Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego jest jedną z głównych postaci nieswoistych chorób zapalnych jelit, obok choroby Leśniowskiego-Crohna. W przeciwieństwie do tej drugiej, WZJG ogranicza się wyłącznie do jelita grubego, a zmiany zapalne obejmują tylko jego błonę śluzową i podśluzową. Proces zapalny zawsze zaczyna się w odbytnicy i rozprzestrzenia się w sposób ciągły w kierunku proksymalnym. Objawy WZJG mogą być bardzo zróżnicowane i zależą od rozległości oraz nasilenia stanu zapalnego. Pacjenci często doświadczają częstych, krwistych biegunek, naglącego parcia na stolec (tzw. tenesmy), bólu brzucha (zazwyczaj w lewym dolnym kwadrancie), gorączki, zmęczenia, a także utraty masy ciała i anemii. W ciężkich zaostrzeniach mogą pojawić się powikłania, takie jak toksyczne rozdęcie okrężnicy czy perforacja jelita. Diagnostyka WZJG opiera się na szczegółowym wywiadzie lekarskim, badaniu fizykalnym oraz badaniach laboratoryjnych (np. morfologia, CRP, kalprotektyna w kale). Kluczową rolę odgrywają badania endoskopowe, zwłaszcza kolonoskopia z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego, które potwierdzają diagnozę i pozwalają ocenić rozległość zmian. Badania obrazowe, takie jak rezonans magnetyczny, mogą być pomocne w ocenie powikłań. Przyczyny WZJG nie są w pełni poznane, ale uważa się, że choroba rozwija się u osób z genetyczną predyspozycją pod wpływem czynników środowiskowych i nieprawidłowej odpowiedzi układu odpornościowego. Układ immunologiczny w sposób nieprawidłowy atakuje własne tkanki jelita, prowadząc do przewlekłego stanu zapalnego. Wczesne rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia są kluczowe dla kontrolowania choroby, zapobiegania powikłaniom i poprawy jakości życia pacjenta.