Baza lekarzy
Objawy, leczenie i profilaktyka
Informacja medyczna: Poniższa treść ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady medycznej. W przypadku dolegliwości skonsultuj się z lekarzem.
Umów wizytę online z lekarzem, który pomoże Ci w leczeniu: nadczynność tarczycy.
Znajdź lekarzaNadczynność tarczycy to stan, w którym gruczoł tarczowy produkuje nadmierne ilości hormonów tarczycy – tyroksyny (T4) i trójjodotyroniny (T3). Te hormony regulują metabolizm w całym organizmie, dlatego ich nadmiar prowadzi do przyspieszenia wielu procesów życiowych, wpływając na serce, układ nerwowy i energetykę organizmu. Choroba ta może mieć różne przyczyny, najczęściej jest to autoimmunologiczna choroba Gravesa-Basedowa. Inne przyczyny to toksyczne wole guzkowe, zapalenie tarczycy czy nadmierne spożycie jodu. Nieleczona nadczynność tarczycy może prowadzić do poważnych powikłań, w tym problemów kardiologicznych, osteoporozy czy przełomu tarczycowego.
Hormony tarczycy odgrywają kluczową rolę w regulacji tempa metabolizmu, wpływając na pracę serca, układu nerwowego, temperaturę ciała oraz zużycie energii. W przypadku nadczynności, organizm funkcjonuje na „wysokich obrotach”, co objawia się szerokim spektrum symptomów. Do typowych objawów należą: przyspieszone bicie serca, drżenie rąk, nadmierne pocenie się, utrata masy ciała mimo zwiększonego apetytu, nerwowość i trudności ze snem. Najczęstszą przyczyną nadczynności tarczycy jest choroba Gravesa-Basedowa, schorzenie autoimmunologiczne, w którym układ odpornościowy błędnie atakuje tarczycę, stymulując ją do nadmiernej produkcji hormonów. Inne możliwe przyczyny to toksyczne wole guzkowe (pojedyncze lub mnogie guzki tarczycy produkujące hormony niezależnie od regulacji), podostre zapalenie tarczycy (zwłaszcza w fazie początkowej), a także rzadziej nowotwory tarczycy lub przysadki mózgowej. Diagnostyka nadczynności tarczycy opiera się na badaniach laboratoryjnych krwi, w szczególności na pomiarze stężenia TSH (hormonu tyreotropowego), które w nadczynności jest zazwyczaj obniżone, oraz wolnych frakcji hormonów tarczycy fT3 i fT4, które są podwyższone. Dodatkowo wykonuje się badania obrazowe, takie jak USG tarczycy, a w niektórych przypadkach scyntygrafię tarczycy, aby określić przyczynę nadczynności.
Najczęstsze objawy nadczynność tarczycy:
Leczenie nadczynności tarczycy ma na celu obniżenie poziomu hormonów tarczycy i złagodzenie objawów, a jego wybór zależy od przyczyny, nasilenia choroby oraz stanu ogólnego pacjenta.
💊
Farmakoterapia
Stosowanie leków przeciwtarczycowych (tyreostatyków) w celu zahamowania produkcji hormonów tarczycy. Jest to często pierwsza linia leczenia.
•
Tiamazol (Metizol, Thyrozol)
•
Propylotiouracyl (PTU)
•
Beta-blokery (np. propranolol) dla złagodzenia objawów
•
Leki uspokajające (w razie potrzeby)
☢️
Leczenie jodem radioaktywnym (RAI)
Podanie radioaktywnego jodu, który jest wychwytywany przez komórki tarczycy i niszczy je, zmniejszając produkcję hormonów. Jest to skuteczna i często stosowana metoda, szczególnie u dorosłych.
•
Podanie doustne kapsułki lub płynu z jodem-131
•
Monitorowanie funkcji tarczycy po leczeniu
•
Możliwość wystąpienia niedoczynności tarczycy po leczeniu
🔪
Leczenie operacyjne (Tyreoidektomia)
Chirurgiczne usunięcie części lub całości tarczycy. Jest rozważane w przypadku dużego wola, ucisku na tchawicę, braku skuteczności innych metod lub podejrzenia nowotworu.
•
Subtotalna tyreoidektomia (usunięcie części tarczycy)
•
Całkowita tyreoidektomia (usunięcie całej tarczycy)
•
Ryzyko powikłań (np. uszkodzenie nerwów krtaniowych)
•
Konieczność suplementacji hormonów tarczycy po operacji
Jak zmniejszyć ryzyko zachorowania:
Regularne badania kontrolne TSH, zwłaszcza w grupach ryzyka (historia chorób tarczycy w rodzinie).
Unikanie nadmiernego spożycia jodu (np. w suplementach diety, chyba że zaleci lekarz).
Zdrowy styl życia i redukcja stresu, które mogą wpływać na układ odpornościowy.
Unikanie palenia tytoniu, które jest czynnikiem ryzyka choroby Gravesa-Basedowa.
Monitorowanie objawów i wczesna konsultacja z lekarzem w przypadku ich wystąpienia.
Inne choroby, które mogą Cię zainteresować:
Z chorobą nadczynność tarczycy warto skonsultować się z lekarzem specjalizującym się w:
Do najczęstszych objawów należą: przyspieszone bicie serca, drżenie rąk, nadmierne pocenie się, utrata masy ciała mimo dobrego apetytu, nerwowość, drażliwość, bezsenność oraz osłabienie mięśni.
Treść ma charakter informacyjny. Skonsultuj się z lekarzem.