• poradnik
  • Przeziębienie

Przeziębienie

Zaktualizowano: 20.09.2022
Przeziębienie - lekarz online - Telemedi.com

Przeziębienie to infekcja górnych dróg oddechowych, która może być wywoływana przez różne wirusy. Najczęstszymi objawami przeziębienia są katar, kaszel i ogólne złe samopoczucie, chociaż kombinacja objawów może się różnić u poszczególnych osób. Fale przeziębień występują najczęściej jesienią i zimą.

Mimo że zwykłe przeziębienie może być zazwyczaj zwalczane samodzielnie przez organizm, w przypadku uporczywych infekcji lub dodatkowych objawów, takich jak gorączka, należy zasięgnąć porady lekarza. Podczas konsultacji lekarskiej online lekarz specjalista TELEMEDI może zapoznać się z Twoim stanem zdrowia i w razie potrzeby przepisać Ci odpowiedni lek. Jeśli to konieczne, otrzymasz również zwolnienie lekarskie, abyś mógł spokojnie wrócić do zdrowia w domu.

  • Przeziębienie (infekcja grypopodobna) to zakażenie górnych dróg oddechowych.
  • Objawy przeziębienia to przede wszystkim kaszel, katar, ból gardła i ból głowy.
  • Domowe sposoby leczenia, np. zimne kąpiele, różne olejki eteryczne i niektóre produkty spożywcze, takie jak chili, imbir lub miód, mają pozytywny wpływ na przebieg przeziębienia.
  • U dorosłych normą są dwa do czterech przeziębień w roku, natomiast dzieci mogą mieć nawet do dziesięciu przeziębień.
  • Zazwyczaj przeziębienie trwa od trzech do siedmiu dni.

Powszechnie znane objawy przeziębienia to:

  • częsty kaszel
  • katar, cieknący nos
  • ból gardła
  • chrypka i ból przy przełykaniu
  • ból głowy
  • dreszcze
  • lekka gorączka, szczególnie u dzieci (temperatura ciała do 38,5°C)

Objawy nie muszą jednak występować w pełnym zakresie, lecz są indywidualne dla każdej osoby.

Z reguły przeziębienie trwa od trzech do siedmiu dni, a po dwóch tygodniach powinno całkowicie ustąpić bez dalszych komplikacji. Ponieważ jest to infekcja wirusowa, przeziębienie jest najbardziej zaraźliwe w ciągu pierwszych dwóch do trzech dni po wystąpieniu objawów. Po zakażeniu zwykle mijają trzy dni, zanim pojawią się pierwsze objawy przeziębienia.

Przeziębienie jest infekcją wirusową, ale nie jest wywoływane przez konkretnego wirusa, lecz może mieć wiele różnych czynników wywołujących. W sumie istnieje około 200 różnych patogenów, które mogą wywołać przeziębienie. Z tego powodu nie ma specyficznych leków, które bezpośrednio zwalczają chorobę.

Wirusy te są najczęściej przenoszone drogą kropelkową. Patogeny dostają się do powietrza poprzez kichanie i kaszel, a następnie są wdychane przez innych ludzi. Patogeny mogą również dostać się na ręce poprzez klamki i inne powierzchnie, a następnie zostać przeniesione na błony śluzowe oczu, ust i nosa poprzez nieostrożne dotykanie twarzy.

Ogólnie rzecz biorąc, osoby z osłabionym układem odpornościowym, wywołanym np. przez stres, brak snu lub inne choroby, są bardziej podatne na przeziębienia. Niskie temperatury mogą sprzyjać chorobie, ale nie są czynnikiem wyzwalającym.

Przede wszystkim, aby leczyć objawy, ważne jest poznanie ich przyczyny. Ponieważ objawy przeziębienia są bardzo podobne do objawów grypy lub alergii, ważne jest, aby zwrócić uwagę na drobne, ale istotne różnice.

Zwykłe przeziębienie (infekcja grypopodobna)GrypaAlergia (np. katar sienny lub alergia na kurz domowy)
Początek chorobyObjawy występują stosunkowo niepostrzeżenieObjawy pojawiają się nagleObjawy pojawiają się nagle
GorączkaMożliwa lekka gorączka (do 38°C)Wysoka gorączka (powyżej 38°C)Brak gorączki
KaszelPoczątkowo suchy kaszel, następnie mokry kaszel z odkrztuszaniemBolesny, suchy kaszel od samego początkuMożliwe napady kaszlu
Katar i zatkany nosTypowy objawRaczej rzadkoMożliwy silny katar, intensywne kichanie i swędzenie nosa
Ból gardłaCzęsto na początkuRaczej rzadkoDrapanie w gardle
Ból głowyMożliwe umiarkowane bóle głowyTypowe są silne bóle głowyBrak bólów głowy, swędzenie oczu
Ból członkówMożliwe, jednak z reguły umiarkowaneSilne bóle mięśni i kończynBrak bólu kończyn
OsłabienieMożliwe uczucie osłabieniaSzybko występujące, silne osłabienieZmęczenie spowodowane ciągła reakcją alergiczną
Przebieg chorobyUtrzymuje się od trzech do siedmiu dni; znika najpóźniej po dwóch tygodniachTrwa od siedmiu do czternastu dni; możliwe kilka tygodni do pełnego wyzdrowieniaZależne od pory roku, pory dnia i lokalizacji

Ponieważ układ odpornościowy człowieka potrzebuje pewnego czasu, aby wyeliminować wirusy z organizmu, szybkie pozbycie się przeziębienia nie jest możliwe. Szybka poprawa jest więc możliwa tylko poprzez złagodzenie objawów. Istnieje wiele leków i domowych sposobów, które mogą pomóc w różnych objawach.

Nie ma leku, który bezpośrednio zwalczałby wirusy wywołujące przeziębienie, ponieważ jest ich zbyt wiele. Wszystkie leki służą łagodzeniu objawów i poprawie samopoczucia. Dlatego forma leczenia powinna zawsze być uzależniona od objawów.

  • Krople i spraye do nosa mają działanie udrożniające i łagodzące.
  • Na kaszel mogą pomóc różne środki ziołowe, takie jak wyciągi z eukaliptusa, tymianku lub bluszczu, które są dostępne w aptekach w postaci syropów na kaszel. Należy jednak zasięgnąć porady farmaceuty.
  • Maści na przeziębienie i olejki eteryczne są nieodpowiednie dla dzieci i niemowląt, ponieważ zawierają etanol.
  • Dzieci poniżej 12. roku życia nie powinny przyjmować żadnych leków zawierających substancję czynną: kwas acetylosalicylowy, ponieważ może on powodować uszkodzenia wątroby i mózgu.
  • Kobiety w ciąży powinny wcześniej omówić z lekarzem wszelkie formy przyjmowania leków.
  • Antybiotyki nie są przydatne w przypadku przeziębienia, ponieważ są one skuteczne tylko w przypadku infekcji bakteryjnych i dlatego nie są stosowane w przypadku infekcji wirusowych.

Następujące domowe sposoby zaradcze mogą pomóc w leczeniu i zapobieganiu przeziębieniom:

Zimne kąpiele

  • Przydatne tylko przy pierwszych oznakach przeziębienia.
  • Działają przeciwskutecznie, jeśli masz już przeziębienie, kaszel lub gorączkę.
  • Kąpiel powinna trwać około 10–20 minut, nie dłużej.
  • Idealna temperatura wody: pomiędzy 35°C a 38°C.

Ciepła kąpiel stóp

  • Powoli zwiększaj temperaturę wody do około 39°C, dolewając gorącej wody.
  • Następnie dobrze osusz stopy i załóż ciepłe skarpety.

Mentol lub olejki eukaliptusowe

  • Poprawia samopoczucie.
  • Nacieraj klatkę piersiową olejkiem.
  • W przypadku dzieci opcjonalnie można umieścić kroplę olejku na ubraniu lub poduszce.

Wdychanie gorących oparów olejku

  • Pomaga rozrzedzić wydzielinę i zmniejszyć obrzęk błon śluzowych.
  • Opcjonalnie: dodanie soli lub olejków eterycznych.

Wskazówki dietetyczne

  • Należy pić wystarczającą ilość płynów w postaci wody lub niesłodzonej herbaty, co najmniej 1,5 do 2 litrów.
  • Pikantność papryczki chili wspomaga przepływ krwi do błon śluzowych i ma działanie wykrztuśne.
  • Lipa i kwiaty bzu czarnego (np. w postaci naparu) mają działanie napotne i wykrztuśne.
  • Miód ma działanie antybakteryjne, a także łagodzące błony śluzowe gardła.
  • Rosół z kury ma działanie przeciwzapalne dzięki zawartości białka: cysteiny.
  • Imbir jest uważany za środek przeciwzapalny, przeciwbólowy i wykrztuśny. Korzeń imbiru wzmacnia również układ odpornościowy.
  • Herbaty ziołowe z tymiankiem, szałwią lub dziurawcem.cej ból.

Aby wyleczyć przeziębienie, organizm potrzebuje odpoczynku. Aby zapewnić spokojny sen, górna część ciała powinna być ułożona nieco wyżej, tak aby ułatwić oddychanie.

Umiarkowanie intensywne ćwiczenia są dozwolone podczas przeziębienia, o ile czujesz się wystarczająco silny. Ale: jeśli masz gorączkę, zdecydowanie powinieneś się powstrzymać od ćwiczeń i odczekać jakiś czas po ustąpieniu objawów przeziębienia.

Ponieważ palenie tytoniu dodatkowo podrażnia płuca i drogi oddechowe, a tym samym utrudnia proces leczenia przeziębienia, należy bezwzględnie powstrzymać się od palenia podczas przeziębienia.

Możesz zapobiec przeziębieniom dzięki stosowaniu prostych domowych sposobów:

  1. Regularne ćwiczenia fizyczne i przebywanie na świeżym powietrzu wzmacniają układ odpornościowy i pomagają organizmowi zwalczać ewentualne patogeny na wczesnym etapie ich rozwoju.
  2. Zróżnicowana i zdrowa dieta jest ważna dla zdrowia, ponieważ dostarcza organizmowi niezbędnych zasobów.
  3. Ubieraj się odpowiednio do pogody i dbaj o to, aby było Ci ciepło.
  4. Naprzemienne gorące i zimne prysznice wzmacniają układ odpornościowy i hartują ciało.
  5. Zapewnij sobie odpowiednią higienę rąk poprzez regularne i intensywne mycie rąk wodą z mydłem. Dzięki temu patogeny przeniesione na dłonie np. z klamek drzwi nie przedostaną się na błony śluzowe. Myj ręce przez co najmniej 20 sekund, szczególnie nie zapominaj o opuszkach palców i przestrzeniach między palcami.

Ponieważ układ odpornościowy dzieci nie jest jeszcze w pełni rozwinięty, są one ogólnie bardziej podatne na przeziębienia. Szczególnie w żłobkach i szkołach istnieje duże ryzyko zakażenia, ponieważ dzieci mogą mieć kontakt z potencjalnymi patogenami podczas zabawy.

U dzieci występuje do 10 przeziębień rocznie, a samo przeziębienie trwa dłużej niż u dorosłych – normą jest ich trwanie do 14 dni.

  • Jeśli Twoje dziecko jest przeziębione, szczególnie ważne jest, aby piło ono dużo płynów. Jeśli odmówi picia wody lub herbaty, zaproponuj mu rozcieńczone napoje owocowe. Kolorowe słomki lub kubki z zabawnymi motywami mogą zwiększyć radość z picia i sprawić, że dzieci będą chętniej przyjmować wystarczającą ilość płynów.
  • Wysoka wilgotność powietrza jest ważna, aby gardło nie było dodatkowo podrażniane przez suche powietrze. Dlatego należy regularnie wietrzyć pomieszczenia.
  • Aby dziecko szybko wróciło do zdrowia, konieczne jest dużo odpoczynku i uwagi. Zajmuj dziecko spokojnymi zajęciami, takimi jak słuchanie słuchowisk lub czytanie mu książek.

Jeśli dziecko nie czuje się lepiej po dwóch tygodniach lub jeśli jesteś zaniepokojona, skontaktuj się z pediatrą.

Ważna wskazówka:

  • Niemowlęta poniżej pierwszego roku życia nie mogą spożywać miodu, ponieważ zawiera on drobnoustroje, które mogą zaatakować niestabilną jeszcze florę jelitową dziecka.
  • Olejki eteryczne i mentol są nieodpowiednie dla dzieci, ponieważ mogą powodować skutki uboczne, takie jak ból brzucha, nudności i podrażnienie błony śluzowej.

W przypadku przeziębienia zazwyczaj nie ma absolutnej konieczności udania się do lekarza. Ponieważ jednak układ odpornościowy organizmu jest osłabiony przez przeziębienie, łatwiej dochodzi do kolejnych zakażeń bakteryjnych, które mogą znacząco zmienić przebieg choroby.

Jeśli wystąpi którekolwiek z poniższych powikłań, należy skontaktować się z lekarzem rodzinnym:

  • Bóle stawów są zjawiskiem bardzo powszechnym.
  • Przyczyny bólu stawów mogą być bardzo różnorodne.
  • Najczęściej dotknięte chorobą są stawy kolanowe.
  • Najczęściej ból stawów pojawia się w wyniku ich zużycia (choroba zwyrodnieniowa stawów).
  • Terapia bólu stawów zależy od przyczyny wywołującej ból.
  • W przypadku silnego bólu głowy, bólu kończyn i/lub wysokiej gorączki lub objawów zapalenia zatok.
  • W przypadku wystąpienia duszności, dreszczy i (lub) plwocin w kaszlu (możliwe objawy zapalenia płuc).
  • U dzieci/niemowląt: generalnie lepiej jest zgłosić się do lekarza wcześniej, jeśli występuje wysoka gorączka.
  • W przypadku silnego bólu gardła i ucha lub objawów infekcji ucha.
  • Jeśli objawy nie uległy osłabieniu najpóźniej po 7 dniach.
  • Jeśli występują objawy zapalenia zatok lub zapalenia płuc.

Przeziębienie nie jest powodem do wzięcia zwolnienia lekarskiego. Jeśli jednak czujesz się tak źle, że nie możesz skoncentrować się na pracy, odczuwasz zbyt silny ból lub masz gorączkę, rozsądniej jest pozostać w domu.

  • Ronald Eccles (red.), Olaf Weber (red.): Common cold. Basel: Birkhäuser, 2009.
  • Andrzej Szczeklik, Piotr Gajewski: Interna Szczeklika 2017. Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2017.
  • R. Eccles. Understanding the symptoms of the common cold and influenza.. „Lancet InfectDis”. 5 (11), listopad 2005.
Autor

opracowano przez radę medyczną Telemedi