{"id":9854,"date":"2022-06-15T10:07:33","date_gmt":"2022-06-15T10:07:33","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&#038;p=9854"},"modified":"2024-10-10T21:23:09","modified_gmt":"2024-10-10T19:23:09","slug":"wirus-hpv","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/wirus-hpv\/","title":{"rendered":"Wirus HPV"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Jak TELEMEDI mo\u017ce pom\u00f3c Ci w przypadku zaka\u017cenia wirusem HPV?&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zasadniczo konsultacja z lekarzem we wczesnym stadium mo\u017ce by\u0107 zalecana tylko wtedy, gdy np. pojawiaj\u0105 si\u0119 up\u0142awy, pieczenie podczas oddawania moczu lub stolca albo gdy na genitaliach lub w odbycie tworz\u0105 si\u0119 brodawki. Skorzystaj wtedy z mo\u017cliwo\u015bci odbycia wideokonsultacji ze specjalist\u0105 TELEMEDI, kt\u00f3ry postawi diagnoz\u0119, a w razie potrzeby wystawi recept\u0119 i zwolnienie lekarskie.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"informacje\">Podstawowe informacje<\/h3>\n\n\n\n<section id=\"\" class=\"u-bg-white box-bold-section section--padding-default \">\n    <div class=\"container box-bold-section__background\">\n        <div class=\"box-bold-section__background box-bold-section__background u-bg-white\">\n            <div class=\"row columns-14\">\n                <div class=\"box-bold-section__content-container\">\n                    <div class=\"box-bold-section__border-box box-bold-section__border-box--blue u-bg-white\">\n                        \n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Zaka\u017cenie<\/strong>: G\u0142\u00f3wnie przez bezpo\u015bredni kontakt ze sk\u00f3r\u0105 lub b\u0142on\u0105 \u015bluzow\u0105 (stosunek seksualny); mo\u017cliwe jest tak\u017ce przeniesienie wirusa przez zaka\u017cone przedmioty (zabawki seksualne, r\u0119czniki itp.) oraz podczas porodu (z zaka\u017conej matki na dziecko).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Mo\u017cliwe choroby wt\u00f3rne<\/strong>: W zale\u017cno\u015bci od typu wirusa HPV \u2013 g\u0142\u00f3wnie brodawki sk\u00f3rne, brodawki narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych, zmiany w tkankach (potencjalne zmiany przedrakowe) i nowotwory (takie jak rak szyjki macicy, rak jamy ustnej i gard\u0142a, rak odbytu).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Cz\u0119ste objawy:<\/strong> W zale\u017cno\u015bci od obrazu klinicznego; np. w przypadku brodawek p\u0142ciowych czerwonawe, br\u0105zowawe lub bia\u0142awe grudki w okolicy narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych i odbytu, ewentualnie z uczuciem wilgoci i sw\u0119dzenia; w przypadku raka szyjki macicy wydzielina z pochwy i niewyja\u015bnione krwawienie z pochwy.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Badania<\/strong>: Badanie fizykalne, rozmaz kom\u00f3rkowy, kolposkopia (dla kobiet), test HPV, biopsja (analiza pr\u00f3bki tkanki).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Leczenie<\/strong>: W zale\u017cno\u015bci od obrazu klinicznego, oblodzenie, laseroterapia, elektrokauteryzacja, leki, zabiegi chirurgiczne.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"przyczyny\"><strong>HPV: przyczyny i czynniki ryzyka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Wirusy brodawczaka ludzkiego (HPV) nale\u017c\u0105 do wirus\u00f3w DNA. Podobnie jak ludzki genom, ich informacja genetyczna jest przechowywana na nici DNA. Wirusy HPV potrzebuj\u0105 ludzkich kom\u00f3rek, aby si\u0119 rozmna\u017ca\u0107. Infekcja dzia\u0142a w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b:<\/p>\n\n\n\n<p>Wirusy HPV przemycaj\u0105 sw\u00f3j materia\u0142 genetyczny do kom\u00f3rki ludzkiego gospodarza (kom\u00f3rki sk\u00f3ry lub b\u0142ony \u015bluzowej) i zmuszaj\u0105 j\u0105 do ci\u0105g\u0142ej produkcji nowych wirus\u00f3w. W pewnym momencie kom\u00f3rka gospodarza p\u0119ka (i umiera), uwalniaj\u0105c wiele nowych wirus\u00f3w. Mog\u0105 one nast\u0119pnie zaka\u017ca\u0107 kolejne kom\u00f3rki organizmu cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednocze\u015bnie infekcje wirusem HPV mog\u0105 zmieni\u0107 ludzki genom w taki spos\u00f3b, \u017ce dochodzi do niekontrolowanych rozrost\u00f3w sk\u00f3ry lub b\u0142on \u015bluzowych (nowotwor\u00f3w). Mog\u0105 one przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w nowotw\u00f3r z\u0142o\u015bliwy. To, jak du\u017ce jest ryzyko zachorowania na raka, zale\u017cy od typu wirusa HPV.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przenoszenie wirusa HPV<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wiele wirus\u00f3w HPV przenosi si\u0119 przez zwyk\u0142y kontakt ze sk\u00f3r\u0105. Dotyczy to zw\u0142aszcza tych patogen\u00f3w, kt\u00f3re powoduj\u0105 niegro\u017ane brodawki sk\u00f3rne (papilloma).<\/p>\n\n\n\n<p>Z kolei typy HPV, kt\u00f3re zaka\u017caj\u0105 narz\u0105dy p\u0142ciowe i powoduj\u0105 brodawki p\u0142ciowe lub raka szyjki macicy, s\u0105 przenoszone g\u0142\u00f3wnie drog\u0105 p\u0142ciow\u0105. Genitalne zaka\u017cenia HPV s\u0105 wi\u0119c zaliczane do chor\u00f3b przenoszonych drog\u0105 p\u0142ciow\u0105 (STD \u2013 Sexually Transmitted Disease). Przenoszenie wirusa HPV jest r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwe poprzez seks oralny, je\u015bli b\u0142ona \u015bluzowa jamy ustnej ma kontakt z miejscami na sk\u00f3rze zaka\u017conymi HPV (takimi jak wargi sromowe czy penis). To samo dotyczy kontaktu fizycznego podczas wsp\u00f3lnej k\u0105pieli, cho\u0107 jest to znacznie rzadsza droga zaka\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Przynajmniej teoretycznie mo\u017cliwe jest r\u00f3wnie\u017c zaka\u017cenie wirusem HPV poprzez zaka\u017cone przedmioty, takie jak zabawki seksualne, r\u0119czniki czy sedes.<\/p>\n\n\n\n<p>Inn\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 jest przeniesienie patogenu z matki na dziecko podczas porodu.<\/p>\n\n\n\n<p>Zgodnie z obecnym stanem wiedzy nie ma ryzyka zaka\u017cenia poprzez karmienie piersi\u0105, normalne poca\u0142unki czy dawstwo krwi.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli brodawki p\u0142ciowe pojawiaj\u0105 si\u0119 w okolicy genitali\u00f3w i odbytu u dzieci, nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 na nie szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119. Nale\u017cy zbada\u0107 ka\u017cdy przypadek z osobna i wykluczy\u0107 wykorzystywanie seksualne.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czynniki ryzyka<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Prawdopodobnie najwa\u017cniejszy czynnik ryzyka zaka\u017cenia narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych wynika z mechanizmu przenoszenia wirusa HPV: cz\u0119stych, a zw\u0142aszcza niezabezpieczonych stosunk\u00f3w seksualnych. Inne czynniki ryzyka zaka\u017cenia HPV to:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>pierwsze kontakty seksualne przed 16 rokiem \u017cycia \u2013 ten czynnik ryzyka dotyczy przede wszystkim dziewcz\u0105t;<\/li>\n\n\n\n<li>palenie \u2013 papierosy nie tylko zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko zaka\u017cenia HPV, ale tak\u017ce ryzyko degeneracji kom\u00f3rek i przekszta\u0142cenia si\u0119 ich w kom\u00f3rki rakowe;<\/li>\n\n\n\n<li>rodzenie w m\u0142odym wieku i posiadanie kilkorga dzieci \u2013 w czasie ci\u0105\u017cy b\u0142ona \u015bluzowa szyjki macicy zmienia si\u0119 i staje si\u0119 bardziej podatna na infekcje. Zmiany w tkankach mog\u0105 utrzymywa\u0107 si\u0119 przez kilka lat po ci\u0105\u017cy;<\/li>\n\n\n\n<li>niekonsekwentne stosowanie prezerwatyw \u2013 prezerwatywy nie mog\u0105 w stu procentach zapobiec zaka\u017ceniu HPV. Je\u015bli jednak s\u0105 one konsekwentnie stosowane podczas kontakt\u00f3w seksualnych, ryzyko zaka\u017cenia maleje;<\/li>\n\n\n\n<li>os\u0142abiony uk\u0142ad odporno\u015bciowy \u2013 je\u015bli uk\u0142ad odporno\u015bciowy jest os\u0142abiony z powodu choroby (np. HIV) lub przyjmowania lek\u00f3w (immunosupresant\u00f3w), ryzyko zaka\u017cenia HPV wzrasta;<\/li>\n\n\n\n<li>inne infekcje narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych, takie jak chlamydia czy opryszczka narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych \u2013 one r\u00f3wnie\u017c wydaj\u0105 si\u0119 sprzyja\u0107 przenoszeniu wirusa HPV.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Ponadto niekt\u00f3re czynniki zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko przekszta\u0142cenia si\u0119 kom\u00f3rek zaka\u017conych HPV w kom\u00f3rki nowotworowe. Nale\u017c\u0105 do nich: palenie papieros\u00f3w, liczne ci\u0105\u017ce, zaka\u017cenie wirusem HIV i przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych przez pi\u0119\u0107 lat lub d\u0142u\u017cej.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\"><strong>HPV: choroby wt\u00f3rne<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p id=\"choroby\">Choroby wt\u00f3rne, kt\u00f3re mog\u0105 powsta\u0107 w wyniku zaka\u017cenia HPV, zale\u017c\u0105 od typu wirusa. Do tej pory znanych jest ponad 200 r\u00f3\u017cnych typ\u00f3w wirusa HPV. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich nie powoduje \u017cadnych objaw\u00f3w lub powoduje jedynie nieszkodliwe brodawki sk\u00f3rne. Oko\u0142o 40 typ\u00f3w wirusa HPV zaka\u017ca b\u0142on\u0119 \u015bluzow\u0105 narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych. S\u0105 one podzielone na grupy, w zale\u017cno\u015bci od tego, jak prawdopodobne jest, \u017ce mog\u0105 powodowa\u0107 raka.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Typy niskiego ryzyka (low-risk HPV)<\/strong> prawie nie powoduj\u0105 niebezpiecznych brodawek p\u0142ciowych (genitali\u00f3w) w przypadku zaka\u017cenia. Chocia\u017c ryzyko zachorowania na raka istnieje r\u00f3wnie\u017c w tym przypadku, jest ono bardzo niskie. Najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105ce typy niskiego ryzyka to wirusy HPV 6 i 11. Inni znani do tej pory przedstawiciele tej grupy to wirusy HPV 40, 42, 43, 44, 54, 61, 62, 70, 71, 72, 74, 81 i 83.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Typy wysokiego ryzyka (high-risk HPV<\/strong>) wywo\u0142uj\u0105 zmiany w tkance (dysplazja, neoplazja), kt\u00f3re z biegiem lat mog\u0105 przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w nowotw\u00f3r z\u0142o\u015bliwy, zw\u0142aszcza raka szyjki macicy. Jednak zaka\u017cenie HPV mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c zwi\u0119kszy\u0107 ryzyko innych nowotwor\u00f3w, takich jak rak pr\u0105cia czy gard\u0142a. Dwa g\u0142\u00f3wne typy HPV wysokiego ryzyka to wirusy HPV 16 i 18, a tak\u017ce wirusy HPV 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59 (i by\u0107 mo\u017ce inne).<\/p>\n\n\n\n<p>Niekt\u00f3re wirusy brodawczaka, takie jak HPV 26, 53 i 66, s\u0105 cz\u0119\u015bciej wykrywane w zmianach przedrakowych. Niekt\u00f3rzy badacze okre\u015blaj\u0105 je jako po\u015brednie HPV. Ryzyko zachorowania na raka w przypadku tych typ\u00f3w HPV le\u017cy pomi\u0119dzy typami niskiego i wysokiego ryzyka. HPV 5 i 8, na przyk\u0142ad, s\u0105 r\u00f3wnie\u017c klasyfikowane jako po\u015brednie HPV. S\u0105 one naprawd\u0119 niebezpieczne tylko w przypadku niedoboru odporno\u015bci i epidermodysplazji brodawkowatej. Ta ostatnia jest rzadk\u0105, dziedziczn\u0105 chorob\u0105 sk\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"brodawki\">Brodawki narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych (condylomata acuminata)<\/h3>\n\n\n\n<p>Brodawki narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych (condylomata acuminata) to \u0142agodne naro\u015bla tkanki w okolicach narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych i odbytu. S\u0105 one przenoszone przez kontakty seksualne bez zabezpieczenia i zwykle wywo\u0142ywane s\u0105 przez typy niskiego ryzyka HPV 6 i 11, ale czasem tak\u017ce przez innych przedstawicieli HPV. Chorob\u0105 mog\u0105 zarazi\u0107 si\u0119 zar\u00f3wno m\u0119\u017cczy\u017ani, jak i kobiety.<\/p>\n\n\n\n<p>Od zaka\u017cenia wirusem HPV do pojawienia si\u0119 brodawek p\u0142ciowych mo\u017ce up\u0142yn\u0105\u0107 nawet osiem miesi\u0119cy (okres inkubacji). K\u0142ykciny ko\u0144czyste s\u0105 najcz\u0119stszymi \u0142agodnymi nowotworami zewn\u0119trznych narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych i odbytu. Mog\u0105 si\u0119 one zagoi\u0107 samoistnie, ale mog\u0105 te\u017c utrzymywa\u0107 si\u0119 przez miesi\u0105ce lub lata.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u0142ykciny ko\u0144czyste (Condylomata plana)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>K\u0142ykciny ko\u0144czyste to p\u0142askie brodawki p\u0142ciowe na zewn\u0119trznych i wewn\u0119trznych narz\u0105dach p\u0142ciowych. S\u0105 one wywo\u0142ywane g\u0142\u00f3wnie przez wirusy HPV 16, 18, 31 i 33, kt\u00f3re mog\u0105 prowadzi\u0107 do zmian w kom\u00f3rkach zwanych neoplazj\u0105 \u015br\u00f3dnab\u0142onkow\u0105. Te zmiany w kom\u00f3rkach s\u0105 uwa\u017cane za potencjalne prekursory raka i s\u0105 klasyfikowane w zale\u017cno\u015bci od miejsca ich wyst\u0119powania:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>wewn\u0105trznab\u0142onkowa neoplazja szyjki macicy (CIN): na szyjce macicy (= cervix),<\/li>\n\n\n\n<li>\u015br\u00f3dnab\u0142onkowa neoplazja warg sromowych (VIN): na sromie (= wargi sromowe, \u0142echtaczka i mons veneris),<\/li>\n\n\n\n<li>\u015br\u00f3dnab\u0142onkowa neoplazja pochwy (VAIN): w pochwie (= vagina),<\/li>\n\n\n\n<li>wewn\u0105trznab\u0142onkowa neoplazja pr\u0105cia (PIN): na penisie,<\/li>\n\n\n\n<li>wewn\u0105trznab\u0142onkowa neoplazja gruczo\u0142\u00f3w oko\u0142oodbytowych (PAIN): w okolicy odbytu,<\/li>\n\n\n\n<li>wewn\u0105trznab\u0142onkowa neoplazja odbytu (AIN): w odbycie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\"><strong>Rak szyjki macicy<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p id=\"rak\">Je\u015bli kom\u00f3rki b\u0142ony \u015bluzowej szyjki macicy s\u0105 chronicznie zaka\u017cone typami HPV wysokiego ryzyka, mog\u0105 z czasem ulec degeneracji i utworzy\u0107 z\u0142o\u015bliwy nowotw\u00f3r. Nie dzieje si\u0119 tak jednak w przypadku ka\u017cdej infekcji, ale stosunkowo rzadko. Wed\u0142ug statystyk mniej ni\u017c jedna na 100 kobiet zaka\u017conych typem HPV wysokiego ryzyka zachoruje na raka szyjki macicy \u2013 i dzieje si\u0119 to \u015brednio 15 lat po zaka\u017ceniu HPV.<\/p>\n\n\n\n<p>Dlatego rozw\u00f3j nowotworu z\u0142o\u015bliwego trwa do\u015b\u0107 d\u0142ugo. Kobiety powinny wi\u0119c raz w roku uda\u0107 si\u0119 do swojego ginekologa na regularne badania. Tak zwany wymaz z szyjki macicy mo\u017ce ujawni\u0107 podejrzane zmiany kom\u00f3rkowe we wczesnym stadium.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Inne nowotwory<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku raka szyjki macicy zwi\u0105zek z wirusem HPV zosta\u0142 jednoznacznie udowodniony. Ale badania nad nowotworami HPV prowadzone s\u0105 tak\u017ce w innych dziedzinach. Na przyk\u0142ad seks oralny mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 ryzyko wyst\u0105pienia z\u0142o\u015bliwych naro\u015bli w gardle (np. raka krtani). Nowotwory narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych i odbytu, takie jak rak pochwy, rak sromu, rak pr\u0105cia i odbytu, mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c spowodowane zaka\u017ceniem typami HPV wysokiego ryzyka. Wszystkie te formy raka s\u0105 jednak znacznie rzadsze ni\u017c rak szyjki macicy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Brodawki sk\u00f3rne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Niekt\u00f3re wirusy HPV wywo\u0142uj\u0105 brodawki sk\u00f3rne zwane brodawkami zwyk\u0142ymi (verrucae vulgares). S\u0105 one najcz\u0119stszym rodzajem brodawek.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli zaka\u017cenie wirusem HPV powoduje brodawki na podeszwie stopy, s\u0105 to zazwyczaj brodawki podeszwowe (verrucae plantares). Je\u015bli brodawki podeszwowe wyst\u0119puj\u0105 w du\u017cej liczbie w postaci plamek, dermatolodzy nazywaj\u0105 je brodawkami mozaikowymi.<\/p>\n\n\n\n<p>Brodawki p\u0142askie, kt\u00f3re cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 u dzieci, s\u0105 wywo\u0142ywane przez wirus HPV 3 lub 10. Ich termin techniczny to verrucae planae juveniles.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Brodawki w jamie ustnej<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Czasami pojedyncze brodawki tworz\u0105 si\u0119 w jamie ustnej. Nazywa si\u0119 je brodawczakami jamy ustnej. Niekt\u00f3re z nich mog\u0105 by\u0107 zwi\u0105zane z infekcj\u0105 HPV.<\/p>\n\n\n\n<p>Kiedy w jamie ustnej pojawiaj\u0105 si\u0119 brodawki lub struktury brodawkopodobne, mo\u017ce to by\u0107 r\u00f3wnie\u017c choroba Hecka (ogniskowa hiperplazja nab\u0142onka). Te \u0142agodne naro\u015bla sk\u00f3rne zawsze wyst\u0119puj\u0105 w skupiskach, a nie pojedynczo. Choroba Hecka jest rzadka w\u015br\u00f3d Europejczyk\u00f3w, ale cz\u0119sto wyst\u0119puje w innych populacjach, na przyk\u0142ad w\u015br\u00f3d rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w Ameryki \u015arodkowej i Po\u0142udniowej.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Epidermodysplasia verruciformis<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ta rzadka choroba jest przewlek\u0142ym zaka\u017ceniem sk\u00f3ry wirusem HPV. Znany jest r\u00f3wnie\u017c jako dysplazja Lewandowsky\u2019ego-Lutza od nazwisk jego odkrywc\u00f3w. Wyst\u0119puje rodzinnie i jest dziedziczn\u0105 chorob\u0105 sk\u00f3ry. Ze wzgl\u0119du na defekt genetyczny wirusy HPV mog\u0105 \u0142atwiej rozprzestrzenia\u0107 si\u0119 u os\u00f3b nimi dotkni\u0119tych. W rozwoju epidermodysplasia verruciformis odgrywaj\u0105 rol\u0119 r\u00f3\u017cne typy HPV, w tym HPV 3, 5, 8 i 10.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"objawy\"><strong>HPV: objawy<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>W wielu przypadkach uk\u0142ad odporno\u015bciowy cz\u0142owieka potrafi do\u015b\u0107 dobrze zwalcza\u0107 wirusy HPV, tak \u017ce nie wyst\u0119puj\u0105 lub prawie nie wyst\u0119puj\u0105 objawy zaka\u017cenia. W przypadku utajonego zaka\u017cenia HPV wirusy brodawczaka ludzkiego mog\u0105 by\u0107 wykryte tylko w laboratorium. W przypadku subklinicznej infekcji HPV zmiany na sk\u00f3rze i b\u0142onie \u015bluzowej zwi\u0105zane z wirusem mog\u0105 by\u0107 widoczne tylko przy u\u017cyciu specjalnych technik.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli natomiast objawy HPV s\u0105 widoczne go\u0142ym okiem, lekarze m\u00f3wi\u0105 o klinicznym zaka\u017ceniu HPV. To, jakie objawy wywo\u0142uj\u0105 wirusy HPV, zale\u017cy od typu wirusa i danej choroby.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Objawy brodawek p\u0142ciowych (condylomata acuminata)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Brodawki narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych lub k\u0142ykciny ko\u0144czyste mog\u0105 rozwin\u0105\u0107 si\u0119 od trzech do o\u015bmiu tygodni (okres inkubacji) po zaka\u017ceniu niekt\u00f3rymi wirusami HPV. S\u0105 to czerwonawe, szarobr\u0105zowawe lub bia\u0142awe grudki na sk\u00f3rze lub b\u0142onie \u015bluzowej okolic narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych i odbytu. Ich wielko\u015b\u0107 waha si\u0119 od g\u0142\u00f3wki szpilki do kilku centymetr\u00f3w. Pojedyncze k\u0142ykciny ko\u0144czyste cz\u0119sto znajduj\u0105 si\u0119 blisko siebie i tworz\u0105 skupiska brodawek.<\/p>\n\n\n\n<p>U kobiet takie znamiona HPV wyst\u0119puj\u0105 g\u0142\u00f3wnie w okolicy warg sromowych, na tylnym po\u0142\u0105czeniu obu warg sromowych wi\u0119kszych (posterior commissure) i w okolicy odbytu. Brodawki narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych mog\u0105 jednak rozwija\u0107 si\u0119 tak\u017ce w pochwie i na szyjce macicy. U m\u0119\u017cczyzn te objawy zaka\u017cenia HPV dotycz\u0105 penisa i okolic odbytu.<\/p>\n\n\n\n<p>Brodawki narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych prawie nie powoduj\u0105 \u017cadnych objaw\u00f3w. Czasami jednak uczucie wilgoci oraz sw\u0119dzenie, pieczenie i krwawienie po stosunku seksualnym s\u0105 mo\u017cliwymi objawami brodawek narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych wywo\u0142anych przez wirusa HPV. Z drugiej strony b\u00f3l jest odnotowywany tylko sporadycznie.<\/p>\n\n\n\n<p>W rzadkich przypadkach istniej\u0105ce od lat brodawki narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych przekszta\u0142caj\u0105 si\u0119 w tak zwane k\u0142ykciny olbrzymie Buschke-L\u00f6wensteina (Condylomata gigantea). Te podobne do kalafiora naro\u015bla wypieraj\u0105 i niszcz\u0105 otaczaj\u0105c\u0105 je tkank\u0119. Kom\u00f3rki te mog\u0105 ulec degeneracji i sta\u0107 si\u0119 kom\u00f3rkami nowotworowymi (rak brodawkowaty).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Objawy condylomata plana<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>U os\u00f3b dotkni\u0119tych tym schorzeniem powstaj\u0105 niepozorne, p\u0142askie, uniesione zgrubienia (brodawki) na zewn\u0119trznych narz\u0105dach p\u0142ciowych, w kanale odbytu oraz (u kobiet) w pochwie i na szyjce macicy. Brodawki zwykle wyst\u0119puj\u0105 w wi\u0119kszej liczbie i maj\u0105 kolor od szarobia\u0142ego do czerwonawego (jak b\u0142ona \u015bluzowa).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Objawy neoplazji \u015br\u00f3dnab\u0142onkowej<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>U wielu os\u00f3b neoplazja \u015br\u00f3dnab\u0142onkowa nie powoduje \u017cadnych objaw\u00f3w. Tak jest na przyk\u0142ad w przypadku \u015br\u00f3dnab\u0142onkowej neoplazji szyjki macicy (CIN). W innych przypadkach objawy mog\u0105 by\u0107 bardziej lub mniej widoczne. Na przyk\u0142ad \u015br\u00f3dnab\u0142onkowej neoplazji sromu (VIN) mo\u017ce towarzyszy\u0107 sw\u0119dzenie, pieczenie i b\u00f3l podczas stosunku p\u0142ciowego (dyspareunia), ale mo\u017ce te\u017c przebiega\u0107 bezobjawowo. \u015ar\u00f3dnab\u0142onkowa neoplazja odbytu lub okolicy odbytu (AIN i PAIN) powoduje sw\u0119dzenie w okolicy odbytu, a tak\u017ce dyskretne krwawienie z odbytu i b\u00f3l podczas wypr\u00f3\u017cniania. Zmiany kom\u00f3rkowe na penisie (PIN) mog\u0105 powodowa\u0107 aksamitne, nieregularne, b\u0142yszcz\u0105ce zaczerwienienie w okolicy \u017co\u0142\u0119dzi lub napletka.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Objawy raka zwi\u0105zanego z HPV<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Najcz\u0119stszym nowotworem, w kt\u00f3rym bior\u0105 udzia\u0142 wirusy HPV, jest rak szyjki macicy. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kobiet dotkni\u0119tych chorob\u0105 nie ma \u017cadnych objaw\u00f3w we wczesnym stadium choroby. U innych kobiet wydzielina z pochwy i krwawienie po stosunku p\u0142ciowym, mi\u0119dzy miesi\u0105czkami lub po menopauzie wskazuj\u0105 na mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyst\u0105pienia nowotworu. Objawy te mog\u0105 mie\u0107 jednak tak\u017ce inne przyczyny.<\/p>\n\n\n\n<p>W zaawansowanych stadiach raka szyjki macicy kobiety cz\u0119sto zg\u0142aszaj\u0105 b\u00f3l w dolnej cz\u0119\u015bci plec\u00f3w lub w okolicy miednicy, podczas oddawania moczu lub stolca. Mog\u0105 te\u017c wyst\u0105pi\u0107 zatory limfatyczne w nogach.<\/p>\n\n\n\n<p>Czasami inne nowotwory s\u0105 r\u00f3wnie\u017c zwi\u0105zane z HPV. Objawy zale\u017c\u0105 od umiejscowienia guza i stadium choroby. Na przyk\u0142ad w przypadku raka pr\u0105cia mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 zmiany sk\u00f3rne, takie jak obrz\u0119k lub stwardnienie \u017co\u0142\u0119dzi lub napletka, \u0142atwo krwawi\u0105ca sk\u00f3ra na penisie, a czasem wydzielina o nieprzyjemnym zapachu. Rak pochwy staje si\u0119 zauwa\u017calny dopiero w zaawansowanym stadium, z takimi objawami jak krwawe up\u0142awy lub krwawienie z pochwy (np. po stosunku).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Objawy brodawek sk\u00f3rnych<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Brodawki sk\u00f3rne s\u0105 zazwyczaj \u0142atwe do rozpoznania. Zwykle nie powoduj\u0105 one \u017cadnego dyskomfortu, poza sporadycznym sw\u0119dzeniem, uczuciem ucisku czy napi\u0119cia. Brodawki na podeszwach st\u00f3p r\u00f3wnie\u017c mog\u0105 powodowa\u0107 b\u00f3l. Czasami brodawki (np. brodawki podeszwowe) maj\u0105 ma\u0142e, czarne plamki. S\u0105 to skrzepy krwi z ma\u0142ych naczy\u0144 w\u0142osowatych w sk\u00f3rze.<\/p>\n\n\n\n<p>Brodawki zwyk\u0142e s\u0105 wielko\u015bci od g\u0142\u00f3wki szpilki do ziarnka grochu i maj\u0105 szorstk\u0105, \u0142uszcz\u0105c\u0105 si\u0119 powierzchni\u0119. Najcz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 na grzbiecie d\u0142oni, na palcach i brzegach paznokci oraz na stopach.<\/p>\n\n\n\n<p>Brodawki podsk\u00f3rne na podeszwach st\u00f3p s\u0105 wciskane do \u015brodka jak paznokcie przez ci\u0119\u017car cia\u0142a podczas chodzenia lub stania. Mo\u017ce to powodowa\u0107 taki b\u00f3l, \u017ce osoba dotkni\u0119ta chorob\u0105 ledwo mo\u017ce chodzi\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Brodawki mozaikowe s\u0105 wielko\u015bci g\u0142\u00f3wki szpilki i s\u0105 bia\u0142e. Rosn\u0105 one zw\u0142aszcza na opuszkach palc\u00f3w st\u00f3p lub pod palcami. U niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w obejmuj\u0105 one tak\u017ce ca\u0142\u0105 spodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 stopy. Poniewa\u017c s\u0105 bardziej p\u0142askie ni\u017c brodawki podeszwowe, zwykle nie powoduj\u0105 b\u00f3lu podczas chodzenia lub stania.<\/p>\n\n\n\n<p>Verrucae planae juveniles, kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105 g\u0142\u00f3wnie u dzieci, to p\u0142askie brodawki w kolorze sk\u00f3ry. Tworz\u0105 si\u0119 one szczeg\u00f3lnie na twarzy i grzbietach d\u0142oni. Kiedy dzieci je drapi\u0105, rozprzestrzeniaj\u0105 wirusy HPV w linii, wi\u0119c brodawki te\u017c cz\u0119sto uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w lini\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Objawy brodawek w jamie ustnej<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Brodawczaki jamy ustnej to pojedyncze, przypominaj\u0105ce kalafior brodawki w jamie ustnej. Najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 na podniebieniu twardym lub mi\u0119kkim albo na j\u0119zyczku.<\/p>\n\n\n\n<p>W chorobie Hecka na b\u0142onie \u015bluzowej jamy ustnej pojawia si\u0119 kilka okr\u0105g\u0142ych lub owalnych grudek. Szczeg\u00f3lnie dotkni\u0119te s\u0105 dzieci i m\u0142odzie\u017c.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Objawy epidermodysplasia verruciformis<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W tej chorobie nieprawid\u0142owe zmiany sk\u00f3rne przypominaj\u0105ce p\u0142askie, nieregularne brodawki (verrucosis) tworz\u0105 si\u0119 w spos\u00f3b uog\u00f3lniony, tzn. na ca\u0142ym ciele. Lekko \u0142uszcz\u0105ce si\u0119 grudki lub blaszki maj\u0105 kolor od czerwonawego do br\u0105zowawego. Choroba dotyka g\u0142\u00f3wnie m\u0142odych ludzi, rzadziej starszych doros\u0142ych. Ryzyko zachorowania na raka sk\u00f3ry jest znacznie zwi\u0119kszone, zw\u0142aszcza w przypadku otwartych obszar\u00f3w sk\u00f3ry wystawionych na dzia\u0142anie s\u0142o\u0144ca.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\"><strong>HPV: diagnostyka i badanie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p id=\"badania\">W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w przy zaka\u017ceniu wirusem HPV nie wyst\u0119puj\u0105 \u017cadne objawy. Zwykle infekcja pozostaje wi\u0119c niezauwa\u017cona. Je\u015bli jednak wirusy HPV wywo\u0142uj\u0105 objawy choroby, s\u0105 to zazwyczaj typowe zmiany na sk\u00f3rze lub b\u0142onie \u015bluzowej. Jednak niekt\u00f3re przejawy s\u0105 tak niepozorne, \u017ce mo\u017cna je dostrzec tylko przy zastosowaniu specjalnych procedur. Niezb\u0119dne badania s\u0105 zwykle przeprowadzane przez specjalist\u00f3w, tzn. w zale\u017cno\u015bci od obrazu klinicznego przez dermatolog\u00f3w, ginekolog\u00f3w, urolog\u00f3w lub laryngolog\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Wywiad lekarski (anamneza)<\/p>\n\n\n\n<p>Przede wszystkim lekarz pyta pacjenta o wszelkie objawy, kt\u00f3re mog\u0105 \u015bwiadczy\u0107 na przyk\u0142ad o zaka\u017ceniu wirusem HPV:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Gdzie dok\u0142adnie wyst\u0119puj\u0105 dolegliwo\u015bci lub zmiany sk\u00f3rne?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy wyst\u0119puje sw\u0119dzenie lub pieczenie narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy wyst\u0105pi\u0142o jakie\u015b krwawienie, kt\u00f3rego nie da si\u0119 wyja\u015bni\u0107?<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Poniewa\u017c aktywno\u015b\u0107 seksualna odgrywa decyduj\u0105c\u0105 rol\u0119 w rozwoju wirusa HPV, lekarz sformu\u0142uje r\u00f3wnie\u017c szczeg\u00f3\u0142owe pytania na ten temat: Czy cz\u0119sto zmienia\u0142e\u015b partner\u00f3w seksualnych? Czy zauwa\u017cy\u0142e\u015b jakie\u015b zmiany na b\u0142onach \u015bluzowych, ewentualnie wyra\u017ane brodawki?<\/p>\n\n\n\n<p>Odnotowane zostan\u0105 tak\u017ce og\u00f3lne czynniki ryzyka, takie jak palenie papieros\u00f3w czy przyjmowanie pewnych lek\u00f3w. Ponadto lekarz zapyta o wszelkie znane wcze\u015bniejsze choroby. Mog\u0105 one os\u0142abia\u0107 uk\u0142ad odporno\u015bciowy i w ten spos\u00f3b sprzyja\u0107 zaka\u017ceniu wirusem HPV.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Badanie fizykalne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Lekarz zazwyczaj bada ca\u0142e cia\u0142o. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 objaw\u00f3w wirusa HPV, czyli brodawki na sk\u00f3rze, mo\u017cna \u0142atwo wykry\u0107. Dalsze badania zwykle nie s\u0105 wtedy konieczne. Je\u015bli brodawka sk\u00f3rna wydaje si\u0119 podejrzana, lekarz usuwa j\u0105 i wysy\u0142a do laboratorium w celu dalszego zbadania.<\/p>\n\n\n\n<p>Zmiany w obr\u0119bie kobiecych narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych s\u0105 zwykle wykrywane podczas bada\u0144 profilaktycznych. Pochwa jest badana palpacyjnie, a nast\u0119pnie za pomoc\u0105 wziernika (\u201elusterka\u201d). Badanie palpacyjne jest wa\u017cne, poniewa\u017c czasami wzierniki zakrywaj\u0105 g\u0142\u0119boko umiejscowione naro\u015bla, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 spowodowane wirusami HPV.<\/p>\n\n\n\n<p>Zmiany na m\u0119skich narz\u0105dach p\u0142ciowych podejrzane o HPV mo\u017cna zwykle zobaczy\u0107 go\u0142ym okiem i s\u0105 one jednoznaczne. Urolog, kt\u00f3ry specjalizuje si\u0119 w tej cz\u0119\u015bci cia\u0142a, bada \u017co\u0142\u0105d\u017a pr\u0105cia, uj\u015bcie cewki moczowej (meatus urethrae externus) i rozszerzenie cewki moczowej (fossa navicularis). Mo\u017ce on rozchyli\u0107 ten obszar, aby zbada\u0107 ostatnie dwa centymetry cewki moczowej (czytaj tak\u017ce o: <a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/uczucie-pieczenia-przy-oddawaniu-moczu\/\">uczucie pieczenia przy oddawaniu moczu<\/a>).<\/p>\n\n\n\n<p>Wirus HPV mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c wykryty w okolicy odbytu. Poniewa\u017c nowotwory wywo\u0142ane przez HPV mog\u0105 przedosta\u0107 si\u0119 do kana\u0142u odbytu, niekt\u00f3rzy lekarze wykonuj\u0105 proktoskopi\u0119 kana\u0142u odbytu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rozmaz kom\u00f3rkowy<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>U kobiet w wieku 20 lat i starszych ginekolodzy regularnie wykonuj\u0105 wymaz z szyjki macicy w celu wczesnego wykrycia raka szyjki macicy. Najpierw powierzchni\u0119 szyjki macicy przeciera si\u0119 kolistymi ruchami za pomoc\u0105 szczoteczki. Lekarz pobiera drugi wymaz z kana\u0142u szyjki macicy. Wymazy s\u0105 nast\u0119pnie utrwalane na szklanej p\u0142ytce za pomoc\u0105 wysokoprocentowego roztworu alkoholu, a nast\u0119pnie barwione i badane. Nie jest to specjalny wymaz na obecno\u015b\u0107 wirusa HPV, ale badanie w poszukiwaniu podejrzanych zmian w kom\u00f3rkach, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 wynikiem zaka\u017cenia HPV (lub z innych powod\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n<p>Do oceny ewentualnych zmian w kom\u00f3rkach stosuje si\u0119 skal\u0119 opracowan\u0105 przez greckiego lekarza Georgesa Papanicolaou. Dlatego w\u0142a\u015bnie badanie to nazywane jest tak\u017ce Pap-test.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kolposkopia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kolposkopia to rozszerzone badanie pochwy. Podczas tego badania ginekolog u\u017cywa tak\u017ce tzw. kolposkopu (colpo = pochwa; skopie = obserwacja), czyli rodzaju mikroskopu. Dzi\u0119ki 40-krotnemu powi\u0119kszeniu lekarz mo\u017ce dostrzec najmniejsze zmiany lub krwawienie na szyjce macicy, \u015bcianach pochwy i sromie. W kolposkopii rozszerzonej lekarz zakrapla na b\u0142on\u0119 \u015bluzow\u0105 2-3 procentowy kwas octowy. Powoduje to, \u017ce zmienione g\u00f3rne warstwy p\u0119czniej\u0105 i bia\u0142awo odstaj\u0105 od reszty b\u0142ony \u015bluzowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolejnym krokiem jest tzw. pr\u00f3ba (jodowa) Schillera. B\u0142ona \u015bluzowa pochwy jest skrapiana roztworem jodyny (czteroprocentowy roztw\u00f3r jodyny, p\u0142yn Lugola). Zdrowa b\u0142ona \u015bluzowa przybiera wtedy kolor br\u0105zowo-czerwony dzi\u0119ki zawartej w niej skrobi (glikogenowi). Natomiast warstwy kom\u00f3rek zmienione na przyk\u0142ad przez wirusa HPV nie ulegaj\u0105 zabarwieniu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Biopsja<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli lekarz wykryje nieprawid\u0142owo\u015bci podczas badania wymazu lub kolposkopii, mo\u017ce pobra\u0107 okre\u015blon\u0105 tkank\u0119 z kobiecych narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych i zbada\u0107 j\u0105 (biopsja). W zale\u017cno\u015bci od umiejscowienia nieprawid\u0142owej \u015bluz\u00f3wki pr\u00f3bk\u0119 tkanki wyskrobuje si\u0119 ostr\u0105 \u0142y\u017ceczk\u0105 (\u0142y\u017ceczkowanie) lub wycina si\u0119 sto\u017cek z tkanki pochwy (konizacja).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\"><strong>Test HPV<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p id=\"test\">Ten test jest u\u017cywany do wykrywania infekcji HPV i identyfikacji typu wirusa. Naj\u0142atwiej testuje si\u0119 go na szyjce macicy: wynik testu pomaga zdiagnozowa\u0107 nowotw\u00f3r z\u0142o\u015bliwy lub jego prekursory. Test jest znacznie mniej przydatny do wykrywania zaka\u017cenia HPV w innych cz\u0119\u015bciach organizmu.<\/p>\n\n\n\n<p>Test HPV jest dost\u0119pny w r\u00f3\u017cnych wersjach. Do wczesnego wykrywania raka szyjki macicy jest on obecnie zalecany tylko kobietom powy\u017cej 30 roku \u017cycia wraz z testem Pap-test. Je\u015bli w m\u0142odszym wieku Pap-test jest nieprawid\u0142owy, przydatny mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce test na obecno\u015b\u0107 wirusa brodawczaka ludzkiego. Mo\u017ce te\u017c pom\u00f3c w monitorowaniu skuteczno\u015bci leczenia zmian przedrakowych na szyjce macicy.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"leczenie\"><strong>HPV: leczenie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w infekcje wirusem HPV lecz\u0105 si\u0119 samoistnie, poniewa\u017c kom\u00f3rki odporno\u015bciowe zabijaj\u0105 wirusy HPV. Czasami jednak istniej\u0105ce choroby os\u0142abiaj\u0105 uk\u0142ad odporno\u015bciowy, a tym samym walk\u0119 z wirusem HPV. Dlatego trzeba je leczy\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, wyb\u00f3r terapii przeciwko HPV zale\u017cy od rodzaju i stopnia nasilenia objaw\u00f3w HPV. Objawy takie jak k\u0142ykciny ko\u0144czyste czy brodawki sk\u00f3rne mog\u0105 by\u0107 leczone na r\u00f3\u017cne sposoby. Same wirusy HPV rzadko s\u0105 ca\u0142kowicie eliminowane. Dlatego cz\u0119sto dochodzi do nawrot\u00f3w choroby.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Krioterapia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ta opcja leczenia wirusa HPV jest stosowana w przypadku powierzchownych k\u0142ykcin ko\u0144czystych i brodawek sk\u00f3rnych. Lekarz aplikuje ciek\u0142y azot na dotkni\u0119ty chorob\u0105 obszar sk\u00f3ry za pomoc\u0105 sprayu lub patyczka, co powoduje obumarcie tkanki. Czasami tworzy si\u0119 te\u017c ma\u0142y p\u0119cherz. Aplikacj\u0119 zwykle powtarza si\u0119 co jeden do dw\u00f3ch tygodni. Jednak wirus HPV jest w stanie przetrwa\u0107 t\u0119 procedur\u0119. W wielu przypadkach w wyniku tego powstaj\u0105 nowe brodawki.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Elektrokauteryzacja<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zabieg ten jest r\u00f3wnie\u017c wykonywany przez lekarza. Elektrokauteryzacja, podobnie jak wymra\u017canie, mo\u017ce by\u0107 stosowana w przypadku k\u0142ykcin ko\u0144czystych i brodawek sk\u00f3rnych. Tkanka zmieniona przez wirusa HPV jest niszczona przez pr\u0105d elektryczny. Jednak wirus HPV pozostaje w organizmie i w ka\u017cdej chwili mo\u017ce spowodowa\u0107 nowe zmiany sk\u00f3rne.<\/p>\n\n\n\n<p>Elektrokauteryzacja jest r\u00f3wnie\u017c stosowana po chirurgicznym usuni\u0119ciu brodawek: bezpo\u015brednio przylegaj\u0105ce warstwy sk\u00f3ry i ich naczynia s\u0105 kauteryzowane. Chocia\u017c zmniejsza to ryzyko nawrotu choroby, istnieje du\u017ce prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce powstanie blizna.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zabiegi chirurgiczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ka\u017cdy objaw wirusa HPV mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c zwalczany chirurgicznie. Mo\u017cna do tego wykorzysta\u0107 r\u00f3\u017cne instrumenty. Najpierw dotkni\u0119ty chorob\u0105 obszar cia\u0142a jest miejscowo znieczulany. Nast\u0119pnie naro\u015bla mo\u017cna wyci\u0105\u0107 za pomoc\u0105 ostrej \u0142y\u017ceczki (\u0142y\u017ceczkowanie), p\u0119tli elektrycznej (elektrochirurgiczny zabieg wyci\u0119cia p\u0119tli, LEEP \u2013 Loop electrosurgical excision procedure) lub no\u017cyczek chirurgicznych (wyci\u0119cie no\u017cycowe).<\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku podejrzanych nowotwor\u00f3w (nowotwory \u015br\u00f3dnab\u0142onkowe, zw\u0142aszcza szyjki macicy) b\u0142ony \u015bluzowej narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych cz\u0119sto wycina si\u0119 ca\u0142y sto\u017cek (konizacja). Zanim to jednak nast\u0105pi, zwykle przeprowadza si\u0119 kilka pr\u00f3b. Co sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy lekarz sprawdza, jak zmienia si\u0119 obraz kliniczny. Je\u015bli zostanie wykryty wirus HPV wysokiego ryzyka, tkanka musi zosta\u0107 usuni\u0119ta. Je\u015bli guz zosta\u0142 ju\u017c zdiagnozowany jako z\u0142o\u015bliwy, operacja jest wykonywana tak szybko, jak to mo\u017cliwe. Je\u015bli pacjentka jest w ci\u0105\u017cy, operacj\u0119 odk\u0142ada si\u0119 do czasu po porodzie. W zale\u017cno\u015bci od stopnia zaawansowania nowotworu chirurg odpowiednio przed\u0142u\u017cy operacj\u0119. Na przyk\u0142ad w przypadku zaawansowanego raka szyjki macicy usuwa si\u0119 ca\u0142\u0105 macic\u0119 (radykalna histerektomia).<\/p>\n\n\n\n<p>U niekt\u00f3rych chorych na raka radioterapia lub chemioterapia s\u0105 stosowane jako alternatywa lub uzupe\u0142nienie operacji.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Laseroterapia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ta mo\u017cliwo\u015b\u0107 leczenia chor\u00f3b HPV r\u00f3wnie\u017c nale\u017cy do zabieg\u00f3w chirurgicznych. Laser (na przyk\u0142ad laser CO2 lub Nd:YAG) jest u\u017cywany do leczenia wszystkich rodzaj\u00f3w brodawek wirusowych HPV. W znieczuleniu miejscowym naro\u015bla s\u0105 wycinane i odparowywane. Zalecana jest jednak ostro\u017cno\u015b\u0107: wirusy HPV mog\u0105 si\u0119 \u0142atwo rozprzestrzenia\u0107 dzi\u0119ki obecno\u015bci dymu papierosowego. Dlatego szczeg\u00f3lnie wa\u017cna jest odpowiednia ochrona za pomoc\u0105 wyci\u0105g\u00f3w i filtr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Leki przeciwko brodawkom wirusowym HPV<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Istniej\u0105 leki, kt\u00f3re lecz\u0105 brodawki zwi\u0105zane z wirusem HPV w okolicy narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych lub odbytu. Niekt\u00f3re z nich s\u0105 podawane przez lekarza, inne pacjenci mog\u0105 stosowa\u0107 samodzielnie w domu. Staranne i regularne przyjmowanie lek\u00f3w jest kluczowe dla powodzenia terapii. Przyk\u0142ady:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><thead><tr><th><strong>Lek<\/strong><\/th><th><strong>U\u017cytkownik<\/strong><\/th><th><strong>Uwagi<\/strong><\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>Podofilotoksyna 0,15% krem<\/td><td>pacjent<\/td><td>stosowanie: 2x dziennie przez 3 dni, potem 4 dni przerwy; ten cykl mo\u017cna powt\u00f3rzy\u0107 maksymalnie cztery razy<br>na maksymalnie 10 brodawek o wielko\u015bci od 1 do 10 mm i ca\u0142kowitej powierzchni nie wi\u0119kszej ni\u017c 1,5 cm2<br>zalecane szczeg\u00f3lnie w przypadku brodawek p\u0142ciowych (genitalnych), kt\u00f3re nie by\u0142y jeszcze leczone<br>reakcje zapalne, powierzchowne rany, mo\u017cliwe zaczerwienienie i pieczenie<br>nie stosowa\u0107 w czasie ci\u0105\u017cy<br>nie stosowa\u0107 na b\u0142ony \u015bluzowe (tzn. nie stosowa\u0107 na brodawki w kanale odbytu czy pochwie)<\/td><\/tr><tr><td>imikwimod 5% krem<\/td><td>pacjent<\/td><td>stosowa\u0107 3 razy w tygodniu na noc przez maksymalnie 16 tygodni<br>sze\u015b\u0107 do dziesi\u0119ciu godzin po na\u0142o\u017ceniu kremu przemy\u0107 leczone miejsce wod\u0105<br>powinien wzmocni\u0107 system odporno\u015bciowy w obszarze dotkni\u0119tym chorob\u0105<br>zalecane w przypadku brodawek p\u0142ciowych (genitali\u00f3w), kt\u00f3re nie by\u0142y jeszcze leczone<br>niskie ryzyko nawrotu choroby<br>mo\u017cliwe reakcje zapalne, powierzchowne rany, podra\u017cnienia sk\u00f3ry i obrz\u0119kinie stosowa\u0107 w czasie ci\u0105\u017cy<br>nie stosowa\u0107 na b\u0142ony \u015bluzowe (tzn. nie stosowa\u0107 na brodawki w kanale odbytu czy pochwie)<\/td><\/tr><tr><td>TCA \u2013 kwas tr\u00f3jchlorooctowy<\/td><td>lekarz<\/td><td>stosowa\u0107 co tydzie\u0144 za pomoc\u0105 wacika lub drewnianego patyczka<br>bardzo dobrze sprawdza si\u0119 w przypadku ma\u0142ych, mi\u0119kkich k\u0142ykcin ko\u0144czystych w okolicy b\u0142ony \u015bluzowej<br>dobre gojenie bez blizny<br>pieczenie i b\u00f3l podczas stosowania<br>mo\u017ce by\u0107 stosowany w czasie ci\u0105\u017cy<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>Z zasady zaka\u017cenia HPV wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z wysokim ryzykiem nawrot\u00f3w. Dlatego nale\u017cy dok\u0142adnie sprawdza\u0107 miejsca poddane zabiegowi i regularnie konsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"przebieg\"><strong>HPV: przebieg choroby i rokowanie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Nie ma klasycznego przebiegu zaka\u017cenia HPV. Cz\u0119sto pozostaje niezauwa\u017cona i leczy si\u0119 bez konsekwencji. W przypadku wyst\u0105pienia objaw\u00f3w HPV mo\u017cliwe jest tak\u017ce samoistne wyleczenie. Na og\u00f3\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 zaka\u017ce\u0144 HPV goi si\u0119 w ci\u0105gu kilku miesi\u0119cy. Po dw\u00f3ch latach oko\u0142o 90% wszystkich zaka\u017ce\u0144 HPV zostaje wyleczonych.<\/p>\n\n\n\n<p>Tylko u nielicznych pacjent\u00f3w niekt\u00f3re wirusy HPV utrzymuj\u0105 si\u0119 d\u0142u\u017cej, a nawet prowadz\u0105 do raka. Mo\u017ce to nast\u0105pi\u0107 lata, a nawet dziesi\u0119ciolecia po zaka\u017ceniu wirusem HPV.<\/p>\n\n\n\n<p>Wyleczona infekcja HPV nie daje \u017cadnej ochrony przed ponownym zaka\u017ceniem tym patogenem.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"profilaktyka\"><strong>HPV: profilaktyka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Wiele si\u0119 dyskutuje o tym, jak chroni\u0107 si\u0119 przed zaka\u017ceniem wirusem HPV. Zapobieganie nie jest \u0142atwe, poniewa\u017c wirusy HPV s\u0105 szeroko rozpowszechnione i dlatego ryzyko zaka\u017cenia jest bardzo wysokie.<\/p>\n\n\n\n<p>Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, warto zwraca\u0107 uwag\u0119 na dok\u0142adn\u0105 higien\u0119 i wzmacnia\u0107 system odporno\u015bciowy. Aby zmniejszy\u0107 ryzyko zaka\u017cenia zwyk\u0142ymi brodawkami sk\u00f3rnymi, powiniene\u015b unika\u0107 chodzenia boso po basenach, saunach, publicznych przebieralniach i pokojach hotelowych. Je\u015bli kto\u015b z twojego otoczenia ma brodawki, nie powiniene\u015b dzieli\u0107 si\u0119 z t\u0105 osob\u0105 np. r\u0119cznikiem, chusteczkami czy skarpetkami (w przypadku brodawek na stopach).<\/p>\n\n\n\n<p>Aby zapobiec zaka\u017ceniom HPV w okolicach narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych i odbytu, powiniene\u015b zawsze u\u017cywa\u0107 prezerwatywy, zw\u0142aszcza je\u015bli cz\u0119sto zmieniasz partner\u00f3w seksualnych. Bezpieczny seks nie zapewnia niezawodnej ochrony przed HPV, poniewa\u017c wirus HPV mo\u017ce by\u0107 przenoszony poprzez zaka\u017cenie wymazem. Prezerwatywy mog\u0105 jednak zmniejszy\u0107 ryzyko zaka\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Wiadomo, \u017ce ryzyko zaka\u017cenia HPV jest mniejsze u obrzezanych m\u0119\u017cczyzn ni\u017c u nieobrzezanych.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"szczepienia\"><strong>HPV: szczepionka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Szczepionka przeciwko HPV s\u0142u\u017cy przede wszystkim zmniejszeniu ryzyka zachorowania na raka szyjki macicy. Mo\u017ce te\u017c zmniejszy\u0107 ryzyko wyst\u0105pienia niekt\u00f3rych innych nowotwor\u00f3w (raka pochwy, raka pr\u0105cia itd.) i zapobiega\u0107 rozwojowi brodawek p\u0142ciowych (genitalnych) u obu p\u0142ci.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie wiadomo jeszcze dok\u0142adnie, jak d\u0142ugo utrzymuje si\u0119 ochrona poszczepienna. Wyniki bada\u0144 wskazuj\u0105, \u017ce zaszczepione dziewcz\u0119ta\/kobiety s\u0105 nadal skutecznie chronione przed zaka\u017ceniem HPV 12 lat po szczepieniu. Nie mo\u017cna jednak jeszcze stwierdzi\u0107, czy w pewnym momencie nie nale\u017cy od\u015bwie\u017cy\u0107 ochrony szczepie\u0144.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\"><strong>Pytania i odpowiedzi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p id=\"pytania\"><strong>Sk\u0105d si\u0119 bior\u0105 wirusy HPV?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Do zaka\u017cenia oko\u0142o 40 typami HPV, kt\u00f3re powoduj\u0105 choroby narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych, takie jak brodawki p\u0142ciowe czy rak szyjki macicy, dochodzi w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w podczas kontakt\u00f3w seksualnych. Bezpo\u015bredni kontakt z zaka\u017conymi obszarami cia\u0142a (sk\u00f3ra, b\u0142ona \u015bluzowa) podczas stosunku lub z zaka\u017conymi przedmiotami mo\u017ce prowadzi\u0107 do zaka\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy mo\u017cna si\u0119 pozby\u0107 wirus\u00f3w HPV?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 zaka\u017ce\u0144 HPV leczy si\u0119 samoistnie, poniewa\u017c uk\u0142ad odporno\u015bciowy rozpoznaje i eliminuje wirusy HPV. Je\u015bli to si\u0119 nie uda, infekcja HPV utrzymuje si\u0119 przez d\u0142u\u017cszy czas. Jak dot\u0105d nie ma leku, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by bezpo\u015brednio zwalcza\u0107 wirusy HPV.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy wirus HPV towarzyszy przez ca\u0142e \u017cycie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Typy wirusa HPV wysokiego ryzyka nie s\u0105 ju\u017c wykrywalne we krwi po roku do dw\u00f3ch lat od zaka\u017cenia. Niemniej jednak mog\u0105 one pozosta\u0107 w organizmie przez lata i doprowadzi\u0107 do powstania raka.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"h3 h3--content-tag wp-block-heading\" id=\"\u017ar\u00f3d\u0142a\"><strong>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Majewski S, Pniewski T, Goyal-Stec M. Rola wirus\u00f3w brodawczaka w rozwoju zmian \u0142agodnych i z\u0142o\u015bliwych okolicy narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych. Zaka\u017cenia, 6\/2005<\/li>\n\n\n\n<li>L.L. Villa, R.L. Costa, C.A. Petta, R.P. Andrade i inni. Prophylactic quadrivalent human papillomavirus (types 6, 11, 16, and 18) L1 virus-like particle vaccine in young women: a randomised double-blind placebo-controlled multicentre phase II efficacy trial. \u201eLancet Oncol\u201d. 6 (5)<\/li>\n\n\n\n<li>M. Schiffman, S.K. Kjaer. Chapter 2: Natural history of anogenital human papillomavirus infection and neoplasia. \u201eJ Natl Cancer Inst Monogr\u201d, 2003<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Przeczytaj tak\u017ce o:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"WrkaRxRw7T\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/klykciny-konczyste\/\">K\u0142ykciny ko\u0144czyste<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;K\u0142ykciny ko\u0144czyste&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/klykciny-konczyste\/embed\/#?secret=DkeQW83hyH#?secret=WrkaRxRw7T\" data-secret=\"WrkaRxRw7T\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"G0g0ax7utb\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bol-odbytu\/\">B\u00f3l odbytu<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;B\u00f3l odbytu&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/bol-odbytu\/embed\/#?secret=QYt1Z0Qs4V#?secret=G0g0ax7utb\" data-secret=\"G0g0ax7utb\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"G7rNaMPhve\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/badanie-moczu-co-wykrywa\/\">Badanie moczu &#8211; co&nbsp;wykrywa?<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Badanie moczu &#8211; co&nbsp;wykrywa?&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/badanie-moczu-co-wykrywa\/embed\/#?secret=OPiJ2Io6xJ#?secret=G7rNaMPhve\" data-secret=\"G7rNaMPhve\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-telemedi wp-block-embed-telemedi\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"0aXmEXUAGY\"><a href=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/czeste-oddawanie-moczu\/\">Cz\u0119ste oddawanie moczu<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Cz\u0119ste oddawanie moczu&#8221; &#8212; Telemedi\" src=\"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/czeste-oddawanie-moczu\/embed\/#?secret=EpQrQ5gsIq#?secret=0aXmEXUAGY\" data-secret=\"0aXmEXUAGY\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":9855,"template":"","tags":[4,426],"guide_category":[222],"class_list":["post-9854","tm-guide","type-tm-guide","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-poradnik","tag-wirus-hpv","guide_category-wirusy"],"acf":[],"lang":"pl","translations":{"pl":9854},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide\/9854","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide"}],"about":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/types\/tm-guide"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/users\/6"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media\/9855"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media?parent=9854"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tags?post=9854"},{"taxonomy":"guide_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/guide_category?post=9854"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}