• bilans
  • choroby-dzieci
  • pediatra
  • pediatria

Pediatra – specjalista od chorób i zdrowia dzieci.

Zaktualizowano: 09.09.2022

Pediatria jest dziedziną medycyny, która zajmuje się diagnostyką i leczeniem chorób wieku dziecięcego. W większości placówek POZ (podstawowej opieki zdrowotnej), oprócz internisty lub lekarza rodzinnego, zatrudniony jest również pediatra. Oprócz pediatrii w Polsce istnieje wiele innych specjalizacji i podspecjalizacji służących najmłodszym pacjentom - chirurg dziecięcy, neonatolog, stomatolog dziecięcy, kardiolog dziecięcy, pulmonolog dziecięcy, nefrolog, neurolog itp.

Pediatra to osoba posiadająca wykształcenie medyczne na poziomie lekarskim, z ukończoną specjalizacją pediatryczną. Zajmuje się diagnozowaniem i leczeniem chorób wieku dziecięcego. Posiada wiedzę o metodach terapii chorób, na które najczęściej zapadają dzieci – co więcej regularnie tę wiedzę aktualizuje i poszerza, aby móc oferować swoim pacjentom nowoczesne i skuteczne metody leczenia. Kieruje się wrażliwością i sercem, stara się ograniczyć ból i cierpienie dziecka do absolutnego minimum.

Konsultacje u pediatry wyglądają tak samo jak u lekarza rodzinnego – najpierw lekarz wysłuchuje objawów (przekazuje je rodzic lub po osiągnięciu odpowiedniego wieku samo dziecko). Następnie lekarz przeprowadza badanie fizykalne – zagląda do gardła, osłuchuje klatkę piersiową, zależnie od dolegliwości może tez wykonać badanie palpacyjne brzucha. Następnie pediatra wypisuje receptę, skierowanie na badania (lub do innych lekarzy), jeśli to konieczne, wystawia L4 dla rodzica na opiekę nad chorym dzieckiem.

Medyk decydujący się na specjalizację z pediatrii powinien być wyposażony w określone kompetencje miękkie. Lekarzy pediatrów cechuje serdeczne podejście do dzieci, umiejętność dostosowywania komunikacji do wieku pacjenta i uśmiech na twarzy. Jednocześnie lekarz pediatra powinien szukać najlepszej i najmniej inwazyjnej metody leczenia schorzenia, z którym przychodzi dziecko.

Tym, co odróżnia pediatrię od innych specjalizacji lekarskich, jest fakt, że w kręgu jej zainteresowań nie leżą wyłącznie choroby i stany patologicznie. Pediatra, na czele z rodzicami, nauczycielami i wychowawcami, czuwa nad prawidłowym rozwojem dziecka. Każdy rodzic zobowiązany jest regularnie odwiedzać tego specjalistę, aby mieć pewność, że jego dziecko rozwija się prawidłowo.

W żadnej innej specjalizacji lekarskiej nie rozdziela się godzin przyjmowania lekarza na przeznaczone dla osób zdrowych i chorych – jest tak jedynie w pediatrii. Wytłumaczenie jest bardzo proste. W godzinach przyjęć dzieci chorych lekarz pediatra zajmuje się małymi pacjentami, którzy cierpią na różnego rodzaju infekcje, pojawiające się zmiany skórne, alergie, zauważalne problemy w funkcjonowaniu narządów czy niegroźne urazy. Jest to czas, kiedy lekarz skupia się na objawach, diagnostyce i leczeniu konkretnego problemu. Wizyty dla dzieci zdrowych to moment, kiedy pediatra skupia się na rozwoju dziecka i profilaktyce zdrowotnej. Te dwa typy wizyt rozdziela się nie tylko ze względu na ich funkcje, ale również bezpieczeństwo epidemiologiczne – aby nie zarażać dzieci zdrowych. Podczas wizyt dzieci zdrowych odbywają się bilanse i szczepienia ochronne. Bilans polega na dokładnym wywiadzie lekarskim, na podstawie którego pediatra ocenia, czy dziecko rozwija się odpowiednio do wieku.

  • wzrost i masę ciała (u niemowląt długość);
  • sposób żywienia (u niemowląt – pierś czy mieszanka);
  • obwód głowy i klatki piersiowej (u niemowląt);
  • wykonuje badanie słuchu i wzroku;
  • sprawdza bioderka i obecność jąder w mosznie (niemowlęta);
  • bada płuca i serce (szmer pęcherzykowy, puls);
  • sprawdza stan skóry, wnętrze jamy ustnej, węzły chłonne;
  • lekarz dokonuje oceny stanu zdrowia i zbiera wywiad od rodzica, czy zauważył coś niepokojącego w rozwoju dziecka – jeśli tak, pediatra wystawia skierowanie do lekarza specjalisty, np, neurologa dziecięcego, gdy zauważalne są problemy z napięciem mięśniowym).

Jeżeli niepokoi Cię coś w rozwoju dziecka, ale ogólnie jest ono zdrowe i nie ma żadnych objawów chorobowych, umów się wizytę na „dzieci zdrowe”.

Wizyty bilansowe odbywają się przez cały okres dzieciństwa pacjenta i to dzięki nim lekarz pediatra ma rękę na pulsie, jeśli chodzi o jego rozwój. Bardzo często bilans od razu łączy się wizytą szczepienną. Dzięki szczepieniom dzieci chronione są przed najgroźniejszymi chorobami, które mogą poważnie zaburzyć ich prawidłowy rozwój.

  1. Wizyty patronażowe lekarza POZ (1-4 tydzień życia) – najczęściej lekarz przyjeżdża na nią do domu. Zbiera dokładny wywiad, sprawdza warunki życia dziecka, często rozmawia z mamą o jej stanie, problemach i trudnościach z noworodkiem (daje wskazówki co do karmienia, higieny snu, pyta to samopoczucie mamy by sprawdzić czy nie pojawia się depresja poporodowa itp.).
  2. W 6-9 tygodniu życia umów się na wizytę profilaktyczną w ramach POZ w 6-9 tygodniu życia połączona ze szczepieniem (WZW B, DTP, HiB, pneumokoki, rotawirusy).
  3. Wizytę profilaktyczną POZ musisz umówić w 3-4 miesiącu plus szczepienie (HiB, DTP, polio, pneumokoki).
  4. 5-6 miesiąc życia to czas na wizytę połączona ze szczepieniem na DTP, HiB,polio (kolejne dawki).
  5. 7 miesiąc życia to pora na wizytę szczepienną – trzecia dawka WZW B.
  6. Bilans w 9-tym miesiącu życia.
  7. Bilans rocznego dziecka połączony ze szczepieniem na odrę, świnkę, różyczkę oraz pneumokoki.
  8. Wizyta szczepienna w 16-18 miesiącu życia, ostatnia dawka szczepień na DTP, HiB, polio).
  9. Bilans dwulatka.
  10. Bilans czterolatka.
  11. Bilans pięciolatka (roczne, obowiązkowe przygotowanie przedszkolne).
  12. Szczepienie 6-latka (DTaP, polio OPV).
  13. Zorganizuj wizytę na bilans w III klasie szkoły podstawowej (8-9 rok życia).
  14. Szczepienie w 10 roku życia na odrę, świnkę, różyczkę (dawka przypominająca).
  15. Bilans w VII klasie (12-13 rok życia).
  16. Wizyta szczepienna w wieku 14 lat (Td – krztusiec).
  17. Bilans 15-16 latka (pierwsza klasa szkoły ponadpodstawowej).
  18. Ostatni bilans – 18 lat, połączony ze szczepieniem na krztusiec.

Wyżej wymienione szczepienia i wizyty są opcją obowiązkową. Istnieje szereg dodatkowych szczepień dla dzieci, np. na meningokoki. Szczepienia są również rozdzielane na płatne i bezpłatne. Możesz zaszczepić dziecko bezpłatnie, szczepionkami o większej ilości wkłuć, lub płatnymi szczepionkami skojarzonymi, np. 6w1. Pediatrzy polecają te drugą opcję, ze względu na wygodę i bezpieczeństwo preparatów, jednak ostateczna decyzja zawsze należy do rodzica.

Do wizyty u pediatry powinny skłonić Cię wszelkie niepokojące objawy u dziecka. Często świeżo upieczeni rodzice zgłaszają się do lekarza nawet z pozornymi błahostkami, jednak jest to postępowanie właściwe z wielu względów. Po pierwsze, u noworodków nawet katar może być bardzo niebezpieczny, gdyż szybko przechodzi na zapalenie ucha lub dolnych dróg oddechowych. Oddziały pediatryczne są pełne noworodków i ich rodziców, którzy zgłosili się do lekarza tylko z katarem i lekkim kaszlem. U nieco starszych dzieci lekkie infekcje układu oddechowego mogą być leczone początkowo domowymi sposobami, jednak jeśli pojawi się kaszel i gorączka, jest to już wskazanie, aby umówić się na wizytę. Ważne jest, abyś nigdy nie lekceważył niepokojących objawów zgłaszanych przez dziecko – zawsze upewnij się co do jego stanu zdrowia u lekarza. Sam również nie bój się zadawania pytań odnośnie rozwoju dziecka i dzielenia się z lekarzem swoimi spostrzeżeniami.

Na wizytę do pediatry online możesz zgłosić się, kiedy podejrzewasz u swojej pociechy zarażenie COVID-19 lub inną chorobę zakaźną. Dobrze jest porozmawiać w takich przypadkach najpierw z lekarzem, zanim zdecydujesz się zabrać dziecko do przychodni. Nie ma też konieczności wizyty w gabinecie, jeśli dziecko stale przyjmuje jakieś leki i potrzebujesz tylko recepty na dalsze leczenie. Nie musisz zjawiać się w gabinecie wyłącznie w celu skonsultowania wyników – możesz zrobić to za pomocą teleporady lub wideorozmowy. Pediatra online pomoże Ci również, kiedy dziecko ma objawy lekkiej infekcji i potrzebujesz zwolnienia na opiekę nad dzieckiem (wysoce niewskazane jest posyłać dziecko do żłobka lub przedszkola z katarem).

System opieki zdrowotnej w Polsce jest skonstruowany w taki sposób, aby każde dziecko miało swojego lekarza rodzinnego lub pediatrę. Należy więc wybrać centrum medyczne w najbliższej okolicy, które ma dobre opinie pacjentów i przyjmuje w nim pediatra. Personel rejestracji powinien odpowiedzieć na wszystkie Twoje pytania, ponadto udzielić Ci niezbędnych informacji związanych z opieką zdrowotną.

Pamiętaj, że w ciągu 6-ciu tygodni po porodzie, dzieci należy zgłaszać do ubezpieczenia zdrowotnego, możesz to zrobić w swoim zakładzie pracy, ubezpieczyć w ramach swojej działalności gospodarczej lub zrobić zgłoszenie do KRUS.

Dobry pediatra oprócz właściwego wykształcenia i praktyki powinien mieć odpowiednie umiejętności miękkie, aby zdobyć zaufanie dziecka. Potrafi dobrze wykorzystać wszystkie opcje leczenia, jakie daje mu współczesna medycyna. Dużą zaletą jest, gdy pediatra pracuje też na oddziale szpitalnym – w razie hospitalizacji malucha, macie w personelu szpitala kogoś znanego i zaufanego, co zdecydowanie poprawia komfort psychiczny w tej i tak trudnej sytuacji. Bardzo pomocne w wyborze pediatry jest zasięgnięcie opinii innych rodziców. Od nich bardzo szybko uzyskasz informacje o wadach i zaletach danego lekarza. Zwróć uwagę, czy dany specjalista nie leczy zwykłych infekcji od razu antybiotykami. Mimo, że antybiotyki są niewskazane w przypadku infekcji wirusowych, zdarzają się lekarze, którzy i tak je przepisują, a nie jest to zbyt dobre postępowanie dla rozwoju i zdrowia dzieci.

Często dzieci boją się wizyt u lekarza, ponieważ kojarzą się one ze szczepieniami i bólem. Wykonanie badania lekarskiego jest bardzo trudne, kiedy dziecko płacze, krzyczy, boi się i chce uciekać. Dobre osłuchanie i dokładnie zbadanie małego pacjenta jest wtedy niemal niemożliwe. By nie pogarszać tego stanu rzeczy i w przyszłości mieć spokojne wizyty u lekarza, nigdy nie strasz dzieci lekarzem, igłami czy strzykawkami. Wielu rodziców tak robi, a później dziwi się, że nie może zabrać dziecka do lekarza bez awantury i płaczu. Należy przedstawiać dziecku lekarza jako osobę przyjazną i pomocną, dzięki której mamy zdrowie i dobre samopoczucie. Pokaż dziecku, że w gabinecie pediatry są kolorowe malunki na ścianach lub zabawki – zwróć jego uwagę również na inne pozytywne aspekty wizyty – np. miłe i uśmiechnięte panie pielęgniarki i kolorowe naklejki dla dzielnych pacjentów. Pediatra z pewnością będzie Ci wdzięczny za dobrą współpracę i przyjazne nastawienie malucha.