{"id":9965,"date":"2022-06-22T09:00:00","date_gmt":"2022-06-22T09:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/telemedi.com\/?post_type=tm-guide&p=9965"},"modified":"2022-09-15T16:39:08","modified_gmt":"2022-09-15T16:39:08","slug":"uzaleznienie-od-lekow","status":"publish","type":"tm-guide","link":"https:\/\/telemedi.com\/pl\/poradnik\/uzaleznienie-od-lekow\/","title":{"rendered":"Uzale\u017cnienie od lek\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n

Jak TELEMEDI mo\u017ce pom\u00f3c Ci w przypadku uzale\u017cnienia od lek\u00f3w? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Uzale\u017cnienie od lek\u00f3w to sytuacja, w kt\u00f3rej lek jest przyjmowany pomimo negatywnych skutk\u00f3w dla zdrowia i \u017cycia spo\u0142ecznego. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c faktu, \u017ce podj\u0119to kilka nieudanych pr\u00f3b zaprzestania przyjmowania leku. Je\u015bli zauwa\u017cysz u siebie podobne objawy, skorzystaj z wideokonsultacji ze specjalist\u0105 TELEMEDI, kt\u00f3ry pomo\u017ce Ci w znalezieniu rozwi\u0105zania tego problemu.<\/p>\n\n\n\n

Podstawowe informacje<\/h3>\n\n\n\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n \n\n
  • Opis<\/strong>: Fizyczne i psychiczne uzale\u017cnienie od leku, cz\u0119sto \u015brodk\u00f3w uspokajaj\u0105cych, nasennych, przeciwb\u00f3lowych lub pobudzaj\u0105cych.<\/li>
  • Objawy<\/strong>: Utrata kontroli nad czasem i okresem za\u017cywania, silne \u0142aknienie substancji uzale\u017cniaj\u0105cej, zaniedbywanie zainteresowa\u0144 i zada\u0144, fizyczne i psychiczne objawy odstawienia.<\/li>
  • Przyczyny<\/strong>: Ci\u0105g\u0142e przepisywanie przez lekarza lek\u00f3w uzale\u017cniaj\u0105cych, nadu\u017cywanie leku, silny stres psychiczny.<\/li>
  • Diagnoza<\/strong>: Kryteria obejmuj\u0105 objawy odstawienia, utrat\u0119 kontroli, rozw\u00f3j tolerancji, du\u017cy wysi\u0142ek w\u0142o\u017cony w zdobycie leku, zaniedbywanie zada\u0144 i zainteresowa\u0144, ukrywanie za\u017cywania, d\u0142ugotrwa\u0142e za\u017cywanie.<\/li>
  • Leczenie<\/strong>: Wycofanie, terapia ambulatoryjna lub stacjonarna, terapia behawioralna, sesje indywidualne i grupowe.<\/li>
  • Rokowanie<\/strong>: Stopniowa progresja, uzale\u017cnienie cz\u0119sto pozostaje niezauwa\u017cone przez d\u0142ugi czas, radzenie sobie jest mo\u017cliwe dzi\u0119ki pomocy terapeutycznej.<\/li><\/ul>\n\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/section>\n\n\n\n

    Uzale\u017cnienie od lek\u00f3w: opis<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, termin \u201euzale\u017cnienie\u201d jest najcz\u0119\u015bciej kojarzony z uzale\u017cnieniem od alkoholu lub narkotyk\u00f3w. Ale leki tak\u017ce mog\u0105 uzale\u017cnia\u0107. Wbrew pozorom wed\u0142ug ekspert\u00f3w uzale\u017cnienie od lek\u00f3w jest do\u015b\u0107 powszechnym problemem. Po odstawieniu leku u os\u00f3b dotkni\u0119tych chorob\u0105 pojawiaj\u0105 si\u0119 fizyczne lub psychiczne objawy odstawienia albo ich kombinacja.<\/p>\n\n\n\n

    Kogo dotyczy uzale\u017cnienie od lek\u00f3w?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Uzale\u017cnienie od lek\u00f3w wyst\u0119puje we wszystkich klasach spo\u0142ecznych. Dwie trzecie uzale\u017cnionych to kobiety. Niezale\u017cnie od p\u0142ci choroba cz\u0119\u015bciej dotyka osoby starsze. Eksperci zak\u0142adaj\u0105, \u017ce znacznie wi\u0119cej os\u00f3b cierpi z powodu uzale\u017cnienia od lek\u00f3w, ni\u017c jest to zdiagnozowane. Uzale\u017cnienie cz\u0119sto nie jest rozpoznawane. Dlatego liczba niezg\u0142oszonych przypadk\u00f3w jest prawdopodobnie wysoka.<\/p>\n\n\n\n

    Rozr\u00f3\u017cnienie mi\u0119dzy nadu\u017cywaniem lek\u00f3w a uzale\u017cnieniem od nich<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Lekarze rozr\u00f3\u017cniaj\u0105 uzale\u017cnienie od lek\u00f3w i nadu\u017cywanie lek\u00f3w. Nadu\u017cywanie lek\u00f3w ma miejsce wtedy, gdy leki s\u0105 u\u017cywane w spos\u00f3b inny ni\u017c zamierzony przez lekarza przepisuj\u0105cego. Dzieje si\u0119 tak, gdy lek jest stosowany zbyt d\u0142ugo, w zbyt du\u017cych dawkach lub bez konieczno\u015bci medycznej. Nadu\u017cywanie lek\u00f3w jest cz\u0119sto pierwszym krokiem na drodze do uzale\u017cnienia od lek\u00f3w. Jednak o uzale\u017cnieniu od lek\u00f3w m\u00f3wimy tylko, gdy za\u017cywane leki wp\u0142ywaj\u0105 na psychik\u0119 (leki psychotropowe).<\/p>\n\n\n\n

    Rozr\u00f3\u017cnienie mi\u0119dzy uzale\u017cnieniem fizycznym a psychicznym<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Kiedy osoby uzale\u017cnione przestaj\u0105 przyjmowa\u0107 dany lek przez pewien czas lub przyjmuj\u0105 go w zbyt ma\u0142ej dawce, mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 objawy odstawienia. W przypadku uzale\u017cnienia fizycznego po odstawieniu leku pojawiaj\u0105 si\u0119 fizyczne objawy odstawienia, takie jak b\u00f3le g\u0142owy, md\u0142o\u015bci, wewn\u0119trzny niepok\u00f3j i, w zale\u017cno\u015bci od substancji czynnej, wiele innych dolegliwo\u015bci. Uzale\u017cnienie psychiczne objawia si\u0119 przede wszystkim silnym pragnieniem za\u017cycia leku. Chocia\u017c odstawienie leku nie ma \u017cadnych skutk\u00f3w fizycznych, to jednak jest trudne do zniesienia dla osoby nim dotkni\u0119tej. Ma poczucie, \u017ce lek jest mu absolutnie potrzebny i chce ponownie do\u015bwiadczy\u0107 jego – cz\u0119sto poprawiaj\u0105cego nastr\u00f3j – dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n

    Uzale\u017cnienie od lek\u00f3w: objawy<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    Objawy uzale\u017cnienia pojawiaj\u0105 si\u0119, kiedy dana osoba przestaje przyjmowa\u0107 lek przez pewien czas lub przyjmuje zbyt ma\u0142\u0105 dawk\u0119. Pojawiaj\u0105 si\u0119 wtedy zar\u00f3wno fizyczne, jak i psychiczne objawy odstawienia.<\/p>\n\n\n\n

    W przypadku niekt\u00f3rych lek\u00f3w objawy mo\u017ce powodowa\u0107 sama nadu\u017cywana substancja czynna. Na przyk\u0142ad niekt\u00f3re leki mog\u0105 powodowa\u0107 g\u0142\u0119bokie zmiany osobowo\u015bci, kiedy s\u0105 stosowane w nadmiarze.<\/p>\n\n\n\n

    Do lek\u00f3w o najwi\u0119kszym potencjale uzale\u017cniaj\u0105cym nale\u017c\u0105 nast\u0119puj\u0105ce grupy substancji:<\/p>\n\n\n\n

    • leki nasenne i uspokajaj\u0105ce, na przyk\u0142ad benzodiazepiny,<\/li>
    • \u015brodki pobudzaj\u0105ce i hamuj\u0105ce apetyt (stymulanty), np. amfetamina,<\/li>
    • leki przeciwb\u00f3lowe i narkotyczne, na przyk\u0142ad opioidy.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

      Uzale\u017cnienie od lek\u00f3w: \u015brodki nasenne i uspokajaj\u0105ce<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      W przypadku zaburze\u0144 l\u0119kowych, zaburze\u0144 snu lub oznak stresu lekarze cz\u0119sto przepisuj\u0105 benzodiazepiny. Benzodiazepiny to leki dost\u0119pne w aptekach na recept\u0119. Maj\u0105 one dzia\u0142anie przeciwl\u0119kowe, relaksuj\u0105ce i uspokajaj\u0105ce, dlatego nazywane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u015brodkami uspokajaj\u0105cymi (\u0142ac. tranquillare = uspokaja\u0107). Tabletki nasenne mog\u0105 przynie\u015b\u0107 wielk\u0105 ulg\u0119, zw\u0142aszcza w sytuacjach silnego stresu. Jednak obie grupy substancji czynnych mog\u0105 prowadzi\u0107 do uzale\u017cnienia od lek\u00f3w, je\u015bli s\u0105 u\u017cywane zbyt d\u0142ugo. Dlatego leki nasenne i uspokajaj\u0105ce nie powinny by\u0107 przyjmowane d\u0142u\u017cej ni\u017c przez cztery tygodnie.<\/p>\n\n\n\n

      Objawy<\/strong>: Je\u015bli leki nasenne i uspokajaj\u0105ce s\u0105 przyjmowane przez d\u0142u\u017cszy czas, maj\u0105 ogromny potencja\u0142 uzale\u017cniaj\u0105cy. S\u0105 one uzale\u017cniaj\u0105ce zar\u00f3wno fizycznie, jak i psychicznie. Ponadto zwi\u0119ksza si\u0119 tolerancja. Oznacza to, \u017ce dawka musi by\u0107 coraz bardziej zwi\u0119kszana, by osi\u0105gn\u0105\u0107 ten sam efekt. Typowe objawy uzale\u017cnienia od lek\u00f3w, spowodowane nadu\u017cywaniem \u015brodk\u00f3w nasennych i uspokajaj\u0105cych, to utrata sprawno\u015bci, sp\u0142ycenie zainteresowa\u0144 i stopniowa zmiana osobowo\u015bci. Ponadto wyst\u0119puj\u0105 powa\u017cne objawy odstawienia, takie jak os\u0142abienie, zawroty g\u0142owy, dr\u017cenie, niepok\u00f3j wewn\u0119trzny, zaburzenia snu, nudno\u015bci, b\u00f3le g\u0142owy, dra\u017cliwo\u015b\u0107 i napady drgawek. Mo\u017ce doj\u015b\u0107 do tzw. odwr\u00f3cenia efektu. Oznacza to, \u017ce osoby dotkni\u0119te tym problemem nie reaguj\u0105 ju\u017c na lek spokojem, ale wr\u0119cz przeciwnie, s\u0105 nadmiernie pobudzone i euforyczne.<\/p>\n\n\n\n

      Uzale\u017cnienie od lek\u00f3w: \u015brodki pobudzaj\u0105ce i hamuj\u0105ce apetyt (psychostymulanty)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Tak zwane psychostymulanty to leki, kt\u00f3re maj\u0105 dzia\u0142anie pobudzaj\u0105ce i hamuj\u0105ce apetyt. T\u0142umi\u0105 zm\u0119czenie i uczucie g\u0142odu oraz zwi\u0119kszaj\u0105 zdolno\u015b\u0107 do dzia\u0142ania i koncentracji. Stymulanty s\u0105 stosowane u pacjent\u00f3w z narkolepsj\u0105 i zespo\u0142em nadpobudliwo\u015bci psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD). Je\u015bli osoby dotkni\u0119te chorob\u0105 przyjmuj\u0105 leki zgodnie z zaleceniami lekarza, uzale\u017cnienie zwykle si\u0119 nie rozwija. Zdarza si\u0119 jednak, \u017ce na przyk\u0142ad sportowcy, by osi\u0105ga\u0107 lepsze wyniki, si\u0119gaj\u0105 po \u015brodki pobudzaj\u0105ce, takie jak amfetamina. Z drugiej strony \u015brodki pobudzaj\u0105ce apetyt s\u0105 nierzadko przyjmowane przez anorektyk\u00f3w. Przy d\u0142ugotrwa\u0142ym ich stosowaniu istnieje du\u017ce ryzyko uzale\u017cnienia.<\/p>\n\n\n\n

      Objawy<\/strong>: Objawami odstawienia s\u0105 zm\u0119czenie, spowolnienie psychoruchowe, niepok\u00f3j, zaburzenia snu i ci\u0119\u017cka depresja, a nawet tendencje samob\u00f3jcze.<\/p>\n\n\n\n

      Uzale\u017cnienie od lek\u00f3w: \u015brodki przeciwb\u00f3lowe i odurzaj\u0105ce<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Jako bardzo skuteczne \u015brodki przeciwb\u00f3lowe i odurzaj\u0105ce, tak zwane opioidy s\u0105 stosowane g\u0142\u00f3wnie w przypadku bardzo silnego i przewlek\u0142ego b\u00f3lu. Te pochodne morfiny maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142anie poprawiaj\u0105ce nastr\u00f3j.<\/p>\n\n\n\n

      Objawy<\/strong>: Opioidy prowadz\u0105 do uzale\u017cnienia psychicznego i fizycznego oraz rozwoju tolerancji, je\u015bli s\u0105 stosowane w niew\u0142a\u015bciwych dawkach lub przez niew\u0142a\u015bciwy czas. Ich potencja\u0142 uzale\u017cniaj\u0105cy jest wysoki. Dlatego musz\u0105 by\u0107 przyjmowane pod \u015bcis\u0142\u0105 kontrol\u0105 lekarza. Je\u015bli leki przeciwb\u00f3lowe s\u0105 przyjmowane bardzo cz\u0119sto, mog\u0105 powodowa\u0107 ci\u0105g\u0142y b\u00f3l g\u0142owy (\u201epolekowy b\u00f3l g\u0142owy\u201d). Do objaw\u00f3w odstawienia nale\u017c\u0105 te\u017c b\u00f3le g\u0142owy, dr\u017cenie, zaburzenia snu, niepok\u00f3j, napi\u0119cie, z\u0142y nastr\u00f3j i zaburzenia \u015bwiadomo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

      Objawy nadu\u017cywania lek\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Opr\u00f3cz substancji wymienionych powy\u017cej istniej\u0105 inne klasy substancji, kt\u00f3re nie powoduj\u0105 klasycznego uzale\u017cnienia od lek\u00f3w, poniewa\u017c nie wp\u0142ywaj\u0105 na psychik\u0119. Jednak gdy s\u0105 nadu\u017cywane, mog\u0105 uzale\u017cnia\u0107 i wyrz\u0105dza\u0107 ogromne szkody. Nast\u0119puj\u0105ce leki s\u0105 cz\u0119sto nadu\u017cywane:<\/p>\n\n\n\n

      Krople i aerozole do nosa o dzia\u0142aniu udra\u017cniaj\u0105cym<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Ju\u017c po pi\u0119ciu do siedmiu dniach organizm wielu pacjent\u00f3w przyzwyczaja si\u0119 do leku. Je\u015bli przestan\u0105 przyjmowa\u0107 krople, \u015bluz\u00f3wka nosa natychmiast ponownie spuchnie. Jest to bardzo nieprzyjemne. Poniewa\u017c chorzy s\u0105dz\u0105, \u017ce to kolejne przezi\u0119bienie jest przyczyn\u0105 ich problem\u00f3w z oddychaniem, nadal u\u017cywaj\u0105 kropli lub aerozolu do nosa. Mo\u017ce to doprowadzi\u0107 do b\u0142\u0119dnego ko\u0142a uzale\u017cnienia. Ci\u0105g\u0142e u\u017cywanie tych \u015brodk\u00f3w mo\u017ce powa\u017cnie uszkodzi\u0107 b\u0142on\u0119 \u015bluzow\u0105 nosa. W skrajnych przypadkach w nosie osadzaj\u0105 si\u0119 bakterie i tworz\u0105 cuchn\u0105ce skorupy \u2013 powstaje tzw. przewlek\u0142y zanikowy cuchn\u0105cy nie\u017cyt nosa.<\/p>\n\n\n\n

      \u015arodki przeczyszczaj\u0105ce<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Jelita szybko przyzwyczajaj\u0105 si\u0119 do dzia\u0142ania wielu chemicznych i zio\u0142owych \u015brodk\u00f3w przeczyszczaj\u0105cych. Po odstawieniu preparat\u00f3w pojawiaj\u0105 si\u0119 silne zaparcia. Osoba dotkni\u0119ta chorob\u0105 si\u0119ga wtedy po \u015brodki przeczyszczaj\u0105ce. R\u00f3wnie\u017c w tej sytuacji mo\u017ce doj\u015b\u0107 do b\u0142\u0119dnego ko\u0142a spowodowanego nadmiernym stosowaniem, co prowadzi do wielokrotnego za\u017cywania \u015brodk\u00f3w przeczyszczaj\u0105cych. \u015arodki przeczyszczaj\u0105ce s\u0105 cz\u0119sto nadu\u017cywane przez osoby z zaburzeniami od\u017cywiania, kt\u00f3re chc\u0105 regulowa\u0107 swoj\u0105 wag\u0119 za pomoc\u0105 \u015brodk\u00f3w przeczyszczaj\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n

      Hormony wzrostu i hormony p\u0142ciowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Hormony wzrostu i hormony p\u0142ciowe s\u0105 popularnymi \u015brodkami dopinguj\u0105cymi w sporcie wyczynowym i w\u015br\u00f3d kulturyst\u00f3w. Na przyk\u0142ad steroidy, takie jak m\u0119ski hormon p\u0142ciowy testosteron i jego syntetyczne pochodne, a tak\u017ce hormon wzrostu HGH (growth hormone) wspomagaj\u0105 budow\u0119 masy mi\u0119\u015bniowej. Takie substancje nazywane s\u0105 sterydami anabolicznymi. Nadu\u017cywanie tych hormon\u00f3w jest bardzo niebezpieczne: poniewa\u017c stymuluj\u0105 one do nadmiernego wzrostu r\u00f3wnie\u017c mi\u0119sie\u0144 sercowy, co zwi\u0119ksza ryzyko nag\u0142ej \u015bmierci sercowej.<\/p>\n\n\n\n

      Sterydy s\u0105 rozk\u0142adane w w\u0105trobie, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do jej uszkodzenia, a nawet raka w\u0105troby, je\u015bli s\u0105 stosowane w nadmiarze. Inne objawy, kt\u00f3re mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 przy nadu\u017cywaniu steryd\u00f3w anabolicznych, to zwi\u0119kszona produkcja potu, duszno\u015bci, problemy sk\u00f3rne (tr\u0105dzik sterydowy), podwy\u017cszone ci\u015bnienie krwi, podwy\u017cszone ci\u015bnienie wewn\u0105trzga\u0142kowe, wypadanie w\u0142os\u00f3w, rozrost prostaty, tworzenie si\u0119 piersi u m\u0119\u017cczyzn (ginekomastia), b\u00f3le g\u0142owy i depresja. Szczeg\u00f3lnie irytuj\u0105ce dla os\u00f3b dotkni\u0119tych tym problemem jest to, \u017ce mi\u0119\u015bnie cz\u0119sto ponownie trac\u0105 swoje rozmiary bez ci\u0105g\u0142ego przyjmowania steryd\u00f3w anabolicznych.<\/p>\n\n\n\n

      Czasami nadu\u017cywane s\u0105 te\u017c \u017ce\u0144skie hormony p\u0142ciowe, takie jak estrogeny. S\u0105 znane z tego, \u017ce spowalniaj\u0105 proces starzenia si\u0119 (efekt anti-ageing). Jednak efekt ten jest do tej pory kwestionowany. Pewne wydaje si\u0119 jednak to, \u017ce nadmierne stosowanie \u017ce\u0144skich hormon\u00f3w p\u0142ciowych zwi\u0119ksza ryzyko wyst\u0105pienia niekt\u00f3rych rodzaj\u00f3w raka, takich jak rak piersi czy rak szyjki macicy.<\/p>\n\n\n\n

      Produkty medyczne zawieraj\u0105ce alkohol<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      W wielu p\u0142ynnych preparatach leczniczych (tak\u017ce w homeopatii) alkohol s\u0142u\u017cy jako no\u015bnik lub \u015brodek konserwuj\u0105cy dla poszczeg\u00f3lnych sk\u0142adnik\u00f3w aktywnych. Zawarto\u015b\u0107 etanolu w takich lekach jest cz\u0119sto niedoceniana. Dla zdrowych ludzi zawarto\u015b\u0107 alkoholu w tych lekach jest zazwyczaj nieszkodliwa. Jednak osoby z zaburzeniami czynno\u015bci w\u0105troby, epilepsj\u0105 lub problemem alkoholowym powinny unika\u0107 lek\u00f3w zawieraj\u0105cych alkohol. W przeciwnym razie mo\u017ce doj\u015b\u0107 do powa\u017cnych interakcji mi\u0119dzy lekami zawieraj\u0105cymi alkohol a innymi. Na przyk\u0142ad dzia\u0142anie opioid\u00f3w jest wzmacniane przez alkohol. Ci\u0105g\u0142e przyjmowanie lek\u00f3w zawieraj\u0105cych alkohol mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c spowodowa\u0107 uzale\u017cnienie od alkoholu lub wywo\u0142a\u0107 nawr\u00f3t choroby u \u201esuchych\u201d alkoholik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

      Uzale\u017cnienie od lek\u00f3w: przyczyny i czynniki ryzyka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

      Uzale\u017cnienie od lek\u00f3w zazwyczaj zaczyna si\u0119, kiedy lekarz przepisuje lek na recept\u0119. Je\u015bli przepisuje leki o potencjale uzale\u017cniaj\u0105cym nieostro\u017cnie, pacjent mo\u017ce popa\u015b\u0107 w uzale\u017cnienie. Cz\u0119sto jednak to sam pacjent nadu\u017cywa leku, na przyk\u0142ad dlatego, \u017ce wysoko ceni jego dzia\u0142anie psychiczne.<\/p>\n\n\n\n

      Uzale\u017cnienie od lek\u00f3w spowodowane przez lekarza (jatrogenne uzale\u017cnienie od lek\u00f3w)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Jak ju\u017c wspominali\u015bmy, najcz\u0119\u015bciej uzale\u017cnienie zaczyna si\u0119 od przepisania lek\u00f3w przez lekarza. Zw\u0142aszcza osoby starsze cz\u0119sto przychodz\u0105 do lekarza z problemami ze snem i przewlek\u0142ym b\u00f3lem. Lekarz cz\u0119sto przepisuje wtedy \u015brodki przeciwb\u00f3lowe lub nasenne, by z\u0142agodzi\u0107 dyskomfort. Szczeg\u00f3lnie zagro\u017cone s\u0105 osoby, kt\u00f3re przez d\u0142ugi czas cierpi\u0105 z powodu rozproszonych, nieuchwytnych objaw\u00f3w, kt\u00f3rych nie mo\u017cna usun\u0105\u0107. W takich przypadkach lekarze cz\u0119sto nie znaj\u0105 innego sposobu pomocy pacjentowi ni\u017c dalsze przepisywanie \u015brodk\u00f3w przeciwb\u00f3lowych i uspokajaj\u0105cych. Niebezpiecze\u0144stwo uzale\u017cnienia od lek\u00f3w jest wtedy cz\u0119sto pomijane lub wr\u0119cz akceptowane.<\/p>\n\n\n\n

      Niebezpiecze\u0144stwo jatrogennego uzale\u017cnienia istnieje wi\u0119c przede wszystkim wtedy, gdy lekarz nie jest w stanie postawi\u0107 diagnozy przyczynowej, a zamiast tego prowadzi czysto objawowe leczenie farmakologiczne. Jest to szczeg\u00f3lnie problematyczne, kiedy objawy fizyczne, takie jak zaburzenia snu, b\u00f3le g\u0142owy czy inne dolegliwo\u015bci, s\u0105 wyrazem zaburze\u0144 psychicznych, takich jak depresja czy zaburzenia l\u0119kowe.<\/p>\n\n\n\n

      Je\u017celi te ukryte przyczyny uzale\u017cnienia od lek\u00f3w nie s\u0105 leczone, ryzyko uzale\u017cnienia dla pacjenta jest bardzo wysokie: pr\u00f3buje on zmniejszy\u0107 swoje dolegliwo\u015bci za pomoc\u0105 tabletek. Jednak szanse na powodzenie czysto objawowej farmakoterapii s\u0105 niewielkie, zw\u0142aszcza w przypadku czynnik\u00f3w psychicznych. Je\u015bli dolegliwo\u015bci nie ust\u0119puj\u0105, niekt\u00f3rzy pacjenci zwi\u0119kszaj\u0105 dawk\u0119 bez konsultacji z lekarzem. Nie zdaj\u0105 sobie sprawy, \u017ce dolegliwo\u015bci nie s\u0105 wystarczaj\u0105co leczone przez lek, a nawet mog\u0105 si\u0119 nasila\u0107 pod wp\u0142ywem samego leku. W tym przypadku m\u00f3wi si\u0119 o uzale\u017cnieniu od du\u017cych dawek.<\/p>\n\n\n\n

      Szczeg\u00f3lnie niebezpieczne jest d\u0142ugotrwa\u0142e przepisywanie niekt\u00f3rych lek\u00f3w psychotropowych. Dzi\u0119ki licznym dzia\u0142aniom edukacyjnym na temat uzale\u017cnienia od lek\u00f3w obecnie powszechn\u0105 praktyk\u0105 jest przepisywanie ryzykownych lek\u00f3w najwy\u017cej na kilka tygodni. Jednak niekt\u00f3rzy pacjenci obchodz\u0105 ten \u015brodek bezpiecze\u0144stwa, ci\u0105gle zmieniaj\u0105c lekarzy.<\/p>\n\n\n\n

      Jednak nie wszystkie leki psychotropowe s\u0105 uzale\u017cniaj\u0105ce. Leki antydepresyjne nie maj\u0105 potencja\u0142u uzale\u017cniaj\u0105cego. Powinny i cz\u0119sto musz\u0105 by\u0107 przyjmowane przez miesi\u0105ce i lata.<\/p>\n\n\n\n

      Uzale\u017cnienie od lek\u00f3w nie jest \u0142atwe do rozpoznania, nawet dla lekarza. Dzieje si\u0119 tak zw\u0142aszcza w przypadku uzale\u017cnienia od ma\u0142ych dawek. Uzale\u017cnienie od ma\u0142ych dawek w uzale\u017cnieniu od lek\u00f3w to sytuacja, w kt\u00f3rej pacjent jest uzale\u017cniony od substancji czynnej, mimo \u017ce przyjmuje tylko niewielk\u0105 dawk\u0119. Dawka nadal mie\u015bci si\u0119 w zakresie zalecanym przez lekarza, ale pacjent mimo to uzale\u017cnia si\u0119, je\u015bli przyjmuje lek przez d\u0142u\u017cszy czas. Sygna\u0142em ostrzegawczym uzale\u017cnienia od ma\u0142ych dawek jest sytuacja, w kt\u00f3rej pacjent skar\u017cy si\u0119 na s\u0142abn\u0105ce dzia\u0142anie leku. Zjawisko to jest szczeg\u00f3lnie znane w przypadku niekt\u00f3rych lek\u00f3w uspokajaj\u0105cych (benzodiazepin).<\/p>\n\n\n\n

      Czynniki indywidualne: nawyki, czynniki spo\u0142eczno-kulturowe, wiek i p\u0142e\u0107<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Specjali\u015bci twierdz\u0105, \u017ce decyduj\u0105cym czynnikiem w rozwoju uzale\u017cnienia od lek\u00f3w mo\u017ce by\u0107 \u015brodowisko osobiste i spo\u0142eczne. Na przyk\u0142ad ma znaczenie, je\u015bli kto\u015b ju\u017c w dzieci\u0144stwie nauczy\u0142 si\u0119 bez wahania przyjmowa\u0107 leki w przypadku b\u00f3lu g\u0142owy lub innych niedyspozycji. Z jednej strony pewn\u0105 rol\u0119 odgrywa powszechna postawa radzenia sobie z ka\u017cd\u0105 dolegliwo\u015bci\u0105 poprzez po\u0142kni\u0119cie tabletki. Z drugiej strony presja, by osi\u0105ga\u0107 dobre wyniki i rywalizowa\u0107 w spo\u0142ecze\u0144stwie, sprawia, \u017ce wiele os\u00f3b t\u0142umi b\u00f3l i chorob\u0119, bo nie chce okaza\u0107 s\u0142abo\u015bci przed otoczeniem. Niekt\u00f3rzy ludzie potrzebuj\u0105 lek\u00f3w, \u017ceby w og\u00f3le wytrzyma\u0107 presj\u0119 psychiczn\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa zorientowanego na wydajno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

      Od d\u0142u\u017cszego czasu nauka zajmuje si\u0119 te\u017c pytaniem, czy istnieje pewna struktura osobowo\u015bci, kt\u00f3ra sprawia, \u017ce cz\u0142owiek jest szczeg\u00f3lnie podatny na uzale\u017cnienie od lek\u00f3w. Do tej pory nie mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce istnieje \u201eosobowo\u015b\u0107 podatna na uzale\u017cnienie\u201d.<\/p>\n\n\n\n

      Wydaje si\u0119 jednak, \u017ce wp\u0142yw na to ma wysoki poziom impulsywno\u015bci i zainteresowanie dzia\u0142aniem lek\u00f3w. Zw\u0142aszcza m\u0142odzi ludzie eksperymentuj\u0105 z dzia\u0142aniem lek\u00f3w i innych substancji. Dziewcz\u0119ta s\u0105 szczeg\u00f3lnie podatne na nadu\u017cywanie lek\u00f3w wraz z nadej\u015bciem menstruacji. Cz\u0119sto za\u017cywaj\u0105 \u015brodki przeciwb\u00f3lowe, czasem nawet profilaktycznie, na przyk\u0142ad przeciwko b\u00f3lom miesi\u0105czkowym, ale tak\u017ce napi\u0119ciowym b\u00f3lom g\u0142owy zwi\u0105zanym ze stresem. <\/p>\n\n\n\n

      Pewn\u0105 rol\u0119 mo\u017ce te\u017c odgrywa\u0107 genetyka danej osoby. Aby to wyja\u015bni\u0107, przeprowadzono badania rodzin i bli\u017ani\u0105t. Jak dot\u0105d jednak badania genetyczne nad uzale\u017cnieniem od lek\u00f3w nie przynios\u0142y \u017cadnych jednoznacznych wynik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

      R\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy p\u0142ciami<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      W obliczu problem\u00f3w w pracy i w rodzinie, zmartwie\u0144 czy kryzys\u00f3w kobiety cz\u0119\u015bciej ni\u017c m\u0119\u017cczy\u017ani si\u0119gaj\u0105 po leki, dlatego jest w\u015br\u00f3d nich dwa razy wi\u0119cej przypadk\u00f3w uzale\u017cnienia od lek\u00f3w. Z kolei \u201esilniejsza p\u0142e\u0107\u201d w sytuacjach stresowych znacznie cz\u0119\u015bciej si\u0119ga po alkohol. Istniej\u0105 jednak r\u00f3wnie\u017c inne r\u00f3\u017cnice w za\u017cywaniu lek\u00f3w zale\u017cne od p\u0142ci: kobiety s\u0105 leczone przez lekarzy cz\u0119\u015bciej ni\u017c m\u0119\u017cczy\u017ani i dlatego za\u017cywaj\u0105 wi\u0119cej lek\u00f3w. Kobietom r\u00f3wnie\u017c znacznie cz\u0119\u015bciej ni\u017c m\u0119\u017cczyznom przepisuje si\u0119 leki psychotropowe, nasenne i uspokajaj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n

      Wiek jako czynnik ryzyka<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Wiele grup lek\u00f3w, kt\u00f3re nios\u0105 ze sob\u0105 ryzyko uzale\u017cnienia, jest przepisywanych coraz cz\u0119\u015bciej wraz z wiekiem. Nale\u017c\u0105 do nich na przyk\u0142ad \u015brodki przeciwb\u00f3lowe i r\u00f3\u017cne substancje psychoaktywne (zw\u0142aszcza benzodiazepiny). Spo\u017cycie lek\u00f3w psychotropowych jest szczeg\u00f3lnie wysokie w\u015br\u00f3d senior\u00f3w mieszkaj\u0105cych w domach starc\u00f3w i domach opieki.<\/p>\n\n\n\n

      W starszym wieku ludzie zazwyczaj przyjmuj\u0105 wi\u0119cej lek\u00f3w ni\u017c w m\u0142odo\u015bci \u2013 tak\u017ce dlatego, \u017ce wraz z up\u0142ywem lat \u017cycia ro\u015bnie te\u017c liczba chor\u00f3b. Je\u015bli osoba cierpi jednocze\u015bnie na cukrzyc\u0119, za\u0107m\u0119, zaburzenia snu i wysokie ci\u015bnienie krwi, a czasem jest te\u017c pod opiek\u0105 kilku lekarzy, lista przepisywanych lek\u00f3w ro\u015bnie, czasem drastycznie. To nie tylko zwi\u0119ksza ryzyko nadu\u017cywania i uzale\u017cnienia, ale te\u017c wi\u0105\u017ce si\u0119 z innymi zagro\u017ceniami dla zdrowia, na przyk\u0142ad mo\u017ce doj\u015b\u0107 do nieprzewidzianych interakcji, a tak\u017ce do pomy\u0142ek w przyjmowaniu lek\u00f3w, poniewa\u017c pacjent jest przyt\u0142oczony du\u017c\u0105 liczb\u0105 tabletek.<\/p>\n\n\n\n

      Prawid\u0142owe dawkowanie jest r\u00f3wnie\u017c \u017ar\u00f3d\u0142em niebezpiecze\u0144stwa. Zmienione funkcje metaboliczne i zaburzenia pracy narz\u0105d\u00f3w (np. upo\u015bledzona praca nerek) w podesz\u0142ym wieku powoduj\u0105, \u017ce organizm wolniej rozk\u0142ada niekt\u00f3re leki. Dlatego seniorzy powinni przyjmowa\u0107 mniejsze dawki wielu lek\u00f3w ni\u017c osoby w m\u0142odszym wieku. Jednak nie zawsze jest to wystarczaj\u0105co brane pod uwag\u0119, przez co wielu starszych pacjent\u00f3w otrzymuje zbyt du\u017ce dawki.<\/p>\n\n\n\n

      Nadu\u017cywanie lek\u00f3w w celu odurzania si\u0119<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      W takich przypadkach osoby, kt\u00f3rych dotyczy ten problem, nie zajmuj\u0105 si\u0119 \u0142agodzeniem dolegliwo\u015bci zdrowotnych. Chc\u0105 oni natomiast osi\u0105gn\u0105\u0107 przyjemne uczucie odurzenia dzi\u0119ki lekom \u2013 na przyk\u0142ad niekt\u00f3rym silnym \u015brodkom przeciwb\u00f3lowym (opioidom). Je\u015bli uzale\u017cnieni nie otrzymuj\u0105 lek\u00f3w na recept\u0119 od lekarza, pr\u00f3buj\u0105 zdoby\u0107 je nielegalnie, np. w aptekach za granic\u0105 lub podrabiaj\u0105c recepty. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w za\u017cywaj\u0105 te\u017c inne substancje, takie jak alkohol czy kokaina, by pog\u0142\u0119bi\u0107 stan odurzenia. Dzia\u0142anie niekt\u00f3rych lek\u00f3w mo\u017cna zwi\u0119kszy\u0107 lub zmniejszy\u0107 poprzez \u0142\u0105czenie ich z innymi substancjami aktywnymi. Szczeg\u00f3lnie po\u0142\u0105czenie z alkoholem niesie ze sob\u0105 nieprzewidywalne ryzyko. Je\u015bli alkohol jest przyjmowany razem z benzodiazepinami, nie tylko nasila si\u0119 dzia\u0142anie dora\u017ane, ale w d\u0142u\u017cszej perspektywie pojawia si\u0119 te\u017c tolerancja krzy\u017cowa. Oznacza to, \u017ce efekty tolerancji na jedn\u0105 substancj\u0119 prowadz\u0105 r\u00f3wnie\u017c do tolerancji na drug\u0105 substancj\u0119. Dlatego osoby uzale\u017cnione od alkoholu potrzebuj\u0105 wi\u0119kszej dawki benzodiazepin, \u017ceby poczu\u0107 ich dzia\u0142anie.<\/p>\n\n\n\n

      Uzale\u017cnienie od lek\u00f3w: badania przesiewowe i diagnoza<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

      Uzale\u017cnienie od lek\u00f3w jest czasem nazywane \u201eukrytym uzale\u017cnieniem\u201d, poniewa\u017c cz\u0119sto jest ukrywane przed osobami postronnymi. Nawet pacjenci nie zawsze s\u0105 \u015bwiadomi tego, \u017ce s\u0105 uzale\u017cnieni od lek\u00f3w. W przeciwie\u0144stwie do os\u00f3b uzale\u017cnionych na przyk\u0142ad od alkoholu, nie ma widocznych oznak uzale\u017cnienia. Nawet je\u015bli wyst\u0105pi\u0105 takie objawy jak zm\u0119czenie czy b\u00f3le g\u0142owy, rzadko s\u0105 one \u015bwiadomie \u0142\u0105czone z przyjmowaniem lek\u00f3w. Z drugiej strony niekt\u00f3rzy ludzie s\u0105 \u015bwiadomi swojego uzale\u017cnienia od lek\u00f3w, ale wypieraj\u0105 to lub rezygnuj\u0105 z pilnie potrzebnego leczenia.<\/p>\n\n\n\n

      Badanie lekarskie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Osob\u0105 pierwszego kontaktu w przypadku podejrzenia uzale\u017cnienia od lek\u00f3w jest zazwyczaj lekarz rodzinny. Ale nawet lekarze zazwyczaj p\u00f3\u017ano zauwa\u017caj\u0105 uzale\u017cnienie od lek\u00f3w. Cz\u0119sto staje si\u0119 to widoczne dopiero po odstawieniu leku i wyst\u0105pieniu objaw\u00f3w odstawiennych. Aby rozpozna\u0107 uzale\u017cnienie od lek\u00f3w we wczesnym stadium, lekarz rodzinny mo\u017ce zada\u0107 na przyk\u0142ad nast\u0119puj\u0105ce pytania:<\/p>\n\n\n\n

      • Czy regularnie przyjmujesz leki uspokajaj\u0105ce, przeciwb\u00f3lowe, przeciwl\u0119kowe lub nasenne? Je\u015bli tak, to jak cz\u0119sto?<\/li>
      • Czy czujesz, \u017ce pilnie potrzebujesz tych lek\u00f3w?<\/li>
      • Czy masz wra\u017cenie, \u017ce po jakim\u015b czasie efekt ich dzia\u0142ania si\u0119 zmniejszy\u0142?<\/li>
      • Czy kiedykolwiek pr\u00f3bowa\u0142e\u015b zaprzesta\u0107 przyjmowania leku?<\/li>
      • Czy zauwa\u017cy\u0142e\u015b jakie\u015b efekty uboczne?<\/li>
      • Czy kiedykolwiek zwi\u0119kszy\u0142e\u015b dawk\u0119?<\/li><\/ul>\n\n\n\n

        Je\u015bli podejrzenie uzale\u017cnienia od lek\u00f3w zostanie potwierdzone, pacjent jest kierowany pod specjalistyczn\u0105 opiek\u0119 psychologiczn\u0105. Psycholog mo\u017ce stwierdzi\u0107, czy opr\u00f3cz uzale\u017cnienia od lek\u00f3w istnieje wymagaj\u0105ce leczenia zaburzenie psychiczne.<\/p>\n\n\n\n

        Diagnoza uzale\u017cnienia od lek\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Lekarz stawia diagnoz\u0119 uzale\u017cnienia tylko wtedy, gdy dana osoba przyjmuje leki, kt\u00f3re maj\u0105 wp\u0142yw na psychik\u0119 (leki psychotropowe). Nale\u017c\u0105 do nich leki nasenne, stymuluj\u0105ce i przeciwb\u00f3lowe. Najcz\u0119\u015bciej przepisywan\u0105 i za\u017cywan\u0105 grup\u0105 lek\u00f3w psychotropowych s\u0105 benzodiazepiny, kt\u00f3re maj\u0105 dzia\u0142anie uspokajaj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n

        Aby postawi\u0107 diagnoz\u0119 uzale\u017cnienia od lek\u00f3w, konieczne jest u\u017cywanie substancji, kt\u00f3re prowadzi do istotnego klinicznie upo\u015bledzenia i cierpienia pacjenta. Co wi\u0119cej, aby postawi\u0107 diagnoz\u0119 uzale\u017cnienia od lek\u00f3w, musz\u0105 by\u0107 spe\u0142nione przynajmniej trzy z poni\u017cszych kryteri\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n

        • rozw\u00f3j tolerancji, kt\u00f3ry objawia si\u0119 zwi\u0119kszeniem dawki lub zmniejszeniem efektu przy tej samej dawce,<\/li>
        • objawy odstawienia po odstawieniu lub zmniejszeniu dawki leku,<\/li>
        • cz\u0119ste u\u017cywanie przez d\u0142ugi czas lub w zwi\u0119kszonych ilo\u015bciach,<\/li>
        • uporczywe pragnienie leku lub bezskuteczne pr\u00f3by kontrolowania przyjmowania leku,<\/li>
        • po\u015bwi\u0119canie du\u017cej ilo\u015bci czasu na zdobycie leku,<\/li>
        • ograniczenie lub rezygnacja z innych zaj\u0119\u0107 zawodowych i rekreacyjnych,<\/li>
        • przyjmowanie leku pomimo \u015bwiadomo\u015bci jego negatywnych skutk\u00f3w.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

          Uzale\u017cnienie od lek\u00f3w: leczenie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

          Je\u015bli osoby dotkni\u0119te tym problemem zauwa\u017c\u0105 niepo\u017c\u0105dane efekty dzia\u0142ania leku lub stale nie przyjmuj\u0105 leku zgodnie z zaleceniami lekarza, powinny pilnie poszuka\u0107 pomocy. Im wcze\u015bniej zostanie rozpoznane uzale\u017cnienie od lek\u00f3w, tym \u0142atwiej z nim walczy\u0107. Ale nawet osobom dotkni\u0119tym chorob\u0105, kt\u00f3re od d\u0142u\u017cszego czasu przyjmuj\u0105 leki, mo\u017cna pom\u00f3c dzi\u0119ki wskaz\u00f3wkom terapeutycznym i medycznym. Osoby starsze r\u00f3wnie\u017c nie powinny unika\u0107 leczenia uzale\u017cnienia od lek\u00f3w, poniewa\u017c skuteczna terapia mo\u017ce znacz\u0105co poprawi\u0107 jako\u015b\u0107 \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

          Odstawianie lek\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n

          Leczenie uzale\u017cnienia od lek\u00f3w wymaga czasu. Z regu\u0142y nie nale\u017cy odstawia\u0107 leku z dnia na dzie\u0144. Zamiast tego dawka jest stopniowo zmniejszana pod nadzorem lekarza. Zmniejszenie dawki, a w ko\u0144cu ca\u0142kowite odstawienie leku mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 zar\u00f3wno psychiczne, jak i fizyczne objawy odstawienia. Zw\u0142aszcza je\u015bli spodziewamy si\u0119 powa\u017cnych objaw\u00f3w odstawiennych, odstawienie to musi by\u0107 przeprowadzone w warunkach stacjonarnych (np. w szpitalu) lub w o\u015brodku opieki dziennej (np. w klinice dziennej).<\/p>\n\n\n\n

          Faza stabilizacji<\/strong><\/p>\n\n\n\n

          Po odstawieniu lek\u00f3w pacjent musi nauczy\u0107 si\u0119 korzysta\u0107 z alternatywnych metod leczenia zamiast lek\u00f3w w przypadku stresu lub wewn\u0119trznego napi\u0119cia. Takich metod mo\u017cna si\u0119 nauczy\u0107, ale wymagaj\u0105 one regularnej praktyki i profesjonalnego doradztwa. Wa\u017cnym warunkiem skutecznego leczenia uzale\u017cnienia od lek\u00f3w jest gotowo\u015b\u0107 pacjenta do aktywnego uczestnictwa. W tym celu konieczne jest u\u015bwiadomienie osobie chorej, \u017ce lek nie zmniejsza ju\u017c wyst\u0119puj\u0105cych objaw\u00f3w, ale stwarza te i inne problemy, a wi\u0119c jest szkodliwy.<\/p>\n\n\n\n

          Leczenie wsp\u00f3\u0142wyst\u0119puj\u0105cych chor\u00f3b psychicznych<\/strong><\/p>\n\n\n\n

          R\u00f3wnie wa\u017cne jak samo leczenie uzale\u017cnienia od lek\u00f3w jest leczenie wszelkich towarzysz\u0105cych mu chor\u00f3b psychicznych. Zaburzenia psychiczne, takie jak depresja czy zaburzenia l\u0119kowe, cz\u0119sto le\u017c\u0105 u podstaw uzale\u017cnienia od lek\u00f3w. Poniewa\u017c do tej pory pacjent pr\u00f3bowa\u0142 \u0142agodzi\u0107 swoje dolegliwo\u015bci jedynie za pomoc\u0105 tabletek, wa\u017cne jest, by dostarczy\u0107 mu psychoterapeutycznych mechanizm\u00f3w radzenia sobie z problemami. Cz\u0119stym problemem jest obawa pacjenta, \u017ce nie poradzi sobie bez leku. Z pomoc\u0105 treningu radzenia sobie z l\u0119kiem terapeuta wzmacnia wiar\u0119 pacjenta w jego w\u0142asne strategie radzenia sobie z l\u0119kiem. Podczas terapii indywidualnych i grupowych pacjent ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 pracy nad innymi problemami psychologicznymi zwi\u0105zanymi z uzale\u017cnieniem od lek\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

          Uzale\u017cnienie od lek\u00f3w: przebieg choroby i rokowanie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

          Uzale\u017cnienie od lek\u00f3w zwykle rozwija si\u0119 w spos\u00f3b podst\u0119pny. Pacjenci skar\u017c\u0105 si\u0119 lekarzowi na l\u0119ki, zaburzenia snu, inne dolegliwo\u015bci psychiczne lub b\u00f3l. Dlatego lekarz najpierw przepisuje im lek, kt\u00f3ry pocz\u0105tkowo przynajmniej cz\u0119\u015bciowo przynosi po\u017c\u0105dany efekt. Je\u015bli jednak nie rozpozna si\u0119 i nie zacznie leczy\u0107 zaburze\u0144 psychicznych, kt\u00f3re le\u017c\u0105 u podstaw tego zaburzenia, po jakim\u015b czasie objawy mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 ponownie. Osoba dotkni\u0119ta chorob\u0105 stara si\u0119 nad ni\u0105 zapanowa\u0107, zwi\u0119kszaj\u0105c dawk\u0119 leku, nie wiedz\u0105c, \u017ce w ten spos\u00f3b pogarsza objawy.<\/p>\n\n\n\n

          Poniewa\u017c przyjmowanie lek\u00f3w jest cz\u0119sto postrzegane w spo\u0142ecze\u0144stwie jako zachowanie promuj\u0105ce zdrowie, uzale\u017cnienie od lek\u00f3w mo\u017ce pozosta\u0107 niezauwa\u017cone przez wiele lat, a nawet dziesi\u0119cioleci. Ani samym uzale\u017cnionym, ani ich przyjacio\u0142om i cz\u0142onkom rodziny nie jest \u0142atwo zauwa\u017cy\u0107 chorob\u0119. Konsekwencje uzale\u017cnienia od lek\u00f3w staj\u0105 si\u0119 widoczne dopiero po bli\u017cszym przyjrzeniu si\u0119. Szczeg\u00f3lnie w przypadku uzale\u017cnienia od ma\u0142ych dawek osoby dotkni\u0119te tym problemem pozostaj\u0105 w pe\u0142ni zaanga\u017cowane spo\u0142ecznie i zawodowo.<\/p>\n\n\n\n

          Je\u015bli uzale\u017cnienie od lek\u00f3w psychotropowych trwa przez d\u0142u\u017cszy czas, odstawienie tych lek\u00f3w jest bardzo stresuj\u0105ce z psychologicznego i fizycznego punktu widzenia. Dlatego odstawienie lek\u00f3w nigdy nie powinno by\u0107 przeprowadzane bez profesjonalnej pomocy. Objawy odstawienia wyst\u0119puj\u0105 w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b w zale\u017cno\u015bci od osoby i substancji czynnej. Mo\u017ce to nast\u0105pi\u0107 po dziesi\u0119ciu dniach lub nawet po sze\u015bciu tygodniach. Eksperci szacuj\u0105, \u017ce w przypadku przyjmowania benzodiazepin objawy odstawienia pojawiaj\u0105 si\u0119 po trzech miesi\u0105cach u 25 procent pacjent\u00f3w. Po roku wska\u017anik ten wzrasta do 80 procent. Jednak po pewnym czasie uzale\u017cnienie od lek\u00f3w mo\u017cna nadal skutecznie leczy\u0107, stosuj\u0105c terapie ambulatoryjne lub stacjonarne. Im wcze\u015bniej zostanie wykryte uzale\u017cnienie od lek\u00f3w, tym wi\u0119ksze s\u0105 szanse na wyzdrowienie.<\/p>\n\n\n\n

          Pytania i odpowiedzi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

          Jakie s\u0105 konsekwencje uzale\u017cnienia od lek\u00f3w?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

          Zawroty g\u0142owy i ryzyko upadk\u00f3w (zw\u0142aszcza u os\u00f3b starszych). Nudno\u015bci i b\u00f3le g\u0142owy. Problemy z \u017co\u0142\u0105dkiem i jelitami. Skurcze, dr\u017cenia i deficyty neurologiczne.<\/p>\n\n\n\n

          Jak d\u0142ugo trwa odstawienie lek\u00f3w?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

          Czas trwania odstawienia r\u00f3\u017cni si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od substancji. Jednak w przypadku wi\u0119kszo\u015bci substancji najgorsze objawy odstawienia lek\u00f3w mijaj\u0105 po oko\u0142o tygodniu. W przypadku benzodiazepin (lek\u00f3w uspokajaj\u0105cych lub nasennych) mo\u017ce to jednak trwa\u0107 nawet kilka tygodni.<\/p>\n\n\n\n

          \u0179r\u00f3d\u0142a<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
          • J. D. Steketee, P. W. Kalivas: Drug wanting: behavioral sensitization and relapse to drug-seeking behavior. In: Pharmacological reviews. Band 63.<\/li>
          • C. O\u2019Brien, N. Volkow, T. Li: What\u2019s in a word? addiction versus dependence in DSM-V. In: American Journal of Psychiatry. 2006.<\/li>
          • Edward J. Khantzian, The Self-Medication Hypothesis of Substance Use Disorders: A Reconsideration and Recent Applications, \u201eHarvard Review of Psychiatry\u201d, 4 (5), 1997.<\/li><\/ul>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9966,"template":"","tags":[4,441],"guide_category":[81],"class_list":["post-9965","tm-guide","type-tm-guide","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-poradnik","tag-uzaleznienie-od-lekow","guide_category-glowa"],"acf":[],"lang":"pl","translations":{"pl":9965},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide\/9965","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tm-guide"}],"about":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/types\/tm-guide"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/users\/1"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media\/9966"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/media?parent=9965"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/tags?post=9965"},{"taxonomy":"guide_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/telemedi.com\/tm-api\/wp\/v2\/guide_category?post=9965"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}