{"id":9866,"date":"2022-06-16T09:54:00","date_gmt":"2022-06-16T09:54:00","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&p=9866"},"modified":"2024-02-20T12:17:05","modified_gmt":"2024-02-20T11:17:05","slug":"skolioza","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/skolioza\/","title":{"rendered":"Skolioza"},"content":{"rendered":"\n

Jak TELEMEDI mo\u017ce pom\u00f3c Ci w przypadku skoliozy? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0141agodna skolioza nie musi by\u0107 leczona, ale musi by\u0107 regularnie kontrolowana. Umiarkowane skoliozy s\u0105 cz\u0119sto leczone za pomoc\u0105 gorsetu ortopedycznego. Operacja jest konieczna tylko w przypadku bardzo ci\u0119\u017ckich skolioz. Sport i \u0107wiczenia fizyczne s\u0105 przydatne, by wzmocni\u0107 mi\u0119\u015bnie plec\u00f3w. Je\u015bli stwierdzisz u siebie niepokoj\u0105ce objawy skoliozy, skorzystaj z mo\u017cliwo\u015bci wideokonsultacji ze specjalist\u0105 TELEMEDI, kt\u00f3ry pomo\u017ce ci w dalszej terapii tego schorzenia.<\/p>\n\n\n\n

Podstawowe informacje<\/h3>\n\n\n\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n \n\n
    \n
  • Definicja<\/strong>: Trwa\u0142e boczne skrzywienie kr\u0119gos\u0142upa.<\/li>\n\n\n\n
  • Cz\u0119ste objawy:<\/strong> Ramiona na r\u00f3\u017cnej wysoko\u015bci, skrzywiona miednica, g\u0142owa trzymana pod k\u0105tem, boczny \u201egarb \u017cebrowy\u201d, b\u00f3l plec\u00f3w, napi\u0119cie.<\/li>\n\n\n\n
  • Mo\u017cliwe konsekwencje<\/strong>: Usztywnienie danego segmentu kr\u0119gos\u0142upa, wczesne jego zu\u017cycie.<\/li>\n\n\n\n
  • Badania<\/strong>: Badanie fizykalne, test Adamsa, testy ruchowe\/si\u0142owe, RTG, okre\u015blenie dojrza\u0142o\u015bci szkieletowej.<\/li>\n\n\n\n
  • Leczenie<\/strong>: Fizjoterapia, gorset, opatrunek gipsowy, technika usztywniaj\u0105ca, operacja.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

    Skolioza: opis<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    Aby zrozumie\u0107, czym jest skolioza, trzeba najpierw wiedzie\u0107, jak zbudowany jest zdrowy kr\u0119gos\u0142up.<\/p>\n\n\n\n

    Budowa kr\u0119gos\u0142upa<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Zdrowy kr\u0119gos\u0142up sk\u0142ada si\u0119 z oko\u0142o 33 kr\u0119g\u00f3w: siedmiu kr\u0119g\u00f3w szyjnych, dwunastu kr\u0119g\u00f3w piersiowych, pi\u0119ciu kr\u0119g\u00f3w l\u0119d\u017awiowych, pi\u0119ciu zro\u015bni\u0119tych kr\u0119g\u00f3w krzy\u017cowych i oko\u0142o czterech \u2013 r\u00f3wnie\u017c zro\u015bni\u0119tych \u2013 kr\u0119g\u00f3w ogonowych. Trzony kr\u0119g\u00f3w s\u0105 po\u0142\u0105czone z s\u0105siednimi kr\u0119gami i \u017cebrami za pomoc\u0105 wyrostk\u00f3w kostnych.<\/p>\n\n\n\n

    Patrz\u0105c z boku, kr\u0119gos\u0142up ma kszta\u0142t podw\u00f3jnej litery \u201eS\u201d. Kr\u0119gos\u0142up szyjny i l\u0119d\u017awiowy wygina si\u0119 do przodu (lordoza), kr\u0119gos\u0142up piersiowy i krzy\u017cowy (ko\u015b\u0107 krzy\u017cowa) wygina si\u0119 do ty\u0142u (kifoza). Je\u015bli spojrze\u0107 na kr\u0119gos\u0142up od ty\u0142u, tworzy on prawie prost\u0105 lini\u0119 ze swoimi wyrostkami kolczystymi od g\u0142owy do fa\u0142du odbytowego. Trzony kr\u0119g\u00f3w le\u017c\u0105 r\u00f3wno jeden na drugim, a mi\u0119dzy ka\u017cdym z nich znajduje si\u0119 kr\u0105\u017cek mi\u0119dzykr\u0119gowy, kt\u00f3ry pe\u0142ni rol\u0119 amortyzatora.<\/p>\n\n\n\n

    Kr\u0119gos\u0142up jest wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 szkieletu no\u015bnego, a tak\u017ce chroni rdze\u0144 kr\u0119gowy – wi\u0105zk\u0119 dr\u00f3g nerwowych, kt\u00f3re przekazuj\u0105 sygna\u0142y mi\u0119dzy organizmem a m\u00f3zgiem.<\/p>\n\n\n\n

    Co to jest skolioza?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    W skoliozie struktura kr\u0119gos\u0142upa jest naruszona. Nazwa choroby pochodzi od greckiego s\u0142owa scolios, kt\u00f3re oznacza \u201ekrzywy\u201d: w tym przypadku kr\u0119gos\u0142up wygina si\u0119 nie tylko do przodu i do ty\u0142u, ale tak\u017ce na boki.<\/p>\n\n\n\n

    Zgodnie z definicj\u0105 skoliozy wed\u0142ug medycznych wytycznych ten obraz kliniczny to \u201etrwale istniej\u0105ce (utrwalone) boczne skrzywienie kr\u0119gos\u0142upa o k\u0105cie mierzonym metod\u0105 Cobba wynosz\u0105cym co najmniej dziesi\u0119\u0107 stopni\u201d. K\u0105t ten wskazuje, jak powa\u017cne jest boczne skrzywienie kr\u0119gos\u0142upa, i mo\u017cna go okre\u015bli\u0107 na podstawie zdj\u0119cia rentgenowskiego. W zale\u017cno\u015bci od tego, po kt\u00f3rej stronie kr\u0119gos\u0142up si\u0119 wygina, lekarze m\u00f3wi\u0105 o skoliozie prawo- lub lewostronnie wypuk\u0142ej.<\/p>\n\n\n\n

    Dodatkowo poszczeg\u00f3lne kr\u0119gi s\u0105 skr\u0119cone wzgl\u0119dem siebie, a ca\u0142y kr\u0119gos\u0142up wzgl\u0119dem swojej osi pod\u0142u\u017cnej (rotacja i skr\u0119canie). Powoduje to, \u017ce wyrostki kostne trzon\u00f3w kr\u0119g\u00f3w (wyrostki kolczyste, processus spinosus) s\u0105 skierowane ku przodowi. Strona wyrostk\u00f3w skierowana w stron\u0119 brzucha lub klatki piersiowej obraca si\u0119 wi\u0119c w kierunku krzywizny kr\u0119gos\u0142upa. Rotacja jest najsilniejsza na wierzcho\u0142ku skoliozy i zmniejsza si\u0119 ponownie na przed\u0142u\u017ceniach wygi\u0119tego odcinka kr\u0119gos\u0142upa.<\/p>\n\n\n\n

    W miar\u0119 post\u0119pu skoliozy odpowiedni odcinek kr\u0119gos\u0142upa mo\u017ce si\u0119 usztywni\u0107.<\/p>\n\n\n\n

    Ze wzgl\u0119du na r\u00f3\u017cne stopnie skr\u0119cenia, pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi trzonami kr\u0119g\u00f3w powstaj\u0105 si\u0142y napi\u0119cia i nacisku. W rezultacie kr\u0119g ma r\u00f3wnie\u017c skr\u0119con\u0105 struktur\u0119 kostn\u0105 (torqued): trzon kr\u0119gu jest wy\u017cszy po stronie, kt\u00f3ra wygina si\u0119 na zewn\u0105trz, ni\u017c po stronie, kt\u00f3ra skierowana jest do wewn\u0105trz. To samo dotyczy kr\u0105\u017ck\u00f3w mi\u0119dzykr\u0119gowych znajduj\u0105cych si\u0119 mi\u0119dzy kr\u0119gami. Powoduje to trwa\u0142e wykrzywienie. Specjali\u015bci nazywaj\u0105 te\u017c skr\u0119cony i skrzywiony kr\u0119gos\u0142up skolioz\u0105 skr\u0119tn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

    Skolioza skr\u0119tna zwykle wyst\u0119puje tylko w g\u0142\u00f3wnym odcinku krzywizny. Aby skompensowa\u0107 ci\u0119\u017ck\u0105 skolioz\u0119, si\u0142a mi\u0119\u015bni powoduje wt\u00f3rne skrzywienia kr\u0119gos\u0142upa w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie g\u0142\u00f3wnego skrzywienia (kompensacja statyczna). Jednak krzywe wt\u00f3rne nie wykazuj\u0105 rotacji ani skr\u0119cania. Je\u015bli tak si\u0119 dzieje, nazywamy to skolioz\u0105 mnog\u0105.<\/p>\n\n\n\n

    Jakie s\u0105 formy skoliozy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Skolioz\u0119 mo\u017cna podzieli\u0107 na r\u00f3\u017cne formy. Na przyk\u0142ad og\u00f3lnie rozr\u00f3\u017cnia si\u0119 skolioz\u0119 idiopatyczn\u0105 i wt\u00f3rn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

      \n
    • Idiopatyczna oznacza, \u017ce nie mo\u017cna znale\u017a\u0107 \u017cadnego konkretnego czynnika wywo\u0142uj\u0105cego chorob\u0119.<\/li>\n\n\n\n
    • Natomiast skolioza wt\u00f3rna jest zawsze wynikiem znanej przyczyny.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

      Wada skoliotyczna jest tymczasowa i normalizuje si\u0119 poprzez ruchy bierne lub czynne. Dzieje si\u0119 tak na przyk\u0142ad w celu wyr\u00f3wnania sko\u015bno\u015bci miednicy.<\/p>\n\n\n\n

      Poniewa\u017c w wielu przypadkach przyczyna skoliozy nie jest znana, nie mo\u017cna jej skutecznie zapobiega\u0107.<\/p>\n\n\n\n

      Prawdziwe skoliozy mog\u0105 by\u0107 dalej r\u00f3\u017cnicowane w zale\u017cno\u015bci od wieku i wzoru skrzywienia.<\/p>\n\n\n\n

      Skolioza w r\u00f3\u017cnych grupach wiekowych<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Skoliozy mo\u017cna te\u017c r\u00f3\u017cnicowa\u0107 w zale\u017cno\u015bci od czasu ich pojawienia si\u0119 po raz pierwszy. Wczesna posta\u0107 nazywana jest skolioz\u0105 niemowl\u0119c\u0105 i w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w ust\u0119puje bez leczenia. Lekarze m\u00f3wi\u0105 o skoliozie niemowl\u0119cej, kiedy skrzywienie kr\u0119gos\u0142upa pojawia si\u0119 przed uko\u0144czeniem trzeciego roku \u017cycia. Skolioza u dzieci w wieku od czterech do dziesi\u0119ciu lat jest nazywana postaci\u0105 m\u0142odzie\u0144cz\u0105.<\/p>\n\n\n\n

      Skolioza m\u0142odzie\u0144cza jest jednak najcz\u0119stsza od jedenastego roku \u017cycia. Kr\u0119gos\u0142up jest zwykle wygi\u0119ty w prawo w odcinku piersiowym (skolioza wypuk\u0142a prawostronna). Dziewczynki s\u0105 dotkni\u0119te t\u0105 chorob\u0105 cz\u0119\u015bciej ni\u017c ch\u0142opcy.<\/p>\n\n\n\n

      Wz\u00f3r krzywizny skoliozy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Ponadto skolioz\u0119 mo\u017cna sklasyfikowa\u0107 na podstawie centrum (lub korony) jej g\u0142\u00f3wnego wygi\u0119cia w kr\u0119gos\u0142upie. W skoliozie piersiowej skrzywienie wyst\u0119puje w kr\u0119gos\u0142upie piersiowym (thoracic spine). Skoliozy piersiowo-l\u0119d\u017awiowe maj\u0105 najwi\u0119ksze skrzywienie boczne w miejscu, gdzie kr\u0119gos\u0142up piersiowy \u0142\u0105czy si\u0119 z l\u0119d\u017awiowym (LS). Skrzywienie kr\u0119gos\u0142upa w odcinku l\u0119d\u017awiowym nazywane jest skolioz\u0105 l\u0119d\u017awiow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

      W niekt\u00f3rych przypadkach pacjenci cierpi\u0105 jednocze\u015bnie na skolioz\u0119 odcinka piersiowego i l\u0119d\u017awiowego kr\u0119gos\u0142upa. Tworzy si\u0119 wz\u00f3r krzywizny, kt\u00f3ry \u2013 je\u015bli spojrze\u0107 na plecy pacjenta od ty\u0142u \u2013 przypomina liter\u0119 \u201eS\u201d (podw\u00f3jny \u0142uk).<\/p>\n\n\n\n

      Je\u015bli kr\u0119gos\u0142up jest ca\u0142kowicie wygi\u0119ty w jedn\u0105 stron\u0119, lekarze nazywaj\u0105 to skolioz\u0105 w kszta\u0142cie litery \u201eC\u201d.<\/p>\n\n\n\n

      Je\u015bli kr\u0119gos\u0142up wygina si\u0119 na przemian w prawo i w lewo we wszystkich odcinkach (kr\u0119gos\u0142up piersiowy, l\u0119d\u017awiowy i ich przej\u015bcie), to powstaje kr\u0119gos\u0142up typu podw\u00f3jnego S, zwany te\u017c potr\u00f3jn\u0105 skolioz\u0105.<\/p>\n\n\n\n

      Skolioza \u2013 stopie\u0144 skrzywienia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Skolioz\u0119 mo\u017cna te\u017c sklasyfikowa\u0107 na podstawie tego, jak mocno kr\u0119gos\u0142up jest wygi\u0119ty:<\/p>\n\n\n\n

        \n
      • \u0142agodna skolioza: k\u0105t do 40 stopni (skolioza 1. stopnia),<\/li>\n\n\n\n
      • umiarkowana skolioza: k\u0105t pomi\u0119dzy 40 a 60 stopni (skolioza 2 stopnia),<\/li>\n\n\n\n
      • ci\u0119\u017cka skolioza: k\u0105t 61 do 80 stopni (skolioza 3 stopnia),<\/li>\n\n\n\n
      • bardzo ci\u0119\u017cka skolioza: k\u0105t ponad 80 stopni (skolioza 4 stopnia).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

        Cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 wyst\u0119powania skoliozy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Oko\u0142o dw\u00f3ch do pi\u0119ciu procent populacji cierpi na skolioz\u0119 idiopatyczn\u0105. Wed\u0142ug bada\u0144 przeprowadzonych przez Maimonides Medical Center (USA) cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 ta mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 nawet do 68% w starszym wieku (60-90 lat).<\/p>\n\n\n\n

        Im wi\u0119ksze skrzywienie kr\u0119gos\u0142upa i im wy\u017cszy wiek, tym cz\u0119\u015bciej dotyka to kobiet i dziewcz\u0105t. \u0141agodne skoliozy najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 u ch\u0142opc\u00f3w. Bardziej wyra\u017ane skoliozy, z k\u0105tem mierzonym metod\u0105 Cobba przekraczaj\u0105cym dwadzie\u015bcia stopni, wyst\u0119puj\u0105 oko\u0142o siedmiu razy cz\u0119\u015bciej u kobiet ni\u017c u m\u0119\u017cczyzn.<\/p>\n\n\n\n

        Skolioza: objawy<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

        W wielu przypadkach skolioza jest problemem czysto kosmetycznym. Jednak im d\u0142u\u017cej choroba pozostaje nieleczona, tym bardziej prawdopodobne jest, \u017ce w jej trakcie pojawi si\u0119 b\u00f3l. To, jak wyra\u017ane s\u0105 objawy, zawsze zale\u017cy od tego, jak bardzo zaawansowane jest skrzywienie.<\/p>\n\n\n\n

        Do estetycznych objaw\u00f3w skoliozy, kt\u00f3re mo\u017cna dostrzec go\u0142ym okiem, nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n

          \n
        • ramiona na r\u00f3\u017cnej wysoko\u015bci,<\/li>\n\n\n\n
        • skrzywiona miednica lub miednica wystaj\u0105ca na jedn\u0105 stron\u0119,<\/li>\n\n\n\n
        • przekrzywiona g\u0142owa.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

          Przy wyra\u017anej skoliozie cz\u0119sto pojawia si\u0119 tzw. garb \u017cebrowy, a w odcinku l\u0119d\u017awiowym i szyjnym mog\u0105 tworzy\u0107 si\u0119 wybrzuszenia mi\u0119\u015bni.<\/p>\n\n\n\n

          Ze wzgl\u0119du na rosn\u0105ce oznaki zu\u017cycia, osoby dotkni\u0119te tym problemem maj\u0105 wi\u0119cej problem\u00f3w z napi\u0119ciem mi\u0119\u015bni i b\u00f3lem, zw\u0142aszcza od po\u0142owy trzeciej dekady \u017cycia. Mo\u017ce te\u017c doj\u015b\u0107 do zmniejszenia pojemno\u015bci p\u0142uc i pojawienia si\u0119 duszno\u015bci, uczucia ucisku w klatce piersiowej lub ko\u0142atania serca.<\/p>\n\n\n\n

          Skolioza: przyczyny i czynniki ryzyka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

          Oko\u0142o 90 procent wszystkich skolioz to skoliozy idiopatyczne, czyli nie wiadomo, dlaczego si\u0119 rozwijaj\u0105. W przypadku pozosta\u0142ych dziesi\u0119ciu procent \u2013 skolioz wt\u00f3rnych \u2013 w gr\u0119 wchodz\u0105 r\u00f3\u017cne przyczyny, kt\u00f3re prowadz\u0105 do skrzywienia kr\u0119gos\u0142upa.<\/p>\n\n\n\n

          Skolioza wrodzona<\/strong><\/p>\n\n\n\n

          Ta forma skoliozy jest spowodowana wrodzonymi wadami rozwojowymi poszczeg\u00f3lnych cz\u0119\u015bci kr\u0119gos\u0142upa, np.<\/p>\n\n\n\n

            \n
          • trzony kr\u0119g\u00f3w w kszta\u0142cie klina (r\u00f3\u017cne wysoko\u015bci brze\u017cne),<\/li>\n\n\n\n
          • rozdwojone lub w po\u0142owie ukszta\u0142towane ko\u015bci kr\u0119g\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n
          • wrodzone deformacje \u017ceber (synostozy),<\/li>\n\n\n\n
          • ubytki w kanale kr\u0119gowym (np. diastomatomelia).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

            Dlatego eksperci okre\u015blaj\u0105 j\u0105 jako skolioz\u0119 wrodzon\u0105.<\/p>\n\n\n\n

            Skoliozy neuromi\u0119\u015bniowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Te skrzywienia kr\u0119gos\u0142upa s\u0105 spowodowane chorobami mi\u0119\u015bni (w tym dziedzicznymi chorobami os\u0142abiaj\u0105cymi mi\u0119\u015bnie). Najcz\u0119stsz\u0105 z nich jest dystrofia mi\u0119\u015bniowa Duchenne\u2019a, w kt\u00f3rej pewne okre\u015blone bia\u0142ko mi\u0119\u015bniowe nie jest produkowane. W rezultacie dzieci cierpi\u0105 z powodu coraz wi\u0119kszego os\u0142abienia i utraty mi\u0119\u015bni ju\u017c w m\u0142odym wieku. U ponad po\u0142owy os\u00f3b dotkni\u0119tych dystrofi\u0105 mi\u0119\u015bniow\u0105 Duchenne\u2019a skolioza rozwija si\u0119 w trakcie jej trwania, najcz\u0119\u015bciej we wczesnym okresie dojrzewania i po utracie zdolno\u015bci chodzenia.<\/p>\n\n\n\n

            W ci\u0119\u017ckich przypadkach artrogrypoza mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c prowadzi\u0107 do wyra\u017anej skoliozy. Jest to wrodzona sztywno\u015b\u0107 staw\u00f3w spowodowana zmianami w \u015bci\u0119gnach, mi\u0119\u015bniach i tkance \u0142\u0105cznej.<\/p>\n\n\n\n

            Skolioza neuropatyczna<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            W tej postaci skoliozy do skrzywienia kr\u0119gos\u0142upa prowadzi uszkodzenie uk\u0142adu nerwowego. Mi\u0119\u015bnie, kt\u00f3re stabilizuj\u0105 kr\u0119gos\u0142up (mi\u0119\u015bnie brzucha i plec\u00f3w), nie funkcjonuj\u0105 ju\u017c tak, jak powinny. Powoduje to brak r\u00f3wnowagi, a kr\u0119gos\u0142up wygina si\u0119 w kierunku s\u0142abn\u0105cych mi\u0119\u015bni.<\/p>\n\n\n\n

            Mi\u0119dzy innymi tego typu choroby uk\u0142adu nerwowego prowadz\u0105 do skoliozy:<\/p>\n\n\n\n

              \n
            • myasthenia gravis (pora\u017cenie mi\u0119\u015bni),<\/li>\n\n\n\n
            • wirusowe zapalenie rdzenia kr\u0119gowego (zapalenie rdzenia kr\u0119gowego),<\/li>\n\n\n\n
            • wczesnodzieci\u0119ce uszkodzenie m\u00f3zgu (np. dzieci\u0119ce pora\u017cenie m\u00f3zgowe),<\/li>\n\n\n\n
            • choroby neurodegeneracyjne z uszkodzeniem i utrat\u0105 kom\u00f3rek nerwowych (np. rdzeniowy zanik mi\u0119\u015bni z utrat\u0105 drugiej drogi nerwowej do mi\u0119\u015bni),<\/li>\n\n\n\n
            • jamy w rdzeniu kr\u0119gowym spowodowane zatorem p\u0142ynu m\u00f3zgowo-rdzeniowego (syringomielia),<\/li>\n\n\n\n
            • z\u0142o\u015bliwe lub \u0142agodne rozrosty (np. nowotwory kr\u0119gos\u0142upa).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

              Inne przyczyny skoliozy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

              Opr\u00f3cz wspomnianych wy\u017cej zaburze\u0144 mi\u0119\u015bni i nerw\u00f3w ze skolioz\u0105 mo\u017ce wi\u0105za\u0107 si\u0119 wiele innych objaw\u00f3w klinicznych o r\u00f3\u017cnym stopniu nasilenia. Wp\u0142ywaj\u0105 one bezpo\u015brednio na otaczaj\u0105c\u0105 tkank\u0119 \u0142\u0105czn\u0105, ale zazwyczaj tak\u017ce na struktury kostne i chrz\u0119stne. W tabeli podano kilka przyk\u0142ad\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

              Grupa schorze\u0144<\/strong><\/th>Przyczyny skoliozy<\/strong><\/th><\/tr><\/thead>
              Zaburzenia tkanki \u0142\u0105cznej<\/td>zesp\u00f3\u0142 Marfana
              zesp\u00f3\u0142 Ehlersa-Danlosa<\/td><\/tr>
              Choroby reumatyczne<\/td>reumatoidalne zapalenie staw\u00f3w<\/td><\/tr>
              Deformacje struktur kostno-chrz\u0119stnych (osteochondrodysplazje)<\/td>mukopolisacharydozy
              dysplazja
              wielokrotna dysplazja nasadowa
              achondroplazja
              diastroficzna niskoros\u0142o\u015b\u0107
              osteoporoza<\/td><\/tr>
              Infekcje ko\u015bci (ostre, przewlek\u0142e)<\/td>zapalenie ko\u015bci
              zapalenie ko\u015bci i szpiku kostnego<\/td><\/tr>
              Choroby metaboliczne (zaburzenia metabolizmu)<\/td>krzywica
              osteogenesis imperfectahomocystynuria
              zaburzenia metabolizmu melatoniny<\/td><\/tr>
              Zmiany w odcinku l\u0119d\u017awiowo-krzy\u017cowym kr\u0119gos\u0142upa<\/td>spondyloliza
              spondylolisteza (spondylolisthesis)<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

              R\u00f3wnie\u017c wypadki mog\u0105 prowadzi\u0107 do skoliozy. Skoliozy pourazowe wyst\u0119puj\u0105 na przyk\u0142ad po z\u0142amaniu ko\u015bci kr\u0119gos\u0142upa, oparzeniach czy urazach rdzenia kr\u0119gowego. Co wi\u0119cej, niekt\u00f3re zabiegi medyczne powoduj\u0105 skrzywienie kr\u0119gos\u0142upa, np. na\u015bwietlania czy laminektomia. W tym drugim przypadku usuwa si\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 kr\u0119g\u00f3w (\u0142uk kr\u0119gowy, ewentualnie wyrostki kolczyste).<\/p>\n\n\n\n

              Jak w przypadku wielu innych chor\u00f3b, eksperci podejrzewaj\u0105, \u017ce skolioza mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c dziedziczona. W 97% przypadk\u00f3w skolioza wyst\u0119puje w rodzinach. W\u015br\u00f3d bli\u017ani\u0105t jednojajowych nawet w 70% przypadk\u00f3w obydwoje rodze\u0144stwa cierpi na skolioz\u0119. Poniewa\u017c skolioza nasila si\u0119 z wiekiem, badacze zak\u0142adaj\u0105, \u017ce zu\u017cycie (zmiany zwyrodnieniowe) ostatecznie tak\u017ce ma na ni\u0105 decyduj\u0105cy wp\u0142yw.<\/p>\n\n\n\n

              Skolioza: diagnoza i badanie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

              Specjalist\u0105 zajmuj\u0105cym si\u0119 chorobami uk\u0142adu mi\u0119\u015bniowo-szkieletowego jest ortopeda. S\u0105 te\u017c pediatrzy i ortopedzi dzieci\u0119cy, kt\u00f3rzy specjalizuj\u0105 si\u0119 w skoliozach. Po pierwsze, lekarz zbiera histori\u0119 choroby pacjenta (anamneza) i zadaje pacjentowi lub cz\u0142onkom jego rodziny m.in. nast\u0119puj\u0105ce pytania:<\/p>\n\n\n\n

                \n
              • Kiedy po raz pierwszy zauwa\u017cy\u0142e\u015b, \u017ce masz krzywy kr\u0119gos\u0142up?<\/li>\n\n\n\n
              • Czy cierpisz na dolegliwo\u015bci takie jak b\u00f3l plec\u00f3w?<\/li>\n\n\n\n
              • Czy mia\u0142a\u015b\/e\u015b ju\u017c swoj\u0105 pierwsz\u0105 miesi\u0105czk\u0119 lub mutacj\u0119 g\u0142osu?<\/li>\n\n\n\n
              • Jak szybko uros\u0142e\u015b w ci\u0105gu ostatnich kilku lat?<\/li>\n\n\n\n
              • Czy masz jakie\u015b inne znane schorzenia, takie jak deformacje st\u00f3p, skrzywiona miednica, zaburzenia mi\u0119\u015bniowe lub nerwowe?<\/li>\n\n\n\n
              • Czy w twojej rodzinie s\u0105 znane przypadki skoliozy?<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                Ameryka\u0144skie Towarzystwo Bada\u0144 nad Skolioz\u0105 (US Scoliosis Research Society) regularnie publikuje kwestionariusze dla pacjent\u00f3w cierpi\u0105cych na skolioz\u0119 (aktualna wersja SRS-30). Polskie t\u0142umaczenie kwestionariusza jest r\u00f3wnie\u017c u\u017cywane przez lekarzy w Polsce.<\/p>\n\n\n\n

                Wskaz\u00f3wka: Pacjenci powinni wype\u0142nia\u0107 kwestionariusz w regularnych odst\u0119pach czasu. Dzi\u0119ki temu mog\u0105 oni okre\u015bli\u0107, jak ich zdaniem przebiega choroba i oceni\u0107 skuteczno\u015b\u0107 zastosowanych terapii.<\/p>\n\n\n\n

                Badanie fizykalne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Po przeprowadzeniu wywiadu lekarz zbada ci\u0119 pod wzgl\u0119dem fizycznym. Najpierw okre\u015bli tw\u00f3j wzrost w pozycji stoj\u0105cej i siedz\u0105cej, potem zbada twoje plecy, a zw\u0142aszcza kszta\u0142t twojego kr\u0119gos\u0142upa. Je\u015bli linia wyrostk\u00f3w kolczystych jest odchylona, oznacza to tzw. nawis. W tym przypadku klatka piersiowa jest przesuni\u0119ta na bok. W przypadku skoliozy linia prosta biegn\u0105ca od ostatniego kr\u0119gu szyjnego w d\u00f3\u0142 nie ko\u0144czy si\u0119 ju\u017c w fa\u0142dzie odbytowym, ale obok niego.<\/p>\n\n\n\n

                Sprawdza r\u00f3wnie\u017c r\u00f3wno\u015b\u0107 boczn\u0105 \u0142opatek (symetryczn\u0105 postaw\u0119 ramion) i talii oraz zarys tu\u0142owia. W przypadku skoliozy barki znajduj\u0105 si\u0119 na r\u00f3\u017cnej wysoko\u015bci. Dwa tzw. tr\u00f3jk\u0105ty talii r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 tak\u017ce wielko\u015bci\u0105, czyli odleg\u0142o\u015bci\u0105 od lewego lub prawego ramienia wisz\u0105cego do tu\u0142owia.<\/p>\n\n\n\n

                W trakcie badania fizykalnego lekarz ogl\u0105da r\u00f3wnie\u017c figur\u0119 pacjenta z boku. To pozwala mu rozpozna\u0107 przero\u015bni\u0119ty garb (hiperkyphosis) lub kr\u0119gos\u0142up mocno wygi\u0119ty w stron\u0119 brzucha (hyperlordosis, np. plecy wydr\u0105\u017cone).<\/p>\n\n\n\n

                W rzadkich, wyrazistych przypadkach tworzy si\u0119 wyra\u017any garb piersiowy. Kr\u0119gos\u0142up piersiowy jest wtedy nie tylko wygi\u0119ty w bok, ale te\u017c mocno wygi\u0119ty do ty\u0142u (kifoskolioza).<\/p>\n\n\n\n

                Taka kifoskolioza zwykle towarzyszy innym chorobom, na przyk\u0142ad krzywicy, zapaleniu szpiku kostnego czy gru\u017alicy trzon\u00f3w kr\u0119g\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

                Ponadto w kontek\u015bcie skoliozy mo\u017ce by\u0107 zauwa\u017calna skrzywiona miednica lub nogi o r\u00f3\u017cnej d\u0142ugo\u015bci (r\u00f3\u017cnica d\u0142ugo\u015bci n\u00f3g).<\/p>\n\n\n\n

                Lekarz zbada r\u00f3wnie\u017c sk\u00f3r\u0119 plec\u00f3w, poniewa\u017c choroby rdzenia kr\u0119gowego mog\u0105 by\u0107 ju\u017c widoczne w tym miejscu. Z kolei jasnobr\u0105zowe i r\u00f3wnomierne plamy na sk\u00f3rze, tzw. plamy caf\u00e9-au-lait, s\u0105 typowe dla dziedzicznej choroby nerwiakow\u0142\u00f3kniakowato\u015bci typu 1 (choroba Recklinghausena), kt\u00f3ra dotyka g\u0142\u00f3wnie sk\u00f3ry i uk\u0142adu nerwowego. R\u00f3wnie\u017c w tym przypadku osoby dotkni\u0119te chorob\u0105 mog\u0105 cierpie\u0107 na skolioz\u0119, zw\u0142aszcza kifoskolioz\u0119.<\/p>\n\n\n\n

                Badanie fizykalne niemowl\u0105t<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Skolioza u niemowl\u0105t staje si\u0119 widoczna dzi\u0119ki r\u00f3\u017cnym testom postawy. Na przyk\u0142ad je\u015bli dziecko le\u017cy brzuchem na d\u0142oni badaj\u0105cego, mo\u017ce on \u0142atwo rozpozna\u0107 skrzywiony kr\u0119gos\u0142up, poniewa\u017c krzywizna jest zwykle wyra\u017anie widoczna. Dzi\u0119ki reakcji wychylenia bocznego Vojty mo\u017cna wykry\u0107 r\u00f3\u017cnice w rozwoju ramion i n\u00f3g. Aby to zrobi\u0107, lekarz trzyma dziecko z boku i zwraca uwag\u0119 na napi\u0119cie cia\u0142a niemowl\u0119cia. Cia\u0142o trzymane po stronie przeciwnej do skrzywienia zazwyczaj opada du\u017co bardziej swobodnie ni\u017c po stronie, w kt\u00f3r\u0105 skierowane jest skrzywienie.<\/p>\n\n\n\n

                Skolioza jest r\u00f3wnie\u017c wyra\u017anie widoczna w reakcji zawieszenia pionowego (wg Peipera i Isberta). Trzymane za stopy i wisz\u0105ce do g\u00f3ry nogami, ca\u0142e cia\u0142o niemowl\u0119cia wykazuje jednostronne wygi\u0119cie w kszta\u0142cie litery C.<\/p>\n\n\n\n

                Test Adamsa<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Podczas tego badania lekarz prosi ci\u0119 o pochylenie si\u0119 do przodu z ca\u0142kowicie roz\u0142o\u017conymi kolanami. Patrz\u0105c na twoje plecy, lekarz mo\u017ce zauwa\u017cy\u0107 typowe oznaki skoliozy, np. garb \u017cebrowy na plecach, kiedy jeste\u015b pochylony do przodu, lub wybrzuszenia mi\u0119\u015bni w odcinku szyjnym i l\u0119d\u017awiowym.<\/p>\n\n\n\n

                Z regu\u0142y lekarz mierzy rozleg\u0142o\u015b\u0107 garbu \u017cebrowego lub wybrzusze\u0144 mi\u0119\u015bniowych za pomoc\u0105 tzw. skoliometru lub inklinometru. Por\u00f3wnuje wysoko\u015b\u0107 lewej i prawej strony ramion. Zgodnie z wytycznymi odchylenia od normy przekraczaj\u0105ce pi\u0119\u0107 stopni s\u0105 uznawane za patologiczne. W takich przypadkach przeprowadza si\u0119 dalsze badania, zw\u0142aszcza zdj\u0119cia rentgenowskie kr\u0119gos\u0142upa.<\/p>\n\n\n\n

                Badanie ruchomo\u015bci, si\u0142y, rozci\u0105gliwo\u015bci i odruch\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                W ramach badania fizykalnego lekarz poprosi ci\u0119 tak\u017ce o wykonanie sk\u0142onu w ty\u0142 i w prz\u00f3d oraz na bok. W ten spos\u00f3b sprawdza mobilno\u015b\u0107 kr\u0119gos\u0142upa. Zmierzy r\u00f3wnie\u017c odleg\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy palcami a pod\u0142og\u0105 w pozycji maksymalnego zgi\u0119cia do przodu z wyci\u0105gni\u0119tymi nogami. Idealnie by\u0142oby, gdyby\u015b m\u00f3g\u0142 dotkn\u0105\u0107 pod\u0142ogi (0 cm), ale rzadko jest to mo\u017cliwe przy wyra\u017anej skoliozie. Ponadto lekarz sprawdzi, czy skrzywienie kr\u0119gos\u0142upa mo\u017ce by\u0107 aktywnie kompensowane przez twoje w\u0142asne ruchy lub przez r\u0119czn\u0105 pomoc lekarza (bierna, r\u0119czna mo\u017cliwo\u015b\u0107 kompensacji). \u201ePrawdziwe\u201d, strukturalne skoliozy nie mog\u0105 by\u0107 skorygowane prawie wcale lub wcale.<\/p>\n\n\n\n

                Wa\u017cne jest te\u017c, by rozpozna\u0107 wszelkie nieprawid\u0142owo\u015bci w uk\u0142adzie nerwowym, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 przyczyn\u0105 skoliozy lub by\u0107 spowodowane skrzywieniem kr\u0119gos\u0142upa albo dziedzicznymi chorobami tkanki \u0142\u0105cznej (zesp\u00f3\u0142 Marfana).<\/p>\n\n\n\n

                Rentgen<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                W wielu przypadkach lekarz mo\u017ce zdiagnozowa\u0107 skolioz\u0119 tylko na podstawie badania fizycznego. Je\u015bli jednak podejrzewa si\u0119 skrzywienie kr\u0119gos\u0142upa, zawsze zleci wykonanie badania rentgenowskiego. Polega to na obrazowaniu ca\u0142ego kr\u0119gos\u0142upa w pozycji stoj\u0105cej, raz z przodu (lub z ty\u0142u), a raz z boku.<\/p>\n\n\n\n

                Z pomoc\u0105 zdj\u0119\u0107 rentgenowskich lekarz mo\u017ce zmierzy\u0107 k\u0105t metod\u0105 Cobba (w przypadku skoliozy niemowl\u0105t raczej k\u0105t zej\u015bcia \u017ceber), okre\u015bli\u0107 krzywizny g\u0142\u00f3wne i ma\u0142e, zlokalizowa\u0107 kr\u0119gi i kr\u0119gi ko\u0144cowe oraz okre\u015bli\u0107 wz\u00f3r krzywizny. Zabieg ten jest wa\u017cny dla p\u00f3\u017aniejszej terapii skoliozy. Ponadto mo\u017cna w ten spos\u00f3b wykry\u0107 wady rozwojowe lub deformacje ko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

                Okre\u015blanie wieku kostnego<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Aby oceni\u0107 post\u0119p skoliozy u nastolatk\u00f3w, wa\u017cne jest okre\u015blenie etapu rozwoju kr\u0119gos\u0142upa. W tym celu, korzystaj\u0105c ze zdj\u0119\u0107 rentgenowskich, ocenia si\u0119 dojrza\u0142o\u015b\u0107 szkieletu na podstawie skostnienia wyrostk\u00f3w grzebienia biodrowego (apofiz). Wyrostki te kostniej\u0105 coraz bardziej wraz z wiekiem. Kiedy s\u0105 ca\u0142kowicie skostnia\u0142e i apofity s\u0105 zamkni\u0119te, wzrost szkieletu jest zako\u0144czony. Wiek kostny mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c okre\u015bli\u0107 za pomoc\u0105 zdj\u0119cia rentgenowskiego nadgarstka i sklasyfikowa\u0107 go wed\u0142ug metody Greulicha-Pylea (GP).<\/p>\n\n\n\n

                Cho\u0107 wiek jest zwykle zwi\u0105zany z dojrza\u0142o\u015bci\u0105 kostn\u0105, w pewnych okoliczno\u015bciach mo\u017ce si\u0119 te\u017c r\u00f3\u017cni\u0107. W prognozowaniu skoliozy wiek kostny jest bardziej wiarygodny ni\u017c wiek.<\/p>\n\n\n\n

                Alternatywy dla badania rentgenowskiego<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Opr\u00f3cz konwencjonalnej diagnostyki rentgenowskiej istnieje wiele metod obrazowania skoliozy, kt\u00f3re nie wymagaj\u0105 ekspozycji na promieniowanie rentgenowskie. Alternatyw\u0105 jest na przyk\u0142ad metoda optometryczna, fotogrametria Moir\u00e9 lub komputerowy system badania postawy cia\u0142a Zebris. Jednak za pomoc\u0105 tych metod mo\u017cna oceni\u0107 skolioz\u0119 tylko w ograniczonym zakresie, zw\u0142aszcza w por\u00f3wnaniu ze zdj\u0119ciami rentgenowskimi.<\/p>\n\n\n\n

                Dalsze badania<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                W wyj\u0105tkowych przypadkach lekarz zleci wykonanie przekrojowych zdj\u0119\u0107 za pomoc\u0105 skanera rezonansu magnetycznego (MRI), zw\u0142aszcza je\u015bli podejrzewa si\u0119 wady rozwojowe rdzenia kr\u0119gowego lub zmiany w kanale kr\u0119gowym (np. guzy).<\/p>\n\n\n\n

                W ci\u0119\u017ckich skoliozach funkcje serca i p\u0142uc mog\u0105 by\u0107 zaburzone przez skrzywienia i wypaczenia ca\u0142ego obszaru klatki piersiowej. W takich przypadkach zlecane s\u0105 dalsze badania. Nale\u017c\u0105 do nich na przyk\u0142ad badania ultrasonograficzne serca i badanie czynno\u015bci p\u0142uc (spirometria).<\/p>\n\n\n\n

                W zale\u017cno\u015bci od stopnia skoliozy lekarz b\u0119dzie regularnie powtarza\u0142 r\u00f3\u017cne badania, aby monitorowa\u0107 post\u0119p krzywizny kr\u0119gos\u0142upa.<\/p>\n\n\n\n

                Skolioza: leczenie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

                Skolioz\u0119 leczy si\u0119 zachowawczo, stosuj\u0105c fizjoterapi\u0119 lub gorset, a w ci\u0119\u017ckich przypadkach \u2013 chirurgicznie. Terapia skoliozy powinna rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 jak najszybciej po postawieniu diagnozy. Wyb\u00f3r metody leczenia zale\u017cy od stopnia, przyczyny i lokalizacji skrzywienia kr\u0119gos\u0142upa, a tak\u017ce od wieku i kondycji fizycznej pacjenta. Fizjoterapia jest cz\u0119sto wystarczaj\u0105ca w przypadku \u0142agodnych skolioz, podczas gdy ci\u0119\u017csze formy skoliozy s\u0105 leczone przez lekarzy za pomoc\u0105 gorsetu korekcyjnego. Je\u015bli skrzywienie jest bardzo powa\u017cne, pomocna mo\u017ce by\u0107 operacja.<\/p>\n\n\n\n

                Cele terapii skoliozy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Lecz\u0105c skrzywienie kr\u0119gos\u0142upa, lekarze wraz z innymi specjalistami, np. fizjoterapeutami, staraj\u0105 si\u0119 sprawi\u0107, by skolioza ust\u0105pi\u0142a lub przynajmniej si\u0119 nie pog\u0142\u0119bia\u0142a. Je\u015bli terapia skoliozy pozwoli\u0142a na zmniejszenie skrzywienia, dalsze etapy leczenia zapewniaj\u0105 utrzymanie tego sukcesu. Dla dzieci i nastolatk\u00f3w wytyczne wyznaczaj\u0105 jasny cel: k\u0105t mierzony metod\u0105 Cobba powinien wynosi\u0107 poni\u017cej 40 stopni. Wed\u0142ug ekspert\u00f3w, je\u015bli uda si\u0119 to osi\u0105gn\u0105\u0107, chirurgiczne leczenie skoliozy nie jest ju\u017c konieczne.<\/p>\n\n\n\n

                Gorset ortopedyczny<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                Gorset ortopedyczny jest stosowany w przypadku powa\u017cnych skrzywie\u0144 kr\u0119gos\u0142upa u dziecka (k\u0105t Cobba 20-50 stopni). Bardzo dobre wyniki osi\u0105ga si\u0119 cz\u0119sto w przypadku skolioz, kt\u00f3re nie s\u0105 spowodowane powa\u017cnymi chorobami podstawowymi (wady rozwojowe, choroby mi\u0119\u015bni lub nerw\u00f3w itp.).<\/p>\n\n\n\n

                Gorset ortopedyczny jest wykonany z tworzywa sztucznego i ma zar\u00f3wno wbudowane podk\u0142adki uciskowe (pady), jak i wolne przestrzenie.<\/p>\n\n\n\n

                Jest on wykonywany na zam\u00f3wienie, mocowany do cia\u0142a za pomoc\u0105 pask\u00f3w i rzep\u00f3w, a jego zadaniem jest przywr\u00f3cenie kr\u0119gos\u0142upowi jego naturalnego kszta\u0142tu. Gorset ortopedyczny powinien by\u0107 noszony przez 22 do 23 godzin dziennie. Dost\u0119pne s\u0105 r\u00f3\u017cne gorsety ortopedyczne w zale\u017cno\u015bci od stopnia skrzywienia kr\u0119gos\u0142upa.<\/p>\n\n\n\n

                Dziewczynki mog\u0105 stopniowo skraca\u0107 czas codziennego noszenia ok. dwa do trzech lat po pierwszej miesi\u0105czce, w zale\u017cno\u015bci od post\u0119p\u00f3w leczenia. U ch\u0142opc\u00f3w nale\u017cy najpierw osi\u0105gn\u0105\u0107 pewien stopie\u0144 dojrza\u0142o\u015bci szkieletowej (stadium czwarte lub pi\u0105te wg Rissera), tak by nie mo\u017cna by\u0142o oczekiwa\u0107 znacznego wzrostu kr\u0119gos\u0142upa.<\/p>\n\n\n\n

                Doro\u015bli odnosz\u0105 niewielkie korzy\u015bci z tej terapii skoliozy, poniewa\u017c ich wzrost kostny jest ju\u017c zako\u0144czony. Niemniej jednak gorsety s\u0105 stosowane tak\u017ce w starszym wieku, na przyk\u0142ad w celu ustabilizowania, a tym samym z\u0142agodzenia przebiegu choroby.<\/p>\n\n\n\n

                Regularne \u0107wiczenia gimnastyczne r\u00f3wnie\u017c wspomagaj\u0105 skuteczne leczenie skoliozy za pomoc\u0105 gorset\u00f3w ortopedycznych.<\/p>\n\n\n\n

                Leczenie gorsetem gipsowym<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                W niekt\u00f3rych przypadkach wczesnego skrzywienia kr\u0119gos\u0142upa (poni\u017cej pi\u0105tego roku \u017cycia, skolioza wczesna) mo\u017cna rozwa\u017cy\u0107 terapi\u0119 skoliozy z u\u017cyciem gorsetu gipsowego. W takim przypadku kr\u0119gos\u0142up mo\u017ce dalej normalnie rosn\u0105\u0107. Po leczeniu gorsetem gipsowym zwykle nast\u0119puje terapia z u\u017cyciem gorsetu ortopedycznego.<\/p>\n\n\n\n

                Chirurgiczne leczenie skoliozy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                W niekt\u00f3rych przypadkach zachowawcze leczenie skoliozy (fizjoterapia, gorset) nie jest wystarczaj\u0105ce. Je\u017celi skolioza pogarsza si\u0119 w widoczny spos\u00f3b, a skrzywienie jest powa\u017cne, lekarze zazwyczaj zalecaj\u0105 chirurgiczne leczenie skoliozy. Bierze si\u0119 pod uwag\u0119 kilka czynnik\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n

                  \n
                • stopie\u0144 skrzywienia (od k\u0105ta Cobba wynosz\u0105cego oko\u0142o 40 stopni w odcinku l\u0119d\u017awiowym i 50 stopni w odcinku piersiowym),<\/li>\n\n\n\n
                • szybka progresja i nieuchronne zu\u017cycie,<\/li>\n\n\n\n
                • wiek (je\u015bli to mo\u017cliwe, nie wcze\u015bniej ni\u017c od 10 do 12 roku \u017cycia),<\/li>\n\n\n\n
                • og\u00f3lny stan fizyczny (stres psychiczny, ci\u0105g\u0142y b\u00f3l).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                  Jednym z cel\u00f3w chirurgicznego leczenia skoliozy jest zapobieganie usztywnieniu spowodowanemu spondyloz\u0105. W przypadku spondylozy organizm wytwarza substancj\u0119 kostn\u0105 na kraw\u0119dziach kr\u0119g\u00f3w, by m\u00f3c skompensowa\u0107 zwi\u0119kszone obci\u0105\u017cenie. Te kostne fragmenty s\u0105siaduj\u0105cych ze sob\u0105 kr\u0119g\u00f3w mog\u0105 si\u0119 jednak zrosn\u0105\u0107, a powsta\u0142y w ten spos\u00f3b most kostny usztywnia kr\u0119gos\u0142up. Chirurgia jest r\u00f3wnie\u017c stosowana w celu zapobiegania ewentualnym skutkom dla uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia i p\u0142uc.<\/p>\n\n\n\n

                  Podczas w\u0142a\u015bciwego zabiegu chirurgicznego chirurg ods\u0142ania uszkodzony odcinek kr\u0119gos\u0142upa. Operacja jest wykonywana albo od przodu, przez klatk\u0119 piersiow\u0105 lub jam\u0119 brzuszn\u0105, albo od ty\u0142u. Wsp\u00f3lnym celem wszystkich chirurgicznych metod leczenia skoliozy jest wyprostowanie skrzywionego kr\u0119gos\u0142upa i wyeliminowanie jego rotacji. Dodatkowo lekarz stabilizuje kr\u0119gos\u0142up za pomoc\u0105 \u015brub.<\/p>\n\n\n\n

                  Chirurgia skoliozy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                  Tak zwana spondylodeza powoduje zrastanie si\u0119 kr\u0119g\u00f3w w obszarze dotkni\u0119tym chorob\u0105. Celem jest usztywnienie kr\u0119gos\u0142upa w jego wcze\u015bniej skorygowanym kszta\u0142cie.<\/p>\n\n\n\n

                  Nowsze metody chirurgicznego leczenia skoliozy u dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                  Usztywnienie kr\u0119gos\u0142upa uniemo\u017cliwia jego naturalny wzrost. Dlatego nie jest to rozwi\u0105zanie dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Zamiast tego lekarze u\u017cywaj\u0105 w takich przypadkach na przyk\u0142ad specjalnych tytanowych pr\u0119t\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

                  Tak zwane VEPTR-y (vertical expandable titanium rib) s\u0105 umieszczane w taki spos\u00f3b, \u017ce nie uniemo\u017cliwiaj\u0105 wzrostu kr\u0119gos\u0142upa.<\/p>\n\n\n\n

                  Technika usztywniania<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                  Ta forma chirurgicznego leczenia skoliozy jest odpowiednia dla k\u0105t\u00f3w skrzywienia mniejszych ni\u017c 35 stopni. Lekarze zak\u0142adaj\u0105 specjalne zszywki w kszta\u0142cie szpon\u00f3w (Shape Memory Alloy, SMA) na zakrzywion\u0105 stron\u0119 kr\u0119gos\u0142upa. Przed zabiegiem s\u0105 one sch\u0142adzane; po zabiegu ciep\u0142o organizmu pacjenta przesuwa je z powrotem do pierwotnego kszta\u0142tu, koryguj\u0105c w ten spos\u00f3b skolioz\u0119.<\/p>\n\n\n\n

                  Rehabilitacja<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                  W zale\u017cno\u015bci od przeprowadzonej chirurgicznej terapii skoliozy nast\u0119puj\u0105 dalsze zabiegi, np.:<\/p>\n\n\n\n