkoholu, cukrzycy lub zaka\u017cenia wirusem HIV.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy gru\u017alica zosta\u0142a zwalczona?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Gru\u017alica jest jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych chor\u00f3b zaka\u017anych, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c odbiera \u017cycie na ca\u0142ym \u015bwiecie. W Europie gru\u017alic\u0119 diagnozuje si\u0119 stosunkowo rzadko, ale w \u017cadnym wypadku nie jest ona jeszcze ca\u0142kowicie zwalczona.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy gru\u017alica powoduje b\u00f3l?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Gru\u017alica op\u0142ucnej (pleurisy tuberculosa) mo\u017ce prowadzi\u0107 do b\u00f3lu przy oddychaniu, a nawet do duszno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gdzie gru\u017alica jest najbardziej rozpowszechniona?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Najbardziej dotkni\u0119te kraje to Indie, Indonezja, Chiny, Filipiny, Bangladesz, Nigeria, Pakistan i RPA, gdzie mieszka dwie trzecie wszystkich chorych na gru\u017alic\u0119 na \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"\u017ar\u00f3d\u0142a\"><strong>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Iademarco MF, Castro KG. Epidemiology of tuberculosis. \u201eSeminars in Respiratory Infections\u201d. 18 (4)<\/li>\n\n\n\n<li>Cox R. Quantitative relationships for specific growth rates and macromolecular compositions of Mycobacterium tuberculosis, Streptomyces coelicolor A3(2) and Escherichia coli B\/r: an integrative theoretical approach. \u201eMicrobiology\u201d. 150<\/li>\n\n\n\n<li>Andrzej Szczeklik (red.) Choroby wewn\u0119trzne. tom I, II Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2005<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Przeczytaj tak\u017ce o:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"qjKCA4D0vr\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/krew-w-kale\/\">Krew w kale<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Krew w kale&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/krew-w-kale\/embed\/#?secret=OO66lCFhp4#?secret=qjKCA4D0vr\" data-secret=\"qjKCA4D0vr\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"hjjOot5EBP\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bialkomocz-co-oznacza-obecnosc-bialka-w-moczu\/\">Bia\u0142komocz &#8211; co&nbsp;oznacza obecno\u015b\u0107 bia\u0142ka w&nbsp;moczu?<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Bia\u0142komocz &#8211; co&nbsp;oznacza obecno\u015b\u0107 bia\u0142ka w&nbsp;moczu?&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bialkomocz-co-oznacza-obecnosc-bialka-w-moczu\/embed\/#?secret=gbw9HMH0MV#?secret=hjjOot5EBP\" data-secret=\"hjjOot5EBP\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"yOWrh8fSLv\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/badanie-crp-norma\/\">Badanie CRP norma<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Badanie CRP norma&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/badanie-crp-norma\/embed\/#?secret=bqyinzQ8y9#?secret=yOWrh8fSLv\" data-secret=\"yOWrh8fSLv\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"T0xq7Msj3B\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bol-karku-przyczyny-i-leczenie-bolu-karku\/\">B\u00f3l karku &#8211; przyczyny i&nbsp;leczenie b\u00f3lu karku.<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;B\u00f3l karku &#8211; przyczyny i&nbsp;leczenie b\u00f3lu karku.&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bol-karku-przyczyny-i-leczenie-bolu-karku\/embed\/#?secret=xMXv5CT2Q1#?secret=T0xq7Msj3B\" data-secret=\"T0xq7Msj3B\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"B9EqXOfyAH\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/leukocyty-i-erytrocyty-w-moczu\/\">Leukocyty i&nbsp;erytrocyty w&nbsp;moczu<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Leukocyty i&nbsp;erytrocyty w&nbsp;moczu&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/leukocyty-i-erytrocyty-w-moczu\/embed\/#?secret=x4iJHJGfqP#?secret=B9EqXOfyAH\" data-secret=\"B9EqXOfyAH\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":9711,"template":"","tags":[418,4],"guide_category":[220],"class_list":["post-9710","tm-guide","type-tm-guide","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-gruzlica","tag-poradnik","guide_category-pluca"],"acf":[],"lang":"pl","translations":{"pl":9710},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide\/9710","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide"}],"about":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/types\/tm-guide"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/users\/6"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media\/9711"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media?parent=9710"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tags?post=9710"},{"taxonomy":"guide_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/guide_category?post=9710"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}